Eru ilmkjarnaolíur að hafa áhrif á hormónabúskap okkar?

Er notkun ilmkjarnaolíu möguleg án aukaverkana? Er jákvæð ímynd þeirra fyrst og fremst afleiðing af snjallri markaðssetningu?

ilmolíur
Auglýsing

Lavander og tea tree olía eru vin­sælar olíur sem gefa góða lykt og eru því not­aðar í ýmsar vöru sem við­koma per­sónu­legum hrein­læti. Oft er þá not­ast við svo­kall­aðar ilm­kjarna­ol­íur sem hafa með snjallri mark­aðs­setn­ingu fengið jákvæða ímynd og því er fólk óhrætt við að nota þær á ýmsa vegu. Ný rann­sókn bendir hins vegar til þess að slík notkun sé mögu­lega ekki án auka­verk­ana.

Rann­sókn­ar­hópur frá Chicago kynnti rann­sóknir sínar á árlegri ráð­stefnu Endocrine Soci­ety um miðjan síð­ast­lið­inn mán­uð. Þar kom fram að efni sem finn­ast í lavander og tea tree ol­íum geta raskað jafn­vægi kyn­horm­ón­anna estrógen og andrógen.

Estrógen er sam­heiti yfir hormón sem oft eru tengd við þroskun kven­legra eig­in­leika, eins og t.d. brjósta. Meðan andrógen er yfir­heiti yfir hormón sem koma aðal­lega við sögu þegar karl­kyns eig­in­leikar koma í ljós.

Auglýsing

Til að skoða hvort efnin sem finn­ast í olí­unum hafi áhrif á horm­óna­jafn­vægi þeirra ein­stak­linga sem nota olí­urnar voru átta efni skoðuð sér­stak­lega í frumu­rækt­unum. Þessi átta efni sem tekin voru fyrir heita: eucalyptol4-terpineoldipentene/limonene og alp­ha-terpineol, sem koma bæði fyrir í lavander og tea tree ol­íu, auk lina­lyl acetatelina­loolalp­ha-terpinene og gamma-terpinene sem finnst ein­ungis í annarri hvorri. Öll átta efnin höfðu að ein­hver áhrif á tján­ingu gena sem tengjast estrógen eða andrógen búskap frumn­anna.

Þessar nið­ur­stöður eru áhyggju­efni þar sem margar ilm­kjarna­ol­íur sem mögu­lega inni­halda sömu efni eru á mark­aði. Þessi mark­aður er undir litlu eða engu eft­ir­liti. Þrátt fyrir það er ekki endi­lega hægt að full­yrða um að notkun þeirra sé alltaf full­kom­lega skað­laus, sér­stak­lega ekki meðan engin inni­halds­lýs­ing liggur fyr­ir.

Sam­kvæmt þessu er því ástæða til að fara var­lega við notkun efna sem ekki hafa verið rann­sökuð til­ hlít­ar, sér­stak­lega þegar börn eða ung­lingar eiga í hlut. Þau eru sér­stak­lega við­kvæm fyrir röskun á boð­efnum sem hafa áhrif á þann þroska sem mun brátt eða er að eiga sér stað.

Fréttin birt­ist fyrst á Hvat­an­um.

Greta Thunberg biðlar til þingmanna að vera í liði með vísindum
Greta Thunberg heimsótti franska þingið í morgun. Hún biðlaði til þingmanna að hlusta á vísindi og láta börn ekki ein bera ábyrgðina á því að breyta stefnum ríkja í loftslagsmálum.
Kjarninn 23. júlí 2019
Vinna að viðbragðsáætlun í kringum leikskóla á „gráum dögum“
Reykjavíkurborg vinnur nú að viðbragðsáætlun til að auka loftgæði í kringum leik- og grunnskóla í borginni. Áætlunin byggir á tillögu frá fjórum umhverfisverndarsamtökum sem leggja til að ökutæki verði ekki leyfð í kringum leikskóla á ákveðnum tímum.
Kjarninn 23. júlí 2019
Ró­bert Wessman
Ró­bert Wessman í stjórn jap­anska lyfja­fyr­ir­tæk­is­ins Fuji Pharma
For­stjóri Al­vo­gen og stjórn­ar­formaður Al­votech var í vik­unni kos­inn í stjórn jap­anska lyfja­fyr­ir­tæk­is­ins Fuji Pharma en fyrirtækið keypti 4,6 pró­sent eign­ar­hlut í Alvot­ech fyrir síðustu áramót.
Kjarninn 23. júlí 2019
Dagur Bollason
Útþenslu höfuðborgarsvæðisins er langt því frá lokið
Kjarninn 23. júlí 2019
Kristbjörn Árnason
Kemur engum á óvart
Leslistinn 23. júlí 2019
Hundruð þúsunda mótmæla í Púertó Ríkó
Mótmælin hafa staðið yfir í rúmlega viku og beindust í fyrstu að ríkisstjóra Púertó Ríkó í kjölfar uppljóstrunar afar ósmekklegra samskipta hans við vini og samstarfsmenn.
Kjarninn 23. júlí 2019
Trump segir Boris munu verða frábæran forsætisráðherra
Forseti Bandaríkjanna óskaði Boris Johnson til hamingju með kjörið sem næsti forsætisráðherra Bretlands. Trump og Johnson hafa lengi átt í vinalegum samskiptum.
Kjarninn 23. júlí 2019
Jeremy Corbyn
Corbyn telur að Bretar eigi að velja forsætisráðherrann
Formaður Verkamannaflokksins í Bretlandi segir að Boris Johnson hafi ekki unnið sér inn stuðning landa sinna og að Bretar eigi að kjósa um hver verði forsætisráðherra landsins.
Kjarninn 23. júlí 2019
Meira úr sama flokkiFólk