Karolina Fund: Margt býr í þokunni

Eftir fjögurra ára meðgöngutíma gefur tónlistarmaðurinn Snorri Helgason út þjóðlagaplötuna Margt býr í þokunni með tíu lögum sem byggð eru á tíu íslenskum þjóðsögum.

Snorri Helgason, tónlistarmaður.
Snorri Helgason, tónlistarmaður.
Auglýsing

Tón­list­ar­mað­ur­inn Snorri Helga­son hefur und­an­farin 4 ár verið að semja ný lög við íslensku þjóð­sög­urn­ar. Vænt­an­leg er platan Margt býr í þokunni sem hefur að geyma þessi 10 nýju íslensku þjóð­lög með 10 teikn­ingum eftir list­mál­ar­ann Þránd Þór­ar­ins­son.

Hvað kom til að þú fórst að semja lög við íslenskar þjóð­sög­ur?

Hug­myndin fædd­ist þegar ég var að vinna sem fram­kvæmda­stjóri Reykja­vík Folk Festi­val fyrir nokkrum árum og upp­götv­aði að ég þekkti íslenska þjóð­lagatón­list eig­in­lega ekki, ekk­ert meira en „Krummi svaf í kletta­gjá“ og svo­leið­is. Mér fannst það ekki hægt ver­andi þessi þjóð­lagatón­list­arnölli sem ég er og ákvað því að skoða hana. En þar sem ég les ekki nótur og mest allt efnið sem ég komst í á bóka­söfnum og svo­leiðis voru gömul nótna­söfn komst ég aldrei neitt mikið áfram með það. En ég heill­að­ist af text­unum og sög­unum á bak við lögin sem leiddi til þess að ég fór að sanka að mér og lesa íslenskar þjóð­sög­ur.

Auglýsing

Um þetta leyti var ég akkúrat á leið­inni til Lovísu (Lay Low) og Agn­esar á Rif­túni í Ölf­usi í tveggja daga heim­sókn til þess að semja músík með Lovísu. Ég las þjóð­sög­una um Sels­ham­inn (Sjö börn á landi, sjö börn í sjó) kvöldið áður en ég lagði af stað til þeirra og heill­að­ist strax af henni. Ég fékk þá hug­mynd um að semja eitt­hvað við þessa sögu og við  Lovísa not­uðum gam­alt kán­trílag sem við elskum bæði sem grunn og sömdum nýjan texta við þessa sögu þá um kvöld­ið. Þetta lag heitir Sel­ur­inn og er að finna á plöt­unni.

Svo bara hélt ég áfram í þessu. Las allt sem ég komst í og alltaf þegar ég fann ein­hverja sögu sem hreyfði við mér eða mér fannst áhuga­verð þá merkti ég við hana og kom síðan aftur að henni seinna og próf­aði að semja eitt­hvað við hana. Þetta gátu verið vísur sem oft er að finna í sög­unum sem ég samdi lag við, eða saga sem ég samdi bæði lag og texta við eða eins og í til­viki Reyn­is­ins þá kann­að­ist ég við minni úr þeirri þjóð­sögu úr gömlu skosku þjóð­lagi og not­aði því söng­lín­una úr því lagi sem grunn­inn að nýja lag­inu og samdi texta við. Þetta er eðli þjóð­lagatón­list­ar­inn­ar. Hún er síbreyti­leg og er end­ur­nýjuð og end­urunn­inn eftir þörfum í hverju menn­ing­ar­sam­fé­lagi fyrir sig.



Ég vann að þessu verk­efni í rispum og svona á kant­inum í sirka 3 ár þangað til að ég var kom­inn með 10 lög sem ég var ánægður með. Það hjálp­aði mikið til að ég fékk úthlutað lista­manna­launum og gat lokað mig af í nokkrar vikur í senn og ein­beitt mér full­kom­lega að þessu. Það var nátt­úru­lega mikil rann­sókn­ar­vinna sem fólst í þessu. Ég hef ekki tölu á því hversu margar bækur ég las og end­urlas og lá yfir allan þennan tíma. Ég á mér athvarf á Galt­ar­vita við Súg­anda­fjörð á Vest­fjörðum sem vinur minn Óli á og hef verið að fara þangað síð­ast­liðin sumur að semja og tók þarna tvö sumur þar sem ég lá algjör­lega í þess­ari vinnu án trufl­unar frá hinum staf­ræna heimi. Það var dálítið mik­il­vægt að geta stimplað sig svona út því að ég vildi skrifa text­ana á plöt­unni með því tungu­taki sem er að finna í þjóð­sög­unum og þess vegna var gott að geta verið einn í nátt­úr­unni að nöll­ast í þessu svo vikum skipti án þess að þurfa að skrifa tölvu­pósta eða eitt­hvað svo­leið­is.

Þegar ég fór að sjá ein­hverja heild­ar­mynd á þessu verki tók ég eftir því að sög­urnar sem ég merkti við og stóðu af ein­hverjum ástæðum upp út áttu það flestar sam­eig­in­legt að fjalla í grunn­inn um mjög mennsk og til­tölu­lega “raun­sæja” hluti. Það sem heill­aði mig mest og ég hafði mestan áhuga á var raun­veru­leik­inn á bak við sög­urn­ar. Fólkið á bak við þær og aðstæð­urnar sem þessar sögur urðu til í. Það er nefni­lega málið að þegar þessar sögur ger­ast eru þær raun­veru­legar og sannar fyrir því fólki sem upp­lifir þær. Þetta var raun­veru­leiki þess tíma. Mjalta­stúlkan sem er ein út í fjósi er 100% viss um að hún sér and­lit á glugga og heyrir í rödd kveða ein­hverja vísu. Smala­dreng­ur­inn á heið­inni í þoku er 100% viss um að hann hafi rek­ist á tröll eða heyrt í úti­leg­u­mönnum kalla. Það var þessi mennska á bak við sög­urnar sem ég tengdi mest við og varð mest inn­blás­inn af og reyndi að koma til skila í lög­unum mín­um.

Snemma í ferl­inu kynnt­ist ég Þrándi Þór­ar­ins­syni list­mál­ara, sem er frændi Arnar Eld­járns og Hulla vina minna og við tengdum strax yfir sam­eig­in­legum áhuga okkar á þjóð­sög­um. Það er nefni­lega ekki margir á okkar reki sem eru búnir að lauga sig í þessu af ein­hverju viti eins og við tveir þannig að við náðum strax mik­illi teng­ingu og hann var með í ferl­inu í alveg góð tvö ár. Ég sendi reglu­lega á hann demó og pæl­ingar og hann gerði svo 10 mjög fal­legar teikn­ingar byggðar á þessum 10 lögum sem finna má á Margt býr í þokunni. Þessar teikn­ingar fylgja með vín­ylnum í stórum bæk­lingi ásamt öllum söng­text­un­um. Vín­yll­inn verður sem sagt mjög veg­legur pakki.

Hvernig gekk að vinna tón­list­ina?

Það gekk mjög vel enda var gerj­un­ar­tím­inn búinn að vera lang­ur. Lang­flest lögin voru búin að vera að velt­ast um í koll­inum á mér í 3 ár áður en við byrj­uðum að taka tón­list­ina upp. Þannig að ég vissi alveg hvað ég vildi. Ofan á það þá er þau flest byggð á gít­ar­leik mínum og söng og því frekar ein­föld í upp­töku. Guð­mundur Óskar Guð­munds­son sem er búinn að vera mín hægri hönd í allri minni tón­list sl. 6 ár pródúser­aði plöt­una og við tveir tókum hana upp í stúd­íó­inu hans úti á Granda í mörgum stuttum sessjonum á árs­tíma­bili. Það var mjög þægi­legur pró­sess því við spil­uðum á öll hljóð­færi og sungum allt inn að mestu tveir en fengum svo Örn Eld­járn til að spila á pedal-­steel gítar í nokkrum lögum í lok ferl­is­ins. Svo útsetti vinur okkar Hjörtur Ingvi Jóhanns­son parta fyrir lít­inn kór sem kryddar og stækkar nokkur lög mjög vel. Þetta var í heild­ina mjög átaka­laust og „smooth“ ferli.

Hvað kom til að þú ákvaðst að fara með útgáfu tón­listar þinnar í hóp­fjár­mögn­un?

Ég hef aldrei prófað að fara þessa leið áður og lang­aði bara til að prófa það. Hafði heyrt marga félaga mína úr tón­list­inni tala vel um þetta og lét bara vaða. Þetta er sniðug leið til þess að tryggja það að koma plöt­unni beint frá þér til þeirra sem hafa áhuga á að heyra hana og svo er sjálf fjár­öfl­un­ar­her­ferðin mjög góð leið til að kynna allt verk­efn­ið.

Snorri Helgason - Margt býr í þokunniFjár­öfl­unin gekk fárán­lega vel og við náðum lág­marks­mark­mið­inu okkar á undir tveim vikum sem er helm­ingi styttri tími en ég gerði ráð fyr­ir. Það var frá­bært að finna fyrir svona miklum stuðn­ingi og áhuga strax. Ég hafði í raun og veru enga hug­mynd um hvort að ein­hver hefði áhuga á þessu nör­da­verk­efni eða ekki. Það er ekki eins og íslensku þjóð­sög­urnar séu eitt­hvað sem sé búið að vera í deigl­unni upp á síðkast­ið. En það er nátt­úru­lega eðli þjóð­sagn­anna að lifa með þjóðum og þannig er það greini­lega með íslenska þjóð­ar­arf­inn. En það þarf að hlúa að honum og halda honum við og nýjar og ferskar hendur og hausar að vinna með hann til þess að hann falli ekki í gleymsku. Ég vona að þessi plata geti lagt eitt­hvað að mörkum í þeirri vinnu.

Fjár­öfl­unin verður í gangi til 4. des­em­ber og þar er ennþá hægt að kaupa plöt­una beint af mér og ég sendi hana svo í pósti þegar hún kemur úr fram­leiðslu. Þegar Karol­ina Fund söfn­unin er búin, 4. des. kemur platan út staf­rænt á Spoti­fy, iTu­nes og öllum þessum helstu streym­isveitum og þá verður líka hægt að kaupa plöt­una í vef­verslun minni. Svo þegar hún kemur til lands­ins verður auð­vitað hægt að nálg­ast hana í öllum helstu plötu­búð­um. En það verða ein­ungis fram­leidd 300 ein­tök af henni og nú þegar er ég búinn að ráð­stafa um 100 þannig að fólk verður að hafa hraðar hendur ef það vill tryggja sér ein­tak.

Er tón­list­ar­mark­að­ur­inn breyttur frá því að þú komst fyrst að hon­um?

Já, hann mjög mikið breyttur á þeim 10 árum sem ég hef verið starf­andi tón­list­ar­mað­ur. Ég var í Sprengju­höll­inni og við náðum í skottið á gamla tón­list­ar­brans­anum þegar við gáfum út fyrstu plöt­una okkar 2007. Þar seldum við 10.000 ein­tök eða eitt­hvað og fórum í Skíf­una og Hag­kaup í Smára­lind þar sem fólk beið í röðum til að kaupa sér geisla­diska og við að árita plötur og moka út. Þetta ger­ist aldrei í dag. Skífan er nátt­úru­lega farin á haus­inn sem og sala geisla­diska er nán­ast engin á Íslandi í dag miðað við það sem áður var. 

Vín­yl­plötu­mark­að­ur­inn er nokkuð lif­andi og skemmti­legur og auð­vitað fárán­lega mikil gróska og stemm­ing í gangi en neysla á tón­list hjá hinum almenna hlust­anda er allt önn­ur. Þetta er óneit­an­lega eitt­hvað skakkt allt saman og þetta hlítur bara að ná ein­hverri lend­ingu ein­hvern tím­ann en þetta milli­bils­á­stand sem við lifum í núna er dáldið mikið ströggl. Eina sem hægt er að gera er að halda bara áfram að búa til tón­list og taka þátt. Ef maður bakkar í vörn er þetta búið spil. Ég er nú þegar far­inn að bögg­ast í hljóm­sveit­inni minni og suða í þeim að koma að æfa upp nýtt efni sem ég á á lager og vil koma út. Þetta er bara eins og fram­sókn­ar­menn segja; Árangur áfram - ekk­ert stopp.

Verk­efnið er að finna á síðu Karol­ina Fund



Meira úr sama flokkiFólk