FME segir söluna á Borgun ekki hafa verið í samræmi við lög

Haukur Oddsson er forstjóri Borgunar og Steinþór Pálsson er bankastjóri Landsbankans.
Haukur Oddsson er forstjóri Borgunar og Steinþór Pálsson er bankastjóri Landsbankans.
Auglýsing

Fjár­mála­eft­ir­litið hefur kom­ist að þeirri nið­ur­stöðu að verk­lag Lands­bank­ans við söl­una á 31,2 pró­sent hlut sínum í Borgun í nóv­em­ber 2014 hafi ver­ið „áfátt og það heilt á litið ekki hafa verið til þess fallið að skila bestri nið­ur­stöðu fyrir bank­ann. Með vísan til þess er það mat Fjár­mála­eft­ir­lits­ins að verk­lag bank­ans við sölu á eign­ar­hlut hans í Borgun hafi ekki að öllu leyt­i ­sam­ræmst eðli­legum og heil­brigðum við­skipta­háttum á fjár­mála­mark­að­i". 

Stofn­unin telur þó ekki til­efni til að grípa til frek­ari aðgerða að svö stöddu þar sem Lands­bank­inn hafi þegar til­kynnt, að eigin frum­kvæði, að hann ætli að grípa til aðgerða vegna máls­ins. Þetta kemur fram í nið­ur­stöðu athug­unar Fjár­mála­eft­ir­lits­ins á við­skipta­háttum Lands­bank­ans vegna söl­unnar á Borgun sem birt var í dag. 

Lands­bank­inn greindi frá því fyrr í dag að hann hefði ákveðið að breyta stefnu sinni og ferlum, sem tengj­ast sölu á eign­um, meðal ann­ars vegna harðrar gagn­rýni í tengslum við Borg­un­ar-­mál­ið. 

Auglýsing

Ekki selt í opnu ferli

Lands­bank­inn seldi 31,2 pró­sent hlut sinn í Borgun til félags í eigu stjórn­enda fyr­ir­tæk­is­ins og með­fjár­festa þeirra þann 25. nóv­em­ber 2014 fyrir 2,2 millj­arða króna. Fjár­festa­hóp­ur­inn gerði fyrst til­boð í hlut­inn í mars 2014. Hlutur Lands­bank­ans, sem er að mestu í rík­i­s­eigu, var ekki seldur í opnu sölu­ferli. Öðrum mögu­lega áhuga­sömum kaup­endum bauðst því ekki að bjóða í hlut­inn. Kjarn­inn upp­lýsti um það þann 27. nóv­em­ber 2014 hverjir hefðu verið í fjár­festa­hópnum og hvernig salan hefði gengið fyrir sig. 

Miðað við hefð­bundna mæli­kvarða sem fjár­festar styðj­ast við í fjár­fest­ingum þótti verðið lágt, hvort sem miðað er við fyr­ir­tæki erlendis eða skráð fyr­ir­tæki á Íslandi.

Fjár­mála­eft­ir­litið sendi erindi til Lands­bank­ans vegna sölu á 31,2 pró­sent hlut í Borgun þann 3. des­em­ber 2014. Í erind­inu var óskað eftir öllum upp­lýs­ing­um  í tengslum við söl­una. Lands­bank­inn svar­aði erind­inu 9. des­em­ber og engar frek­ari athuga­semdir eða við­brögð komu frá Fjár­mála­eft­ir­lit­inu vegna máls­ins. 

Frek­ari upp­lýs­ingar áttu hins vegar eftir að koma fram um söl­una á hlut bank­ans í Borg­un, sem leiddu til þess að eft­ir­litið hóf aftur athugun á starfs­háttum Lands­bank­ans í tengslum við söl­una fyrr á þessu ári.

Salan á Visa Europe

20. jan­úar 2016 birti Morg­un­blaðið for­síðu­frétt um að kaup Visa Inc. á Visa Europe gætu skilað Borgun og öðru íslensku greiðslu­korta­fyr­ir­tæki, Valitor, á annan tug millj­arða króna. Visa Inc. mun lík­ast til greiða um þrjú þús­und millj­arða króna fyrir Visa Europe og það fé mun skipt­ast á milli þeirra útgef­enda Visa-korta í Evr­ópu sem eiga rétt á hlut­deild í Visa Europe. Lands­bank­inn átti hlut í bæði Borgun og Valitor. Þegar bank­inn seldi hlut sinn í Borgun gerði hann ekki sam­komu­lag um hlut­deild í sölu­and­virði Visa Europe. Þegar hann seldi hlut sinn í Valitor í apríl 2015 gerði hann sam­komu­lag um við­bót­ar­greiðslu vegna þeirrar hlut­deildar Valitor í sölu­and­virði Visa Europe. Stjórn­endur Borg­unar hafa sagt að þeir hafi fyrst fengið upp­lýs­ingar um hugs­an­legan ávinn­ing fyr­ir­tæk­is­ins vegna söl­unar á Þor­láks­messu 2015.

Í febr­úar var svo greint frá því að Borgun býst við að fá 33,9 millj­ónir evra, um 4,8 millj­arða króna, í pen­ingum þegar Visa Inc. greiðir fyrir Visa Europe. Auk þess fær Borg­un, líkt og aðrir leyf­is­hafar innan Visa Europe, afhent for­gangs­hluta­bréf í Visa Inc. að verð­mæti 11,6 millj­ónir evra, eða um 1,7 millj­arðar króna. Þá mun Visa Inc. greiða leyf­is­höfum afkomu­tengda greiðslu árið 2020 sem mun taka mið af afkomu starf­semi Visa í Evr­ópu á næstu fjórum árum, en hlut­deild Borg­unar af þeirri fjár­hæð mun ráð­ast af við­skiptaum­svifum Borg­unar sem hlut­fall af heild­ar­við­skiptaum­svifum allra selj­enda hluta­bréf­anna á þessum 4 árum.

Því er ljóst að Borgun mun fá um 6,5 millj­arða króna auk afkomu­tengdar greiðslu árið 2020 vegna sölu Visa Europe. 

Vildu reka Stein­þór

Stein­þór Páls­son, banka­stjóri Lands­bank­ans, og banka­ráð bank­ans hafa verið harð­lega gagn­rýnd fyrir söl­una á Borgun und­an­farin miss­er­i. Banka­sýsla rík­is­ins, sem fer með eign­ar­hlut íslenska rík­is­ins í Lands­bank­an­um, birti nýverið ítar­legt bréf sem það sendi banka­ráði Lands­bank­ans vegna Borg­un­ar­máls­ins. Þar hafn­aði hún nær öllum rök­semd­ar­færslum sem Lands­bank­inn hefur teflt fram sér til varnar í Borg­un­ar­mál­inu hafn­að. Þar var enn fremur sagt að svör Lands­bank­ans við þeirri gagn­rýni sem sett hefur verið fram á fram­göngu hans hafi „ekki verið sann­fær­and­i“.

Í kjöl­farið sendu fimm af sjö banka­ráðs­mönnum Lands­bank­ans frá sér til­kynn­ingu þar sem þeir sögð­ust ekki ætla að gefa kost á sér til end­ur­kjörs á næsta aðal­fundi bank­ans, sem hald­inn verður 14. apríl næst­kom­andi. Á meðal þeirra er Tryggvi Páls­son, for­maður banka­ráðs­ins. Ástæðan væri Borg­un­ar­mál­ið. 

Í yfir­lýs­ing­unni sagði m.a. að stjórn­ar­for­maður Banka­sýslu rík­is­ins hafi boðað for­mann banka­ráðs Lands­bank­ans á fund áður en bréf stofn­un­ar­innar vegna Borg­un­ar­máls­ins var sent til Lands­bank­ans föstu­dag­inn 11. mars. Á þeim fundi, sem for­stjóri Banka­sýsl­unnar hafi verið við­staddur var þeim skila­boðum komið á fram­færi að það eina sem dugi til sé að banka­stjór­anum verði sagt upp störfum auk þess sem for­maður og vara­for­maður víki. Sú afstaða stjórnar Banka­sýsl­unnar fékkst síðar stað­fest. Þarna gengur Banka­sýslan skrefi of langt. Það er hlut­verk banka­ráðs og Fjár­mála­eft­ir­lits­ins að meta hæfi banka­stjór­ans. Við munum ekki taka þátt í skolla­leik sem hvorki sam­rým­ist meg­in­reglum félaga­réttar né góðum stjórn­ar­hátt­u­m. Stein­þór Páls­son er stefnu­fastur og öfl­ugur stjórn­andi; hreinn og beinn. Hann er leið­togi bank­ans og hefur staðið sig með afbrigðum vel. Við teljum far­sæl­ast að hann stjórni bank­anum áfram til góðra verka."

Stein­þór sendi sjálfur frá sér yfir­lýs­ingu þar sem hann sagð­ist ekki ætla að hætta. Hann muni  sem fyrr starfa með hags­muni bank­ans að leið­ar­ljósi. Banka­sýslan hefur síðar hafnað því að upp­sögn Stein­þórs hafi verið til skoð­unar hjá henni.

Lands­bank­inn hefur þegar til­kynnt að hann ætli í mál vegna söl­unnar á hlut sínum í Borgun og að hann hafi þegar falið lög­mönnum að und­ir­búa mál­sókn „til þess að end­ur­heimta þá fjár­muni sem bank­inn fór á mis við í við­skipt­un­um.“ 

Vilt þú vera með?

Frjálsir, hugrakkir fjölmiðlar eru ómetanlegir en ekki ókeypis. Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda og með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og við ætlum að standa vaktina áfram og bjóða almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Fyrir þá lesendur sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Allar póstsendingar frá hinu opinbera verði stafrænar árið 2025
Gert er ráð fyrir að ríkið spari sér 300-700 millljónir á ári með því að senda öll gögn í stafræn pósthólf fremur en með bréfpósti. Frumvarpsdrög fjármálaráðherra um þetta hafa verið lögð fram í samráðsgátt stjórnvalda.
Kjarninn 24. nóvember 2020
Á hverju ári framleiðir Smithfield yfir þrjár milljónir tonna af svínakjöti. Enginn annar í heiminum framleiðir svo mikið magn.
„Kæfandi þrengsli“ á verksmiðjubúum
Í fleiri ár slógu yfirvöld í Norður-Karólínu skjaldborg um mengandi landbúnað og aðhöfðust ekkert þrátt fyrir kvartanir nágranna. Það var ekki fyrr en þeir höfðu fengið upp í kok á lyktinni af rotnandi hræjum og skít og höfðuðu mál að farið var að hlusta.
Kjarninn 24. nóvember 2020
Jökull Sólberg
Fortíð, nútíð og framtíð loftslagsskuldbindinga
Kjarninn 24. nóvember 2020
Bjarni Benediktsson, formaður Sjálfstæðisflokks.
Sjálfstæðisflokkurinn fær langhæstu styrkina frá fyrirtækjum og einstaklingum
Stærsti flokkur landsins, Sjálfstæðisflokkur, er í sérflokki þegar kemur að framlögum frá lögaðilum og einstaklingum. Í fyrra fékk hann hærri framlög frá slíkum en hinir fimm flokkarnir sem hafa skilað ársreikningi til samans.
Kjarninn 24. nóvember 2020
Stefan Löfven forsætisráðherra Svíþjóðar.
„Umgangist einungis þá sem þið búið með“
Stefan Löfven forsætisráðherra Svíþjóðar brýndi fyrir landsmönnum að sýna meiri ábyrgð í glímunni við veiruna í ávarpi í gær. Átta manna samkomutakmarkanir taka gildi víða í landinu á morgun, en þó ekki alls staðar.
Kjarninn 23. nóvember 2020
Ólafur Margeirsson
Eru 307 þúsund króna atvinnuleysisbætur rétta leiðin?
Kjarninn 23. nóvember 2020
Félag fréttamanna gagnrýnir yfirstjórn RÚV og stjórnvöld fyrir niðurskurð á fréttastofu
Stöðugildum á fréttastofu RÚV mun fækka um alls níu vegna niðurskurðar. Á meðal þeirra sem sagt var upp er starfsmaður með rúmlega aldarfjórðungs starfsaldur sem staðið hefur í viðræðum við yfirstjórn RÚV vegna vangoldinna yfirvinnugreiðslna.
Kjarninn 23. nóvember 2020
Telja áhrif þess að afnema stimpilgjald af íbúðarhúsnæði óveruleg
Átta þingmenn Sjálfstæðisflokks lögðu í síðasta mánuði fram frumvarp um afnám stimpilgjalda. Það er í sjötta sinn sem frumvarpið er lagt fram. Húsnæðis- og mannvirkjastofnun telur afnámið líklegt til að hækka íbúðarverð.
Kjarninn 23. nóvember 2020
Meira úr sama flokkiInnlent
None