Afar há gildi PCB efna í háhyrningnum Lulu vekja óhug

PCB efni eru svokölluð þrávirk lífræn efni. Þau voru mikið notuð í framleiðslu upp úr fjórða áratug síðustu aldar og voru losuð út í hafið með frárennsli frá verksmiðjum. Í dag hefur notkun efnanna verið bönnuð en áhrifanna gætir enn.

killer whale
Auglýsing

Háhyrningar eru sjaldgæf sjón við strendur Bretlands og telja í raun aðeins átta dýr. Þar til í byrjun janúar voru háhyrningarnir níu en snemma í mánuðinum rak kýrin Lulu á land eftir að hafa flækst í veiðarfærum. Nú hefur ýtarleg rannsókn á hræi Lulu leitt í ljós að óhemju há gildi af PCB efnum höfðu safnast upp í líkama hennar. 

Í skýrslu um rannsóknina á Lulu kom í ljós að í spiki hennar var að finna 957 millígrömm af PCB efnum fyrir hvert kíló af spiki. Þetta er margfalt yfir mörkum eitrunaráhrifa auk þess að vera hæstu gildi sem mælst hafa í sjávarspendýri fram að þessu.

PCB efni eru svokölluð þrávirk lífræn efni. Þau voru mikið notuð í framleiðslu upp úr fjórða áratug síðustu aldar og voru losuð út í hafið með frárennsli frá verksmiðjum. Í dag hefur notkun efnanna verið bönnuð en áhrifanna gætir enn. 

Auglýsing

Efnin brotna hægt niður í umhverfinu og safnast því fyrir í fæðukeðjunni. Því ofar sem komið er í fæðukeðjuna því meira magn finnst og hafa eldri dýr almennt meira af uppsöfnuðum PCB efnum en þau sem yngri eru. Sé mikið af uppsöfnuðu PCB í líkama dýra geta efnin haft neikvæð áhrif á heilsu dýrsins og geta til dæmis aukið líkur á krabbameini og haft áhrif á frjósemi.

Eftir rannsóknir á Lulu kom í ljós að þrátt fyrir að vera 20 ára og hafa átt að vera á hápunkti frjósemi sinnar hafði hún aldrei borið kálf. Þetta þykir benda til þess að eitrunaráhrif PCB efnanna hafi valdið ófrjósemi hjá háhyrningnum. 

Ekki hefur fæðst káflur hjá bresku háhyrningunum á síðustu 23 árum og veldur þessi niðurstaða vísindamönnum því miklum áhyggjum. Þeir telja að það kunni að vera að allur hópurinn sé ófrjór sem gæti þýtt endalok stofnsins á svæðinu.

Fréttin birtist líka á Hvatinn.is.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Steinar Frímannsson
Einkarekstur í forgrunni – Umhverfisstefna Sjálfstæðisflokksins
Kjarninn 19. september 2021
Magnús Gottfreðsson, prófessor við læknadeild Háskóla Íslands.
Segir gæði vísindastarfs á Landspítala hafa hrakað á síðustu árum
Prófessor við læknadeild Háskóla Íslands segir að öfugþróun hafi átt sér stað í vísindastarfi á Landspítala eftir að hann var gerður að háskólasjúkrahúsi árið 2000, og að ekkert skilgreint fjármagn hafi fengist til að sinna því.
Kjarninn 19. september 2021
Jean-Rémi Chareyre
VG og loftslagsmálin: Að hugsa lengra en þjóðarnefið nær
Kjarninn 19. september 2021
Árni Stefán Árnason
Dýravernd í aðdraganda alþingiskosninganna 2021 – Hluti I
Kjarninn 19. september 2021
Bjarni Jónsson
Stjórnmálaflokkarnir og dánaraðstoð
Kjarninn 19. september 2021
Soffía Sigurðardóttir
Samvinna til árangurs
Kjarninn 19. september 2021
Lesendum Morgunblaðsins og Fréttablaðsins fækkað um 20 prósent frá miðju ári 2019
Lestur Fréttablaðsins hefur helmingast á rúmum áratug og minnkað um 20 prósent frá því nýir eigendur keyptu blaðið um mitt ár 2019. Þróun á lesendahópi Morgunblaðsins er nánast sú sama. Mikið tap er á rekstri beggja dagblaða.
Kjarninn 19. september 2021
Jón Ormur Halldórsson
Pólitíska miðjan hennar Merkel
Kjarninn 19. september 2021
Meira úr sama flokkiFólk
None