Vandræðin í Venstre flokknum

Danski Venstre flokkurinn er í miklum vanda. Varaformaðurinn Inger Støjberg var neydd til afsagnar og Lars Løkke Rasmussen fyrrverandi forsætisráðherra hefur sagt sig úr flokknum.

Inger Støjberg er ekki lengur varaformaður Venstre.
Inger Støjberg er ekki lengur varaformaður Venstre.
Auglýsing

Flestir þekkja málsháttinn „oft veltir lítil þúfa þungu hlassi“. Hann á vel við upphaf atburðarásar sem endaði með afsögn Inger Støjberg sem varaformanns Venstre sl. þriðjudagskvöld. 

„Litla þúfan“ var stuttorð fréttatilkynning, sem danska innflytjendaráðuneytið sendi frá sér 10. febrúar 2016. 

Í tilkynningunni var lagt bann við því að pör, þar sem annar aðilinn, væri yngri en 18 ára, byggju saman í búðum hælisleitenda í Danmörku. Án undantekninga.Tilkynningin var, eins og áður sagði, stuttorð, og danska Útlendingastofnunin fékk aldrei nein fyrirmæli, né leiðbeiningar, um hvernig þessu banni skyldi framfylgt. Ýmsir urðu til að gagnrýna bannið sem sagt var brot á barnasáttmála Sameinuðu þjóðanna. Inger Støjberg, ráðherra innflytjendamála, stóð fast á sínu og sagði bannið gert í þeim tilgangi að forða barnungum stúlkum úr þvinguðum hjónaböndum.

Umdeild harðlínukona

Inger Støjberg var fyrst kjörin á þing fyrir Venstre (sem er hægri miðjuflokkur) árið 2001 og varð strax nokkuð áberandi innan flokksins. Hún var um skeið ráðherra atvinnumála í ríkisstjórn Lars Løkke Rasmussen sem hafði tekið við forsætisráðuneytinu af Anders Fogh Rasmussen þegar sá síðarnefndi sagði af sér þingmennsku árið 2009. Stjórn Venstre féll í kosningunum árið 2011. Á næstu árum var mikill straumur flóttafólks til Evrópu, einkum frá Sýrlandi og Eritreu. Mörg hundruð þúsund manns leituðu eftir landvistarleyfi í löndum Evrópusambandsins en stjórnmálamenn stóðu nær ráðþrota gegn vandanum.

Eftir þingkosningar í Danmörku árið 2015 varð Inger Støjberg ráðherra innflytjendamála í ríkisstjórn Lars Løkke Rasmussen. Hún taldi að flóttafólk og hælisleitendur hefðu alltof greiðan aðgang að Danmörku „flóttamannagáttirnar galopnar“ eins og hún komst að orði. Inger Støjberg vildi harðari stefnu, en fylgt var í ríkisstjórn Helle Thorning-Schmidt, á árunum 2011 – 2015, og lét ekki sitja við orðin tóm. Í mars árið 2017 fagnaði hún því sérstaklega, með rjómatertu, að síðan hún varð ráðherra, eftir kosningarnar 2015, hefði hún 50 sinnum hert reglur um málefni hælisleitenda og flóttafólks. Tilkynningin frá 10. febrúar 2016 var liður í þessari hertu stefnu.

Að ganga, eða ekki að ganga, í takt

Í lok ágúst árið 2019 sagði Lars Løkke Rasmussen af sér sem formaður Venstre. Kristian Jensen varaformaður sagði af sér sama dag. Lars Løkke Rasmussen, fyrrverandi formaður Venstre. Mynd: EPA

Þessir tveir höfðu átt erfitt með að finna „samvinnutaktinn“ og skyndilegt brotthvarf þeirra kallaði á nýja forystu í flokknum. Á flokksþingi Venstre þrem vikum síðar var Jacob Ellemann- Jensen kjörinn formaður og Inger Støjberg varaformaður. Ekki voru allir trúaðir á að þau tvö gætu unnið saman, en Venstre fólk vonaði hið besta. Lars Løkke hafði áður en til afsagnar hans kom viðrað þá hugmynd að rétt væri að flokkarnir á hægri væng stjórnmálanna, bláa blokkin svonefnda, íhuguðu samstarf við flokkana vinstra megin miðjunnar, rauðu blokkina.  

Skýrslan og Landsdómur

Í nýrri skýrslu (14.12.2020) vegna embættisfærslna Inger Støjberg kom fram að hún hefði brotið lög með fyrirskipunum sínum varandi málefni hælisleitenda (tilkynningin frá 10.febrúar 2016) og auk þess logið að þinginu. Margir þingmenn vilja að málið fari fyrir landsdóm (rigsret) sem er dómstóll sem dæmir eingöngu í málum sem varða starfandi, eða fyrrverandi, ráðherra. Þingið ákvað á endanum að fá sérstaka ráðgjafarnefnd til að meta hvort leggja skuli mál Inger Støjberg fyrir landsdóm. Jacob Ellemann- Jensen lýsti jafnframt yfir að yrði niðurstaða ráðgjafarnefndarinnar sú að málið eigi erindi fyrir landsdóm muni hann styðja það. Þessi yfirlýsing formannsins undirstrikaði ágreining formanns og varaformanns.

Auglýsing
Síðastliðinn þriðjudag, 29.12.2020, var haldinn fundur í 25 manna flokksstjórn Venstre. Þar lýsti Jacob Ellemann- Jensen því yfir að Inger Støjberg yrði að hætta sem varaformaður. Hann hefði hvatt hana til að segja af sér, ágreiningur þeirra væri alltof djúpstæður, fyrir utan hugsanlegt landsdómsmál. Nokkrir fulltrúar á fundinum vildu að Inger Støjberg færi í leyfi, sem varaformaður, en Jacob Ellemann- Jensen tók þeirri hugmynd illa, Inger Støjberg yrði að hætta. Ljóst var að meirihluti flokksstjórnarinnar var á sama máli. Engin ákvörðun var tekin á þessum fundi, önnur en sú að flokksstjórnin myndi hittast aftur eftir nokkra daga. Eftir fundinn birti Inger Støjberg færslu á Facebook þar sem hún tilkynnti afsögn sína. Þar sagði hún að Jacob Ellemann- Jensen hefði beðið sig að hætta og hún yrði við þeirri beiðni. 

Nýársbomban frá Lars Løkke Rasmussen

Vegna kórónuveirunnar var minna um flugelda og gamlárskvöldsbombur í Danmörku en venjan er. En Lars Løkke Rasmussen bætti það upp svo um munaði. 

Að kvöldi nýársdags kastaði hann, á Facebook, stórri bombu inn í danskt samfélag. Þar lýsti hann yfir að hann segði sig úr Venstre og yrði þingmaður utan flokka. „Atburðir seinustu daga hafa sannfært mig um að ég eigi ekki lengur samleið með flokknum sem ég hef tilheyrt í 40 ár. Þetta var ekki auðveld ákvörðun en sú rétta”. Hann nefnir einnig nauðsyn þess að Venstre horfi ekki einungis til hægri í dönskum stjórnmálum, en slíkum hugmyndum hafði Jacob Ellemann- Jensen algjörlega hafnað.

Nýr flokkur?

Danskir stjórnmálaskýrendur segja að þótt mjög óvenjulegt sé að fyrrverandi flokksformenn og forsætisráðherra segi sig úr stjórnmálaflokki sem þeir hafa helgað pólitískt líf sitt, hafi ákvörðun Lars Løkke Rasmussen ekki komið beinlínis á óvart. Christine Cordsen, stjórnmálaskýrandi DR, danska útvarpsins, telur ómögulegt að spá hvað Lars Løkke Rasmussen ætlist fyrir. Ljóst sé að úrsögn hans úr Venstre valdi mörgum þar á bæ miklum áhyggjum. Ef hann ákveði að stofna nýjan flokk geti það haft mikil áhrif á gengi Venstre í næstu kosningum. „Áhyggjur flokksmanna voru þó ærnar fyrir” segir Christine Cordsen. Hans Engell, fyrrverandi formaður danska Íhaldsflokksins og núverandi stjórnmálaskýrandi TV2 sjónvarpsstöðvarinnar, segir brotthvarf Lars Løkke Rasmussen úr Venstre þungt högg fyrir flokkinn og bætir við „enginn veit hvað Inger Støjberg ætlast fyrir”.  

Kjörtímabilið í Danmörku er fjögur ár. Síðast var kosið 5. júní 2019 og að óbreyttu fara næstu þingkosningar fram árið 2023.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Svandís Svavarsdóttir heilbrigðisráðherra segir ríkisstjórnina ræða málin í þaula og hafa verið í meginatriðum samstíga um aðgerðir í faraldrinum hingað til.
Stjórnmálin falli ekki í þá freistni að gera sóttvarnir að „pólitísku bitbeini“
Svandís Svavarsdóttir heilbrigðisráðherra segir samstöðu í ríkisstjórn um þær hertu aðgerðir sem tóku gildi í dag. Hún segist vilja forðast að sóttvarnir verði að pólitísku bitbeini fyrir kosningar og telur að það muni reyna á stjórnmálin á næstu vikum.
Kjarninn 25. júlí 2021
Steypiregnið ógurlega
Steypiregn er klárlega orðið tíðara og umfangsmeira en áður var. Öll rök hníga að tengingu við hlýnun lofthjúps jarðar. Í tilviki flóðanna í Þýskalandi og víðar hefur landmótun, aukið þéttbýli og minni skilningur samfélaga á eðli vatnsfalla áhrif.
Kjarninn 25. júlí 2021
Ísraelsk stjórnvöld sömdu við lyfjafyrirtækið Pfizer um bóluefni og rannsóknir samhliða bólusetningum.
Alvarlega veikum fjölgar í Ísrael
Það er gjá á milli fjölda smita og fjölda alvarlegra veikra í Ísrael nú miðað við fyrstu bylgju faraldursins. Engu að síður hafa sérfræðingar áhyggjur af þróuninni. Um 60 prósent þjóðarinnar er bólusett.
Kjarninn 25. júlí 2021
Danska smurbrauðið nýtur nú aukinna vinsælda meðal matgæðinga í heimalandinu.
Endurkoma smurbrauðsins
Flestir Íslendingar kannast við danska smurbrauðið, smørrebrød. Eftir að alls kyns skyndibitar komu til sögunnar döluðu vinsældirnar en nú nýtur smurbrauðið sívaxandi vinsælda. Nýir staðir skjóta upp kollinum og þeir gömlu upplifa sannkallaða endurreisn.
Kjarninn 25. júlí 2021
Fjallahjólabrautin við Austurkór var eitt verkefna sem valið var til framkvæmda af íbúum í íbúðalýðræðisverkefninu Okkar Kópavogur í fyrra.
Kópavogsbær skoðar flötu fjallahjólabrautina betur eftir holskeflu athugasemda
Kópavogsbær hefur boðað að fjallahjólabraut við Austurkór í Kópavogi verði tekin til nánari skoðunar, eftir fjölda athugasemda frá svekktum íbúum þess efnis að brautin gagnist lítið við fjallahjólreiðar.
Kjarninn 24. júlí 2021
Með stafrænum kórónuveirupassa fæst QR kóði sem sýna þarf á hinum ýmsu stöðum.
Munu þurfa að framvísa kórónuveirupassa til að fara út að borða
Evrópska bólusetningarvottorðið hefur verið notað vegna ferðalaga innan álfunnar síðan í upphafi mánaðar. Í Danmörku hefur fólk þurft að sýna sambærilegt vottorð til að sækja samkomustaði og svipað er nú uppi á teningnum á Ítalíu og í Frakklandi.
Kjarninn 24. júlí 2021
Eldgosið í Geldingadölum hefur verið mikið sjónarspil. Nú virðist það í rénun.
Ráðherra veitir nafni nýja hraunsins formlega blessun sína
Eins og lög gera ráð fyrir hefur Lilja Dögg Alfreðsdóttir mennta- og menningarmálaráðherra staðfest nafngift nýja hraunsins í landi Grindavíkurbæjar. Fagradalshraun mun það heita um ókomna framtíð.
Kjarninn 24. júlí 2021
Ferðamenn við Skógafoss.
Lágur smitfjöldi talinn mikilvægur fyrir heilsu og hagsmuni ferðaþjónustu
Ótti við að lenda á rauðum listum sóttvarnayfirvalda í Evrópu og Bandaríkjunum var tekinn inn í heildarhagsmunamat ríkisstjórnarinnar varðandi nýjar sóttvarnaráðstafanir innanlands. Á morgun verður mannlífið heft á ný vegna veirunnar.
Kjarninn 24. júlí 2021
Meira eftir höfundinnBorgþór Arngrímsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar