Afar há gildi PCB efna í háhyrningnum Lulu vekja óhug

PCB efni eru svokölluð þrávirk lífræn efni. Þau voru mikið notuð í framleiðslu upp úr fjórða áratug síðustu aldar og voru losuð út í hafið með frárennsli frá verksmiðjum. Í dag hefur notkun efnanna verið bönnuð en áhrifanna gætir enn.

killer whale
Auglýsing

Háhyrn­ingar eru sjald­gæf sjón við strendur Bret­lands og telja í raun aðeins átta dýr. Þar til í byrjun jan­úar voru háhyrn­ing­arnir níu en snemma í mán­uð­inum rak kýr­in Lulu á land eftir að hafa flækst í veið­ar­færum. Nú hefur ýtar­leg rann­sókn á hræi Lulu leitt í ljós að óhemju há gildi af PCB efnum höfðu safn­ast upp í lík­ama henn­ar. 

Í skýrslu um rann­sókn­ina á Lulu kom í ljós að í spiki hennar var að finna 957 millígrömm af PCB efnum fyrir hvert kíló af spiki. Þetta er marg­falt yfir mörkum eitr­un­ar­á­hrifa auk þess að vera hæstu gildi sem mælst hafa í sjáv­ar­spen­dýri fram að þessu.

PCB efn­i eru svokölluð þrá­virk líf­ræn efni. Þau voru mikið notuð í fram­leiðslu upp úr fjórða ára­tug síð­ustu aldar og voru losuð út í hafið með frá­rennsli frá verk­smiðj­um. Í dag hefur notkun efn­anna verið bönnuð en áhrif­anna gætir enn. 

Auglýsing

Efnin brotna hægt niður í umhverf­inu og safn­ast því fyrir í fæðu­keðj­unni. Því ofar sem komið er í fæðu­keðj­una því meira magn finnst og hafa eldri dýr almennt meira af upp­söfn­uð­um PCB efnum en þau sem yngri eru. Sé mikið af upp­söfn­uðu PCB í lík­ama dýra geta efnin haft nei­kvæð áhrif á heilsu dýrs­ins og geta til dæmis aukið líkur á krabba­meini og haft áhrif á frjó­semi.

Eftir rann­sóknir á Lulu kom í ljós að þrátt fyrir að vera 20 ára og hafa átt að vera á hápunkti frjó­semi sinnar hafði hún aldrei borið kálf. Þetta þykir benda til þess að eitr­un­ar­á­hrif PCB efn­anna hafi valdið ófrjó­semi hjá háhyrn­ingn­um. 

Ekki hefur fæðst káflur hjá bresku háhyrn­ing­unum á síð­ustu 23 árum og veldur þessi nið­ur­staða vís­inda­mönnum því miklum áhyggj­um. Þeir telja að það kunni að vera að allur hóp­ur­inn sé ófrjór sem gæti þýtt enda­lok stofns­ins á svæð­inu.

Fréttin birt­ist líka á Hvat­inn.­is.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Dagatalið mitt
Ásta Júlía Hreinsdóttir safnar fyrir útgáfukostnaði fyrir Dagatalið mitt, sem er fjölnota afmælisdagatal með texta og myndum eftir hana.
Kjarninn 20. október 2019
Árni Már Jensson
Að skilja okkur sjálf: Annar hluti
Kjarninn 20. október 2019
Paul Copley, forstjóri Kaupþings ehf.
6.400 kröfuhafar höfðu ekki sótt peningana sína
Nokkur þúsund kröfuhafa í bú Kaupþings hafa ekki sótt þá fjármuni sem þeir eiga að fá greitt í samræmi við nauðasamninga félagsins. Þeir fjármunir sem geymdir eru á vörslureikningi eru um 8,5 milljarða króna virði á gengi dagsins í dag.
Kjarninn 20. október 2019
Hvar endar tap Arion banka á United Silicon?
Arion banki á kísilmálsverksmiðju Í Helguvík sem hefur ekki verið í starfsemi í þrjú ár. Bankinn hefur fjárfest í úrbótum en óljóst er hvort að þær dugi til að koma verksmiðjunni aftur í gang. Í vikunni var bókfært virði hennar fært niður um 1,5 milljarð.
Kjarninn 20. október 2019
Örn Bárður Jónsson
Afmæliskveðja til Alþingis
Kjarninn 20. október 2019
Leikskólakennurum fækkað um 360 frá árinu 2013
Börnum af erlendum uppruna hefur fjölgað mikið á skömmum tíma. Meira en helmingur þeirra sem starfar við uppeldi og menntun er ófaglærður.
Kjarninn 20. október 2019
Jean Claude Juncker er forseti framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins.
Atvinnuleysi innan ESB ekki mælst minna frá því að mælingar hófust
Atvinnuleysi hjá ríkjum Evrópusambandsins hefur dregist verulega saman á undanförnum árum, en er samt umtalsvert meira en í Bandaríkjunum og á Íslandi.
Kjarninn 19. október 2019
Séra Jakob Rolland, prestur kaþólsku kirkjunnar í Reykjavík.
Kaþólska kirkjan vill hafa meiri áhrif á stjórnmál á Íslandi
Prestur innan kaþólsku kirkjunnar segir að kaþólska kirkjan myndi vissulega vilja hafa meiri áhrif á stjórnmál á Íslandi. Hann segir að rödd kaþólsku kirkjunnar hafi þó fengið lítinn hljómgrunn hjá stjórnvöldum á Íslandi hingað til.
Kjarninn 19. október 2019
Meira úr sama flokkiFólk
None