Ofbeldi í æsku hefur áhrif á taugakerfið

Ný rannsókn er líklega sú fyrsta til að sýna fram á hversu afgerandi áhrif ofbeldi getur haft á óþroskaðar sálir. Ofbeldi er ekki bara eitthvað sem börn gleyma eða þurfa að jafna sig á. Það getur breytt því hvernig efnaskipti eiga sér stað í heilanum.

Hendi 26.09.2017
Auglýsing

Þegar ein­stak­lingar verða fyrir ofbeldi á upp­vaxt­ar­árum sín­um, hvort sem er and­legt, lík­am­legt eða kyn­ferð­is­legt, getur það haft ævi­langar afleið­ingar fyrir við­kom­andi. Vel er þekkt að ein­stak­lingar sem hafa þurft að takast á við slík áföll glíma oft við þung­lyndi á full­orð­ins árum og sjálfs­morð­s­tíðni meðal þeirra end­ur­speglar einnig þær alvar­legu afleið­ingar sem fólk horfir fram á.

Sam­kvæmt nýlega birtri rann­sókn sem unnin var við McG­ill há­skóla í Kana­da, eru þessi áföll ekki bara mæl­an­leg með þung­lynd­is­grein­ingum og sjálfs­morð­um. Við getum einnig séð þessi áhrif á stórum og smáum breyt­ingum í tauga­kerf­inu.

Hóp­ur­inn við McG­ill há­skóla vann út frá­ þeirri til­gátu að það að upp­lifa ofbeldi hefði áhrif á utan­gena­erfðir ein­stak­linga. Utan­gena­erfðir (epig­enet­ics) eru breyt­ingar og merk­ingar á pökkun erfða­efn­is­ins sem hafa áhrif á hvernig gen eru tjáð.

Auglýsing

Til að skoða þetta not­að­ist hóp­ur­inn við safn sýna úr heilum alls 78 ein­stak­linga. Þriðj­ungur sýn­anna komu frá heil­brigðum við­mið­un­ar­hóp, þriðj­ungur voru til­komin frá fólki sem hafði fallið fyrir eigin hendi en átti sér ekki sögu um ofbeldi í æsku. Síð­asti þriðj­ungur sýn­anna til­heyrðu ein­stak­lingum sem einnig höfðu fallið fyrir eigin hendi og áttu sér sögu um ofbeldi í æsku.

Þegar erfða­efni mis­mun­andi hópa var borið saman kom í ljós að þeir ein­stak­lingar sem höfðu orðið fyrir ofbeldi sýndu breyt­ingar í tján­ingu gena sem koma við sögu í myndun og við­haldi mýel­ín-slíðra. Þegar vef­ur­inn sjálfur var svo skoð­aður með til­liti til mýel­ín-slíðra kom einnig í ljós að ein­stak­lingar sem orðið höfðu fyrir ofbeldi voru með mark­tækt minna slíður utan um tauga­frumur sínar ein þeir sem ekki höfðu orðið fyrir ofbeldi.

Mýel­ín-slíður eru sam­sett úr sér­stökum frumum sem vefja sig utan um langar tauga­frumur til að auka skil­virkni tauga­boða. Slíðrin búa til nokk­urs konar stak­steina fyrir tauga­boðin að hoppa á milli, svo í stað þess að taka langan tíma í að ferð­ast eftir löngum símum tauga­frumna, hoppa boðin yfir slíðrin og þannig ber­ast þau fyrr.

Þessi slíður taka að mynd­ast utan um frumur tauga­kerf­is­ins í kringum fæð­ingu ein­stak­lings og halda svo áfram að þroskast fram á full­orð­ins ár. Í tauga­hrörn­un­ar­sjúk­dómum á borð við MS, þar sem sjúk­lingar missa hægt og bít­andi tauga­kerfið eru þessi mýa­lín-slíður gjörn á að eyð­ast.

Ofan­greind rann­sókn er lík­lega sú fyrsta til að sýna fram á hversu afger­andi og áþreif­an­leg áhrif ofbeldi getur haft á óþroskaðar sál­ir. Ofbeldi, af hvaða tagi sem það er, er ekki bara eitt­hvað sem börn gleyma eða þurfa að jafna sig á. Það getur raun­veru­lega breytt því hvernig efna­skipti eiga sér stað í heil­an­um.

Þetta er kannski eitt­hvað sem ráða­menn lands­ins ættu að hafa í huga þegar lög um upp­reist æru koma til end­ur­skoð­un­ar.

Fréttin birt­ist fyrst á Hvat­an­um.

Krónan styrkist og Icelandair rýkur upp
Markaðsvirði Icelandair hefur sveiflast mikið eftir því hvernig því sem tíðindi hafa borist af fjármögnunarviðræðum WOW air.
Kjarninn 17. desember 2018
Forseti og varaforsetar Alþingis segja sig frá umfjöllun um Klaustursmálið
Varaforsetar Alþingis eru sex. Eftir að hafa metið athugasemdir, var ákveðið að segja sig frá umfjöllun um Klaustursmálið.
Kjarninn 17. desember 2018
Gunnar Hólmsteinn Ársælsson
Brexit: Hvers vegna eru allir á taugum vegna Írlands?
Kjarninn 17. desember 2018
Þorsteinn Már Baldvinsson er forstjóri Samherja. Hann hefur farið fram á að Már Guðmundsson seðlabankastjóri segi af sér vegna Samherjamálsins.
Bankaráð Seðlabanka Íslands biður aftur um frest vegna Samherjamáls
Bankaráð Seðlabanka Íslands vonast til þess að geta svarað erindi forsætisráðherra um hið svokallaða Samherjamál „í upphafi nýs árs“. Upphaflega fékk ráðið frest til 7. desember til að svara erindinu.
Kjarninn 17. desember 2018
Ríkisendurskoðun segir „óheppilegt“ að greining á vanda Íslandspósts liggi ekki fyrir
Íslenska ríkið ætlar að lána Íslandspósti stórfé þrátt fyrir að ekki liggi fyrir greining á því hvað valdi miklum rekstrarvanda. Ríkisendurskoðun telur það óheppilegt að ekki liggi fyrir hvernig eigi að taka á vandanum áður en fjármagn sé sett í það.
Kjarninn 17. desember 2018
Alvotech
Fuji Pharma fjár­festir í Al­votech fyr­ir 6,2 milljarða
Japanska lyfjafyrirtækið Fuji pharma hefur keypt 4,6 prósent eignarhlut í íslenska lyfjafyrirtækinu Alvotech fyrir 6,2 milljarða króna.
Kjarninn 17. desember 2018
Vextir óverðtryggðra lána hækkað um allt að 1,25 prósentustig á árinu
Hjá bönkum landsins hafa fastir vextir óverðtryggðra lána hækkað mest allra vaxta. Frá janúar 2018 hafa fastir vextir óverðtryggðra lána hækkað um 1,25 prósentustig hjá Íslandsbanka og eru nú hæstir vaxta eða 7,40 prósent í desember.
Kjarninn 17. desember 2018
Freyja Haraldsdóttir
Freyja: Orðræðan sársaukafull fyrir þolendur og viðheldur ofbeldismenningu
Orðræðan um að ekki allir þingmenn eða karlar séu blindfullir á bar að tala með ofbeldisfullum hætti um konur og jaðarsetta hópa getur verið afar sársaukafull fyrir þolendur, að mati Freyju Haraldsdóttur.
Kjarninn 17. desember 2018
Meira úr sama flokkiFólk