Byggingarfyrirtækjum fjölgað hratt á vanskilaskrá

Á síðastliðnu ári hefur byggingarfyrirtækjum á vanskilaskrá fjölgað um tíu prósent. Alls skulduðu byggingarfyrirtæki bönkum 168 milljarða króna í ágúst.

Kranar
Auglýsing

Mik­ill upp­gangur hefur verið í bygg­ing­ar­geir­anum á síð­ustu árum og búast má við fjölda nýrra bygg­inga á næstu árum. Skuldir bygg­inga­geirans við bank­ana hafa auk­ist und­an­farin ár og námu þær um 168 millj­örðum króna í lok ágúst síð­ast­liðn­um. Þá hefur bygg­ing­ar­fyr­ir­tækjum á van­skila­skrá fjölgað um tæp tíu pró­sent á und­an­förnu ári. Þetta kemur fram í nýj­um Fjár­­­mála­­stöðug­­leiki Seðla­bank­ans. 

Ferða­þjón­usta og fast­eigna­mark­að­ur­inn helstu áhættu­þætt­irnir

Í Fjár­mála­stöð­ug­leik­anum kemur fram að óvissa um fram­vindu efna­hags­mála bæði hér á landi og erlendis hafi auk­ist á liðnum mán­uð­u­m. Al­þjóð­legar hag­vaxt­ar­horfur hafa versnað og spár gera ráð fyrir að inn­lendur hag­vöxtur verði óveru­legur eða lítil­lega nei­kvæður á þessu ári. ­Sam­kvæmt spá Seðla­bank­ans er út­lit fyrir vægan efna­hags­sam­drátt á þessu ári en bjart­ari tíð á því næsta. 

Sam­kvæmt Seðla­bank­anum tengj­ast helstu áhættu­þættir inn­an­lands stöðu ferða­þjónust­unnar og ­mark­aði með íbúð­ar- og atvinnu­húsnæði en sam­spil er á milli þess­ara áhættuþátta. 

Auglýsing

Offram­boð í kort­unum

Fram­boð íbúð­ar­húsnæðis á höf­uð­borg­ar­svæð­inu hefur auk­ist veru­lega á síð­ustu miss­erum og spáð er að fjöldi nýrra íbúða komi inn á mark­að­inn á næstu þremur ár­um. Ný­bygg­ingar hafa hins vegar selst hægar en áð­ur, einkum mið­svæðis í Reykja­vík. 

Sam­hliða þess­ari mikilu fjölgun ný­bygg­inga hefur dregið úr skammtímaút­leigu íbúða á höf­uð- borg­ar­svæð­inu. Sú þróun ætti að leiða til þess að íbúðir sem áður voru nýttar í skammtímaút­leigu komi á sölu eða í langt­íma­leig­u. ­Seðla­bank­anum telur að fram­boð og lækkun nafn­verðs gætu því fylgt í kjölfarið en í því felst áhætta fyrir fjár­mála­kerf­ið. Því beinir Seðla­bank­inn því til lána­stofn­an­ana að búa sig undir að nýbygg­ingar selj­ist hægt, veð­setn­ing­ar­hlut­föll fast­eigna­veðlána hækki og útlánatöp vegna íbúð­ar­húsnæðis auk­ist.

Raun­vöxtur útlána til bygg­ing­ar­geirans 16 pró­sent

Enn fremur hefur hægt veru­lega á hækkun íbúð­ar­verðs á síð­ustu miss­er­um. Á ár­unum 2016 og 2017 hækk­aði íbúða­verð á höf­uð­borg­ar­svæð­inu umfram bæði laun og leigu­verð og langt umfram bygg­ing­ar­kostn­að. 

Mynd: Seðlabanki ÍslandsNú hefur þessi þróun hins vegar snúist við. Í lok ág­úst hafði launa­vísitalan hækkað um 4,3 pró­sent á síð­ast­liðnum 12 mán­uð­um, vísitala leigu­verðs um 3,7 pró­sent og vísitala bygg­ing­ar­kostn­aðar um 4,6 pró­sent, en vísitala fast­eigna­verðs hafði hækkað um 3,6 pró­sent.

Á sama tíma er útlána­vöxtur bank­anna til bygg­inga­geirans enn kröft­ugur og skuldir geirans auk­ist und­an­farin ár. Í Fjár­mála­stöð­ug­leik­anum kemur fram að þær námu um 168 millj­arðar króna í lok ág­úst eða rúm­lega 6 pró­sent af útlánum til við­skipta­vina. 

Raun­vöxtur útlána KMB til grein­ar­innar hefur verið nær stöðugt yfir 10 pró­sent á árs­grund­velli frá ár­inu 2016. Í lok ág­úst mæld­ist hann um 16 pró­sent sam­an­borið við rúm­lega 15 pró­sent í árs­lok 2018 Bank­arnir eiga því mikið und­ir­ ­stöð­ug­leika og hag­stæðri verð­þróun á mark­aðn­um.

Fjölgað á van­skila­skrá

Mynd:SeðlabankinnFyr­ir­tækjum á van­skila­skrá hefur fjölgað um rúm 4 pró­sent frá því í lok maí á þessu ári og er fjölg­unin hlut­falls­lega mest meðal fyr­ir­tækja í bygg­inga­geir­anum og ferða­þjón­ustu. Und­an­farið ár hefur bygg­inga­fyr­ir­tækjum á van­skila­skrá fjölgað um tæp 10 pró­sent og ferða­þjónustu­fyr­ir­tækjum um  15 pró­sent. 

Í Fjár­mála­stöðu­leik­anum kemur fram að þó að fyr­ir­tækjum á van­skila­skrá fjölgi hefur gjald­þrotum fyr­ir­tækja fækkað milli ára og er fjöldi gjald­þrota, það sem af er ári, svip­aður því sem hann var á sama tíma­bili árið 2017. 

Að lokum eru vís­bend­ingar um að hægja fari á bygg­ingu hús­næðis á næstu árum. Talið er að fjöldi erlendra starfs­manna í bygg­ing­ar­iðn­aði hafa náð há­marki ásamt því að sem­ents­sala er farin að drag­ast sam­an. Þetta gæti bent til þess að hægja fari á bygg­ingu húsnæðis á næstu árum 

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Höfuðstöðvar Arion banka í Borgartúni
Segir umfram eigið fé ekki hafa tengingu við úrræði stjórnvalda
Bankastjóri Arion banka segir viðskiptavini sína hafið notið góðs af minni álagningum stjórnvalda á bankakerfið og litla tengingu vera á milli þess og umfram eigin fé bankans.
Kjarninn 30. október 2020
Frá aðalmeðferð málanna í Héraðsdómi Reykjavíkur í haust.
Seðlabankinn sýknaður af kröfum Samherja en þarf að borga Þorsteini Má persónulega
Héraðsdómur Reykjavíkur kvað í dag upp dóm í skaðabótamálum Samherja og Þorsteins Más Baldvinssonar forstjóra fyrirtækisins á hendur bankanum. Seðlabankinn var sýknaður af kröfu fyrirtækisins, en þarf að borga forstjóranum skaðabætur.
Kjarninn 30. október 2020
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir.
Þetta eru áhyggjur Þórólfs
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir tínir til margvísleg áhyggjuefni sín í minnisblaðinu sem liggur til grundvallar hertum samkomutakmörkunum sem eru þær ströngustu í faraldrinum hingað til.
Kjarninn 30. október 2020
Frá blaðamannafundi ríkisstjórnarinnar í dag.
Tíu manna fjöldatakmarkanir næstu vikur
Hertar sóttvarnaráðstafanir taka gildi strax á miðnætti og eiga að gilda til 17. nóvember. Einungis 10 mega koma saman, nema í útförum, matvöruverslunum, apótekum og almenningssamgöngum. Skólar verða áfram opnir.
Kjarninn 30. október 2020
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið – AMD svarar NVidia og Airpods-lekar
Kjarninn 30. október 2020
Viðsnúningur hefur orðið í rekstri Hagkaupa. Hann útskýrist af miklum vexti í vörusölu, sérstaklega í sérvöru.
Verslunarrekstur Haga í blóma en eldsneytissala í mótvindi
Hagar, stærsta smásölufyrirtæki landsins, hagnaðist um 1,2 milljarða króna á fyrri helmingi rekstrarárs síns þrátt fyrir heimsfaraldur. Verslun skilaði auknum tekjum en tekjur af eldsneytissölu drógust saman um rúmlega fimmtung.
Kjarninn 30. október 2020
75 ný smit innanlands – Von er á hertum aðgerðum
Ríkisstjórnin stefnir á að halda blaðamannafund í dag þar sem hertar aðgerðir verða kynntar.
Kjarninn 30. október 2020
Pawel Bartoszek
Fargjaldatekjur sannarlega mælikvarði á hagkvæmni
Kjarninn 30. október 2020
Meira úr sama flokkiInnlent