Eitt sinn hippi...

Þorgeir Tryggvason mun fram að jólum skrifa um bækur. Hann tekur í dag fyrir bókina Stúlka með höfuð, sem Þórunn Jarla Valdimarsdóttir skrifar og gefin er út undir merkjum JPV.

Auglýsing



„Maður fyr­ir­gefur með munn­in­um, stundum með­ hug­an­um. Aldrei i hjart­anu, það er svo villt. Ég verð reið nú er ég skrif­a þetta, því að barnið í mér er sko alls ekki búið að fyr­ir­gefa. Það er þó nóg­u kristi­legt til að skíta þær ekki út með því að líma illsku­mið­ann á þær und­ir­ ­nafni. Hefnd­inni í mér langar þó að gera það, hún er þarna rétt við hjarta.“

Þór­unn Jarla Valdi­mars­dóttir er ein­stök í íslenska ­rit­höf­unda­garð­in­um. Frum­legur skáld­sagna­smiður en ekki síður frum­leg­ur sagn­fræð­ingur sem leyfir hinum sér­stæða stílista sem leikur lausum hala í lygi­sög­unum hennar að setja mark sitt á fram­setn­ingu efnis sem stendur að öðru ­leyti föstum fótum í fræði­legum aga og við­ur­kenndum rann­sókn­ar­vinnu­brögð­um.

Auglýsing

Stúlka með höfuð, kápa.Fyrstu bók­ina í þessum ævi­sögu­lega þrí­leik hef ég því miður ekki ­les­ið, en Stúlka með maga (2014) þótti mér feiki­vel heppnuð að þessu leyt­i. Stíll Þór­unn­ar, en kannski ekki síður afstaða hennar til bjást­urs og bresta ­fólks­ins sem hún skrifar um, setur einatt ferskan blæ á kunn­ug­lega hlut­i: ald­ar­fars­lýs­ing­ar, sam­skipta­máta og sið­ferð­is­við­mið for­tíð­ar­inn­ar.

Þegar hún beinir stíl­vopnum sínum og lífs­sýn að sinni eigin ævi ­ger­ast aðrir hlut­ir.+

Samt er það líka í þess­ari bók, þetta ein­staka sjón­ar­horn henn­ar, þessi óstöðuga blanda af mjúkum skiln­ingi sem öll við­fangs­efnin mæta og hrein­skiln­is­legri hörku sem oft birt­ist og hverfur for­mála­laust. Gott dæmi til­vitn­unin hér að ofan, um ein­elti eða stríðni nokk­urra skóla­systra henn­ar. Hefði nokkur annar sjálfsævi­sögu­rit­ari afgreitt málið svona?

Ein­elti sem Þór­unn kafar ekki í, lýsir varla og virð­ist reynd­ar hvorki hafa verið lang­vinnt né alvar­legt. Og það er ljótt að segja það en sá ævi­fer­ill sem lýst er hér virð­ist svo mjúkur og áfalla­mildur að það er á mörk­unum að hann sé í frá­sögur fær­andi. Alla­vega þykja mér hin ein­stöku grein­ing­ar­tæki Þór­unnar malla í hæga­gangi lengst af, eftir dra­mað í kringum skiln­að ­for­eldr­anna og þýð­ingu hans fyrir hina ungu stúlku.

Eitt af því sem mér hefur fund­ist svo magnað við sagn­fræði­bæk­ur Þór­unnar er sú til­finn­ing að hún sé að segja manni allt sem hún veit. Smá­at­rið­i um fatn­að, mat og reið­tygi í Snorra frá Húsa­felli, upp­taln­ingar um inn­kaup ­for­feðra hennar í Ólafs­vík í Stúlku með maga. Lykt. Hefur ein­hver sagn­fræð­ing­ur/­rit­höf­undur okkar verið eins örlátur með og for­dóma­laus gagn­vart þef? Þessi hirðu­semi segir manni að öllum steinum hafi verið velt, auk þess sem frá­sagn­irnar af smælk­inu fylla mynd­ina.

Hér hefur Þór­unn eðli máls sam­kvæmt allt annan aðgang að við­fangs­efni sínu. Fyrir vikið fáum við til­finn­ingu fyrir miklu meira „vali“, að margt sé ósagt. Það er tiplað á tánum í frá­sögn­inni. Allir eru meira og m­inna fal­legir og dásam­leg­ir, syst­urnar ynd­is­leg­ar, vin­irnir upp til hópa vitr­ing­ar. Elsk­hug­arnir prúð­menni.

Sem er fábært. Örugg­lega satt. Þór­unn nýtur þess að segja frá­ þessu öllu, maður heyrir hana skríkja stíl­rænt þegar hún rekur kyn­lífs­vakn­ing­u sína, og sýtir fal­lega ógripin tæki­færi í þeim efn­um. Eins var gaman að sjá hið marg­um­skrif­aða við­fangs­efni „borg­ar­barn fer í sveit“ tekið Jörlu­tök­um. Og ­Mexíkó, sem hefði auð­veld­lega getað enst henni heila bók, finnst mér. Auð­vit­að er hér ferskur tónn í þeirri lýs­ingu tíma­bils­ins sem allar minn­inga­bæk­ur ­jafnladra hennar eru smám saman að skapa í sam­ein­ingu.

En lengst af vantar við­nám­ið. Tog­streitu efnis og frá­sagn­ar­máta. Fjar­lægð­ina sem gefur gild­is­dómum og grein­ingum vigt. Lífs­háska? Ekki það að ég óski eftir meiri erf­ið­leikum í for­tíð höf­und­ar. En að hásk­anum fjar­ver­and­i hefði hún þurft að kafa dýpra. Þrengja sjón­ar­horn­ið. Mögu­lega setja styttra ­tíma­bil undir smá­sjána.

Aldrei verður Stúlka með höfuð samt minna en skemmti­leg.

FEB: Sú óréttláta skerðing sem viðgengst í dag stuðlar að fátækt meðal eldri borgara
Félag eldri borgara fagnar kröfu stéttarfélaga og sambanda innan ASÍ um að stigið verði ákveðið skref til lækkunar á skerðingu almannatrygginga úr 45 prósent í 30 prósent vegna lífeyris frá lífeyrissjóðum.
Kjarninn 20. febrúar 2019
Katrín Jakobsdóttir, forsætisráðherra.
Segir það hafa legið fyrir að ríkisstjórnin myndi ekki setja á hátekjuskatt
Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra segir að skattkerfisbreytingar ríkisstjórnarinnar hafi verið kynntar og að það hafi jafnframt legið fyrir, frá því að núverandi ríkisstjórn var mynduð, að hún væri ekki að „fara í hátekjuskatt“.
Kjarninn 20. febrúar 2019
Stál í stál - Líkur á verkföllum hafa aukist
Útspili stjórnvalda í kjaraviðræðunum var illa tekið hjá verkalýðshreyfingunni. Eru verkföll í kortunum?
Kjarninn 20. febrúar 2019
Bakkavararbræður vilja rannsókn á Klakka
Lýstar kröfur í nauðasamningum Exista námu upphaflega tæplega 300 milljörðum króna og aðeins hluti þeirra hefur fengist greiddur.
Kjarninn 19. febrúar 2019
Hvalveiðar heimilaðar næstu fimm árin
Kristján Þór Júlíusson, sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra, studdist við ráðgjöf Hafró.
Kjarninn 19. febrúar 2019
Forseti ASÍ: Dagur „vonbrigða“ sem liðkar ekki fyrir kjarasamningum
Forseti ASÍ segir útspil stjórnvalda í kjaraviðræðum ekki til þess fallið að liðka fyrir kjarasamningum.
Kjarninn 19. febrúar 2019
Útspil stjórnvalda - Vilja minnka skattbyrði á lágtekjufólk
Verkalýðshreyfingin er ósátt við útspil stjórnvalda í kjaraviðræðum.
Kjarninn 19. febrúar 2019
Ríkisstjórnin kynnti nýtt skattþrep fyrir lægstu tekjurnar
Í tillögum um breytingar á skattkerfinu sem ríkisstjórnin kynnti aðilum vinnumarkaðarins í morgun voru lagðar til jafnar skattalækkanir upp á nokkur þúsund krónur á mánuði á alla einstaklinga með tekjur upp að 900 þúsund krónum.
Kjarninn 19. febrúar 2019
Meira úr sama flokkiFólk
None