Ofbeldi í æsku hefur áhrif á taugakerfið

Ný rannsókn er líklega sú fyrsta til að sýna fram á hversu afgerandi áhrif ofbeldi getur haft á óþroskaðar sálir. Ofbeldi er ekki bara eitthvað sem börn gleyma eða þurfa að jafna sig á. Það getur breytt því hvernig efnaskipti eiga sér stað í heilanum.

Hendi 26.09.2017
Auglýsing

Þegar ein­stak­lingar verða fyrir ofbeldi á upp­vaxt­ar­árum sín­um, hvort sem er and­legt, lík­am­legt eða kyn­ferð­is­legt, getur það haft ævi­langar afleið­ingar fyrir við­kom­andi. Vel er þekkt að ein­stak­lingar sem hafa þurft að takast á við slík áföll glíma oft við þung­lyndi á full­orð­ins árum og sjálfs­morð­s­tíðni meðal þeirra end­ur­speglar einnig þær alvar­legu afleið­ingar sem fólk horfir fram á.

Sam­kvæmt nýlega birtri rann­sókn sem unnin var við McG­ill há­skóla í Kana­da, eru þessi áföll ekki bara mæl­an­leg með þung­lynd­is­grein­ingum og sjálfs­morð­um. Við getum einnig séð þessi áhrif á stórum og smáum breyt­ingum í tauga­kerf­inu.

Hóp­ur­inn við McG­ill há­skóla vann út frá­ þeirri til­gátu að það að upp­lifa ofbeldi hefði áhrif á utan­gena­erfðir ein­stak­linga. Utan­gena­erfðir (epig­enet­ics) eru breyt­ingar og merk­ingar á pökkun erfða­efn­is­ins sem hafa áhrif á hvernig gen eru tjáð.

Auglýsing

Til að skoða þetta not­að­ist hóp­ur­inn við safn sýna úr heilum alls 78 ein­stak­linga. Þriðj­ungur sýn­anna komu frá heil­brigðum við­mið­un­ar­hóp, þriðj­ungur voru til­komin frá fólki sem hafði fallið fyrir eigin hendi en átti sér ekki sögu um ofbeldi í æsku. Síð­asti þriðj­ungur sýn­anna til­heyrðu ein­stak­lingum sem einnig höfðu fallið fyrir eigin hendi og áttu sér sögu um ofbeldi í æsku.

Þegar erfða­efni mis­mun­andi hópa var borið saman kom í ljós að þeir ein­stak­lingar sem höfðu orðið fyrir ofbeldi sýndu breyt­ingar í tján­ingu gena sem koma við sögu í myndun og við­haldi mýel­ín-slíðra. Þegar vef­ur­inn sjálfur var svo skoð­aður með til­liti til mýel­ín-slíðra kom einnig í ljós að ein­stak­lingar sem orðið höfðu fyrir ofbeldi voru með mark­tækt minna slíður utan um tauga­frumur sínar ein þeir sem ekki höfðu orðið fyrir ofbeldi.

Mýel­ín-slíður eru sam­sett úr sér­stökum frumum sem vefja sig utan um langar tauga­frumur til að auka skil­virkni tauga­boða. Slíðrin búa til nokk­urs konar stak­steina fyrir tauga­boðin að hoppa á milli, svo í stað þess að taka langan tíma í að ferð­ast eftir löngum símum tauga­frumna, hoppa boðin yfir slíðrin og þannig ber­ast þau fyrr.

Þessi slíður taka að mynd­ast utan um frumur tauga­kerf­is­ins í kringum fæð­ingu ein­stak­lings og halda svo áfram að þroskast fram á full­orð­ins ár. Í tauga­hrörn­un­ar­sjúk­dómum á borð við MS, þar sem sjúk­lingar missa hægt og bít­andi tauga­kerfið eru þessi mýa­lín-slíður gjörn á að eyð­ast.

Ofan­greind rann­sókn er lík­lega sú fyrsta til að sýna fram á hversu afger­andi og áþreif­an­leg áhrif ofbeldi getur haft á óþroskaðar sál­ir. Ofbeldi, af hvaða tagi sem það er, er ekki bara eitt­hvað sem börn gleyma eða þurfa að jafna sig á. Það getur raun­veru­lega breytt því hvernig efna­skipti eiga sér stað í heil­an­um.

Þetta er kannski eitt­hvað sem ráða­menn lands­ins ættu að hafa í huga þegar lög um upp­reist æru koma til end­ur­skoð­un­ar.

Fréttin birt­ist fyrst á Hvat­an­um.

Seðlabankafólk ræddi um Facebook gjaldmiðilinn
Seðlabankastjóri Bandaríkjanna, Jerome Powell, segir að rafmyntin sem Facebook ætlar að setja í loftið á næsta ári hafi komið til umræðu innan Seðlabanka Bandaríkjanna.
Kjarninn 19. júní 2019
Raunhækkun fasteigna lítil sem engin þessi misserin
Vorið 2017 mældist fasteignaverðshækkun 23,5 prósent.
Kjarninn 19. júní 2019
Þórhildur Sunna Ævarsdóttir, þingflokksformaður Pírata.
Heildarendurskoðun lögræðislaga samþykkt
Þingsályktunartilllaga þar sem mælst er til að heild­ar­end­ur­skoðun lög­ræð­islaga fari fram og að kosin verði til þess sér­nefnd þing­manna hefur verið samþykkt á Alþingi. Þingflokksformaður Pírata getur ekki beðið eftir því að hefjast handa.
Kjarninn 19. júní 2019
Höfuðstöðvar Lífeyrissjóðs verzlunarmanna eru í Húsi verslunarinnar.
Stjórn Lífeyrissjóðs verzlunarmanna segir vexti hafa verið orðna „óeðlilega“ lága
Stjórn Lífeyrissjóðs verzlunarmanna segist það ekki samræmast skyldu sinni að taka hagsmuni 3.700 lántaka með breytileg verðtryggð lán fram yfir hagsmuni allra sjóðsfélaga. Hún segir yfirlýsingar um einvörðungu hækkun vaxta byggja á veikum grunni.
Kjarninn 19. júní 2019
FME minnir á kröfur sem gerðar eru til lífeyrissjóða
VR hyggst gera breytingar á skipan stjórnar Lífeyrissjóðs verslunarmanna.
Kjarninn 19. júní 2019
Jafnréttisnefnd KÍ mótmælir málflutningi kennara
Jafnréttisnefnd Kennarasambands Íslands hefur sent frá sér ályktun þar sem málflutningi grunnskólakennara um falskar ásakanir nemenda um meint ofbeldi kennara er mótmælt.
Kjarninn 19. júní 2019
Sigurður Ingi Jóhannsson
Að breyta samfélagi
Kjarninn 19. júní 2019
Sarkozy ákærður fyrir spillingu og mútuþægni
Fyrrum forseti Frakklands er ákærður fyrir að hafa þegið fjármagn frá Gaddafi, fyrrum forseta Líbíu.
Kjarninn 19. júní 2019
Meira úr sama flokkiFólk