Úr deiglu harðneskjunnar

Þorgeir Tryggvason mun fram að jólum skrifa um bækur. Hann tekur í dag fyrir bók Guðmundar Brynjólfssonar, Líkvöku, sem gefin er út undir merkjum Sæmundar.

Auglýsing

„Lækn­ir­inn minn vill meina að ég hafi rang­hug­mynd­ir. En þá spyr ég á móti: Hvaða hug­myndir eru rang­ar. Hug­mynd er hug­mynd. Ekk­ert ann­að. Hún er aldrei röng. Fugl situr í trénu sem ég sit und­ir­. Það er skjór. Hann á ekki heima hér á landi. Hann er samt ekki rangur fugl.“

Líkvaka.Skrímsli eru svo­lítið eins og frosk­ar. Ef þau eru krufin hætta þau að hræða. Hætta að vera skrímsli. Enda hræðir sögu­hetja Guð­mund­ar Brynj­ólfs­sonar í Líkvöku les­and­ann ekki, þó ódæð­is­maður sé. Frekar að hún veki ­með manni samúð og skelf­ingu að aristótel­ískum hætti. Það er samt hæpið að ­kalla Eng­il­bert tragíska hetju. Fórn­ar­lamb eigin lífs er nær lagi.

Bókin rekur lífs­hlaup Eng­il­berts nokkuð skil­merki­lega. Ekki alltaf í tíma­röð, ekki til fulln­ustu og lík­lega er honum ekki fylli­lega treystand­i, hvorki sem sann­söglum sögu­manni né heið­ar­legum  grein­anda síns eig­in ­skemmda sál­ar­lífs.

Auglýsing

Fyrsti hluti bók­ar­innar rekur upp­vöxt drengs­ins, svona að mestu – tíma­röðin er ekki strang-krónólógísk í Líkvöku. Lýst er flökku­lífi hans með­ vinnu­kon­unni móður sinni úr einni hryll­ings­vist­inni í aðra, úr klóm eins kval­ara í aðrar verri. Reynsla sem mótar mann­inn og leiðir hann á end­anum á vett­vang síns eigin glæps með við­komu í heimi geð­veiki, neyslu, rang­hug­mynda og ­spít­ala­vist­ar. Glæps sem hann er knú­inn til að fremja í hefnd­ar­skyni fyr­ir­ annað ódæði gagn­vart konu, mögu­lega vegna þess hve varn­ar­bar­átta hans fyr­ir­ ­móður sinni og sjálfum sér reynd­ist gagns­laus.

Þessi fyrsti hluti er heil­steyptasti hluti bók­ar­inn­ar, og sá á­hrifa­rík­asti. Þar er lýst sam­fé­lagi harð­neskju og kulda á mjög sann­fær­and­i hátt. Sam­fé­lagi sem við könn­umst við þó fæst deilum við nákvæm­lega reynslu með­ ­sögu­hetj­unum sem betur fer. Nið­ur­brot per­sónu­leika drengs­ins virð­ist mann­i næsta óhjá­kvæmi­legt, þrátt fyrir stund­ar­skjól sem hann nýtur hjá ferm­ing­ar­prest­in­um sín­um. Með nið­ur­brot­inu raknar frá­sögnin eðli­lega dálítið upp, þó alltaf hald­i Guð­mundur athygli les­and­ans og öllum þráðum í hendi sér.

Þar skiptir miklu hvað rödd sögu­manns er skýr og sér­stök. Les­end­ur ­snjallra pistla Guð­mund­ar, sem hann birtir á Hring­braut.is, kann­ast vænt­an­lega við orð­heppn­ina og dálítið hryss­ings­legan húmor­inn sem Eng­il­bert hefur á vald­i sínu þrátt fyrir allt. Senni­lega væri Líkvaka nokkuð ill­bæri­leg lesn­ing ef þessa nyti ekki við. Í bók­inni verða líka hvað eftir annað á vegi manns ­snjallar hug­leið­ingar sem venda fyrir manni algengum hug­myndum á hressand­i hátt:

„Þegar allir ganga í takt en eng­inn gengur samt í sama takti og næsti mað­ur, þá er ekki gengið í takt.“

Það verður að segj­ast að Guð­mundur teflir á tæp­asta vað með­ ­lýs­ingum á glæpnum sem sögu­þráð­ur­inn hverf­ist um, og eft­ir­mála hans. Óhætt er að segja að þær séu ekki fyrir klígju­gjarna og sú hugsun hvarflar að manni að sumt af því svaða­leg­asta vinni ekki alveg fyrir kaup­inu sínu við að auka ­sög­unni áhrifa­mátt og koma erindi hennar til skila.

Engu á síður er það mín til­finn­ing að Guð­mundur Brynj­ólfs­son hafi með Líkvöku ­stigið skref fram á við í höf­unda­ferli sínu. Fyrst og fremst með því að móta s­inn sér­staka tón á skýr­ari, kraft­meiri og per­sónu­legri hátt en áður. Nú bíð­u­m við spennt. Og pínu smeyk.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Inga Sæland er hæstánægð með nýja vinnuaðstöðu Flokks fólksins og ljóst er á henni að það skemmir ekki fyrir að Miðflokkurinn neyðist til að kveðja vinnuaðstöðuna vegna mjög dvínandi þingstyrks.
Inga Sæland tekur yfir skrifstofur Miðflokksins og kallar það „karma“
„Hvað er karma, ef það er ekki þetta?“ segir Inga Sæland um flutninga þingflokks Flokks fólksins yfir í skrifstofuhúsnæði Alþingis þar sem níu manna þingflokkur Miðflokksins, sem í dag er einungis tveggja manna, var áður til húsa.
Kjarninn 3. desember 2021
Pawel Bartoszek
Samráðið er raunverulegt
Kjarninn 3. desember 2021
Ásmundur Einar Daðason mun taka við málinu gegn Hafdísi Helgu Ólafsdóttur af Lilju Alfreðsdóttur. Hér eru þau saman á kosningavöku Framsóknarflokksins í september.
Ásmundur Einar tekur við málarekstri Lilju gegn Hafdísi
Nýr mennta- og barnamálaráðherra Framsóknarflokksins hefur fengið í fangið mál sem varðar brot forvera hans í embætti og samflokkskonu gegn jafnréttislögum. Það bíður hans að taka ákvörðun um hvort málarekstri fyrir Landsrétti skuli haldið til streitu.
Kjarninn 3. desember 2021
Ísland kaupir 72 skammta af lyfi til að draga úr alvarlegum COVID-19 veikindum
Landspítalinn mun sjá um kaup á lyfinu Sotrovimab sem á að gagnast best þeim sem eru óbólusettir eða þeim sem mynda illa mótefni vegna lyfja eða sjúkdóma.
Kjarninn 3. desember 2021
Ásdís Halla Bragadóttir.
Ásdís Halla ráðin til að koma að mótun nýs ráðuneytis Áslaugar Örnu
Ásdís Halla Bragadóttir fyrrverandi bæjarstjóri í Garðabæ hefur verið ráðin sem verkefnastjóri við undirbúning nýs ráðuneytis vísinda, iðnaðar og nýsköpunar.
Kjarninn 3. desember 2021
„Þær þurfa að lifa við afleið­ingar þessa ofbeld­is“
Lögmaður tvegga sómalskra kvenna sem senda á úr landi segir að þær muni við end­ur­komu til Grikk­lands aftur lenda á göt­unni án við­un­andi hús­næðis og ber­skjald­aðar.
Kjarninn 3. desember 2021
Stúdentagarðar Háskóla Íslands á Sæmundargötu.
Fermetraverðið hæst á stúdentagörðunum
Ef tekið er tillit til stærðar íbúða eru dýrustu tegundir leiguíbúða hérlendis á stúdentagörðum, en fermetraverðið þar er 17 prósentum hærra en á almennum leigumarkaði.
Kjarninn 3. desember 2021
Inga Sæland er formaður Flokks fólksins, sem hefur dælt út þingmálum svo eftir er tekið á fyrstu dögum nýs þings.
Flokkur fólksins lætur sér ekki duga að dotta
Þrátt fyrir að það hafi vakið athygli á fyrsta þingfundi vetrarins að einn nýrra þingmanna Flokks fólksins dottaði í þingsal hafa þingmenn flokksins hreint ekki setið auðum höndum í upphafi nýs þings, heldur lagt fram mörg þingmál, alls 50 talsins.
Kjarninn 3. desember 2021
Meira úr sama flokkiFólk
None