Varpa nýju ljósi á erfðir húðlitar

Rannsóknarhópi hefur tekist að bera kennsl á nokkur svæði í erfðaefni þátttakenda sem voru nátengd breytileika í húðlit.

húðlitur
Auglýsing

Mann­fólk er gjarnt á að flokka bæði okkur og önnur dýr í mis­mun­andi hópa eftir útlitsein­kenn­um. Þetta birt­ist til dæmis í því hvernig við skil­greinum mis­mun­andi kyn­þætti eftir húð­lit. Þrátt fyrir þess­ari flokkun vitum í raun afar lítið um það af hverju húð­litur okkar stafar erfða­fræði­lega séð og það litla sem við vitum hefur fram að þessu að mestu komið frá rann­sóknum á Evr­ópu­bú­um.

Á dög­unum voru nið­ur­stöður rann­sóknar birtar sem stríða gegn því sem við höfum talið okkur vita um þróun húð­lit­ar. Rann­sókn­ar­hóp­ur­inn kann­aði tengslin á milli húð­litar og erfða í íbúum þriggja landa í Afr­íku, sem er sú heims­álfa þar sem mann­fólk er hvað fjöl­breytt­ast þegar kemur að erfðum og útliti.

Fleiri en 2.000 sjálf­boða­liðar úr 10 þjóð­hópum í Eþíóp­íu, Tanz­aníu og Botswana tóku þátt í rann­sókn­inni. Vís­inda­menn­irnir mældu end­ur­varp ljóss á húð ­sjálf­boða­lið­anna ­sem gefur til kynna magn melan­íns í húð­inni. Einnig tóku þeir sýni af erfða­efni 1.570 sjálf­boða­lið­anna.

Auglýsing

Rann­sókn­ar­hópnum tókst að bera kennsl á nokkur svæði í erfða­efni þátt­tak­enda sem voru nátengd breyti­leika í húð­lit. Þessi svæði voru í nágrenni við sex gen: SLC24A5MFS­D12DDB1TMEM138OCA2 og HERC2 og áttu þessi gen þátt í 29% af breyti­leika í húð­lit í þeim þremur löndum sem þátt­tak­end­urnir voru frá.

Almennt hefur verið talið að þróun húð­litar hafi gengið þannig fyrir sig að mann­fólk, sem átti upp­runa sinn í Afr­íku, hafi í fyrstu verið dökkt á hör­und. Eftir því sem for­feður okkar flutt­ust frá heims­álf­unni tók húð­lit­ur­inn breyt­ingum eftir búsvæði og urðu sumir stofnar ljós­ari á hör­und en aðr­ir. Nið­ur­stöður þessar rann­sóknar benda þó til þess að þró­unin hafi verið önnur því sam­kvæmt grein­ingu á erfða­efni þátt­tak­enda í rann­sókn­inni eiga afbrigði fyrir bæði dökkri og ljósri húð upp­runa í Afr­íku fyrir hund­ruðum þús­unda ára. Í raun kom í ljós að sum eldri afbrigði gen­anna báru ábyrgð á ljósri húð en ekki dökkri.

Meðal gen­anna sem vís­inda­menn­irnir báru kennsl á var SLC24A5 genið en eitt afbrigði þess er meðal ann­ars þekkt fyrir að eiga hlut­verk í ljósum húð­lit þeirra sem rekja upp­runa sinn til Evr­ópu. Genið er talið hafa komið fram fyrir meira en 30.000 árum en sam­kvæmt nið­ur­stöð­u­m ­rann­sókn­ar­inn­ar var það algengt í íbúum Eþíópíu og Tanz­aníu sem gátu rakið ættir sínar til Suð­austur Asíu og Mið-Aust­ur­landa. Fram að þessu hefur þetta verið eitt þeirra gena sem talið hefur verið “Evr­ópskt” og tengt við ljósan húð­lit en er sam­kvæmt þessu einnig að finna í miklum mæli í íbúum Austur Afr­íku þó það hafi ekki sömu “lýsandi” áhrif og í þeim sem það bera í Evr­ópu.

Vís­inda­menn­irnir telja nið­ur­stöður þeirra benda til þess for­feður manna hafi haft ljósa húð undir feldi, líkt og er raunin með simpansa í dag. Með tím­anum hafi for­feð­urnir síðan tapað feld­inum og þróað með sér dekkri húð­lit sem varði þá betur fyrir sól­inni. Loks hafi flutn­ingur mann­kyns­ins um allan heim leitt til ljós­ari húð­litar hjá mann­fólki nær pól­unum þar sem hann hent­aði betur til nýmynd­unar á D-vítamíni á svæðum þar sem sól­ar­ljós gat verið af skornum skammti.

Ljóst er að enn frekar rann­sókna er þörf til að skýra þær flóknu erfðir sem liggja að baki húð­lit okk­ar. Rann­sókn­ar­hóp­ur­inn vonar þó að í milli­tíð­inni muni nið­ur­stöður þeirra geta nýst til að sam­eina fólk því í raun sé húð­litur okkar afar slæm leið til að flokka mann­kyn­ið. Erfða­fræði­lega séð séum við hreint ekki nógu ólík til að hægt sé að tala um kyn­þætti.

Nið­ur­stöður rann­sókn­ar­innar birt­ust í tíma­rit­inu Sci­ence.

Fréttin birt­ist fyrst á Hvat­inn.is

Kristbjörn Árnason
Gleðidagur
Leslistinn 24. ágúst 2019
Vonast enn til að selja vörumerkið WOW air
Skiptastjórar WOW air segja að viðræður um að selja vörumerki, lén og bókunarvél félagsins gangi ágætlega.
Kjarninn 24. ágúst 2019
Ásgeir Jónsson, seðlabankastjóri.
„Ég þekki nú fullvel þau víti sem þarf að varast“
Ásgeir Jónsson, nýskipaður seðlabankastjóri, segist hafa verið frekar bláeygður á stöðu bankanna fyrir hrun. Hann álítur þó að sú reynsla sé verðmæt fyrir hann sem seðlabankastjóra þar sem hann þekki nú vel þau víti sem þarf að varast.
Kjarninn 24. ágúst 2019
Netógnir nýrrar aldar: Árásir á lýðræðið
Það er ekki lengur tekist á um það af neinni alvöru að netárásir eru notaðar til að hafa áhrif á hið lýðræðislega ferli og til að grafa undan lýðræðislegum stofnunum. Það hefur gerst í hverju landinu á eftir öðru.
Kjarninn 24. ágúst 2019
Svona geta stjórnvöld orsakað nýtt fjármálaáfall
Gylfi Zoega, prófessor í hagfræði, hefur búið til lista yfir átta aðgerðir sem ríkisstjórn og Seðlabanki gætu gripið til sem gætu leitt að sér nýtt hrun. Hann biður fólk um að krossa við ef aðgerðirnar verði að veruleika.
Kjarninn 24. ágúst 2019
Ná sáttum um stjórnarmenn Lífeyrissjóðs verzlunarmanna
VR hefur náð samkomulagi við Lífeyrissjóð verzlunarmanna um að þeir stjórnarmenn sem nú sitja í stjórninni í nafni VR munu láta af störfum og í stað þeirra munu þeir stjórnarmenn sem VR skipaði í síðustu viku taka sæti í stjórninni.
Kjarninn 23. ágúst 2019
Seldu losunarheimildir til að borga laun fyrir marsmánuð
Skiptastjórar WOW air eru meðal annars búnir að selja skrifstofubúnað og reiðhjólaleigu WOW air til að auka endurheimtir í búið. Félagið hafði selt margar verðmætar eignir, t.d. afgreiðslutíma á flugvelli og losunarheimildir, fyrir gjaldþrot.
Kjarninn 23. ágúst 2019
Molar
Molar
Molar – Opnar Costco annað vöruhús á Íslandi?
Kjarninn 23. ágúst 2019
Meira úr sama flokkiFólk