FME segir söluna á Borgun ekki hafa verið í samræmi við lög

Haukur Oddsson er forstjóri Borgunar og Steinþór Pálsson er bankastjóri Landsbankans.
Haukur Oddsson er forstjóri Borgunar og Steinþór Pálsson er bankastjóri Landsbankans.
Auglýsing

Fjár­mála­eft­ir­litið hefur kom­ist að þeirri nið­ur­stöðu að verk­lag Lands­bank­ans við söl­una á 31,2 pró­sent hlut sínum í Borgun í nóv­em­ber 2014 hafi ver­ið „áfátt og það heilt á litið ekki hafa verið til þess fallið að skila bestri nið­ur­stöðu fyrir bank­ann. Með vísan til þess er það mat Fjár­mála­eft­ir­lits­ins að verk­lag bank­ans við sölu á eign­ar­hlut hans í Borgun hafi ekki að öllu leyt­i ­sam­ræmst eðli­legum og heil­brigðum við­skipta­háttum á fjár­mála­mark­að­i". 

Stofn­unin telur þó ekki til­efni til að grípa til frek­ari aðgerða að svö stöddu þar sem Lands­bank­inn hafi þegar til­kynnt, að eigin frum­kvæði, að hann ætli að grípa til aðgerða vegna máls­ins. Þetta kemur fram í nið­ur­stöðu athug­unar Fjár­mála­eft­ir­lits­ins á við­skipta­háttum Lands­bank­ans vegna söl­unnar á Borgun sem birt var í dag. 

Lands­bank­inn greindi frá því fyrr í dag að hann hefði ákveðið að breyta stefnu sinni og ferlum, sem tengj­ast sölu á eign­um, meðal ann­ars vegna harðrar gagn­rýni í tengslum við Borg­un­ar-­mál­ið. 

Auglýsing

Ekki selt í opnu ferli

Lands­bank­inn seldi 31,2 pró­sent hlut sinn í Borgun til félags í eigu stjórn­enda fyr­ir­tæk­is­ins og með­fjár­festa þeirra þann 25. nóv­em­ber 2014 fyrir 2,2 millj­arða króna. Fjár­festa­hóp­ur­inn gerði fyrst til­boð í hlut­inn í mars 2014. Hlutur Lands­bank­ans, sem er að mestu í rík­i­s­eigu, var ekki seldur í opnu sölu­ferli. Öðrum mögu­lega áhuga­sömum kaup­endum bauðst því ekki að bjóða í hlut­inn. Kjarn­inn upp­lýsti um það þann 27. nóv­em­ber 2014 hverjir hefðu verið í fjár­festa­hópnum og hvernig salan hefði gengið fyrir sig. 

Miðað við hefð­bundna mæli­kvarða sem fjár­festar styðj­ast við í fjár­fest­ingum þótti verðið lágt, hvort sem miðað er við fyr­ir­tæki erlendis eða skráð fyr­ir­tæki á Íslandi.

Fjár­mála­eft­ir­litið sendi erindi til Lands­bank­ans vegna sölu á 31,2 pró­sent hlut í Borgun þann 3. des­em­ber 2014. Í erind­inu var óskað eftir öllum upp­lýs­ing­um  í tengslum við söl­una. Lands­bank­inn svar­aði erind­inu 9. des­em­ber og engar frek­ari athuga­semdir eða við­brögð komu frá Fjár­mála­eft­ir­lit­inu vegna máls­ins. 

Frek­ari upp­lýs­ingar áttu hins vegar eftir að koma fram um söl­una á hlut bank­ans í Borg­un, sem leiddu til þess að eft­ir­litið hóf aftur athugun á starfs­háttum Lands­bank­ans í tengslum við söl­una fyrr á þessu ári.

Salan á Visa Europe

20. jan­úar 2016 birti Morg­un­blaðið for­síðu­frétt um að kaup Visa Inc. á Visa Europe gætu skilað Borgun og öðru íslensku greiðslu­korta­fyr­ir­tæki, Valitor, á annan tug millj­arða króna. Visa Inc. mun lík­ast til greiða um þrjú þús­und millj­arða króna fyrir Visa Europe og það fé mun skipt­ast á milli þeirra útgef­enda Visa-korta í Evr­ópu sem eiga rétt á hlut­deild í Visa Europe. Lands­bank­inn átti hlut í bæði Borgun og Valitor. Þegar bank­inn seldi hlut sinn í Borgun gerði hann ekki sam­komu­lag um hlut­deild í sölu­and­virði Visa Europe. Þegar hann seldi hlut sinn í Valitor í apríl 2015 gerði hann sam­komu­lag um við­bót­ar­greiðslu vegna þeirrar hlut­deildar Valitor í sölu­and­virði Visa Europe. Stjórn­endur Borg­unar hafa sagt að þeir hafi fyrst fengið upp­lýs­ingar um hugs­an­legan ávinn­ing fyr­ir­tæk­is­ins vegna söl­unar á Þor­láks­messu 2015.

Í febr­úar var svo greint frá því að Borgun býst við að fá 33,9 millj­ónir evra, um 4,8 millj­arða króna, í pen­ingum þegar Visa Inc. greiðir fyrir Visa Europe. Auk þess fær Borg­un, líkt og aðrir leyf­is­hafar innan Visa Europe, afhent for­gangs­hluta­bréf í Visa Inc. að verð­mæti 11,6 millj­ónir evra, eða um 1,7 millj­arðar króna. Þá mun Visa Inc. greiða leyf­is­höfum afkomu­tengda greiðslu árið 2020 sem mun taka mið af afkomu starf­semi Visa í Evr­ópu á næstu fjórum árum, en hlut­deild Borg­unar af þeirri fjár­hæð mun ráð­ast af við­skiptaum­svifum Borg­unar sem hlut­fall af heild­ar­við­skiptaum­svifum allra selj­enda hluta­bréf­anna á þessum 4 árum.

Því er ljóst að Borgun mun fá um 6,5 millj­arða króna auk afkomu­tengdar greiðslu árið 2020 vegna sölu Visa Europe. 

Vildu reka Stein­þór

Stein­þór Páls­son, banka­stjóri Lands­bank­ans, og banka­ráð bank­ans hafa verið harð­lega gagn­rýnd fyrir söl­una á Borgun und­an­farin miss­er­i. Banka­sýsla rík­is­ins, sem fer með eign­ar­hlut íslenska rík­is­ins í Lands­bank­an­um, birti nýverið ítar­legt bréf sem það sendi banka­ráði Lands­bank­ans vegna Borg­un­ar­máls­ins. Þar hafn­aði hún nær öllum rök­semd­ar­færslum sem Lands­bank­inn hefur teflt fram sér til varnar í Borg­un­ar­mál­inu hafn­að. Þar var enn fremur sagt að svör Lands­bank­ans við þeirri gagn­rýni sem sett hefur verið fram á fram­göngu hans hafi „ekki verið sann­fær­and­i“.

Í kjöl­farið sendu fimm af sjö banka­ráðs­mönnum Lands­bank­ans frá sér til­kynn­ingu þar sem þeir sögð­ust ekki ætla að gefa kost á sér til end­ur­kjörs á næsta aðal­fundi bank­ans, sem hald­inn verður 14. apríl næst­kom­andi. Á meðal þeirra er Tryggvi Páls­son, for­maður banka­ráðs­ins. Ástæðan væri Borg­un­ar­mál­ið. 

Í yfir­lýs­ing­unni sagði m.a. að stjórn­ar­for­maður Banka­sýslu rík­is­ins hafi boðað for­mann banka­ráðs Lands­bank­ans á fund áður en bréf stofn­un­ar­innar vegna Borg­un­ar­máls­ins var sent til Lands­bank­ans föstu­dag­inn 11. mars. Á þeim fundi, sem for­stjóri Banka­sýsl­unnar hafi verið við­staddur var þeim skila­boðum komið á fram­færi að það eina sem dugi til sé að banka­stjór­anum verði sagt upp störfum auk þess sem for­maður og vara­for­maður víki. Sú afstaða stjórnar Banka­sýsl­unnar fékkst síðar stað­fest. Þarna gengur Banka­sýslan skrefi of langt. Það er hlut­verk banka­ráðs og Fjár­mála­eft­ir­lits­ins að meta hæfi banka­stjór­ans. Við munum ekki taka þátt í skolla­leik sem hvorki sam­rým­ist meg­in­reglum félaga­réttar né góðum stjórn­ar­hátt­u­m. Stein­þór Páls­son er stefnu­fastur og öfl­ugur stjórn­andi; hreinn og beinn. Hann er leið­togi bank­ans og hefur staðið sig með afbrigðum vel. Við teljum far­sæl­ast að hann stjórni bank­anum áfram til góðra verka."

Stein­þór sendi sjálfur frá sér yfir­lýs­ingu þar sem hann sagð­ist ekki ætla að hætta. Hann muni  sem fyrr starfa með hags­muni bank­ans að leið­ar­ljósi. Banka­sýslan hefur síðar hafnað því að upp­sögn Stein­þórs hafi verið til skoð­unar hjá henni.

Lands­bank­inn hefur þegar til­kynnt að hann ætli í mál vegna söl­unnar á hlut sínum í Borgun og að hann hafi þegar falið lög­mönnum að und­ir­búa mál­sókn „til þess að end­ur­heimta þá fjár­muni sem bank­inn fór á mis við í við­skipt­un­um.“ 

Í upphafi árs 2020

Við á Kjarnanum göngum bjartsýn og einbeitt inn í nýtt ár og þökkum lesendum fyrir það traust sem þeir sýna með því að styrkja Kjarnann. 

Frjáls framlög frá lesendum hafa vaxið jafnt og þétt síðustu árin og eru mikilvæg tekjustoð undir reksturinn. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni og greina kjarnann frá hisminu. 

Við tökum hlutverk okkar sem fjölmiðill í þjónustu almennings alvarlega. Kjarninn birti 409 fréttaskýringar og 2.367 fréttir á árinu 2019. Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar, stærstur hluti þeirra aðsendar greinar. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir er formaður Viðreisnar. Hún er fyrsti flutningsmaður frumvarpsins.
Mælt fyrir frumvarpi sem kúvendir fiskveiðistjórnunarkerfinu
Frumvarp þriggja stjórnarandstöðuflokka um eðlisbreytingu á því umhverfi sem sjávarútvegsfyrirtæki starfa í hérlendis, verður tekið til umræðu á þingi í dag samkvæmt fyrirliggjandi dagskrá.
Kjarninn 21. janúar 2020
Stuðningskonur leikskólanna
Kynjað verðmætamat og leikskólinn
Kjarninn 21. janúar 2020
Þröngar skorður í hálaunalandi
Á að fella gengið til að örva efnahagslífið? Er aukin sjálfvirkni að fara eyða störfum hraðar en almenningur átta sig á? Gylfi Zoega hagfræðiprófessor skrifaði ítarlega grein í Vísbendingu þar sem þessi mál eru til umræðu.
Kjarninn 20. janúar 2020
Logi Einarsson, formaður Samfylkingarinnar.
Segir kominn tíma á stjórn án Sjálfstæðisflokks
Formaður Samfylkingarinnar segir tími til komin að hætta að láta Sjálfstæðisflokkinn velja sér dansfélaga og stjórna á eigin forsendum.
Kjarninn 20. janúar 2020
Katrín Jakobsdóttir, formaður Vinstri grænna og forsætisráðherra.
Katrín: Kólnun en ekki skyndileg djúpfrysting
Heilbrigðismál, atvinnuleysi, kaupmáttur, náttúruöfl og innviðafjárfestingar eru meðal þess sem forsætisráðherra ræddi um í ræðu sinni við upphaf þings í dag.
Kjarninn 20. janúar 2020
Sighvatur Björgvinsson
Enginn ber ábyrgð – bara þjóðin
Kjarninn 20. janúar 2020
Heimavellir eiga meðal annars húsnæði sem hefur verið í byggingu á Hlíðarendasvæðinu.
Norskt leigufélag komið með yfir tíu prósent í Heimavöllum
Norska leigufélagið Fredensborg er að koma sér fyrir á íslenskum fasteignamarkaði. Það keypti í dag 10,22 prósent hlut í stærsta leigufélagi landsins á almennum leigumarkaði.
Kjarninn 20. janúar 2020
Efnt var til fyrstu mótmæla þann 23. nóvember 2019 eftir að Samherjamálið komst upp.
Fyrsti þingfundur ársins í dag – Mótmælendur ætla að láta í sér heyra
Fyrsti þingfundur á Alþingi hefst í dag eftir jólafrí og munu formenn stjórnmálaflokkanna eða staðgenglar þeirra taka til máls. Við tilefnið verður blásið til mótmæla þar sem þess er meðal annars krafist að sjávarútvegsráðherra segi af sér.
Kjarninn 20. janúar 2020
Meira úr sama flokkiInnlent
None