Afar há gildi PCB efna í háhyrningnum Lulu vekja óhug

PCB efni eru svokölluð þrávirk lífræn efni. Þau voru mikið notuð í framleiðslu upp úr fjórða áratug síðustu aldar og voru losuð út í hafið með frárennsli frá verksmiðjum. Í dag hefur notkun efnanna verið bönnuð en áhrifanna gætir enn.

killer whale
Auglýsing

Háhyrn­ingar eru sjald­gæf sjón við strendur Bret­lands og telja í raun aðeins átta dýr. Þar til í byrjun jan­úar voru háhyrn­ing­arnir níu en snemma í mán­uð­inum rak kýr­in Lulu á land eftir að hafa flækst í veið­ar­færum. Nú hefur ýtar­leg rann­sókn á hræi Lulu leitt í ljós að óhemju há gildi af PCB efnum höfðu safn­ast upp í lík­ama henn­ar. 

Í skýrslu um rann­sókn­ina á Lulu kom í ljós að í spiki hennar var að finna 957 millígrömm af PCB efnum fyrir hvert kíló af spiki. Þetta er marg­falt yfir mörkum eitr­un­ar­á­hrifa auk þess að vera hæstu gildi sem mælst hafa í sjáv­ar­spen­dýri fram að þessu.

PCB efn­i eru svokölluð þrá­virk líf­ræn efni. Þau voru mikið notuð í fram­leiðslu upp úr fjórða ára­tug síð­ustu aldar og voru losuð út í hafið með frá­rennsli frá verk­smiðj­um. Í dag hefur notkun efn­anna verið bönnuð en áhrif­anna gætir enn. 

Auglýsing

Efnin brotna hægt niður í umhverf­inu og safn­ast því fyrir í fæðu­keðj­unni. Því ofar sem komið er í fæðu­keðj­una því meira magn finnst og hafa eldri dýr almennt meira af upp­söfn­uð­um PCB efnum en þau sem yngri eru. Sé mikið af upp­söfn­uðu PCB í lík­ama dýra geta efnin haft nei­kvæð áhrif á heilsu dýrs­ins og geta til dæmis aukið líkur á krabba­meini og haft áhrif á frjó­semi.

Eftir rann­sóknir á Lulu kom í ljós að þrátt fyrir að vera 20 ára og hafa átt að vera á hápunkti frjó­semi sinnar hafði hún aldrei borið kálf. Þetta þykir benda til þess að eitr­un­ar­á­hrif PCB efn­anna hafi valdið ófrjó­semi hjá háhyrn­ingn­um. 

Ekki hefur fæðst káflur hjá bresku háhyrn­ing­unum á síð­ustu 23 árum og veldur þessi nið­ur­staða vís­inda­mönnum því miklum áhyggj­um. Þeir telja að það kunni að vera að allur hóp­ur­inn sé ófrjór sem gæti þýtt enda­lok stofns­ins á svæð­inu.

Fréttin birt­ist líka á Hvat­inn.­is.

Fjórir umsækjendur um starf seðlabankastjóra metnir mjög vel hæfir
Forsætisráðherra mun að lokum skipa seðlabankastjóra.
Kjarninn 16. júní 2019
Karolina Fund: Flammeus - „The Yellow”
Akureyringur safnar fyrir plötu.
Kjarninn 16. júní 2019
Listi yfir fyrirtæki án jafnlaunavottunar birtur í lok árs
Einungis 2,8 prósent fyrirtækja með 25-89 starfsmenn hafa hlotið jafnlaunavottun enn sem komið er.
Kjarninn 16. júní 2019
Samskiptaforritum  hefur fjölgað hratt á síðustu árum.
SMS skilaboðum fjölgaði í fyrsta sinn í mörg ár
Þrátt fyrir stóraukna samkeppni frá öðrum stafrænum samskiptaforritum þá fjölgaði SMS skilaboðasendinum sem send voru innan íslenska farsímakerfisins í fyrra. Það var í fyrsta sinn frá 2012 sem slíkt gerist.
Kjarninn 16. júní 2019
Sjálfstæði Grænlands mun verða
Hin 22 ára Aki-Matilda Høegh-Dam er grænlenskur sjálfstæðissinni og komst inn á danskt þing í nýafstöðnum kosningum.
Kjarninn 16. júní 2019
Klikkið
Klikkið
Klikkið - Viðtal við Söndru Sif Jónsdóttur
Kjarninn 16. júní 2019
Dýrasta málverk í heimi fundið
Hver er rétti staðurinn fyrir dýrasta málverk sem selt hefur verið á uppboði? Flestir myndu kannski svara: safn. Kaupandinn, sem borgaði jafngildi 56 milljarða íslenskra króna fyrir verkið, valdi annan stað fyrir þetta verðmæta skilirí.
Kjarninn 16. júní 2019
Höskuldur H. Ólafsson hringir bjöllunni frægu við upphaf viðskipta með bréf í Arion banka fyrir einu ári.
Fyrir einu ári síðan: Arion banki skráður á markað
Á þessum degi fyrir einu ári síðan, þann 15. júní 2018, voru bréf í Arion banka tekin til viðskipta í Kauphöll Íslands. Hann varð þar með fyrsti íslenski bankinn til að verða skráður á markað eftir bankahrunið í október 2008.
Kjarninn 15. júní 2019
Meira úr sama flokkiFólk
None