Sögulegur dómur

Hæstiréttur Danmerkur hefur úrskurðað glæpasamtökin Loyal to Familia ólögleg. Dómsmálaráðherra Danmerkur segir dóminn marka tímamót í baráttu gegn glæpasamtökum.

Félagar í glæpasamtökunum Loyal to Familia
Félagar í glæpasamtökunum Loyal to Familia
Auglýsing

Sumarið 2018 tilkynnti Søren Pape Poulsen þáverandi dómsmálaráðherra Dana að glæpasamtökin Loyal to Familia (LTF) yrðu bönnuð. Þá hafði danski ríkislögmaðurinn komist að þeirri niðurstöðu að forsendur væru fyrir banninu. Eftir að ráðherrann tilkynnti bannið formlega kærði LTF ráðherrann. Réttarhöld í málinu hófust árið 2019. Bæjarréttur Kaupmannahafnar úrskurðaði, í janúar 2020 ákvörðun dómsmálaráðherrans lögmæta, LTF áfrýjaði til Landsréttar, sem staðfesti dóm Bæjarréttar, í nóvember sama ár. LTF fékk leyfi til að áfrýja til Hæstaréttar Danmerkur. Sem hefur nú, eins og áður sagði staðfest að ráðherra sé heimilt að banna starfsemi LTF, og bannið frá 2018 standi.

Spurning um félagafrelsi

Það er síður en svo sjálfgefið að heimilt sé að áfrýja málum til Hæstaréttar. Um slíkt ríkja ákveðnar reglur sem horft var til í þessu tilviki. Málið var talið fordæmisgefandi, því það fjallaði um grundvallaratriði í dönsku stjórnarskránni um félagafrelsi. Þótt í Danmörku ríki félagafrelsi eru í lögum ákvæði sem gera stjórnvöldum kleift að banna slíka starfsemi við sérstakar kringumstæður. Hæstiréttur Danmerkur taldi starfsemi LTF falla undir þessa skilgreiningu.

Søren Pape Poulsen fyrrverandi dómsmálaráðherra Dana. Mynd: EPA

Banninu er ætlað að binda enda á skálmöld

Søren Pape Poulsen hafði lengi talað fyrir því að gripið yrði til aðgerða í því skyni að binda enda á skálmöld sem ríkt hafði í undirheimum Kaupmannahafnar. Þegar hann greindi frá fyrirhugaðri málssókn kom fram að síðan snemma árs 2015 hefði oftar en 40 sinnum verið hleypt af skotum í átökum glæpagengja í Kaupmannahöfn. Átök þessi hefðu kostað þrjú mannslíf og tugir særst. Að sögn lögreglu höfðu félagar í samtökunum LTF nær alltaf komið við sögu í þessum átökum, verið annar „stríðsaðilinn“ eins og talsmaður lögreglu komst að orði.

Auglýsing

Ætluðu sér stóra hluti í undirheimunum

Samtökin Loyal to Familia urðu til haustið 2012. Stofnendurnir voru flestir innflytjendur eða af erlendu bergi brotnir. Flestir voru þeir fyrrverandi félagar í samtökum sem kenndu sig við Blågårds Plads á Norðurbrú í Kaupmannahöfn. LTF ætluðu sér frá upphafi stóra hluti í undirheimum höfuðborgarinnar, einkum í nágrenni innflytjendahverfisins Mjølnerparken. Þar voru hins vegar fyrir á fleti nokkur önnur samtök, Brothas, Bandidos og fleiri. Þau tóku þessum nýju samtökum ekki fagnandi. Að mati lögreglunnar voru félagar í LTF haustið 2018, þegar dómsmálaráðherrann bannaði samtökin, talsvert á þriðja hundrað talsins.

Barist um yfirráðin á Norðurbrú

Eins og áður sagði var Norðurbrú frá upphafi „heimavöllur“ LTF. Samtökin Brothas höfðu um árabil litið á Mjølnerparken sem sitt yfirráðasvæði og voru ekki tilbúin að gefa það eftir. Af þeim sökum skarst iðulega í odda með Brothas og LTF. Glæpagengin nota margskonar aðferðir til fjármögnunar. Verslun með eiturlyf vegur þar þungt en enn fremur neyða samtökin eigendur verslana og veitingastaða til að borga það sem þau kalla „verndargjald“. Sé það ekki gert er haft í hótunum og margir sem hafa neitað að borga goldið það dýru verði. Rúður í verslunum og veitingastöðum brotnar, allt innandyra brotið og bramlað og jafnvel kveikt í að næturlagi.

Frá Norðurbrú í Kaupmannahöfn Mynd: Wiki Commons

Ekki haldið kyrru fyrir

Þótt LTF samtökin hafi verið bönnuð árið 2018 hafa félagarnir ekki haldið kyrru fyrir. Síðan bannið tók gildi hafa verið gefnar út 87 ákærur á hendur LTF félögum og fjölmargir hlotið dóm. 43 félagar í samtökunum sæta nú farbanni eða sitja í gæsluvarðhaldi. Frá stofnun samtakanna árið 2012 hafa 372, fyrrverandi og núverandi LTF félagar hlotið dóma, samtals 1409 ára fangelsi. Fyrir morð, ofbeldi, hótanir og afbrot tengd eiturlyfjum.

Hvað þýðir bannið?

Það að samtök eins og LTF séu bönnuð þýðir að félagarnir mega ekki láta húðflúra sig með merki og bókstöfum samtakanna, mega ekki vera klæddir fatnaði merktum LTF. Svartar hettupeysur merktar samtökunum í bak og fyrir eru bannaðar og þeir sem sýna sig í þeim verða umsvifalaust handteknir og mega búast við refsingu. Sama gildir um húfur og buxur. Lögmaður samtakanna sagði, eftir að dómur Hæstaréttar féll, að hægt væri að banna allt mögulegt en vináttubönd fólks sem hefði þekkst frá barnæsku breyttust ekki.

David Sausdal, sérfræðingur við háskólann í Lundi í Svíþjóð, sagði í viðtali við danskt dagblað að erfitt væri að meta áhrifin af banninu. „Bannið er táknrænt en það getur líka haft þau áhrif að samtökin eigi erfiðara með að fá til sín nýja félaga. Ímyndin er hluti aðdráttaraflsins og ómerkt hettupeysa hefur ekki sömu áhrif og sú sem er kirfilega merkt.“

Nick Hækkerup dómsmálaráðherra Dana. Mynd: EPA

Dómsmálaráðherra og lögregla ánægð með dóminn

Nick Hækkerup dómsmálaráðherra Dana lýsti ánægju með niðurstöðu Hæstaréttar. Hann kvaðst vona að þessi dómur væri aðeins fyrsta skref í upprætingu skipulagðrar glæpastarfsemi í Danmörku. Ráðherrann sagði að þótt dómurinn tæki aðeins til LTF gæfi hann ákveðna vísbendingu gagnvart öðrum samtökum af svipuðum toga. Torben Svarrer yfirlögregluþjónn í Kaupmannahöfn sagði að lögreglan fagnaði dómsniðurstöðunni. „Við þurfum ekki að sjá merktar peysur til að þekkja LTF félaga en gagnvart almenningi er mikilvægt að samtökin hafi verið bönnuð og geti ekki auglýst sig með sama hætti og áður.“

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Jean-Rémi Chareyre
VG og loftslagsmálin: Að hugsa lengra en þjóðarnefið nær
Kjarninn 19. september 2021
Árni Stefán Árnason
Dýravernd í aðdragandi alþingiskosninganna 2021 – Hluti I
Kjarninn 19. september 2021
Bjarni Jónsson
Stjórnmálaflokkarnir og dánaraðstoð
Kjarninn 19. september 2021
Soffía Sigurðardóttir
Samvinna til árangurs
Kjarninn 19. september 2021
Lesendum Morgunblaðsins og Fréttablaðsins fækkað um 20 prósent frá miðju ári 2019
Lestur Fréttablaðsins hefur helmingast á rúmum áratug og minnkað um 20 prósent frá því nýir eigendur keyptu blaðið um mitt ár 2019. Þróun á lesendahópi Morgunblaðsins er nánast sú sama. Mikið tap er á rekstri beggja dagblaða.
Kjarninn 19. september 2021
Jón Ormur Halldórsson
Pólitíska miðjan hennar Merkel
Kjarninn 19. september 2021
Steinar Frímannsson
Góð, en stundum þokukennd stefna – Umhverfisstefna Viðreisnar
Kjarninn 19. september 2021
Tugir innherjasvikamála órannsökuð þegar Fjármálaeftirlitið hætti rannsóknum
Fyrrverandi rannsakandi á verðbréfasviði Fjármálaeftirlitsins eftir hrun bankakerfisins segir sögu sína í bók sem brátt kemur út í Bretlandi og Bandaríkjunum. Hann segir stór mál enn hafa verið órannsökuð þegar FME slaufaði rannsóknarteymum sínum.
Kjarninn 19. september 2021
Meira eftir höfundinnBorgþór Arngrímsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar