Ástin sem sigrar að leiðarlokum

Jakob S. Jónsson fjallar um Óbyrjur tímans eftir Guðbrand Gíslason.

Auglýsing
Bókakápa Óbyrja tímans
Bókakápa Óbyrja tímans

Guð­brandur Gísla­son: Óbyrjur tím­ans. Um afskipti dauð­ans af ást­inni.

Bóka­út­gáfan Brand­ur. Reykja­vík 2019.

Sumar bækur nálg­ast mann hóg­vær­lega, næstum eins og þær væru feimn­ar, of hlé­drægar og hóg­værar til að trana sér fram, vekja athygli, krefj­ast þess að vera lesn­ar. Það eru bækur sem segja sögur sasm hefur tekið tíma að setja á blað, kostað orku, jafn­vel ang­ist, sem á end­anum ótt­ast dóm les­and­ans, ótt­ast að les­and­inn þekki sig ekki í atvikum sög­unn­ar, umhverf­inu og kring­um­stæð­um.

Auglýsing

Óbyrjur tím­ans. Um afskipti dauð­ans af ást­inni er slík bók, hefur slíka sögu að geyma. Þessi saga er ekki búin til, ekki sköp­uð. Hún hefur ein­fald­lega ger­st, hún segir sköp per­sóna sinna, eða skyldi maður segja ósköp, í merk­ing­unni örlög. Hún segir bók­staf­lega frá afskiptum dauð­ans af ást­inni og það mætti þess vegna kenna hana við sagna­list grimmd­ar­inn­ar, á svip­aðan hátt og talað er um leik­hús grimmd­ar­innar miðað við kenn­ingar franska leik­hús­lista­manns­ins Artaud, en grimmdin á hér fylgju sem kall­ast lífsjátn­ing. Ást.

Guð­brandur Gísla­son er gam­al­reyndur blaða­maður með próf í mál­vís­indum og bók­mennta­fræði frá Þýska­landi í far­angrinum og hefur auk þess að skrifa ljóð og sögur í ýmis tíma­rit feng­ist við störf tengd menn­ingu og leið­sögn. Hann skrifar ljóð­ræn­an, á köflum dulúð­ugan stíl, sem hæfir efn­inu; sagan byrjar á harm­leik sem er skelfi­legri en orð fá lýst, sögu­maður er þá lít­ill drengur í for­eldra­húsum á Óðins­göt­unni í Reykja­vík og harm­leik­ur­inn á eftir að fylgja honum það sem eftir lifir æfinnar – sem í sög­unni er þegar hann er kom­inn á full­orð­insár og hefur snúið aftur á bernsku­slóð­irn­ar, í húsið við Óðins­götu.

Sagan er byggð eins og röð smá­sagna, sem vel má lesa hverja fyrir sig, en best fer á að lesa þær í það minnsta fyrst í stað í þeirri röð sem þær eru birt­ar; sam­hengið milli sagn­anna er á stundum skýrt, á stundum eilítið þoku­kennd­ara, en þó er eins og aldrei slitni þráð­ur­inn á milli þeirra, jafn­vel þótt höf­undur bregði á leik með sjón­ar­horn og sögu­mann. Á stundum er eins og höf­undur mæti sjálfum sér, sjái sjálfan sig utan­frá og ögrar les­and­anum með því að láta þessa tvi­skiptu per­sónu renna saman og verða að einni og skiptir henni svo aftur í tvennt. Engin saga er ein­stigi, það eru ávallt fleiri leiðir að sögulökum og þótt það sé ögrun í því fólgin að henda reiður á margræðum sann­leika er jafn­framt fólg­inn léttir í því að ekk­ert er bara eins og það virð­ist, hvert atvik á sér ein­hvers konar mót­vægi og þannig flæðir frá­sögnin áfram í líð­andi straumi sem brotnar á flúðum til þess eins og halda áfram fyrir til­stilli þyngd­araflsins, nátt­úru­lög­máls­ins.

Þannig er þessi saga, Óbyrjur tím­ans. Um afskipti dauð­ans af ást­inni. Á end­anum er það ástin sem sigr­ar, en það er önnur ást en sú sem lagði af stað í leið­ang­ur­inn, óum­flýj­an­leg­ur, grimmur og and­styggi­legur dauð­inn hefur mótað ferða­lag­ið. Mótað það, en hvergi tekið stjórn­ina, hvergi ráðið för. Þökk sé ást­inni.

Það er ósk­andi að þessi saga rati til les­enda.

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Formenn stjórnarflokkanna þriggja kynntu nýjan stjórnarsáttmála í nóvember 2021.
Allir formenn stjórnarflokkanna tapað umtalsverðu trausti á kjörtímabilinu
Formaður Framsóknar hefur tapað meira trausti það sem af er kjörtímabili en hinir leiðtogar ríkisstjórnarinnar. Vantraust á hann hefur líka aukist meira en í garð hinna formannanna.
Kjarninn 26. nóvember 2022
Breytt áform á Mýrdalssandi og skömmum hreytt í umsagnaraðila
Viðhorf Umhverfisstofnunar er „sjálfhverft“ og afstaða Samtaka ferðaþjónustunnar „ósanngjörn“. Tékkneska stórfyrirtækið EP Power Minerals lætur stofnanir og aðra umsagnaraðila fá það óþvegið.
Kjarninn 26. nóvember 2022
Ekki í forgangi hjá Landsvirkjun að selja raforku til vinnslu hrávöru
Orkufyrirtækin segja eftirspurn eftir raforku gríðarlega og að forgangsraða þurfi samtölum við áhugasama kaupendur. Lítil umframorka sé í kerfinu ólíkt því sem talsmaður sementsrisans Heidelberg Materials hélt fram á íbúafundi á dögunum.
Kjarninn 26. nóvember 2022
Elon Musk, eigandi Twitter og ríkasti maður í heimi.
Musk veitir brottrækum á Twitter „almenna sakaruppgjöf“
Eigandi Twitter hefur boðið fyrrverandi Bandaríkjaforseta og fleiri brottræka velkomna aftur á samfélagsmiðilinn. Ákvörðunina byggði hann, að hluta til, á skoðanakönnun á eigin prófíl.
Kjarninn 25. nóvember 2022
Andrés Ingi Jónsson, þingmaður Pírata, spurði dómsmálaráðherra um nagladekk.
Fleiri sektaðir fyrir nagladekkjanotkun utan leyfilegs tímabils í ár en fjögur árin á undan
Ekki er ljóst á hvaða lagaheimild það er byggt að sekta ekki fyrir notkun nagladekkja fyrstu vikurnar eftir að bann við notkuninni tekur gildi ár hvert. Þrjár af hverjum fjórum sektum í ár hafa verið gefnar út á höfuðborgarsvæðinu.
Kjarninn 25. nóvember 2022
Verið getur að tugþúsundir laxa hafi sloppið úr kvíum Arnarlax síðasta sumar.
Arnarlax getur ekki gert grein fyrir afdrifum tugþúsunda laxa – „Vítavert aðgæsluleysi“
Matvælastofnun hefur lagt stjórnvaldssekt á laxeldisfyrirtækið Arnarlax upp á 120 milljónir króna fyrir að hafa brotið gegn skyldu um að tilkynna um strok á fiski og beita sér fyrir veiðum á strokfiski.
Kjarninn 25. nóvember 2022
Jeffrey Epstein.
Þolendur Jeffrey Epstein höfða mál gegn Deutsche Bank og JPMorgan
Viðskiptabankar Jeffrey Epstein hunsuðu „rauð flögg“ og gerðu honum kleift að stunda mansal og brjóta á fjölda kvenna. Þetta er rökstuðningur kvenna sem ætla í mál við tvo banka vestanhafs.
Kjarninn 25. nóvember 2022
Ragnar Þór Ingólfsson er formaður VR.
Formaður VR segist hafa verið niðurlægður þrisvar á sólarhring og sleit því viðræðum
VR er búið að slíta viðræðum um gerð kjarasamnings. Tilboð sem félagið fékk frá Samtökum atvinnulífsins í gærkvöldi um 14 mánaða samning var kornið sem fyllti mælin. Yfirlýsingar seðlabankastjóra og Bjarna Benediktssonar skiptu einnig sköpum.
Kjarninn 25. nóvember 2022
Meira úr sama flokkiFólk