Karolina Fund: HÆLIÐ setur um sögu berklanna

Safnað fyrir því á vef Karolina Fund að setja upp setur um sögu berklahælis á Kristnesi í Eyjafirði.

unnin.jpg
Auglýsing

Á Krist­nesi í Eyja­firði standa gömul hús starfs­manna berkla­hæl­is, ­sem mega muna fífil sinn feg­urri. María Páls­dóttir frá Reyk­hús­um, næsta bæ við, ætlar að bjarga hús­unum og í leið­inni merkri sögu berkla­sjúk­dóms­ins sem hefur nán­ast verið þagg­aður nið­ur.

Hvernig vakn­aði hug­myndin að HÆL­INU?

„Ég var á rölti um æsku­stöðv­arnar mínar og sveið að sjá sum húsin í þorp­inu drabb­ast niður og velti því fyrir mér hvort Krist­nes myndi breyt­ast í drauga­þorp ef ekk­ert yrði að gert. Fór svo að hugsa um hvað ég gæti gert í mál­unum og þá kvikn­aði hug­myndin að setri um sögu berklanna. Mér fannst liggja beint við að tengj­ast sögu þorps­ins en berkla­hæli var vígt á Krist­nesi 1927.  

Auglýsing
Berklar voru lífs­hættu­legur bráðsmit­andi sjúk­dómur sem engin lyf voru til við fyrr en um 1950. En gott húsa­skjól, hollt fæði og frískt loft hafði góð áhrif á sjúk­dóm­inn og dugðu þau ráð fyrir suma. En svo voru líka dramat­ísk­ari aðferðir not­aðar eins og blásn­ing og höggn­ing til að fella saman berkla­sjúka lung­að. Sumir náðu heilsu en mjög margir dóu. Mig langar að heiðra minn­ingu þeirra sem glímdu við sjúk­dóm­inn og segja frá þessum merki­lega tíma í sögu þjóð­ar­inn­ar.“ 

Segðu okkur frá þema verk­efn­is­ins?

„Þetta verður áhrifa­rík og sjón­ræn sýn­ing um sögu berklanna, við segjum frá missi, sorg og örvænt­ingu en líka frá æðru­leysi, von, bjart­sýni og lífs­þorsta. Stað­setn­ingin er líka himnesk, nátt­úru­feg­urðin á Krist­nesi er engu lík og upp­lagt að kíkja við á ferð um fjörð­inn.. 

Frá því ég fór að tala um þetta verk­efni hafa mér borist ómet­an­legar frá­sagn­ir, ljós­mynd­ir, dag­bækur og sendi­bréf sem varpa skýru ljósi á hvernig lífs­reynsla það hefur verið að grein­ast með berkla og vita ekki hvort maður næði heilsu eða ekki. Ég hlakka til að vinna sýn­ing­una með Auði Ösp vöru- leik­mynda- og bún­inga­hönn­uði sem rak á fjörur mínar fyrir skemmstu og lofa sterkri og óvæntri sýn­ingu sem mun hreyfa við gest­u­m.“

Hvernig stendur verk­efnið í dag?

„Það má segja að ég sé búin með einn bita af fílnum því í sumar tókst mér með dyggri aðstoð sveit­unga, vina og vanda­manna að opna kaffi­hús HÆL­IS­INS þar sem andi lið­ins tíma svífur yfir vötn­unum og ýmis­legt for­vitni­legt er að sjá sem teng­ist sögu stað­ar­ins. Þeir sem hafa þegar heim­sótt HÆLIÐ gefa því góða ein­kunn og ég skynja mikla eft­ir­vænt­ingu eftir sýn­ing­unni. Kaffi­húsið er opið allar helgar frá 14-18 og sjón er sögu rík­ari! Núna stendur til að taka næsta bita af fílnum og ef allt gengur að óskum opnum við sýn­ing­una í  vor. Það veltur mikið á hvort söfn­unin á Karol­ina Fund gengur upp.“

Hér er hægt að skoða og styrkja verk­efn­ið.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Suðurhringþokan mynduð af WEBB-sjónaukanum í tveimur ólíkum útfærslum.
2.000 ljósár á sextíu sekúndum
Þau sem dreymir um að ferðast um geiminn ættu ekki að láta nýtt myndband geimferðastofnana Bandaríkjanna og Evrópu framhjá sér fara. Á sextíu sekúndum er boðið upp á 2.000 ljósára ferðalag með hjálp hins magnaða WEBB-sjónauka.
Kjarninn 16. ágúst 2022
Bjarni Benediktsson er formaður Sjálfstæðisflokksins.
Bjarni segir rangt að hann „vilji Sósíalistaflokkinn feigan“
Formaður Sjálfstæðisflokksins segir að Gunnar Smári Egilsson snúi út úr orðum sínum um styrki til stjórnmálaflokka. Honum þyki 120 milljóna styrkur á kjörtímabilinu til flokks sem fékk enga þingmenn kjörna einfaldlega of há fjárhæð.
Kjarninn 16. ágúst 2022
Finnur Birgisson
Saga tekjutengingar ellilífeyris almannatrygginga frá 1946
Kjarninn 16. ágúst 2022
Gunnar Smári Egilsson er formaður framkvæmdastjórnar Sósíalistaflokks Íslands.
Segir Bjarna vilja ýkja völd Sjálfstæðisflokks umfram fylgi og draga úr áhrifum annarra
Bjarni Benediktsson hefur sagt að hann vilji draga úr opinberum styrkjum til stjórnmálaflokka. Gunnar Smári Egilsson segir ástæðuna þá að Sjálfstæðisflokkurinn þurfi ekki jafn mikið á greiðslu frá ríkinu að halda og áður.
Kjarninn 16. ágúst 2022
Hér má sjá Drífu Snædal, fyrrverandi forseta ASÍ, og Sólveigu Önnu Jónsdóttur, formann Eflingar þegar betur áraði i samskiptum þeirra á milli.
Segir ASÍ hafa beinlínis unnið gegn nýjum öflum innan verkalýðshreyfingarinnar
Formaður Eflingar segir fram­kvæmda­stjóra SA ekki missa svefn yfir útbreiddum svikum atvinnu­rek­enda á þeim kjara­samn­ingum sem hann gerir fyrir þeirra hönd. Í greinaflokki, sem byrjaði að birtast í morgun, ætlar hún að rekja sögu ágreinings innan ASÍ.
Kjarninn 16. ágúst 2022
Horft niður í Hvalfjörð frá Brekkukambi í Hvalfjarðarsveit. Á fjallinu stendur til að byggja vindorkuver.
Íslenskir sérhagsmunaaðilar með „erlenda orkurisa í farteskinu“
Þótt ekkert vindorkuver sé risið hafa áform um fjölmörg slík þegar valdið sundrungu og deilum innan samfélaga út um landið, segir Andrés Skúlason, verkefnisstjóri hjá Landvernd. Hann segir vindorkufyrirtæki beita miklum þrýstingi og jafnvel blekkingum.
Kjarninn 16. ágúst 2022
Auglýsing frá upphafi áttunda áratugar síðustu aldar.
Ævintýrið um Carmen rúllurnar
Hvað gerir danskur kaupmaður sem finnst hann ekki hafa nóg fyrir stafni? Hjá Arne Bybjerg kaupmanni í danska bænum Kalundborg var svarið einfalt: að framleiða hárrúllur. Hann gaf þeim nafnið Carmen.
Kjarninn 16. ágúst 2022
Eitt og annað ... einkum danskt
Eitt og annað ... einkum danskt
Ævintýrið um Carmen rúllurnar
Kjarninn 16. ágúst 2022
Meira úr sama flokkiFólk