...tók handfylli sína af leir

Þorgeir Tryggvason mun fram að jólum skrifa um bækur. Hann tekur í dag fyrir bók Hrafnhildar Schram, Nínu S., sem Crymogea gefur út.

Auglýsing

Ég taldi mig vita sitt­hvað um Nínu Sæmund­sen áður en ég opn­aði bók Hrafn­hildar Schram. En það reynd­ist mis­skiln­ing­ur, ­byggður á þeirri rang­hug­mynd að allar íslenskar lista­konur sem náðu frama er­lendis fyrr á árum hétu Nína og væru senni­lega sama kon­an. Svona eins og ég man aldrei hver af körlunum í mynd­list­inni hét Ásgrímur og hver Ásmund­ur.

Það var ákaf­lega ánægju­legt að fá þetta leið­rétt svona snagg­ara­lega. Og oft voru þau rekin upp, stóru aug­un, meðan ég frædd­ist um þetta maka­lausa lífs- og list­hlaup. Þrátt fyrir fátækt, upp­runa í list­snauð­u landi og kyn­bundnar hindr­anir virð­ist frami Nínu bæði stöð­ugur og áfalla­laus ­lengst af, þó veik­indi og blank­heit tefji fyrir henni og berkl­arnir svipti hana unnust­an­um.

Nína S.Flettandi bók­ar­innar skilur frama Nínu vel. Feg­urð­in, hrein­leik­inn, í verkum hennar hittir mann beint í hjarta­stað, jafn­vel í tví­víðum svart­hvítum end­ur­gerðum þess­arar fal­legu bók­ar. Maður skilur reynd­ar líka hvernig hún helt­ist úr lest­inni, hvernig orð­sporið dagar uppi eftir því ­sem kröf­unni um frum­leika, bylt­ingar og öfga vex ásmeg­in. Og ímyndar sér að hið ­for­vitni­lega skeið þar sem lista­konan býr í Hollywood og brjóst­mynd­ger­ir ­stjörn­urnar hafi þar komið í bakið á henni, sem og hin land­læga karl­remba og klíku­for­pokun sem alltaf hefur átt griðland í íslenskum lista­manna­kreðs­um.

Auglýsing

Það væri gott að þurfa ekki að skrifa „ímynd­ar ­sér“. Því miður skilur ævi- og fer­ilsá­grip Hrafn­hildar les­and­ann eftir með­ hung­ur­verki. Ágætt svo langt sem það nær en það bara hlýtur að vera hægt að viða að efni í full­burða ævi­sögu sem myndi svo sann­ar­lega vera mik­ils­vert inn­legg í menn­ing­ar­sögu okk­ar. Og stór­merki­legt lífs­hlaup þar fyrir utan.

Lang­sam­lega safa­rík­ast er les­efnið þeg­ar Hrafn­hildur fjallar um list Nínu. Setur hana í lista­sögu­sam­heng­ið, bæði eft­ir að hún er orðin full­bú­inn og sjálf­stæður lista­maður og meðan hún lýsir stöð­unn­i i danskri og evr­ópskri högg­mynda­list á mót­un­ar­árum Nínu. Og ekki síður þeg­ar hún lýsir – orð­gerir – og greinir ein­stök lyk­il­verk. Þar er Hrafn­hildur á heima­velli, og vita­skuld eiga þeir hlutar að vera þunga­miðjan í svona bók. Það ­trufl­aði mig reyndar að myndir af umræddum verkum lenda alls ekki alltaf á söm­u opnum og text­inn um þau, og ein­hver dæmi eru um að verk sem Hrafn­hild­ur staldrar við sjá­ist ekki í bók­inni. Sér­kenni­legt, miðað við það frá­gangsnost­ur ­sem ein­kennir bók­ina líkt og aðrar frá Crymogeu.

Einnig hefði verið fengur að ein­hvers­kon­ar ­yf­ir­liti yfir þau verk Nínu sem vitað er um, og hvar þau er að finna. Þó ekki væri nema að geta þess við allar ljós­myndir bók­ar­innar hvort og þá hvar hægt sé að berja við­kom­andi mynd berum aug­um.

Texti Hrafn­hildar er almennt lipur og læsi­leg­ur, en les­and­inn, alla­vega þessi, væri til í mun viða­meiri bók þar sem reynt væri af meiri ein­urð að geta sér til um drif­krafta Nínu, sam­skipti við sam­ferða­fólk sitt og gefa við­tökum verka hennar breið­ari skil. Ekki er gott að átta sig á hvers vegna það er ekki slík bók sem nú kemur út. Mögu­lega eru heim­ild­ir illíná­an­leg­ar, hugs­an­lega óx slíkt verk­efni aðstand­endum í aug­um. Kannski er þetta fyrsta skref að full­gildri ævi­sögu. Það vona ég og legg hér með inn­ pönt­un, meðan ég fletti Nínu S. og horf­ist í augu við hinar fögru myndir sem hún fann í hrá­efn­unum sín­um.

Rannsókn Mueller snérist að uppistöðu um hvort að Rússar hefðu beitt sér í forsetakosningunum 2016, sem Donald Trump vann.
Mueller fann tíu dæmi um mögulega hindrun á framgang réttvísinnar
Skýrsla Roberts Mueller verður afhend þingmönnum í Bandaríkjunum í dag. Á blaðamannafundi sagði dómsmálaráðherrann að Trump hefði tengst tíu atvikum sem mögulega hindruðu framgang réttvísinnar, en hann teldi sjálfur að fælu ekki í sér glæpi.
Kjarninn 18. apríl 2019
Þorsteinn Vilhjálmsson
Lífskjarasamningarnir: Rykið sest
Kjarninn 18. apríl 2019
Allir þessir heimar
Allir þessir heimar
Allir þessir heimar – Galdrahöfundur tveggja tungumála
Kjarninn 18. apríl 2019
Sigríður Á. Andersen þegar hún yfirgaf sinn síðasta ríkisráðsfund. Að minnsta kosti í bili.
Það helsta hingað til: Afsögn Sigríðar Á. Andersen
Kjarninn tók saman helstu fréttamál íslensks samfélags á fyrstu mánuðum ársins 2019. Eitt mál sem stendur þar upp úr er afsögn dómsmálaráðherra og dómur Mannréttindadómstóls Evrópu í Landsréttarmálinu.
Kjarninn 18. apríl 2019
Forsetinn sem varð til í beinni útsendingu á RÚV og þjóðin elskar
Á meðan að traust hríðfellur gagnvart Alþingi og borgarstjórn, og mælist undir 20 prósent, er einn þjóðkjörinn fulltrúi sem flestir landsmenn eru ánægðir með. Það er forseti landsins sem nýtur trausts 83 prósent landsmanna.
Kjarninn 18. apríl 2019
WOW skuldaði Isavia tvo milljarða í lok febrúar
Isavia gerði samkomulag við WOW air í september í fyrra um hvernig flugfélagið gæti greitt himinháa skuld sína við ríkisfyrirtækið. Á grundvelli þess samkomulags gat Isavia haldið vél frá WOW air á Keflavíkurflugvelli sem veði fyrir greiðslu.
Kjarninn 18. apríl 2019
Forstjóri Boeing: Max vélarnar verða þær öruggustu
Boeing vinnur nú að því að uppfæra hugbúnaðinn í 737 Max vélunum. Forstjórinn biðst afsökunar.
Kjarninn 18. apríl 2019
Björn Óli Hauksson.
Forstjóri Isavia hættur
Björn Óli Hauksson, sem stýrt hefur ríkisfyrirtækinu Isavia í áratug, er skyndilega hættur störfum. Hann hættir samstundis.
Kjarninn 17. apríl 2019
Meira úr sama flokkiFólk
None