Það sem þú manst ekki skaðar þig

Þorgeir Tryggvason mun fram að jólum skrifa um bækur. Hann tekur í dag fyrir bók Auðar Jónsdóttur, Stóra skjálfta, sem gefin er út undir merkjum Máls og menningar.

Auglýsing

Hvi­lík grunn­hug­mynd!

Ung floga­veik ein­stæð móðir fær þrjú alvar­leg ­flog og upp­sker eyður í minni sitt. Þegar hún hefst handa við að fylla í þær ­með hjálp vina og fjöl­skyldu kemur í ljós að það var fleira en flogin sem hafð­i máð út minn­ing­ar. Sár og mis­kunn­ar­laus for­tíðin laum­ast að Sögu inn um þær glufur sem hún neyð­ist til að opna til að end­ur­heimta líf sitt.

Það flækir líka ferlið að hún treystir eig­in­lega engum fyrir sanneik­anum um minnis­leysið, aðal­lega af ótta við að þær ­upp­lýs­ing­arnar svipti hana for­ræði yfir barn­inu, á sama tíma og hún óttast hugs­an­legar afleið­ingar ástands­ins fyrir öryggi drengs­ins. Eðli­lega.

Auglýsing

Það tók Stóra skjálfta all­nokkra kafla að kló­festa athygli mína til fulls. Meðan Saga er á valdi frumrugls­ins þurfti smá aga til að elta hana um óreið­una. Eins finnst mér Auður stundum neyð­ast til­ þess fyrstu köfl­un­um, plotts­ins vegna, að sveigja raun­sæi sam­tala nokk­uð hressi­lega í þágu spennu­við­hald­andi upp­lýs­inga­gjaf­ar.

Stóri Skjálfti.

En svo hægist um, og um leið og Auður byrjar að púsla saman fjöl­skyldu­mynd Sögu og for­tíð hennar blómstr­aði bókin og fljót­lega var ég kom­inn á kaf í eina af bestu bókum Auðar og – fyrir vikið aug­ljós­lega – einn af öldu­toppum flóðs­ins ‘15.

Þar leikur hinn stór­kost­legi sögurammi – sögu­hvati – lyk­il­hlut­verk. Floga­veikin og minnis­glöpin eru ekki bara ­tækni­brella höf­und­ar, heldur eru sífellt í huga sögu­hetj­unn­ar. Orsakir meins­ins og afleið­ing­ar, þýð­ing þess fyrir mögu­leik­ann á ham­ingju og ást. Skýr­ing á sum­u því sem hún kemst að um for­tíð­ina. Ekki á öllu samt. Og auð­vitað kveikir svona ­saga enda­lausar vanga­veltur þannig þenkj­andi les­enda um hvernig sú smíð sem við köllum raun­veru­leika okk­ar, sögu okk­ar, er óhjá­kvæmi­lega óáreið­an­leg en sam­t það besta sem við höf­um. Oft­ast.

En þó flogin og minnið séu í lyk­il­hlut­verki er það færni og hug­rekki Auðar sem per­són­usmiðs, til­finn­inga­könn­uðar og ­skrá­setj­ara sem gefa okkur inni­hald­ið. Öll fjöl­skylda Sögu og aðrir nákomn­ir eru mál­aðir skýrum litum af samúð og inn­sæi. Sam­skiptum og valdastreit­u ­fjöl­skyld­unnar og hinum tragísku rótum hennar er frá­bær­lega lýst.

Sem og hjóna­bandi Sögu og enda­lokum þess, ham­ingju­stundum og hinum sáru árekstrum sem leggja það í rúst. Og hin­um ­sér­kenni­legu ung­lingum sem rekur á fjörur Sögu og hlaupa undir bagga með henn­i þegar hún treystir sér ekki til að afhjúpa sig í veik­leika minnis­leys­is­ins ­fyrir sínum nán­ustu. Auður er með öllu þessu fólki í liði.

Hún er ekki flug­elda­stílisti. Stóri skjálfti er al­gert raun­sæ­is­verk. Lýs­ingar á sál­ar­lífi, sam­skipa­máta, sam­fé­lagi, allt ­trú­verð­ugt, jarð­tengt. Hér ger­ist ekk­ert sem ekki gæti ger­st, hefur ger­st, er lýst með hvers­dags­legum orðum á stæla­lausu máli. Fram­vinda bók­ar­innar er skýr, þegar frá­sögnin hleypur útundan sér á það sér raun­sæ­is­legar skýr­ingar í ferða­lagi Sögu um for­tíð­ina. Stundum viðrar bók­mennta­fólk efa­semdir um fram­tíð hinnar „hefð­bundnu“ skáld­sögu. Erindi hennar og til­gang. Kannski er hann að f­inna í því sem situr eftir hjá les­anda sagna eins og Stóra skjálfta við ­bók­ar­lok.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Réttast að senda pöndubirnina heim
Upplýsingar um fund kínverska sendiherrans í Danmörku með færeyskum ráðamönnum um fjarskiptasamning hafa valdið fjaðrafoki í Færeyjum og meðal danskra þingmanna. Sendiherrann neitar að reyna að beita Færeyinga þrýstingi.
Kjarninn 15. desember 2019
Lilja D. Alfreðsdóttir, mennta- og menningarmálaráðherra.
Drög að nýjum þjónustusamningi við RÚV kynnt
Mennta- og menningarmálaráðherra hefur kynnt nýjan þjónustusamning við Ríkisútvarpið fyrir ríkisstjórn en núgildandi samningur rennur út um áramótin.
Kjarninn 14. desember 2019
Agnar Snædahl
Frá kreppuþakuppbyggingu og myglu
Kjarninn 14. desember 2019
Undraheimur bókmenntanna: Veisla Soffíu Auðar Birgisdóttur
Gagnrýnandi Kjarnans skrifar um „Maddama, kerling, fröken, frú. Konur í íslenskum nútímabókmenntum".
Kjarninn 14. desember 2019
Jón Baldvin Hannibalsson
Norrænt velferðarríki eða arðrænd nýlenda?
Kjarninn 14. desember 2019
Björgólfur Jóhannsson, tímabundinn forstjóri Samherja, þegar hann tók við starfinu.
Björgólfur efast um að mútur hafi verið greiddar og telur Samherja ekki hafa brotið lög
Forstjóri Samherja telur Jóhannes Stefánsson hafa verið einan að verki í vafasömum viðskiptaháttum fyrirtækisins í Afríku. Greiðslur til Dúbaí eftir að Jóhannes hætt,i sem taldar eru vera mútur, hafi verið löglegar greiðslur fyrir kvóta og ráðgjöf.
Kjarninn 14. desember 2019
Litla hraun
Vilja að betrun fanga hefjist strax frá dómsuppkvaðningu
Starfshópur félagsmálaráðherra hefur lagt til unnið sé að bataferli einstaklinga sem hlotið hafa refsidóm strax frá uppkvaðningu dóms, á tímabilinu áður en afplánun refsingar hefst, á meðan afplánun varir og einnig eftir að afplánun lýkur.
Kjarninn 14. desember 2019
Síminn að festa sig aftur í sessi sem sá stærsti á markaðnum
Gagnamagnsnotkun Íslendinga á farsímaneti heldur áfram að aukast ár frá ári. Hún hefur 265faldast á áratug. Síminn hefur styrkt stöðu sína sem markaðsleiðandi á farsímamarkaði en tekjur vegna sölu á slíkri þjónustu hafa dregist verulega saman.
Kjarninn 14. desember 2019
Meira úr sama flokkiFólk
None