...tók handfylli sína af leir

Þorgeir Tryggvason mun fram að jólum skrifa um bækur. Hann tekur í dag fyrir bók Hrafnhildar Schram, Nínu S., sem Crymogea gefur út.

Auglýsing

Ég taldi mig vita sitt­hvað um Nínu Sæmund­sen áður en ég opn­aði bók Hrafn­hildar Schram. En það reynd­ist mis­skiln­ing­ur, ­byggður á þeirri rang­hug­mynd að allar íslenskar lista­konur sem náðu frama er­lendis fyrr á árum hétu Nína og væru senni­lega sama kon­an. Svona eins og ég man aldrei hver af körlunum í mynd­list­inni hét Ásgrímur og hver Ásmund­ur.

Það var ákaf­lega ánægju­legt að fá þetta leið­rétt svona snagg­ara­lega. Og oft voru þau rekin upp, stóru aug­un, meðan ég frædd­ist um þetta maka­lausa lífs- og list­hlaup. Þrátt fyrir fátækt, upp­runa í list­snauð­u landi og kyn­bundnar hindr­anir virð­ist frami Nínu bæði stöð­ugur og áfalla­laus ­lengst af, þó veik­indi og blank­heit tefji fyrir henni og berkl­arnir svipti hana unnust­an­um.

Nína S.Flettandi bók­ar­innar skilur frama Nínu vel. Feg­urð­in, hrein­leik­inn, í verkum hennar hittir mann beint í hjarta­stað, jafn­vel í tví­víðum svart­hvítum end­ur­gerðum þess­arar fal­legu bók­ar. Maður skilur reynd­ar líka hvernig hún helt­ist úr lest­inni, hvernig orð­sporið dagar uppi eftir því ­sem kröf­unni um frum­leika, bylt­ingar og öfga vex ásmeg­in. Og ímyndar sér að hið ­for­vitni­lega skeið þar sem lista­konan býr í Hollywood og brjóst­mynd­ger­ir ­stjörn­urnar hafi þar komið í bakið á henni, sem og hin land­læga karl­remba og klíku­for­pokun sem alltaf hefur átt griðland í íslenskum lista­manna­kreðs­um.

Auglýsing

Það væri gott að þurfa ekki að skrifa „ímynd­ar ­sér“. Því miður skilur ævi- og fer­ilsá­grip Hrafn­hildar les­and­ann eftir með­ hung­ur­verki. Ágætt svo langt sem það nær en það bara hlýtur að vera hægt að viða að efni í full­burða ævi­sögu sem myndi svo sann­ar­lega vera mik­ils­vert inn­legg í menn­ing­ar­sögu okk­ar. Og stór­merki­legt lífs­hlaup þar fyrir utan.

Lang­sam­lega safa­rík­ast er les­efnið þeg­ar Hrafn­hildur fjallar um list Nínu. Setur hana í lista­sögu­sam­heng­ið, bæði eft­ir að hún er orðin full­bú­inn og sjálf­stæður lista­maður og meðan hún lýsir stöð­unn­i i danskri og evr­ópskri högg­mynda­list á mót­un­ar­árum Nínu. Og ekki síður þeg­ar hún lýsir – orð­gerir – og greinir ein­stök lyk­il­verk. Þar er Hrafn­hildur á heima­velli, og vita­skuld eiga þeir hlutar að vera þunga­miðjan í svona bók. Það ­trufl­aði mig reyndar að myndir af umræddum verkum lenda alls ekki alltaf á söm­u opnum og text­inn um þau, og ein­hver dæmi eru um að verk sem Hrafn­hild­ur staldrar við sjá­ist ekki í bók­inni. Sér­kenni­legt, miðað við það frá­gangsnost­ur ­sem ein­kennir bók­ina líkt og aðrar frá Crymogeu.

Einnig hefði verið fengur að ein­hvers­kon­ar ­yf­ir­liti yfir þau verk Nínu sem vitað er um, og hvar þau er að finna. Þó ekki væri nema að geta þess við allar ljós­myndir bók­ar­innar hvort og þá hvar hægt sé að berja við­kom­andi mynd berum aug­um.

Texti Hrafn­hildar er almennt lipur og læsi­leg­ur, en les­and­inn, alla­vega þessi, væri til í mun viða­meiri bók þar sem reynt væri af meiri ein­urð að geta sér til um drif­krafta Nínu, sam­skipti við sam­ferða­fólk sitt og gefa við­tökum verka hennar breið­ari skil. Ekki er gott að átta sig á hvers vegna það er ekki slík bók sem nú kemur út. Mögu­lega eru heim­ild­ir illíná­an­leg­ar, hugs­an­lega óx slíkt verk­efni aðstand­endum í aug­um. Kannski er þetta fyrsta skref að full­gildri ævi­sögu. Það vona ég og legg hér með inn­ pönt­un, meðan ég fletti Nínu S. og horf­ist í augu við hinar fögru myndir sem hún fann í hrá­efn­unum sín­um.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Menntaðri Íslendingar lifa lengur
Munur á lífslíkum eftir menntunar- og tekjustigi hefur aukist til muna frá árinu 2011. Þá hafa þeir tekjulægstu þurft að neita sér mun oftar um læknisþjónustu vegna kostnaðar en þeir tekjuhæstu.
Kjarninn 12. desember 2019
Á myndinni sjást fyrirhugaðir fyrstu tveir áfangar Borgarlínu.  Rauð leið Hamraborg – Hlemmur og Græn leið Ártún – Hlemmur.
Skipa hönnunarteymi fyrir fyrstu tvo áfanga Borgarlínu
Verkefnastofa Borgarlínu hefur skipað hönnunarteymi fyrir fyrstu tvo áfanga Borgarlínu. Vinna við hönnun er þegar hafin.
Kjarninn 12. desember 2019
Hjálmar Árnason, Unnur Brá Konráðsdóttir, Ögmundur Jónasson og Össur Skarphéðinsson.
Fyrrverandi þingmenn standa að söfnun fyrir nauðstadda í Namibíu
Fjórir fyrrverandi þingmenn hafa efnt til söfnunar fyrir nauðstadda í Namibíu í samstarfi við Rauða krossinn.
Kjarninn 12. desember 2019
Fjölmiðlafrumvarpið á dagskrá þingsins í dag
Frumvarp um stuðning við einkarekna fjölmiðla er komið aftur á dagskrá Alþingis. Hluti þingflokks Sjálfstæðisflokks hefur barist hart gegn málinu.
Kjarninn 12. desember 2019
Ingrid Kuhlman og Bjarni Jónsson
77,7% Íslendinga fylgjandi dánaraðstoð
Kjarninn 12. desember 2019
Jóhannes: Þeim er velkomið að reyna að villa um fyrir fólki
Jóhannes Stefánsson, fyrrverandi starfsmaður Samherja og uppljóstrari í málum fyrirtækisins í Namibíu, var í viðtali við Kastljós í kvöld.
Kjarninn 11. desember 2019
Molar
Molar
Molar – 2020 verði ár tollastríðsins
Kjarninn 11. desember 2019
Jóhannes Stefánsson
Rannsaka ítrekaðar tilraunir til að ráða Jóhannes af dögum
Lögreglan í Namibíu rannsakar nú ítrekaðar tilraunir til að ráða Jóhannes Stefánsson uppljóstrara í Samherjamálinu af dögum.
Kjarninn 11. desember 2019
Meira úr sama flokkiFólk
None