Ofbeldi í æsku hefur áhrif á taugakerfið

Ný rannsókn er líklega sú fyrsta til að sýna fram á hversu afgerandi áhrif ofbeldi getur haft á óþroskaðar sálir. Ofbeldi er ekki bara eitthvað sem börn gleyma eða þurfa að jafna sig á. Það getur breytt því hvernig efnaskipti eiga sér stað í heilanum.

Hendi 26.09.2017
Auglýsing

Þegar ein­stak­lingar verða fyrir ofbeldi á upp­vaxt­ar­árum sín­um, hvort sem er and­legt, lík­am­legt eða kyn­ferð­is­legt, getur það haft ævi­langar afleið­ingar fyrir við­kom­andi. Vel er þekkt að ein­stak­lingar sem hafa þurft að takast á við slík áföll glíma oft við þung­lyndi á full­orð­ins árum og sjálfs­morð­s­tíðni meðal þeirra end­ur­speglar einnig þær alvar­legu afleið­ingar sem fólk horfir fram á.

Sam­kvæmt nýlega birtri rann­sókn sem unnin var við McG­ill há­skóla í Kana­da, eru þessi áföll ekki bara mæl­an­leg með þung­lynd­is­grein­ingum og sjálfs­morð­um. Við getum einnig séð þessi áhrif á stórum og smáum breyt­ingum í tauga­kerf­inu.

Hóp­ur­inn við McG­ill há­skóla vann út frá­ þeirri til­gátu að það að upp­lifa ofbeldi hefði áhrif á utan­gena­erfðir ein­stak­linga. Utan­gena­erfðir (epig­enet­ics) eru breyt­ingar og merk­ingar á pökkun erfða­efn­is­ins sem hafa áhrif á hvernig gen eru tjáð.

Auglýsing

Til að skoða þetta not­að­ist hóp­ur­inn við safn sýna úr heilum alls 78 ein­stak­linga. Þriðj­ungur sýn­anna komu frá heil­brigðum við­mið­un­ar­hóp, þriðj­ungur voru til­komin frá fólki sem hafði fallið fyrir eigin hendi en átti sér ekki sögu um ofbeldi í æsku. Síð­asti þriðj­ungur sýn­anna til­heyrðu ein­stak­lingum sem einnig höfðu fallið fyrir eigin hendi og áttu sér sögu um ofbeldi í æsku.

Þegar erfða­efni mis­mun­andi hópa var borið saman kom í ljós að þeir ein­stak­lingar sem höfðu orðið fyrir ofbeldi sýndu breyt­ingar í tján­ingu gena sem koma við sögu í myndun og við­haldi mýel­ín-slíðra. Þegar vef­ur­inn sjálfur var svo skoð­aður með til­liti til mýel­ín-slíðra kom einnig í ljós að ein­stak­lingar sem orðið höfðu fyrir ofbeldi voru með mark­tækt minna slíður utan um tauga­frumur sínar ein þeir sem ekki höfðu orðið fyrir ofbeldi.

Mýel­ín-slíður eru sam­sett úr sér­stökum frumum sem vefja sig utan um langar tauga­frumur til að auka skil­virkni tauga­boða. Slíðrin búa til nokk­urs konar stak­steina fyrir tauga­boðin að hoppa á milli, svo í stað þess að taka langan tíma í að ferð­ast eftir löngum símum tauga­frumna, hoppa boðin yfir slíðrin og þannig ber­ast þau fyrr.

Þessi slíður taka að mynd­ast utan um frumur tauga­kerf­is­ins í kringum fæð­ingu ein­stak­lings og halda svo áfram að þroskast fram á full­orð­ins ár. Í tauga­hrörn­un­ar­sjúk­dómum á borð við MS, þar sem sjúk­lingar missa hægt og bít­andi tauga­kerfið eru þessi mýa­lín-slíður gjörn á að eyð­ast.

Ofan­greind rann­sókn er lík­lega sú fyrsta til að sýna fram á hversu afger­andi og áþreif­an­leg áhrif ofbeldi getur haft á óþroskaðar sál­ir. Ofbeldi, af hvaða tagi sem það er, er ekki bara eitt­hvað sem börn gleyma eða þurfa að jafna sig á. Það getur raun­veru­lega breytt því hvernig efna­skipti eiga sér stað í heil­an­um.

Þetta er kannski eitt­hvað sem ráða­menn lands­ins ættu að hafa í huga þegar lög um upp­reist æru koma til end­ur­skoð­un­ar.

Fréttin birt­ist fyrst á Hvat­an­um.

„Ljótur leikur hjá stjórnvöldum“
Formaður Viðreisnar gagnrýnir stjórnvöld harðlega fyrir viðbrögð við beiðni um skaðabætur.
Kjarninn 20. september 2019
Margrét Tryggvadóttir
Á sporbaug sem aldrei snertir jörðu
Leslistinn 20. september 2019
Icelandair gerir bráðabirgðasamning við Boeing um bætur
Kyrrsetningin á 737 Max vélunum frá Boeing hefur verið þung í skauti fyrir Icelandair.
Kjarninn 20. september 2019
Sigurður Ingi Jóhannsson, samgöngu- og sveitastjórnarráðherra.
Telur lágbrú fýsilegri kost fyrir nýja Sundabraut
Tveir val­kost­ir eru einkum tald­ir koma til greina vegna lagn­ing­ar Sunda­braut­ar, ann­ars veg­ar jarðgöng í Gufu­nes og hins veg­ar lág­brú yfir Klepps­vík. Samgöngu- og sveitastjórnarráðherra seg­ir að sér hugn­ist frek­ar lág­brú yfir Klepps­vík.
Kjarninn 20. september 2019
Höfuðstöðvar Vísis í Grindavík.
Vísir og Þorbjörn ræða sameiningu
Tvö sjávarútvegsfyrirtæki í Grindavík vilja sameinast. Gangi áformin eftir mun hið sameinaða fyrirtæki vera með um 16 milljarða króna í veltu á ári.
Kjarninn 20. september 2019
Ferðamenn eyddu minna en áður var haldið fram í ágúst síðastliðnum.
Hagstofan leiðréttir tölur í þriðja sinn á nokkrum vikum
Eyðsla útlendinga á greiðslukortum í ágúst 2019 var minni en í ágúst 2018, ekki meiri líkt og Hagstofa Íslands hélt fram fyrir viku síðan. Þetta er í þriðja sinn á örfáum vikum sem Hagstofan reiknar vitlaust.
Kjarninn 20. september 2019
Guðrún Svava, nemandi í bifvélavirkjun.
Enn eykst kynjabilið í starfsnámi á framhaldsskólastigi
Aðeins þrír af hverjum tíu nemendum á framhaldsskólastigi er í starfsnámi hér á landi. Guðrún Hafsteinsdóttir, formaður Samtaka iðnaðarins, segir að það þurfi samstillt þjóðarátak til að fjölga starfsnámsnemum.
Kjarninn 20. september 2019
Hvað er það við Icelandair sem stjórnmálamenn eiga að hafa áhyggjur af?
Prófessor í hagfræði hvatti stjórnmálamenn til að fylgjast með eiginfjárstöðu Icelandair á fundi í gær. Forstjóri Icelandair sagði ummælin ógætileg. Það sem veldur þessum áhyggjum er að eiginfjárhlutfall Icelandair hefur farið hríðlækkandi undanfarið.
Kjarninn 20. september 2019
Meira úr sama flokkiFólk