Byggingarfyrirtækjum fjölgað hratt á vanskilaskrá

Á síðastliðnu ári hefur byggingarfyrirtækjum á vanskilaskrá fjölgað um tíu prósent. Alls skulduðu byggingarfyrirtæki bönkum 168 milljarða króna í ágúst.

Kranar
Auglýsing

Mik­ill upp­gangur hefur verið í bygg­ing­ar­geir­anum á síð­ustu árum og búast má við fjölda nýrra bygg­inga á næstu árum. Skuldir bygg­inga­geirans við bank­ana hafa auk­ist und­an­farin ár og námu þær um 168 millj­örðum króna í lok ágúst síð­ast­liðn­um. Þá hefur bygg­ing­ar­fyr­ir­tækjum á van­skila­skrá fjölgað um tæp tíu pró­sent á und­an­förnu ári. Þetta kemur fram í nýj­um Fjár­­­mála­­stöðug­­leiki Seðla­bank­ans. 

Ferða­þjón­usta og fast­eigna­mark­að­ur­inn helstu áhættu­þætt­irnir

Í Fjár­mála­stöð­ug­leik­anum kemur fram að óvissa um fram­vindu efna­hags­mála bæði hér á landi og erlendis hafi auk­ist á liðnum mán­uð­u­m. Al­þjóð­legar hag­vaxt­ar­horfur hafa versnað og spár gera ráð fyrir að inn­lendur hag­vöxtur verði óveru­legur eða lítil­lega nei­kvæður á þessu ári. ­Sam­kvæmt spá Seðla­bank­ans er út­lit fyrir vægan efna­hags­sam­drátt á þessu ári en bjart­ari tíð á því næsta. 

Sam­kvæmt Seðla­bank­anum tengj­ast helstu áhættu­þættir inn­an­lands stöðu ferða­þjónust­unnar og ­mark­aði með íbúð­ar- og atvinnu­húsnæði en sam­spil er á milli þess­ara áhættuþátta. 

Auglýsing

Offram­boð í kort­unum

Fram­boð íbúð­ar­húsnæðis á höf­uð­borg­ar­svæð­inu hefur auk­ist veru­lega á síð­ustu miss­erum og spáð er að fjöldi nýrra íbúða komi inn á mark­að­inn á næstu þremur ár­um. Ný­bygg­ingar hafa hins vegar selst hægar en áð­ur, einkum mið­svæðis í Reykja­vík. 

Sam­hliða þess­ari mikilu fjölgun ný­bygg­inga hefur dregið úr skammtímaút­leigu íbúða á höf­uð- borg­ar­svæð­inu. Sú þróun ætti að leiða til þess að íbúðir sem áður voru nýttar í skammtímaút­leigu komi á sölu eða í langt­íma­leig­u. ­Seðla­bank­anum telur að fram­boð og lækkun nafn­verðs gætu því fylgt í kjölfarið en í því felst áhætta fyrir fjár­mála­kerf­ið. Því beinir Seðla­bank­inn því til lána­stofn­an­ana að búa sig undir að nýbygg­ingar selj­ist hægt, veð­setn­ing­ar­hlut­föll fast­eigna­veðlána hækki og útlánatöp vegna íbúð­ar­húsnæðis auk­ist.

Raun­vöxtur útlána til bygg­ing­ar­geirans 16 pró­sent

Enn fremur hefur hægt veru­lega á hækkun íbúð­ar­verðs á síð­ustu miss­er­um. Á ár­unum 2016 og 2017 hækk­aði íbúða­verð á höf­uð­borg­ar­svæð­inu umfram bæði laun og leigu­verð og langt umfram bygg­ing­ar­kostn­að. 

Mynd: Seðlabanki ÍslandsNú hefur þessi þróun hins vegar snúist við. Í lok ág­úst hafði launa­vísitalan hækkað um 4,3 pró­sent á síð­ast­liðnum 12 mán­uð­um, vísitala leigu­verðs um 3,7 pró­sent og vísitala bygg­ing­ar­kostn­aðar um 4,6 pró­sent, en vísitala fast­eigna­verðs hafði hækkað um 3,6 pró­sent.

Á sama tíma er útlána­vöxtur bank­anna til bygg­inga­geirans enn kröft­ugur og skuldir geirans auk­ist und­an­farin ár. Í Fjár­mála­stöð­ug­leik­anum kemur fram að þær námu um 168 millj­arðar króna í lok ág­úst eða rúm­lega 6 pró­sent af útlánum til við­skipta­vina. 

Raun­vöxtur útlána KMB til grein­ar­innar hefur verið nær stöðugt yfir 10 pró­sent á árs­grund­velli frá ár­inu 2016. Í lok ág­úst mæld­ist hann um 16 pró­sent sam­an­borið við rúm­lega 15 pró­sent í árs­lok 2018 Bank­arnir eiga því mikið und­ir­ ­stöð­ug­leika og hag­stæðri verð­þróun á mark­aðn­um.

Fjölgað á van­skila­skrá

Mynd:SeðlabankinnFyr­ir­tækjum á van­skila­skrá hefur fjölgað um rúm 4 pró­sent frá því í lok maí á þessu ári og er fjölg­unin hlut­falls­lega mest meðal fyr­ir­tækja í bygg­inga­geir­anum og ferða­þjón­ustu. Und­an­farið ár hefur bygg­inga­fyr­ir­tækjum á van­skila­skrá fjölgað um tæp 10 pró­sent og ferða­þjónustu­fyr­ir­tækjum um  15 pró­sent. 

Í Fjár­mála­stöðu­leik­anum kemur fram að þó að fyr­ir­tækjum á van­skila­skrá fjölgi hefur gjald­þrotum fyr­ir­tækja fækkað milli ára og er fjöldi gjald­þrota, það sem af er ári, svip­aður því sem hann var á sama tíma­bili árið 2017. 

Að lokum eru vís­bend­ingar um að hægja fari á bygg­ingu hús­næðis á næstu árum. Talið er að fjöldi erlendra starfs­manna í bygg­ing­ar­iðn­aði hafa náð há­marki ásamt því að sem­ents­sala er farin að drag­ast sam­an. Þetta gæti bent til þess að hægja fari á bygg­ingu húsnæðis á næstu árum 

Kanntu vel við Kjarnann?

Við á Kjarnanum þökkum lesendum fyrir það traust sem þeir sýna með því að styrkja Kjarnann. 

Frjáls framlög frá lesendum hafa vaxið jafnt og þétt síðustu árin og eru mikilvæg tekjustoð undir reksturinn. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni og greina kjarnann frá hisminu. 

Við tökum hlutverk okkar sem fjölmiðill í þjónustu almennings alvarlega. Kjarninn birti 409 fréttaskýringar og 2.367 fréttir á árinu 2019. Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar, stærstur hluti þeirra aðsendar greinar. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Aðalsteinn Leifsson
Aðalsteinn Leifsson nýr ríkissáttasemjari
Félags- og barnamálaráðherra hefur skipað Aðalstein Leifsson framkvæmdastjóra hjá EFTA sem ríkissáttasemjara frá og með 1.apríl næstkomandi.
Kjarninn 25. febrúar 2020
Stefán Eiríksson, sem nýverið var valinn af stjórn RÚV til að stýra fyrirtækinu til næstu fimm ára hið minnsta.
Verðandi útvarpsstjóri vill opna safn RÚV fyrir fjölmiðlum og almenningi
Stefán Eiríksson vill að allt efni sem er til staðar í safni RÚV, og er ekki bundið rétthafatakmörkunum, verði opið og aðgengilegt öllum almenningi og öðrum fjölmiðlum til frjálsra nota.
Kjarninn 25. febrúar 2020
Ástráður með það til skoðunar að stefna íslenska ríkinu ... aftur
Ástráður Haraldsson hefur fjórum sinnum sóst eftir því að komast að sem dómari við Landsrétt. Þrívegis hefur honum verið hafnað en ekki hefur verið tekin ákvörðun um eina umsókn hans. Ástráður telur sig hafa mátt þola ítrekuð réttarbrot.
Kjarninn 25. febrúar 2020
Mannréttindadómstóll Evrópu: Ríkið þarf að greiða Elínu bætur
Mannréttindadómstóll Evrópu hefur kveðið upp dóm í máli Elínar Sigfúsdóttur, fyrrverandi framkvæmdastjóra fyrirtækjasviðs Landsbankans, gegn íslenska ríkinu.
Kjarninn 25. febrúar 2020
Margar konur af erlendum uppruna vissi ekki af kvennafrídeginum 2018 og unnu á meðan íslenskar konur tóku þátt.
Konur af erlendum uppruna vinna meira, eru í einhæfari störfum og á lægri launum
Ný skýrsla unnin fyrir félagsmálaráðuneytið sýnir að líta þurfi til margra þátta þegar hugað er að því hvar kreppir að varðandi stöðu kvenna af erlendum uppruna á Íslandi.
Kjarninn 25. febrúar 2020
Veiran skekur markaði
Ótti við að kórónaveiran muni valda miklum efnahagslegum vandamálum, eins og hún hefur nú þegar gert í Kína, virðist hræða markaði um allan heim. Þeir einkenndust af röðum tölum lækkunar í dag.
Kjarninn 24. febrúar 2020
Harvey Weinstein
Harvey Weinstein fundinn sekur
Kviðdómur í New York hefur sakfellt Harvey Weinstein fyrir kynferðisbrot.
Kjarninn 24. febrúar 2020
Rauður dagur í kauphöllinni – Icelandair féll um tæp níu prósent
Heildarvirði félaga sem skráð eru á íslenskan hlutabréfamarkað dróst saman um tugi milljarða í dag.
Kjarninn 24. febrúar 2020
Meira úr sama flokkiInnlent