Byggingarfyrirtækjum fjölgað hratt á vanskilaskrá

Á síðastliðnu ári hefur byggingarfyrirtækjum á vanskilaskrá fjölgað um tíu prósent. Alls skulduðu byggingarfyrirtæki bönkum 168 milljarða króna í ágúst.

Kranar
Auglýsing

Mik­ill upp­gangur hefur verið í bygg­ing­ar­geir­anum á síð­ustu árum og búast má við fjölda nýrra bygg­inga á næstu árum. Skuldir bygg­inga­geirans við bank­ana hafa auk­ist und­an­farin ár og námu þær um 168 millj­örðum króna í lok ágúst síð­ast­liðn­um. Þá hefur bygg­ing­ar­fyr­ir­tækjum á van­skila­skrá fjölgað um tæp tíu pró­sent á und­an­förnu ári. Þetta kemur fram í nýj­um Fjár­­­mála­­stöðug­­leiki Seðla­bank­ans. 

Ferða­þjón­usta og fast­eigna­mark­að­ur­inn helstu áhættu­þætt­irnir

Í Fjár­mála­stöð­ug­leik­anum kemur fram að óvissa um fram­vindu efna­hags­mála bæði hér á landi og erlendis hafi auk­ist á liðnum mán­uð­u­m. Al­þjóð­legar hag­vaxt­ar­horfur hafa versnað og spár gera ráð fyrir að inn­lendur hag­vöxtur verði óveru­legur eða lítil­lega nei­kvæður á þessu ári. ­Sam­kvæmt spá Seðla­bank­ans er út­lit fyrir vægan efna­hags­sam­drátt á þessu ári en bjart­ari tíð á því næsta. 

Sam­kvæmt Seðla­bank­anum tengj­ast helstu áhættu­þættir inn­an­lands stöðu ferða­þjónust­unnar og ­mark­aði með íbúð­ar- og atvinnu­húsnæði en sam­spil er á milli þess­ara áhættuþátta. 

Auglýsing

Offram­boð í kort­unum

Fram­boð íbúð­ar­húsnæðis á höf­uð­borg­ar­svæð­inu hefur auk­ist veru­lega á síð­ustu miss­erum og spáð er að fjöldi nýrra íbúða komi inn á mark­að­inn á næstu þremur ár­um. Ný­bygg­ingar hafa hins vegar selst hægar en áð­ur, einkum mið­svæðis í Reykja­vík. 

Sam­hliða þess­ari mikilu fjölgun ný­bygg­inga hefur dregið úr skammtímaút­leigu íbúða á höf­uð- borg­ar­svæð­inu. Sú þróun ætti að leiða til þess að íbúðir sem áður voru nýttar í skammtímaút­leigu komi á sölu eða í langt­íma­leig­u. ­Seðla­bank­anum telur að fram­boð og lækkun nafn­verðs gætu því fylgt í kjölfarið en í því felst áhætta fyrir fjár­mála­kerf­ið. Því beinir Seðla­bank­inn því til lána­stofn­an­ana að búa sig undir að nýbygg­ingar selj­ist hægt, veð­setn­ing­ar­hlut­föll fast­eigna­veðlána hækki og útlánatöp vegna íbúð­ar­húsnæðis auk­ist.

Raun­vöxtur útlána til bygg­ing­ar­geirans 16 pró­sent

Enn fremur hefur hægt veru­lega á hækkun íbúð­ar­verðs á síð­ustu miss­er­um. Á ár­unum 2016 og 2017 hækk­aði íbúða­verð á höf­uð­borg­ar­svæð­inu umfram bæði laun og leigu­verð og langt umfram bygg­ing­ar­kostn­að. 

Mynd: Seðlabanki ÍslandsNú hefur þessi þróun hins vegar snúist við. Í lok ág­úst hafði launa­vísitalan hækkað um 4,3 pró­sent á síð­ast­liðnum 12 mán­uð­um, vísitala leigu­verðs um 3,7 pró­sent og vísitala bygg­ing­ar­kostn­aðar um 4,6 pró­sent, en vísitala fast­eigna­verðs hafði hækkað um 3,6 pró­sent.

Á sama tíma er útlána­vöxtur bank­anna til bygg­inga­geirans enn kröft­ugur og skuldir geirans auk­ist und­an­farin ár. Í Fjár­mála­stöð­ug­leik­anum kemur fram að þær námu um 168 millj­arðar króna í lok ág­úst eða rúm­lega 6 pró­sent af útlánum til við­skipta­vina. 

Raun­vöxtur útlána KMB til grein­ar­innar hefur verið nær stöðugt yfir 10 pró­sent á árs­grund­velli frá ár­inu 2016. Í lok ág­úst mæld­ist hann um 16 pró­sent sam­an­borið við rúm­lega 15 pró­sent í árs­lok 2018 Bank­arnir eiga því mikið und­ir­ ­stöð­ug­leika og hag­stæðri verð­þróun á mark­aðn­um.

Fjölgað á van­skila­skrá

Mynd:SeðlabankinnFyr­ir­tækjum á van­skila­skrá hefur fjölgað um rúm 4 pró­sent frá því í lok maí á þessu ári og er fjölg­unin hlut­falls­lega mest meðal fyr­ir­tækja í bygg­inga­geir­anum og ferða­þjón­ustu. Und­an­farið ár hefur bygg­inga­fyr­ir­tækjum á van­skila­skrá fjölgað um tæp 10 pró­sent og ferða­þjónustu­fyr­ir­tækjum um  15 pró­sent. 

Í Fjár­mála­stöðu­leik­anum kemur fram að þó að fyr­ir­tækjum á van­skila­skrá fjölgi hefur gjald­þrotum fyr­ir­tækja fækkað milli ára og er fjöldi gjald­þrota, það sem af er ári, svip­aður því sem hann var á sama tíma­bili árið 2017. 

Að lokum eru vís­bend­ingar um að hægja fari á bygg­ingu hús­næðis á næstu árum. Talið er að fjöldi erlendra starfs­manna í bygg­ing­ar­iðn­aði hafa náð há­marki ásamt því að sem­ents­sala er farin að drag­ast sam­an. Þetta gæti bent til þess að hægja fari á bygg­ingu húsnæðis á næstu árum 

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Nicola Sturgeon fyrsti ráðherra Skotlands.
Stefnir á atkvæðagreiðslu um sjálfstætt Skotland í október 2023
Nicola Sturgeon leiðtogi Skoska þjóðarflokksins stefnir á að halda þjóðaratkvæðagreiðslu um sjálfstæði Skotlands á ný næsta haust – með eða án leyfis bresku ríkisstjórnarinnar.
Kjarninn 28. júní 2022
Guðmundur Andri Thorsson
Ráfað um í Keflavíkurgöngu
Kjarninn 28. júní 2022
Samkvæmt tilkynningu frá Borgarlínu er gert ráð fyrir því að vagnar Borgarlínunnar byrji að ganga á milli Hamraborgar og Háskóla Íslands árið 2025, þrátt fyrir að framkvæmdum á þeim kafla verði ekki að fullu lokið þá.
Tímalínu framkvæmda við fyrstu lotu Borgarlínu seinkað
Endurskoðuð tímaáætlun framkvæmda við fyrstu lotu Borgarlínu gerir ráð fyrir því að framkvæmdalok verði á árunum 2026 og 2027, en ekki 2024 eða 2025 eins og lagt var upp með. Samstilling við aðrar framkvæmdir, eins og Sæbrautarstokk, spila inn í.
Kjarninn 28. júní 2022
Það að vera kvenkyns lögmaður eykur líkur á að mál falli umbjóðandanum í vil samkvæmt nýrri íslenskri rannsókn.
Kvenkyns lögmenn líklegri til að vinna mál í héraði
Kvenkyns málflytjendur skila betri árangri fyrir dómstólum og eldri dómarar eru líklegri til að dæma varnaraðila í vil en þeir sem yngri eru, samkvæmt nýrri íslenskri rannsókn.
Kjarninn 28. júní 2022
Örn Bárður Jónsson
Þungunarrof, samkynhneigð og kynusli
Kjarninn 28. júní 2022
Katrín Jakobsdóttir, formaður Vinstri grænna og forsætisráðherra, og Ásgeir Jónsson seðlabankastjóri.
Ætlar ekki að láta Seðlabankann afhenda sér gögn um ráðstöfun opinberra hagsmuna
Seðlabanki Íslands hefur ekki viljað leggja mat á hagsmuni almennings af birtingu upplýsinga um þá sem fengu að nýta sér fjárfestingaleið hans né af því að stöðugleikasamnirnir við kröfuhafa verði gerðir opinberir.
Kjarninn 28. júní 2022
Kristrún Frostadóttir, þingmaður Samfylkingarinnar.
Kristrún íhugar formannsframboð
Kristrún Frostadóttir, þingmaður Samfylkingarinnar, segist „íhuga alvarlega“ að bjóða sig fram til formanns á landsfundi flokksins í október. Logi Einarsson tilkynnti um miðjan júní að hann muni ekki bjóða sig fram að nýju.
Kjarninn 28. júní 2022
„Bleika húsið“, heilsugæsla sem þjónustar konur í Mississippi er eina heilsugæslan í ríkinu sem veitir þungunarrofsþjónustu. Henni verður að öllum líkindum lokað innan nokkurra daga.
Síðustu dagar „bleika hússins“ í Mississippi
Eigandi einu heilsugæslunnar í Mississippi sem veitir þungunarrofsþjónustu ætlar að halda ótrauð áfram, í öðru ríki ef þarf, eftir að Hæstiréttur Bandaríkjanna felldi rétt til þungunarrofs úr gildi.
Kjarninn 27. júní 2022
Meira úr sama flokkiInnlent