„Í þjóðinni býr náttúrulegur kraftur ...“ – YEAH!

Leiklistargagnrýnandi Kjarnans fjallar um Independent Party People eftir Davíð Þór Katrínarson, Jónmundur Grétarsson, Nína Hjálmarsdóttir og Selma Reynisdóttir í Tjarnarbíói.

Independent Party People
Independent Party People
Auglýsing

Sálu­fé­lagar í Tjarn­ar­bíói: Independent Party People

Höf­undar og flytj­end­ur: Davíð Þór Katrín­ar­son, Jón­mundur Grét­ars­son, Nína Hjálm­ars­dótt­ir, Selma Reyn­is­dótt­ir.

Fram­leið­end­ur: Nína Hjálm­ars­dótt­ir, Selma Reyn­is­dótt­ir.

Sviðs­mynd: Kater­ina Bla­hutová.

Drama­t­úrgisk aðstoð: Brogan Dav­ison, Pétur Ármanns­son.

Tón­list: Sig­rún Jóns­dótt­ir.

Ljós: Aron Martin Ásgerð­ar­son, Magnús Thor­laci­us.

Bún­ing­ar: Tanja Huld Levý Guð­munds­dótt­ir.

Tjarna­bíó er eins og flestum er kunn­ugt heima­völlur sjálf­stæðu leik­hópanna. Þar má einatt sjá verk sem enn er verið að þreifa sig áfram með efn­is­tök og úrvinnslu og oftar en ekki eru við­fangs­efnin nýstár­leg sem og efn­is­tök­in. Í Tjarn­ar­bíói verður aldrei gengið að neinu vísu og þess vegna er það spenn­andi leik­hús. Rati þangað sem flest­ir!

Leik­árið hefst á til­raun um ímynd Íslands og Íslend­inga og það er svo sann­ar­lega leikið með þá ímynd útfrá ýmsum sjón­ar­horn­um. Þegar áhorf­endur ganga inn í sal Tjarn­ar­bíós mætir þeim leik­hóp­ur­inn sem ýmist situr eða liggur í mak­indum og sötrar rauð­vín, íklæddur afkára­legum bún­ingum sem vísa í þjóð­leg gildi – lopa­peysan íslenska með sínu klass­íska munstri – og partí­stemn­ingu nútíma­fólks með lit­ríkum píf­um, blúndum og krögum en umgjörðin er hvítur bak­veggur úr hey­böggla­plasti og allt sem fyrir augu ber af leik­mynda­tagi er gert úr plasti og það er vissu­lega ákveðin afstaða sem birt­ist í því. Lýs­ingin fylgir stemn­ingu og stíl, afdrátt­ar­laus og ótví­ræð.

Auglýsing

Í þessu ofur­hvíta umhverfi spjallar leik­hóp­ur­inn saman og við áhorf­endur á afslapp­aðan og til­gerð­ar­lausan máta; í byrjun er sam­vera beggja, leik­hóps og áhorf­enda útskýrð útfrá til­gangi sýn­ing­ar­innar og óborg­an­legar útskýr­ingar á sam­setn­ingu leik­hóps­ins gefnar til að ekk­ert fari á milli mála og það er eins og að vera staddur í vinnu­smiðju þar sem verið er að und­ir­búa sýn­ingu en ekki að sjá leik­sýn­ingu flutta í raun­tíma – þetta er leikur með tíma, afstöðu og umhverfi þar sem allt flétt­ast saman á fynd­inn hátt og auð­skilj­an­leg­an.

Sviðs­lista­hóp­ur­inn Sálu­fé­lagar sam­anstendur af stofn­endum hans, Nínu Hjálm­ars­dótt­ur, sem lauk prófi frá Fræði og fram­kvæmd braut Lista­há­skóla Íslands, og Selmu Reyn­is­dótt­ur, dans­ara, og hér hafa þær sótt sér liðs­auka í leik­ur­unum Davíð Þór Katrín­ar­syni og Jón­mund Grét­ars­syni. Sálu­fé­lag­arnir Nína og Selma hafa velt þema verks­ins fyrir sér í lengri tíma og lagst í all­nokkra rann­sókn­ar­vinnu til að kanna fyr­ir­bærið ímynd Íslands – upp­haf­lega voru þær að skoða sjálfs­mynd Íslend­inga sem og hvernig útlend­ingar hugsa um okkur Íslend­inga og fundu útgangs­punkt í skrifum mann­fræð­ings­ins Krist­ínar Lofts­dóttur sem hefur skoðað hug­mynd­ina um Ísland sem hið fram­andi og spenn­andi norð­ur. Og svo gaf For­sæt­is­ráðu­neytið út skýrsl­una Inspired by Iceland, sem hefst á orð­un­um: “Í þjóð­inni býr nátt­úru­legur kraftur sem mót­ast hefur í sam­búð við nátt­úr­una”. Sem er nú meira mið­flokks­bullið.

Independent Party People Mynd: Owen Fiene

Vissu­lega er þetta kjörið rann­sókn­ar­efni og snjallt að vinna úr því sýn­ingu, sem brýtur gegn hinni venju­bundnu drama­t­úrgíu og verður að flæði hug­mynda þar sem við, áhorf­end­ur, hættum að vera áhorf­endur og verðum frekar eins konar þátt­tak­endur – við finnum svo sann­ar­lega fyrir því að þegar leik­hóp­ur­inn segir sig ekki geta sam­samað sig í þess­ari opin­beru Ísland­s­í­mynd þá tökum við undir það, við skiljum rök þeirra og gerum þau að okkar rök­um. Og förum að efast um hvað sé að vera Íslend­ing­ur.

Mis­skilji nú eng­inn orð mín sem svo að Independent Party People sé hams­laus og rudda­leg árás á ímynd­arsmiði hins opin­bera. Öðru nær. Hér er borin virð­ing fyrir efn­inu. En hér svo sann­ar­lega skoðað og rann­sak­að, varpað fram eðli­legum og sjálf­sögðum spurn­ingum sem, þegar að er gáð, eru líka okkar spurn­ing­ar.

Ísland er hvítt. Í öllum skiln­ingi. Í ímynd Íslands er áherslan lögð á vík­ing­inn, hvíta mann­inn, sem leggur undir sig land­ið, og það eru ansi margir sem fá hrein­lega ekki pláss í þeirri ímynd. Þeirri opin­beru. Þeirri við­ur­kenndu.

Leik­hóp­ur­inn sýnir þetta á sjálfum sér: Nína og Selma eru hvítar ungar kon­ur, Davíð Þór og Jón­mundur eru blakkir (já, eða brún­ir) ungir karl­ar. Þau þurfa sjálf að berj­ast við ímynd­ar­hug­tak­ið, þreifa á því, takast á við það og sigr­ast á því. Af því saga vor kúrir kven­manns­laus í kulda og trekki – svo vísað sé til þekkts bar­áttu­söngs – og það þarf nú ekki að ræða blökku­menn­ina, sem á stríðs­ár­unum máttu ekki einu sinni vera her­menn í her Banda­ríkj­anna sam­kvæmt leyni­sam­komu­lagi rík­is­stjórna Íslands og Banda­ríkj­anna. Og má ekki nefna hér oln­boga­barn Íslend­inga­sagna, Geir­mund Helj­ar­skinn, son Hjörs og Ljúf­vinu, en hann mun hafa erft mongólskt útlit móður sinnar og hefur búið við all­nokkra þöggun síð­an, en er nú að hljóta upp­reisn æru með skáld­sögu Berg­sveins Birg­is­sonar um svarta vík­ing­inn.

Þessi tvö dæmi, hin kven­manns­lausa saga vor og Geir­mundur helj­ar­skinn, eru hér nefnd til að sýna fram á að Independent Party People þeirra Sálu­fé­laga hvílir síður en svo í hug­mynda­fræði­legu tóma­rúmi – þetta finnur hver á sér sem vill og við­ur­kenn­ir.

Independent Party People Mynd: Owen Fiene

Sú ímynd, sem birt er af opin­berum aðil­um, og sem ein­hvers konar óút­skýrð sátt ríkir um, er og verður ímynd sem hampar sumum á kostnað ann­arra. Og það verður ekki fyrr en það er við­ur­kennt og opnað fyrir að allir rúmist innan ímynd­ar, að tekið sé til­lit til allra og mið af öll­um, að við getum öll orðið besta útgáfan af sjálfum okk­ur. Ein­hvern veg­inn finnst þeim sem þetta skrifar að það sé nið­ur­staðan þegar öllu er á botn­inn hvolft.

Það má svo ekki gleyma að nefna að sýn­ingin er elsku­leg. Hún kemur fal­lega við okkur áhorf­end­ur/þátt­tak­endur og gefur okkur mörg tæki­færi til að staldra við og hugsa. En hún er líka fyndin og leik­hóp­ur­inn kann mjög vel að halda utan um húmor­inn. Stundum er hann nefni­lega beittasta vopnið þegar bent er á það sem betur má fara í sam­fé­lagi mann­anna.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra.
Engin lagaleg skilgreining til á orðinu kona
Samkvæmt svari frá forsætisráðherra þarf menningar- og viðskiptaráðherra sem „fer með málefni íslenskunnar“ að svara því hverjar orðsifjar nafnorðsins kona séu og hver málfræðileg merking orðsins sé.
Kjarninn 30. júní 2022
Lárus Blöndal, stjórnarformaður Bankasýslu ríkisins, og Jón Gunnar Jónsson, forstjóri stofnunarinnar.
Bankasýslan borgaði LOGOS 6,2 milljónir og lét Morgunblaðið fá upplýsingar fyrirfram
Bankasýslan sendi Morgunblaðinu einum fjölmiðla fyrirfram tilkynningu um að lögfræðilegur ráðgjafi hennar hefði komist að þeirri niðurstöðu að jafnræðis hafi verið gætt við sölu á hlut ríkisins í Íslandsbanka.
Kjarninn 30. júní 2022
Til þess að komast ferða sinna þurfa Íslendingar að borga 85 prósentum meira heldur en íbúar í löndum Evrópusambandsins gera að meðaltali.
Samgöngukostnaður hvergi hærri í Evrópu en á Íslandi
Norðurlöndin raða sér í efstu sæti á lista þeirra landa í Evrópu þar sem samgöngukostnaður er mestur. Verð á gistingu, mat, fötum og skóm er hærra hér á landi en víðast hvar annars staðar í álfunni.
Kjarninn 30. júní 2022
Ríkið þurfi að kortleggja á hverjum loftslagsskattarnir lenda
Upplýsingar liggja ekki fyrir í dag um það hvernig byrðar af loftslagssköttum dreifast um samfélagið. Í greinargerð frá Loftslagsráði segir að stjórnvöld þurfi að vinna slíka greiningu, vilji þau hafa yfirsýn yfir áhrif skattanna.
Kjarninn 30. júní 2022
Í frumdrögum að fyrstu lotu Borgarlínu var Suðurlandsbrautin teiknuð upp með þessum hætti. Umferðarskipulag götunnar er enn óútkljáð, og sannarlega ekki óumdeilt.
Borgarlínubreytingar á Suðurlandsbraut strjúka fasteignaeigendum öfugt
Nokkrir eigendur fasteigna við Suðurlandsbraut segja að það verði þeim til tjóns ef akreinum undir almenna umferð og bílastæðum við Suðurlandsbraut verði fækkað. Unnið er að deiliskipulagstillögum vegna Borgarlínu.
Kjarninn 30. júní 2022
Í austurvegi
Í austurvegi
Í austurvegi – Einlæg gjöf en smáræði 千里送鹅毛
Kjarninn 30. júní 2022
Úlfar Þormóðsson
Taglhnýtingar þétta raðirnar
Kjarninn 30. júní 2022
Viðbragðsaðilar og vegfarendur á vettvangi aðfaranótt sunnudags. 22 unglingar létust á Enyobeni-kránni.
Hvers vegna dóu börn á bar?
Meðvitundarlaus ungmenni á bar. Þannig hljómaði útkall til lögreglu í borginni East London í Suður-Afríku aðfaranótt sunnudags. Ýmsar sögur fóru á kreik. Var eitrað fyrir þeim? Og hvað í ósköpunum voru unglingar – börn – að gera á bar?
Kjarninn 30. júní 2022
Meira úr sama flokkiFólk