Varpa nýju ljósi á erfðir húðlitar

Rannsóknarhópi hefur tekist að bera kennsl á nokkur svæði í erfðaefni þátttakenda sem voru nátengd breytileika í húðlit.

húðlitur
Auglýsing

Mann­fólk er gjarnt á að flokka bæði okkur og önnur dýr í mis­mun­andi hópa eftir útlitsein­kenn­um. Þetta birt­ist til dæmis í því hvernig við skil­greinum mis­mun­andi kyn­þætti eftir húð­lit. Þrátt fyrir þess­ari flokkun vitum í raun afar lítið um það af hverju húð­litur okkar stafar erfða­fræði­lega séð og það litla sem við vitum hefur fram að þessu að mestu komið frá rann­sóknum á Evr­ópu­bú­um.

Á dög­unum voru nið­ur­stöður rann­sóknar birtar sem stríða gegn því sem við höfum talið okkur vita um þróun húð­lit­ar. Rann­sókn­ar­hóp­ur­inn kann­aði tengslin á milli húð­litar og erfða í íbúum þriggja landa í Afr­íku, sem er sú heims­álfa þar sem mann­fólk er hvað fjöl­breytt­ast þegar kemur að erfðum og útliti.

Fleiri en 2.000 sjálf­boða­liðar úr 10 þjóð­hópum í Eþíóp­íu, Tanz­aníu og Botswana tóku þátt í rann­sókn­inni. Vís­inda­menn­irnir mældu end­ur­varp ljóss á húð ­sjálf­boða­lið­anna ­sem gefur til kynna magn melan­íns í húð­inni. Einnig tóku þeir sýni af erfða­efni 1.570 sjálf­boða­lið­anna.

Auglýsing

Rann­sókn­ar­hópnum tókst að bera kennsl á nokkur svæði í erfða­efni þátt­tak­enda sem voru nátengd breyti­leika í húð­lit. Þessi svæði voru í nágrenni við sex gen: SLC24A5MFS­D12DDB1TMEM138OCA2 og HERC2 og áttu þessi gen þátt í 29% af breyti­leika í húð­lit í þeim þremur löndum sem þátt­tak­end­urnir voru frá.

Almennt hefur verið talið að þróun húð­litar hafi gengið þannig fyrir sig að mann­fólk, sem átti upp­runa sinn í Afr­íku, hafi í fyrstu verið dökkt á hör­und. Eftir því sem for­feður okkar flutt­ust frá heims­álf­unni tók húð­lit­ur­inn breyt­ingum eftir búsvæði og urðu sumir stofnar ljós­ari á hör­und en aðr­ir. Nið­ur­stöður þessar rann­sóknar benda þó til þess að þró­unin hafi verið önnur því sam­kvæmt grein­ingu á erfða­efni þátt­tak­enda í rann­sókn­inni eiga afbrigði fyrir bæði dökkri og ljósri húð upp­runa í Afr­íku fyrir hund­ruðum þús­unda ára. Í raun kom í ljós að sum eldri afbrigði gen­anna báru ábyrgð á ljósri húð en ekki dökkri.

Meðal gen­anna sem vís­inda­menn­irnir báru kennsl á var SLC24A5 genið en eitt afbrigði þess er meðal ann­ars þekkt fyrir að eiga hlut­verk í ljósum húð­lit þeirra sem rekja upp­runa sinn til Evr­ópu. Genið er talið hafa komið fram fyrir meira en 30.000 árum en sam­kvæmt nið­ur­stöð­u­m ­rann­sókn­ar­inn­ar var það algengt í íbúum Eþíópíu og Tanz­aníu sem gátu rakið ættir sínar til Suð­austur Asíu og Mið-Aust­ur­landa. Fram að þessu hefur þetta verið eitt þeirra gena sem talið hefur verið “Evr­ópskt” og tengt við ljósan húð­lit en er sam­kvæmt þessu einnig að finna í miklum mæli í íbúum Austur Afr­íku þó það hafi ekki sömu “lýsandi” áhrif og í þeim sem það bera í Evr­ópu.

Vís­inda­menn­irnir telja nið­ur­stöður þeirra benda til þess for­feður manna hafi haft ljósa húð undir feldi, líkt og er raunin með simpansa í dag. Með tím­anum hafi for­feð­urnir síðan tapað feld­inum og þróað með sér dekkri húð­lit sem varði þá betur fyrir sól­inni. Loks hafi flutn­ingur mann­kyns­ins um allan heim leitt til ljós­ari húð­litar hjá mann­fólki nær pól­unum þar sem hann hent­aði betur til nýmynd­unar á D-vítamíni á svæðum þar sem sól­ar­ljós gat verið af skornum skammti.

Ljóst er að enn frekar rann­sókna er þörf til að skýra þær flóknu erfðir sem liggja að baki húð­lit okk­ar. Rann­sókn­ar­hóp­ur­inn vonar þó að í milli­tíð­inni muni nið­ur­stöður þeirra geta nýst til að sam­eina fólk því í raun sé húð­litur okkar afar slæm leið til að flokka mann­kyn­ið. Erfða­fræði­lega séð séum við hreint ekki nógu ólík til að hægt sé að tala um kyn­þætti.

Nið­ur­stöður rann­sókn­ar­innar birt­ust í tíma­rit­inu Sci­ence.

Fréttin birt­ist fyrst á Hvat­inn.is

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Ráðuneytin byrjuðu á föstudag að birta upplýsingar úr málaskrám sínum, eins og þeim ber að gera samkvæmt breytingum á upplýsingalögum.
Óvart of mikið gagnsæi hjá heilbrigðisráðuneytinu
Persónuverndarfulltrúi stjórnarráðsins tilkynnti í gær öryggisbrest til Persónuverndar vegna mistaka sem urðu við birtingu á upplýsingum úr málaskrá heilbrigðisráðuneytisins. Rangt skjal með of miklum upplýsingum fór á vefinn í skamma stund.
Kjarninn 3. mars 2021
Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir dómsmálaráðherra.
Leitaði svara hjá lögreglustjóra en ákvað síðan að svara ekki fjölmiðlum
Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir dómsmálaráðherra segir í svari við fyrirspurn Kjarnans að hún hafi ekki talið við hæfi að veita fjölmiðlum upplýsingar um samkomuna í Ásmundarsal á Þorláksmessu, eftir að ljóst var hvers eðlis málið var.
Kjarninn 3. mars 2021
Þjónustuútflutningur jókst hratt í desember, þrátt fyrir að ferðaþjónustan hafi enn verið í lamasessi.
Útflutningur þjónustu stórjókst í desember
Þrátt fyrir hrun í stærstu útflutningsgreinnni flytjum við enn meira út af þjónustu en við kaupum frá öðrum löndum. Þjónustuafgangurinn var mikill á síðasta ársfjórðungi, sér í lagi vegna mikils útflutnings í desember.
Kjarninn 3. mars 2021
Vinnustundir voru fleiri í fyrra en Seðlabankinn gerði ráð fyrir
Laun á hverja vinnustund héldust nær óbreytt í fyrra
Á meðan launavísitalan hækkaði umtalsvert á síðasta ári voru laun og launatengd gjöld á hverja unna vinnustund nánast óbreytt. Þetta er minnsta hækkun launa á vinnustund frá upphafi mælinga árið 2003.
Kjarninn 3. mars 2021
Dauði geisladisksins, tilkoma Spotify og upprisa vínylplötunnar
Áætlað er að Spotify hafi haft um 700 milljónir króna í tekjur af íslenskum notendum á árinu 2019, og að 90 prósent allra tekna vegna sölu á tónlist hafi verið vegna streymisveitna. Sala á vínylplötum hefur þó líka tekið kipp, og átjánfaldast á fáum árum.
Kjarninn 2. mars 2021
Halldór Gunnarsson
Samtök eldri borgara ráðalaus eða hvað?
Kjarninn 2. mars 2021
Helga Vala Helgadóttir formaður velferðarnefndar.
Neitar að hafa brotið trúnað og segir „kostulegt“ að ráðuneytið geri athugasemdir
Helga Vala Helgadóttir telur sig ekki hafa brotið trúnað með því að ræða um efnisatriði sem komu fram á lokuðum nefndarfundi í sjónvarpsviðtali. Hún segir stöðu hjúkrunarheimila of alvarlega fyrir „pólitíska leiki.“
Kjarninn 2. mars 2021
Áréttar að það sé „salur til rannsóknar en ekki ráðherra“
Símtöl dómsmálaráðherra til lögreglustjóra höfuðborgarsvæðisins voru rædd í óundirbúnum fyrirspurnatíma á Alþingi í dag. Áslaug sagði símtölin ekki skráningarskyld þar sem hún hefði hringt til að afla sér upplýsinga en ekki í formlegum erindagjörðum.
Kjarninn 2. mars 2021
Meira úr sama flokkiFólk