Allir bera ábyrgð en hafa mismunandi skyldur

Framkvæmdastjóri loftslagsmála hjá Sameinuðu þjóðunum segir í samtali við Kjarnann að allir beri ábyrgð á aðgerðum í loftslagsmálum, hvort sem það eru stjórnvöld, einkageirinn eða einstaklingar.

Patricia Espinosa hefur verið framkvæmdastjóri Rammsamnings Sameinuðu þjóðanna um loftslagsmál síðan í júlí 2016. Kjarninn ræddi við hana í Hörpu á dögunum.
Patricia Espinosa hefur verið framkvæmdastjóri Rammsamnings Sameinuðu þjóðanna um loftslagsmál síðan í júlí 2016. Kjarninn ræddi við hana í Hörpu á dögunum.
Auglýsing

Pat­ricia Espin­osa, fram­kvæmda­stjóri Ramma­samn­ings Sam­ein­uðu þjóð­anna um lofts­lags­mál (UN­FCCC), seg­ist telja hlut­verk stjórn­valda sé að búa skapa aðstæður fyrir einka­að­ila og ein­stak­linga til þess að grípa til aðgerða í lofts­lags­mál­um.

Espin­osa var stödd hér á landi á föstu­dag­inn fyrir viku síðan og ávarp­aði Arctic Circle-­þingið sem fram fór í Hörpu um síð­ustu helgi.

„Ég tel að allir hafi skyldum að gegna í bar­átt­unni við lofts­lags­breyt­ing­ar,“ segir Espin­osa þegar Kjarn­inn spurði hana að því hvar ábyrgð lofts­lags­að­gerða liggi. „Allir bera ábyrgð á því að gripið sé til aðgerða. Skyldur hvers og eins eru hins vegar mis­mun­and­i.“

„­Skyldur rík­is­stjórna og sveit­ar­stjórna eru að leggja til full­nægj­andi inn­viði svo breyt­ingar geti átt sér stað.“ Hún segir að breyt­ingar þurfi að verða á lang­flestum sviðum sam­fé­lags­ins, hvar sem er í heim­in­um, en nefnir sér­stak­lega breyt­ingar á sviði borg­ar­skipu­lags, bygg­inga og sam­gangna.

„Ef hið opin­bera upp­fyllir skyldur sínar og leggur til umgjörð­ina fyrir einka­geir­ann – þá sem reka mik­il­væga geira hag­kerf­is­ins – svo hægt sé að miða að grænni og kolefn­issnauð­ari lausnum, þá tel ég það vera góða verka­skipt­ing­u,“ segir Espin­osa.

Það er ekki aðeins rík­ið, sveit­ar­fé­lög og einka­geir­inn sem hafa skyldum að gegna heldur þurfa ein­stak­lingar að taka mik­il­vægar ákvarð­anir um hvernig þeir haga lífi sínu á hverjum degi.

„Ein­stak­lingar hafa einnig skyldum að gegna. Þeir þurfa að ákveða hvort þeir vilji keyra eigin bíl til þess að kom­ast á milli staða eða nota almenn­ings­sam­göng­ur. Ein­stak­lingar þurfa einnig að ákveða hvort þeir kaupi vist­vænar vörur eða ekki,“ segir Espin­osa.

„Ég held að ein­stak­lingar eigi ekki að van­meta getu sína til þess að bregð­ast við lofts­lags­vand­an­um.“

Patricia Espinosa var í heimsókn á Íslandi í síðustu viku. Hún ræddi við fjölmiðla á Arctic Circle-þinginu.

Á góðri leið en þurfum auka metnað

Pat­ricia Espin­osa tók við fram­kvæmda­stjóra­stöð­unni hjá UNFCCC af Christiönu Figu­eres í júlí í fyrra. Espin­osas hefur starfað sem rík­is­er­ind­reki í tæpa tvo ára­tugi. Hún var sendi­herra heima­lands­ins Mexíkó í Aust­ur­ríki frá 2002 þar til hún gerð­ist utan­rík­is­ráð­herra í Mexíkó í sex ár frá 2006. Árið 2013 varð hún aftur sendi­herra, í þetta sinn í Þýska­landi. Því starfi gegnir hún enn sam­hliða fram­kvæmda­stjóra­stöðu UNFCCC.

Verk­efni Espin­osa er þess vegna að leiða lofts­lags­ráð­stefnu Sam­ein­uðu þjóð­anna í kjöl­far þess að Par­ís­ar­samn­ing­ur­inn var sam­þykktur í des­em­ber 2015. Marga þætti samn­ings­ins á enn eftir að full­vinna og útfæra. Þá er ljóst að stórum alþjóða­samn­ingi á borð við þennan verður að fylgja eftir með aðhaldi og hvatn­ingu.

En erum við á góðri leið í lofts­lags­mál­um? Reglu­lega ber­ast fréttir af ofsa­veðrum sem hægt er að tengja lofts­lags­breyt­ing­um, aldrei hefur meira af gróð­ur­húsa­loft­teg­undum verið blásið út í and­rúms­loftið og jarð­efna­elds­neyti er brennt í meira mæli en nokkru sinni.

Auglýsing

„Ég held að við verðum að líta á allar hliðar máls­ins,“ segir Espin­osa þegar hún er spurð hversu vel á veg heim­ur­inn er kom­inn í bar­átt­unni við lofts­lags­breyt­ing­ar.

„Í eina rönd­ina finn­ast mér það góðar fréttir að við séum á vel stik­aðri leið sem lögð var í Par­ís­ar­sam­komu­lag­inu. Ég held að þessi alþjóða­samn­ingur hafi skil­greint þá leið sem heim­ur­inn þarf að feta til fram­tíð­ar. Til þess höfum við nægan póli­tískan vilja, stað­festu og sam­hljóm.“

Espin­osa bendir einnig á að aðgerðir í lofts­lags­málum séu ekki leiddar af rík­is­stjórnum heldur af fyr­ir­tækjum og sveit­ar­fé­lögum sem taka af skar­ið. „Það er mik­ill eld­móður og kraftur sem fer í að aðlaga stað­bundna ver­öld fólks að þessum alþjóð­lega ramma,“ segir hún en bætir við:

„Í hina rönd­ina höfum við ennþá nokkrar áhyggj­ur, til dæmis þegar við skoðum hversu mikið af gróð­ur­húsa­loft­teg­undum er blásið út í and­rúms­loftið á hverju ári. Það olli líka áhyggjum þegar rík­is­stjórn Banda­ríkj­anna ákvað að draga sig út úr Par­ís­ar­samn­ingn­um.“

„Ég mundi segja að sviðs­myndin bjóði upp á margar ástæður fyrir okkur til þess að vera bjart­sýn en einnig ein­staka ástæður til þess að örvænta. Við verðum að vera upp­lýst um að tak­mark­inu hefur alls ekki verið náð. Við verðum að auka metnað okkar í þessum mál­u­m.“

Seðlabanki Bandaríkjanna lækkar vexti og segir óvissu í heimsbúskapnum
Þetta er önnur lækkunin á skömmum tíma, en þar áður höfðu vextir ekki lækkað í áratug.
Kjarninn 18. september 2019
Innlendar eignir nú 72 prósent af eignum lífeyrissjóða
Lífeyrissjóðir landsmanna hafa stækkaðir mikið í eignum talið, á undanförnum árum. Innlán sjóðanna nema tæplega 170 milljörðum.
Kjarninn 18. september 2019
Bergþór Ólason orðinn nefndarformaður á ný
Nýr formaður umhverfis- og samgöngunefndar var kjörinn í dag með tveimur atkvæðum.
Kjarninn 18. september 2019
Íslendingar endurvinna minnst á Norðurlöndunum
Magn heimilisúrgangs á hvern íbúa hér á landi hefur aukist með hverju ári frá hruni og náði magnið nýju hámarki árið 2017 með rúmlega 650 kílóum á hvern íbúa. Jafnframt endurvinna Íslendingar minnst af heimilissorpi af öllum Norðurlöndunum.
Kjarninn 18. september 2019
Takmarka þarf notkun á reiðufé í spilakössum til að stöðva peningaþvætti
Í aðgerðaráætlun gegn peningaþvætti er lagt til að lögum verði breytt þannig að nafnlausir spilarar í spilakössum geti ekki sett háar fjárhæðir í þá, tekið þær síðan út sem vinninga og látið leggja þær inn á sig sem löglega vinninga.
Kjarninn 18. september 2019
Leggj­a enn og aftur fram frum­­varp um refs­ing­ar við tálm­un
Umdeilt tálmunarfrumvarp hefur verið lagt fram á ný á Alþingi.
Kjarninn 18. september 2019
Kristbjörn Árnason
Pantaðar pólitískar tillögur frá OECD og AGS
Leslistinn 18. september 2019
Nú geta mötuneyti sýnt kolefnisspor máltíða
Kolefnisreiknivélin Matarspor, sem reiknar og sýnir kolefnisspor máltíða og ber það saman við akstur fólksbíla, stendur nú mötuneytum og matsölustöðum til boða gegn greiðslu. Reiknivélin á að auðvelda fólki að taka upplýstar ákvarðanir um eigin neyslu.
Kjarninn 18. september 2019
Meira úr sama flokkiViðtal