Setja spurningarmerki við að Seðlabankinn safni þjóðargersemum í geymslur

Bandalag íslenskra listamanna gerir athugasemd við að Seðlabankinn hafi ákveðið að fjarlæga verk Gunnlaugs Blöndal af veggjum bankans og komið fyrir í geymslu. Jafnframt gagnrýnir bandalagið að bankinn safni myndlist í geymslur sem engum sé aðgengileg.

Stúlka með greiðu 1937, eitt verka Gunnlaugs Blöndal.
Stúlka með greiðu 1937, eitt verka Gunnlaugs Blöndal.
Auglýsing

Banda­lag íslenskra lista­manna hefur sent frá sér erindi þar sem banda­lagið lýsir yfir furðu sinni á þeirri ákvörðun Seðla­banka Íslands að fjar­læga verk Gunn­laugs Blön­dal úr almenn­ings­rými og koma því fyrir í geymslum bank­ans. Í athuga­semd ­banda­lags­ins ­segir að ef það sé skiln­ingur Seðla­bank­ans að hann eigi að sinna menn­ing­ar­legu hlut­verki þá verði það hlut­verk að byggjast á fag­legum grunn­i. ­Banda­lag­ið ­segir að bank­inn ætti þá að stofna lista­safn og ef ekki þá gerir banda­lagið kröfu um að verk­unum verði komið í umsjá Lista­safns Íslands. 

„Ef bank­inn er að safna þjóð­ar­ger­semum í hirslur sínar ætti það að ger­ast með form­legri stofnun lista­safns, ráðn­ingu fag­fólks, skrán­ing­u  og aðgengi almenn­ings. Geti bank­inn ekki sinnt þeirri menn­ing­ar­legu skyldu sinni hlýtur Banda­lag ís­lenskra lista­manna að gera þá kröfu að hann komi verk­unum í vörslu og umsjá Lista­safns ís­lands,“ segir í erind­inu.

Seðla­bank­inn ákveður að fjar­læga öll nekt­ar­mál­verk 

Á laug­ar­dag­inn fjall­aði Frétta­blaðið um að Seðla­banki Íslands hafi tekið ákvörðun um að fjar­læga alfraið „nekt­ar­mál­verk“ eftir Gunn­laug Blön­dal af veggjum bank­ans. Verkin hafa verið sett í geymslu um ókomna tíð eftir að starfs­maður kvart­aði um að honum var mis­boðið af mál­verkum sem inni­halda nekt og fór fram á þær yrðu fjar­lægð­ar­. Kvörtunin kom í kjöl­far mik­illar metoo-um­ræðu í þjóð­fé­lag­inu og var hún tekin föstum tökum af stjórn­endum bank­ans sem settu málið í ferli til að ákveða örlög nekt­ar­verk­anna. 

Í kjöl­far þess­ara á­kvörð­un­ar sendi Banda­lag íslenskra lista­manna frá sér­ ­at­huga­semd þar sem segir að þessi ákvörðun veki upp margar spurn­ing­ar, bæði hvað varðar saf­n­eign, umgengni og vörslu lista­verka stofn­un­ar­innar og ekki síður þá segir banda­lagið að ákvörð­inin veki spurn­ingu um þá „und­­ar­­legu tíma­skjekkju purit­an­isma að ­rit­­skoða list með þessum hætt­i“.

Í erindi banda­lags­ins segir að skiln­ingur á hug­mynda­heimi hvers tíma bygg­ist að stórum hluta á verk­um lista­manna, skáld­skap, tón­list og mynd­list. „Frá upp­hafi menn­ing­ar­sögu okkar hef­ur nakið og ber­skjaldað form mannslíkam­ans verið eitt af helstu við­fangs­efnum lista­manna, hefur tjáð trú­ar­lega, pólit­íska eða til­vist­ar­lega afstöðu. Um þetta vitna mörg stærstu og ­mik­il­væg­ustu verk lista­sög­unn­ar.“ Banda­lagið bendir jafn­framt á að þetta verk Gunn­laugs Blöndal, Kona með greiðu, standi sterkt í þess­ari hefð list­ar­innar . „Mikið er það und­ar­legt að vera stödd á þessum stað í umræð­unni í upp­hafi tutt­ug­ustu og fyrst­u ald­ar­inn­ar. Að van­virða svo þetta fal­lega verk með tepru­skap og purit­an­ískum við­brögð­u­m,“ segir í erindinu.

Auglýsing

Ef bank­inn er að safna þjóð­ar­ger­semum í hirslur sínar ætti það að ger­ast með form­legri stofnun lista­safns

Banda­lagið bendir á að það sé ekk­ert nýtt að listin tak­ist á við ­valdið um hvað sé við­eig­andi og hvað ekki. „Oft­ast hafa þessi átök spegl­ast í baráttu list­ar­innar við kirkj­una og trú­ar­leg­ar hug­mynd­ir, en kannski segir það eitt­hvað um samtí­mann að þessi til­tekna rit­skoð­un skuli upp sprottin í Seðla­banka Ís­lands, sem afleið­ing af nafn­lausum athuga­semd­um.“

Að lokum gagn­rýnir banda­lagið að geymslur Seðla­banka Íslands skuli safna mynd­list sem engum sé aðgengi­leg án fag­legar umsókn­ar. „Ef það er skiln­ingur Seðla­bank­ans að hann eigi að sinna menn­ing­ar­legu hlut­verki verður það hlut­verk að byggj­ast á fag­legum grunni. Ef bank­inn er að safna þjóð­ar­ger­semum í hirsl­ur sínar ætti það að ger­ast með form­legri stofnun lista­safns, ráðn­ingu fag­fólks, skrán­ing­u  og aðgengi almenn­ings­.“ 

Jafn­framt segir að ef bank­inn geti ekki sinnt þeirri menn­ing­ar­legri skyldu þá hljóti Banda­lag íslenskra lista­manna að gera þá að kröfu að bank­inn komi verk­unum í vörslu og umsjá Lista­safns­ins. Að lokum fer banda­lagið fram á upp­lýs­ingar um fjölda verka í safni bank­ans, hverjir höfundar þeirra verka séu og hvenær þau hafi komið í eigu bank­ans. 

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Hætta á áfallastreitu hjá þeim sem fengu COVID-19
Einbeitingarskortur. Minnistap. Kvíði og depurð. Eftirköst COVID-19 eru ekki síður sálræn en líkamleg. Að greinast með nýjan og hættulegan sjúkdóm getur eitt og sér verið áfall og fólk þarf stuðning sem fyrst svo það þrói ekki með sér alvarlegri kvilla.
Kjarninn 22. september 2020
Eyþór Eðvarðsson
Aðgerðaáætlun ríkisstjórnarinnar í loftslagsmálum veldur miklum vonbrigðum
Kjarninn 22. september 2020
Tíu staðreyndir um niðurstöðu hlutafjárútboðs Icelandair
Icelandair Group lauk hlutafjárútboði sínu í síðustu viku. Umframeftirspurn var eftir nýjum hlutum í félaginu og því tókst Icelandair Group að ná markmiði sínu, að safna 23 milljörðum króna í nýju hlutafé.
Kjarninn 22. september 2020
Eftirspurn eftir vinnu iðnaðarmanna hefur aukist vegna hækkunar á endurgreiðsluhlutfalli virðisaukaskatts af vinnu þeirra.
Búið að endurgreiða um tólf milljarða króna vegna „Allir vinna“
Ein af neyðaraðgerðum stjórnvalda vegna COVID-19 var að hækka endurgreiðslu á virðisaukaskatti af vinnu ýmissa iðnaðarmanna úr 60 í 100 prósent. Það hefur skilað því að endurgreiðsluumsóknir hafa meira en fjórfaldast.
Kjarninn 21. september 2020
Börnin fjögur.
Ríkislögreglustjóri lýsir formlega eftir egypsku fjölskyldunni
Sex manna fjölskylda sem vísa átti úr landi á miðvikudag í síðustu viku hefur verið í felum síðan þá. Nú hefur Ríkislögreglustjóri lýst formlega eftir henni.
Kjarninn 21. september 2020
Ósk Elfarsdóttir
#Hvar er stjórnarskrárgjafinn?
Kjarninn 21. september 2020
Deutsche Bank er sá banki sem er fyrirferðamestur í þeim gögnum sem BuzzFeed áskotnaðist.
FinCEN-skjölin: Aumar peningaþvættisvarnir afhjúpaðar
Gagnaleki frá FinCEN, eftirlitsstofnun innan bandaríska fjármálaráðuneytisins, sýnir fram á að ýmsir stærstu bankar Vesturlanda vita að mýmargar millifærslur sem hjá þeim eru gerðar þola ekki dagsljósið, en aðhafast bæði seint og lítið.
Kjarninn 21. september 2020
Diljá Ámundadóttir Zoega
Er menning ein af grunnþörfum mannsins?
Kjarninn 21. september 2020
Meira úr sama flokkiInnlent