Eitt sinn hippi...

Þorgeir Tryggvason mun fram að jólum skrifa um bækur. Hann tekur í dag fyrir bókina Stúlka með höfuð, sem Þórunn Jarla Valdimarsdóttir skrifar og gefin er út undir merkjum JPV.

Auglýsing



„Maður fyr­ir­gefur með munn­in­um, stundum með­ hug­an­um. Aldrei i hjart­anu, það er svo villt. Ég verð reið nú er ég skrif­a þetta, því að barnið í mér er sko alls ekki búið að fyr­ir­gefa. Það er þó nóg­u kristi­legt til að skíta þær ekki út með því að líma illsku­mið­ann á þær und­ir­ ­nafni. Hefnd­inni í mér langar þó að gera það, hún er þarna rétt við hjarta.“

Þór­unn Jarla Valdi­mars­dóttir er ein­stök í íslenska ­rit­höf­unda­garð­in­um. Frum­legur skáld­sagna­smiður en ekki síður frum­leg­ur sagn­fræð­ingur sem leyfir hinum sér­stæða stílista sem leikur lausum hala í lygi­sög­unum hennar að setja mark sitt á fram­setn­ingu efnis sem stendur að öðru ­leyti föstum fótum í fræði­legum aga og við­ur­kenndum rann­sókn­ar­vinnu­brögð­um.

Auglýsing

Stúlka með höfuð, kápa.Fyrstu bók­ina í þessum ævi­sögu­lega þrí­leik hef ég því miður ekki ­les­ið, en Stúlka með maga (2014) þótti mér feiki­vel heppnuð að þessu leyt­i. Stíll Þór­unn­ar, en kannski ekki síður afstaða hennar til bjást­urs og bresta ­fólks­ins sem hún skrifar um, setur einatt ferskan blæ á kunn­ug­lega hlut­i: ald­ar­fars­lýs­ing­ar, sam­skipta­máta og sið­ferð­is­við­mið for­tíð­ar­inn­ar.

Þegar hún beinir stíl­vopnum sínum og lífs­sýn að sinni eigin ævi ­ger­ast aðrir hlut­ir.+

Samt er það líka í þess­ari bók, þetta ein­staka sjón­ar­horn henn­ar, þessi óstöðuga blanda af mjúkum skiln­ingi sem öll við­fangs­efnin mæta og hrein­skiln­is­legri hörku sem oft birt­ist og hverfur for­mála­laust. Gott dæmi til­vitn­unin hér að ofan, um ein­elti eða stríðni nokk­urra skóla­systra henn­ar. Hefði nokkur annar sjálfsævi­sögu­rit­ari afgreitt málið svona?

Ein­elti sem Þór­unn kafar ekki í, lýsir varla og virð­ist reynd­ar hvorki hafa verið lang­vinnt né alvar­legt. Og það er ljótt að segja það en sá ævi­fer­ill sem lýst er hér virð­ist svo mjúkur og áfalla­mildur að það er á mörk­unum að hann sé í frá­sögur fær­andi. Alla­vega þykja mér hin ein­stöku grein­ing­ar­tæki Þór­unnar malla í hæga­gangi lengst af, eftir dra­mað í kringum skiln­að ­for­eldr­anna og þýð­ingu hans fyrir hina ungu stúlku.

Eitt af því sem mér hefur fund­ist svo magnað við sagn­fræði­bæk­ur Þór­unnar er sú til­finn­ing að hún sé að segja manni allt sem hún veit. Smá­at­rið­i um fatn­að, mat og reið­tygi í Snorra frá Húsa­felli, upp­taln­ingar um inn­kaup ­for­feðra hennar í Ólafs­vík í Stúlku með maga. Lykt. Hefur ein­hver sagn­fræð­ing­ur/­rit­höf­undur okkar verið eins örlátur með og for­dóma­laus gagn­vart þef? Þessi hirðu­semi segir manni að öllum steinum hafi verið velt, auk þess sem frá­sagn­irnar af smælk­inu fylla mynd­ina.

Hér hefur Þór­unn eðli máls sam­kvæmt allt annan aðgang að við­fangs­efni sínu. Fyrir vikið fáum við til­finn­ingu fyrir miklu meira „vali“, að margt sé ósagt. Það er tiplað á tánum í frá­sögn­inni. Allir eru meira og m­inna fal­legir og dásam­leg­ir, syst­urnar ynd­is­leg­ar, vin­irnir upp til hópa vitr­ing­ar. Elsk­hug­arnir prúð­menni.

Sem er fábært. Örugg­lega satt. Þór­unn nýtur þess að segja frá­ þessu öllu, maður heyrir hana skríkja stíl­rænt þegar hún rekur kyn­lífs­vakn­ing­u sína, og sýtir fal­lega ógripin tæki­færi í þeim efn­um. Eins var gaman að sjá hið marg­um­skrif­aða við­fangs­efni „borg­ar­barn fer í sveit“ tekið Jörlu­tök­um. Og ­Mexíkó, sem hefði auð­veld­lega getað enst henni heila bók, finnst mér. Auð­vit­að er hér ferskur tónn í þeirri lýs­ingu tíma­bils­ins sem allar minn­inga­bæk­ur ­jafnladra hennar eru smám saman að skapa í sam­ein­ingu.

En lengst af vantar við­nám­ið. Tog­streitu efnis og frá­sagn­ar­máta. Fjar­lægð­ina sem gefur gild­is­dómum og grein­ingum vigt. Lífs­háska? Ekki það að ég óski eftir meiri erf­ið­leikum í for­tíð höf­und­ar. En að hásk­anum fjar­ver­and­i hefði hún þurft að kafa dýpra. Þrengja sjón­ar­horn­ið. Mögu­lega setja styttra ­tíma­bil undir smá­sjána.

Aldrei verður Stúlka með höfuð samt minna en skemmti­leg.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Djúpu sporin hennar Merkel
Heil kynslóð hefur alist upp með Angelu Merkel á valdastóli. Á sextán ára valdatíma hefur hún fengist við risavaxin vandamál og leyst þau flest en ein krísan stendur eftir og það er einmitt sú sem Merkel-kynslóðin hefur mestar áhyggjur af.
Kjarninn 26. september 2021
Fyrstu tölur á landsvísu, eins og þær voru settar fram í kosningasjónvarpi Stöðvar 2 árið 1991, sýndu mikla yfirburði fjórflokksins. Rótgrónu flokkarnir hafa síðan gefið eftir.
„Fjórflokkurinn“ hefur aðeins einu sinni fengið minna fylgi í alþingiskosningum
Samanlagt fylgi rótgrónustu stjórnmálaafla landsins, fjórflokksins, var 64,2 prósent í kosningunum í gær. Það er ögn lægra hlutfall greiddra atkvæða en í kosningunum 2017, en hærra en árið 2016.
Kjarninn 26. september 2021
Sigurður Ingi Jóhannsson formaður Framsóknar og Bjarni Benediktsson formaður Sjálfstæðisflokks ræða saman aður en kappræður hefjast á RÚV. Mögulega um jafnt vægi atkvæða á milli flokka, en þó ólíklega.
Framsókn græddi þingmann á kostnað Sjálfstæðisflokks vegna atkvæðamisvægis
Vegna misvægis atkvæða á milli flokka fékk Framsóknarflokkurinn einn auka þingmann á kostnað Sjálfstæðisflokksins, ef horft er til fylgis flokkanna á landsvísu. Þetta er í þriðja sinn frá árinu 2013 sem þessi skekkja kemur Framsókn til góða.
Kjarninn 26. september 2021
Formenn flokka sem náðu manni inn á þing, fyrir utan formann Miðflokksins, ræddust við í Silfrinu í morgun.
Bjarni: Ekki mitt fyrsta útspil að gera kröfu um stól forsætisráðherra
Formenn ríkisstjórnarflokkanna þriggja ætla að ræða saman strax í dag enda eðlilegt að hefja samtalið þar, við fólkið „sem við höfum vaðið skafla með og farið í gegnum ólgusjó,“ líkt og formaður Sjálfstæðisflokksins orðaði það.
Kjarninn 26. september 2021
Lenya Rún Tha Karim, frambjóðandi Pírata, er yngsti þingmaður sögunnar sem nær kjöri. Hún verður 22 ára í desember
26 nýliðar taka sæti á þingi
Um þriðjungur þingmanna sem taka sæti á Alþingi eru nýliðar. Stór hluti þeirra býr hins vegar yfir talsverðri þingreynslu en yngsti þingmaður Íslandssögunnar tekur einnig sæti á þingi.
Kjarninn 26. september 2021
Þær voru víst 30 en ekki 33, konurnar sem náðu kjöri. Píratar missa eina konu, Samfylking eina og Vinstri græn eina.
Konur enn færri en karlar á Alþingi
Í morgun leit út fyrir að Alþingi Íslendinga yrði í fyrsta skipti í sögunni skipað fleiri konum en körlum á því kjörtímabili sem nú fer í hönd. Eftir endurtalningu er staðan allt önnur: 30 konur náðu kjöri en 33 karlar.
Kjarninn 26. september 2021
Kosningum lokið: Sigurður Ingi í lykilstöðu til að mynda ríkisstjórn og á nokkra möguleika
Ríkisstjórnin ríghélt í kosningunum í gær og fjölgaði þingmönnum sínum, þrátt fyrir að samanlagt heildarfylgi hennar hafi ekki vaxið mikið. Framsókn og Flokkur fólksins unnu stórsigra en frjálslynda miðjan beið skipbrot.
Kjarninn 26. september 2021
Friðrik Jónsson
Níu áskoranir á nýju kjörtímabili
Kjarninn 26. september 2021
Meira úr sama flokkiFólk
None