Vandræðin í Venstre flokknum

Danski Venstre flokkurinn er í miklum vanda. Varaformaðurinn Inger Støjberg var neydd til afsagnar og Lars Løkke Rasmussen fyrrverandi forsætisráðherra hefur sagt sig úr flokknum.

Inger Støjberg er ekki lengur varaformaður Venstre.
Inger Støjberg er ekki lengur varaformaður Venstre.
Auglýsing

Flestir þekkja máls­hátt­inn „oft veltir lítil þúfa þungu hlassi“. Hann á vel við upp­haf atburða­rásar sem end­aði með afsögn Inger Støjberg sem vara­for­manns Ven­stre sl. þriðju­dags­kvöld. 

„Litla þúfan“ var stutt­orð frétta­til­kynn­ing, sem danska inn­flytj­enda­ráðu­neytið sendi frá sér 10. febr­úar 2016. 

Í til­kynn­ing­unni var lagt bann við því að pör, þar sem annar aðil­inn, væri yngri en 18 ára, byggju saman í búðum hæl­is­leit­enda í Dan­mörku. Án und­an­tekn­inga.Til­kynn­ingin var, eins og áður sagði, stutt­orð, og danska Útlend­inga­stofn­unin fékk aldrei nein fyr­ir­mæli, né leið­bein­ing­ar, um hvernig þessu banni skyldi fram­fylgt. Ýmsir urðu til að gagn­rýna bannið sem sagt var brot á barna­sátt­mála Sam­ein­uðu þjóð­anna. Inger Støjberg, ráð­herra inn­flytj­enda­mála, stóð fast á sínu og sagði bannið gert í þeim til­gangi að forða barn­ungum stúlkum úr þving­uðum hjóna­bönd­um.

Umdeild harð­línu­kona

Inger Støjberg var fyrst kjörin á þing fyrir Ven­stre (sem er hægri miðju­flokk­ur) árið 2001 og varð strax nokkuð áber­andi innan flokks­ins. Hún var um skeið ráð­herra atvinnu­mála í rík­is­stjórn Lars Løkke Rasmus­sen sem hafði tekið við for­sæt­is­ráðu­neyt­inu af And­ers Fogh Rasmus­sen þegar sá síð­ar­nefndi sagði af sér þing­mennsku árið 2009. Stjórn Ven­stre féll í kosn­ing­unum árið 2011. Á næstu árum var mik­ill straumur flótta­fólks til Evr­ópu, einkum frá Sýr­landi og Eritreu. Mörg hund­ruð þús­und manns leit­uðu eftir land­vist­ar­leyfi í löndum Evr­ópu­sam­bands­ins en stjórn­mála­menn stóðu nær ráð­þrota gegn vand­an­um.

Eftir þing­kosn­ingar í Dan­mörku árið 2015 varð Inger Støjberg ráð­herra inn­flytj­enda­mála í rík­is­stjórn Lars Løkke Rasmus­sen. Hún taldi að flótta­fólk og hæl­is­leit­endur hefðu alltof greiðan aðgang að Dan­mörku „flótta­manna­gátt­irnar galopn­ar“ eins og hún komst að orði. Inger Støjberg vildi harð­ari stefnu, en fylgt var í rík­is­stjórn Helle Thorn­ing-Schmidt, á árunum 2011 – 2015, og lét ekki sitja við orðin tóm. Í mars árið 2017 fagn­aði hún því sér­stak­lega, með rjóma­tertu, að síðan hún varð ráð­herra, eftir kosn­ing­arnar 2015, hefði hún 50 sinnum hert reglur um mál­efni hæl­is­leit­enda og flótta­fólks. Til­kynn­ingin frá 10. febr­úar 2016 var liður í þess­ari hertu stefnu.

Að ganga, eða ekki að ganga, í takt

Í lok ágúst árið 2019 sagði Lars Løkke Rasmus­sen af sér sem for­maður Ven­stre. Krist­ian Jen­sen vara­for­maður sagði af sér sama dag. Lars Løkke Rasmussen, fyrrverandi formaður Venstre. Mynd: EPA

Þessir tveir höfðu átt erfitt með að finna „sam­vinnu­takt­inn“ og skyndi­legt brott­hvarf þeirra kall­aði á nýja for­ystu í flokkn­um. Á flokks­þingi Ven­stre þrem vikum síðar var Jacob Ellem­ann- Jen­sen kjör­inn for­maður og Inger Støjberg vara­for­mað­ur. Ekki voru allir trú­aðir á að þau tvö gætu unnið sam­an, en Ven­stre fólk von­aði hið besta. Lars Løkke hafði áður en til afsagnar hans kom viðrað þá hug­mynd að rétt væri að flokk­arnir á hægri væng stjórn­mál­anna, bláa blokkin svo­nefnda, íhug­uðu sam­starf við flokk­ana vinstra megin miðj­unn­ar, rauðu blokk­ina.  

Skýrslan og Lands­dómur

Í nýrri skýrslu (14.12.2020) vegna emb­ætt­is­færslna Inger Støjberg kom fram að hún hefði brotið lög með fyr­ir­skip­unum sínum var­andi mál­efni hæl­is­leit­enda (til­kynn­ingin frá 10.­febr­úar 2016) og auk þess logið að þing­inu. Margir þing­menn vilja að málið fari fyrir lands­dóm (rigs­ret) sem er dóm­stóll sem dæmir ein­göngu í málum sem varða starf­andi, eða fyrr­ver­andi, ráð­herra. Þingið ákvað á end­anum að fá sér­staka ráð­gjaf­ar­nefnd til að meta hvort leggja skuli mál Inger Støjberg fyrir lands­dóm. Jacob Ellem­ann- Jen­sen lýsti jafn­framt yfir að yrði nið­ur­staða ráð­gjaf­ar­nefnd­ar­innar sú að málið eigi erindi fyrir lands­dóm muni hann styðja það. Þessi yfir­lýs­ing for­manns­ins und­ir­strik­aði ágrein­ing for­manns og vara­for­manns.

Auglýsing
Síðastliðinn þriðju­dag, 29.12.2020, var hald­inn fundur í 25 manna flokks­stjórn Ven­stre. Þar lýsti Jacob Ellem­ann- Jen­sen því yfir að Inger Støjberg yrði að hætta sem vara­for­mað­ur. Hann hefði hvatt hana til að segja af sér, ágrein­ingur þeirra væri alltof djúp­stæð­ur, fyrir utan hugs­an­legt lands­dóms­mál. Nokkrir full­trúar á fund­inum vildu að Inger Støjberg færi í leyfi, sem vara­for­mað­ur, en Jacob Ellem­ann- Jen­sen tók þeirri hug­mynd illa, Inger Støjberg yrði að hætta. Ljóst var að meiri­hluti flokks­stjórn­ar­innar var á sama máli. Engin ákvörðun var tekin á þessum fundi, önnur en sú að flokks­stjórnin myndi hitt­ast aftur eftir nokkra daga. Eftir fund­inn birti Inger Støjberg færslu á Face­book þar sem hún til­kynnti afsögn sína. Þar sagði hún að Jacob Ellem­ann- Jen­sen hefði beðið sig að hætta og hún yrði við þeirri beiðn­i. 

Nýárs­bomban frá Lars Løkke Rasmus­sen

Vegna kór­ónu­veirunnar var minna um flug­elda og gamlárs­kvölds­bombur í Dan­mörku en venjan er. En Lars Løkke Rasmus­sen bætti það upp svo um mun­að­i. 

Að kvöldi nýárs­dags kastaði hann, á Face­book, stórri bombu inn í danskt sam­fé­lag. Þar lýsti hann yfir að hann segði sig úr Ven­stre og yrði þing­maður utan flokka. „At­burðir sein­ustu daga hafa sann­fært mig um að ég eigi ekki lengur sam­leið með flokknum sem ég hef til­heyrt í 40 ár. Þetta var ekki auð­veld ákvörðun en sú rétta”. Hann nefnir einnig nauð­syn þess að Ven­stre horfi ekki ein­ungis til hægri í dönskum stjórn­mál­um, en slíkum hug­myndum hafði Jacob Ellem­ann- Jen­sen algjör­lega hafn­að.

Nýr flokk­ur?

Danskir stjórn­mála­skýrendur segja að þótt mjög óvenju­legt sé að fyrr­ver­andi flokks­for­menn og for­sæt­is­ráð­herra segi sig úr stjórn­mála­flokki sem þeir hafa helgað póli­tískt líf sitt, hafi ákvörðun Lars Løkke Rasmus­sen ekki komið bein­línis á óvart. Christine Cordsen, stjórn­mála­skýr­andi DR, danska útvarps­ins, telur ómögu­legt að spá hvað Lars Løkke Rasmus­sen ætlist fyr­ir. Ljóst sé að úrsögn hans úr Ven­stre valdi mörgum þar á bæ miklum áhyggj­um. Ef hann ákveði að stofna nýjan flokk geti það haft mikil áhrif á gengi Ven­stre í næstu kosn­ing­um. „Áhyggjur flokks­manna voru þó ærnar fyr­ir” segir Christine Cord­sen. Hans Eng­ell, fyrr­ver­andi for­maður danska Íhalds­flokks­ins og núver­andi stjórn­mála­skýr­andi TV2 sjón­varps­stöðv­ar­inn­ar, segir brott­hvarf Lars Løkke Rasmus­sen úr Ven­stre þungt högg fyrir flokk­inn og bætir við „eng­inn veit hvað Inger Støjberg ætl­ast fyr­ir­”.  

Kjör­tíma­bilið í Dan­mörku er fjögur ár. Síð­ast var kosið 5. júní 2019 og að óbreyttu fara næstu þing­kosn­ingar fram árið 2023.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Ingrid Kuhlman
Dánaraðstoð: Óttinn við misnotkun er ástæðulaus
Kjarninn 4. desember 2021
Guðni Th. Jóhannesson, forseti Íslands, ásamt Agnesi M. Sigurðardóttur, biskup Íslands.
Sóknargjöld lækka um 215 milljónir króna milli ára
Milljarðar króna renna úr ríkissjóði til trúfélaga á hverju ári. Langmest fer til þjóðkirkjunnar og í fyrra var ákveðið að hækka tímabundið einn tekjustofn trúfélaga um 280 milljónir króna. Nú hefur sú tímabundna hækkun verið felld niður.
Kjarninn 4. desember 2021
Íbúðafjárfesting hefur dregist saman á árinu, á sama tíma og verð hefur hækkað og auglýstum íbúðum á sölu hefur fækkað.
Mikill samdráttur í íbúðafjárfestingu í ár
Fjárfestingar í uppbyggingu íbúðarhúsnæðis hefur dregist saman á síðustu mánuðum, samhliða mikilli verðhækkun og fækkun íbúða á sölu. Samkvæmt Hagstofu er búist við að íbúðafjárfesting verði rúmlega 8 prósentum minni í ár heldur en í fyrra.
Kjarninn 4. desember 2021
„Ég fór með ekkert á milli handanna nema lífið og dóttur mína“
Þolandi heimilisofbeldis – umkomulaus í ókunnugu landi og á flótta – bíður þess að íslensk stjórnvöld sendi hana og unga dóttur hennar úr landi. Hún flúði til Íslands fyrr á þessu ári og hefur dóttir hennar náð að blómstra eftir komuna hingað til lands.
Kjarninn 4. desember 2021
Kynferðisleg áreitni og ofbeldi í álverunum og verklag þeirra
Alls hafa 27 tilkynningar borist álfyrirtækjunum þremur, Fjarðaáli, Norðuráli og Rio Tinto á síðustu fjórum árum. Kjarninn kannaði þá verkferla sem málin fara í innan fyrirtækjanna.
Kjarninn 4. desember 2021
Inga Sæland er hæstánægð með nýja vinnuaðstöðu Flokks fólksins og ljóst er á henni að það skemmir ekki fyrir að Miðflokkurinn neyðist til að kveðja vinnuaðstöðuna vegna mjög dvínandi þingstyrks.
Inga Sæland tekur yfir skrifstofur Miðflokksins og kallar það „karma“
„Hvað er karma, ef það er ekki þetta?“ segir Inga Sæland um flutninga þingflokks Flokks fólksins yfir í skrifstofuhúsnæði Alþingis þar sem níu manna þingflokkur Miðflokksins, sem í dag er einungis tveggja manna, var áður til húsa.
Kjarninn 3. desember 2021
Pawel Bartoszek
Samráðið er raunverulegt
Kjarninn 3. desember 2021
Ásmundur Einar Daðason mun taka við málinu gegn Hafdísi Helgu Ólafsdóttur af Lilju Alfreðsdóttur. Hér eru þau saman á kosningavöku Framsóknarflokksins í september.
Ásmundur Einar tekur við málarekstri Lilju gegn Hafdísi
Nýr mennta- og barnamálaráðherra Framsóknarflokksins hefur fengið í fangið mál sem varðar brot forvera hans í embætti og samflokkskonu gegn jafnréttislögum. Það bíður hans að taka ákvörðun um hvort málarekstri fyrir Landsrétti skuli haldið til streitu.
Kjarninn 3. desember 2021
Meira eftir höfundinnBorgþór Arngrímsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar