Allir bera ábyrgð en hafa mismunandi skyldur

Framkvæmdastjóri loftslagsmála hjá Sameinuðu þjóðunum segir í samtali við Kjarnann að allir beri ábyrgð á aðgerðum í loftslagsmálum, hvort sem það eru stjórnvöld, einkageirinn eða einstaklingar.

Patricia Espinosa hefur verið framkvæmdastjóri Rammsamnings Sameinuðu þjóðanna um loftslagsmál síðan í júlí 2016. Kjarninn ræddi við hana í Hörpu á dögunum.
Patricia Espinosa hefur verið framkvæmdastjóri Rammsamnings Sameinuðu þjóðanna um loftslagsmál síðan í júlí 2016. Kjarninn ræddi við hana í Hörpu á dögunum.
Auglýsing

Pat­ricia Espin­osa, fram­kvæmda­stjóri Ramma­samn­ings Sam­ein­uðu þjóð­anna um lofts­lags­mál (UN­FCCC), seg­ist telja hlut­verk stjórn­valda sé að búa skapa aðstæður fyrir einka­að­ila og ein­stak­linga til þess að grípa til aðgerða í lofts­lags­mál­um.

Espin­osa var stödd hér á landi á föstu­dag­inn fyrir viku síðan og ávarp­aði Arctic Circle-­þingið sem fram fór í Hörpu um síð­ustu helgi.

„Ég tel að allir hafi skyldum að gegna í bar­átt­unni við lofts­lags­breyt­ing­ar,“ segir Espin­osa þegar Kjarn­inn spurði hana að því hvar ábyrgð lofts­lags­að­gerða liggi. „Allir bera ábyrgð á því að gripið sé til aðgerða. Skyldur hvers og eins eru hins vegar mis­mun­and­i.“

„­Skyldur rík­is­stjórna og sveit­ar­stjórna eru að leggja til full­nægj­andi inn­viði svo breyt­ingar geti átt sér stað.“ Hún segir að breyt­ingar þurfi að verða á lang­flestum sviðum sam­fé­lags­ins, hvar sem er í heim­in­um, en nefnir sér­stak­lega breyt­ingar á sviði borg­ar­skipu­lags, bygg­inga og sam­gangna.

„Ef hið opin­bera upp­fyllir skyldur sínar og leggur til umgjörð­ina fyrir einka­geir­ann – þá sem reka mik­il­væga geira hag­kerf­is­ins – svo hægt sé að miða að grænni og kolefn­issnauð­ari lausnum, þá tel ég það vera góða verka­skipt­ing­u,“ segir Espin­osa.

Það er ekki aðeins rík­ið, sveit­ar­fé­lög og einka­geir­inn sem hafa skyldum að gegna heldur þurfa ein­stak­lingar að taka mik­il­vægar ákvarð­anir um hvernig þeir haga lífi sínu á hverjum degi.

„Ein­stak­lingar hafa einnig skyldum að gegna. Þeir þurfa að ákveða hvort þeir vilji keyra eigin bíl til þess að kom­ast á milli staða eða nota almenn­ings­sam­göng­ur. Ein­stak­lingar þurfa einnig að ákveða hvort þeir kaupi vist­vænar vörur eða ekki,“ segir Espin­osa.

„Ég held að ein­stak­lingar eigi ekki að van­meta getu sína til þess að bregð­ast við lofts­lags­vand­an­um.“

Patricia Espinosa var í heimsókn á Íslandi í síðustu viku. Hún ræddi við fjölmiðla á Arctic Circle-þinginu.

Á góðri leið en þurfum auka metnað

Pat­ricia Espin­osa tók við fram­kvæmda­stjóra­stöð­unni hjá UNFCCC af Christiönu Figu­eres í júlí í fyrra. Espin­osas hefur starfað sem rík­is­er­ind­reki í tæpa tvo ára­tugi. Hún var sendi­herra heima­lands­ins Mexíkó í Aust­ur­ríki frá 2002 þar til hún gerð­ist utan­rík­is­ráð­herra í Mexíkó í sex ár frá 2006. Árið 2013 varð hún aftur sendi­herra, í þetta sinn í Þýska­landi. Því starfi gegnir hún enn sam­hliða fram­kvæmda­stjóra­stöðu UNFCCC.

Verk­efni Espin­osa er þess vegna að leiða lofts­lags­ráð­stefnu Sam­ein­uðu þjóð­anna í kjöl­far þess að Par­ís­ar­samn­ing­ur­inn var sam­þykktur í des­em­ber 2015. Marga þætti samn­ings­ins á enn eftir að full­vinna og útfæra. Þá er ljóst að stórum alþjóða­samn­ingi á borð við þennan verður að fylgja eftir með aðhaldi og hvatn­ingu.

En erum við á góðri leið í lofts­lags­mál­um? Reglu­lega ber­ast fréttir af ofsa­veðrum sem hægt er að tengja lofts­lags­breyt­ing­um, aldrei hefur meira af gróð­ur­húsa­loft­teg­undum verið blásið út í and­rúms­loftið og jarð­efna­elds­neyti er brennt í meira mæli en nokkru sinni.

Auglýsing

„Ég held að við verðum að líta á allar hliðar máls­ins,“ segir Espin­osa þegar hún er spurð hversu vel á veg heim­ur­inn er kom­inn í bar­átt­unni við lofts­lags­breyt­ing­ar.

„Í eina rönd­ina finn­ast mér það góðar fréttir að við séum á vel stik­aðri leið sem lögð var í Par­ís­ar­sam­komu­lag­inu. Ég held að þessi alþjóða­samn­ingur hafi skil­greint þá leið sem heim­ur­inn þarf að feta til fram­tíð­ar. Til þess höfum við nægan póli­tískan vilja, stað­festu og sam­hljóm.“

Espin­osa bendir einnig á að aðgerðir í lofts­lags­málum séu ekki leiddar af rík­is­stjórnum heldur af fyr­ir­tækjum og sveit­ar­fé­lögum sem taka af skar­ið. „Það er mik­ill eld­móður og kraftur sem fer í að aðlaga stað­bundna ver­öld fólks að þessum alþjóð­lega ramma,“ segir hún en bætir við:

„Í hina rönd­ina höfum við ennþá nokkrar áhyggj­ur, til dæmis þegar við skoðum hversu mikið af gróð­ur­húsa­loft­teg­undum er blásið út í and­rúms­loftið á hverju ári. Það olli líka áhyggjum þegar rík­is­stjórn Banda­ríkj­anna ákvað að draga sig út úr Par­ís­ar­samn­ingn­um.“

„Ég mundi segja að sviðs­myndin bjóði upp á margar ástæður fyrir okkur til þess að vera bjart­sýn en einnig ein­staka ástæður til þess að örvænta. Við verðum að vera upp­lýst um að tak­mark­inu hefur alls ekki verið náð. Við verðum að auka metnað okkar í þessum mál­u­m.“

Segir eftirlit Fiskistofu veikburða og ómarkvisst
Ríkisendurskoðun telur að Fiskistofu sé ómögulegt að sinna öllu því eftirliti sem henni ber að sinna, meðal annars vegna skorts á úrræðum og viðurlögum. Jafnframt vísar Ríkisendurskoðun því á bug að brottkast sé óverulegt á Íslandi.
Kjarninn 18. janúar 2019
Logi vill ríkisstjórn með Viðreisn, Pírötum og Vinstri grænum
Formaður Samfylkingarinnar segir að mögulega séu flokkur hans og Vinstri græn eðlisólíkir flokkar í ljósi þeirra áherslna sem núverandi ríkisstjórn, undir forsæti Vinstri grænna, hefur í forgrunni. Þetta kemur fram í viðtali við hann í Mannlífi í dag.
Kjarninn 18. janúar 2019
Reynt að bjarga íslensku fjölmiðlalandslagi frá algjörri einsleitni
Drög að frumvarpi um hvernig íslenska ríkið ætlar að styðja við einkarekna fjölmiðla liggja fyrir og verða kynnt í ríkisstjórn von bráðar.
Kjarninn 18. janúar 2019
Gleymið tollastríðinu - Kína er nú þegar í vandræðum
Pistlahöfundur Bloomberg, Michael Schuman, segir Kína á kafi í skuldavanda sem ekki sé hægt að leysa svo auðveldlega.
Kjarninn 17. janúar 2019
Hreiðar Már: Von mín að deilurnar leysist farsællega
Hreiðar Már Sigurðsson, fyrrverandi bankastjóri Kaupþings, segir ásakanir sem koma fram á hendum honum í bréfi frá Kevin Stanford og Karen Millen ekki vera réttar.
Kjarninn 17. janúar 2019
Gylfi hvetur til varkárni við sölu banka
Gylfi Zoega hagfræðiprófessor skrifar um fyrirhugaða sölu á bönkunum og bankarekstur almennt, í ítarlegri grein í Vísbendingu.
Kjarninn 17. janúar 2019
Myndin er af höfundi greinarinnar sofandi. Myndin er ekki nýleg.
Vinnuálag í framhaldsskólum
Kjarninn 17. janúar 2019
Embætti forstjóra Barnaverndarstofu laust til umsóknar
Félagsmálaráðuneytið auglýsir starf forstjóra barnaverndarstofu laust til umsóknar. Bragi Guðbrandsson lét af starfi forstjóra í febrúar í fyrra eftir að hafa tekið sæti í Barna­rétt­ar­nefnd Sam­einuðu þjóðanna fyr­ir hönd Íslands.
Kjarninn 17. janúar 2019
Meira úr sama flokkiViðtal