Stökk í dauðsföllum af völdum nýju veirunnar

565 hafa látist, þar af 73 í gær. Yfir 28 þúsund manns hafa smitast síðan í desember, þar af er ástand 3.800 alvarlegt. Ungbarn er meðal smitaðra.

Kínverjar reistu sjúkrahús fyrir hundruð sjúklinga á aðeins tíu dögum. Hvert rúm er nú upptekið.
Kínverjar reistu sjúkrahús fyrir hundruð sjúklinga á aðeins tíu dögum. Hvert rúm er nú upptekið.
Auglýsing

565 hafa lát­ist, þar af 73 í gær. Yfir 28 þús­und manns hafa smit­ast síðan í des­em­ber, þar af er ástand 3.800 alvar­legt. Hin nýja kór­óna­veira, sem fyrst var greind í kín­versku borg­inni Wuhan, á margt sam­eig­in­legt með hinni skæðu SAR­S-veiru sem dró 774 af þeim rúm­lega átta þús­und sem smit­uð­ust til dauða á árunum 2002-2003. Þó að mun fleiri hafi smit­ast af nýju veirunni er hún þó ekki talin eins lífs­hættu­leg.

Nýja veiru­sýk­ingin hefur þegar greinst í að minnsta kosti 25 lönd­um. Lang­flest dauðs­föll­in hafa verið í Kína, aðeins tvö utan þess; annað í Hong Kong og hitt á Fil­ipps­eyj­um.

SAR­S-far­ald­ur­inn, ­kall­aður HABL á íslensku, hefur verið kall­aður fyrsti heims­far­aldur 21. ald­ar­inn­ar enda breidd­ist hann út til 29 landa. SAR­S-veiran greind­ist fyrst í Guang­dong í Kína og er líkt og sú nýja rakin til mark­aðar þar sem seld voru lif­andi og dauð ­dýr. Á átta mán­uðum veikt­ust 8.098 af völdum hennar og af þeim lét­ust 774. Nýja kór­óna­veiran sýkti jafn marga á aðeins einum mán­uði og á þeim tíma tíma höfð­u fleiri lát­ist í Kína en í SAR­S-far­aldr­in­um.

Auglýsing

„Kjarn­inn er sá að þetta er til­brigði af SARS sem dreif­ist auð­veldar en veldur minni skaða,“ var haft eftir Ian Jones, veiru­fræð­ingi við Háskól­ann í Rea­d­ing á Bret­landseyj­um, í nýrri sam­an­burð­ar­rann­sókn á veir­unum tveimur og áhrif­um þeirra.

Veikj­ast seinna eftir smit

Veir­urn­ar haga sér sem sagt ekki með sam­bæri­legum hætti. Til að mynda getur fólk smitast af nýju veirunni og ekki fundið nokkur ein­kenni fyrr en að tveimur vik­um liðn­um. Þeir sem sýkt­ust af SARS fóru að finna ein­kenni á innan við viku.

Fyrst­u ­rann­sóknir á alvar­leika nýju veirunnar benda til að dán­ar­tíðni þeirra sem veikj­ast sé um 2%. Það hlut­fall var mun hærra í SAR­S-far­aldr­inum fyrir sautján ár­um. Af þeim sem sýkt­ust þá lét­ust 9,6%. Þetta kann að vera van­mat á nýju veirunni. Ný rann­sókn sem birt­ist í lækna­blað­inu Lancet, þar sem könnuð vor­u af­drif 99 sjúk­linga, sýndi að 11% þeirra lét­ust.

Er S­AR­S-far­ald­ur­inn hafði geisað í mánuð höfðu fimm manns lát­ist. Á þeim mán­uð­i ­sem leið frá því að nýja kór­óna­veiran upp­götv­að­ist lét­ust hins vegar að minnsta ­kosti 213 þeirra sem höfðu sýkst.

Ung­barn sýkt

Alþjóða heil­brigð­is­mála­stofn­unin segir að 50% þeirra sem sýkt­ust af SAR­S-veirunni hafi verið 65 ára eða eldri. Rann­sóknir nú benda til að með­al­aldur þeirra sem látast af völdum nýju veirunnar sé enn hærri.

Á því eru þó und­an­tekn­ing­ar.Í dag var sagt frá því að ung­barn, aðeins 30 klukku­stunda ­gam­alt, hefði greinst með veiruna. Barnið var fætt á sjúkra­húsi í Wuh­an. ­Móð­irin hafði áður en barnið fædd­ist smit­ast af veirunni. Ekki er enn ljóst hvort að barnið smit­að­ist í móð­ur­kviði eða eftir fæð­ingu.

Vís­inda­menn hafa reynt að leggja mat á hversu smit­andi nýja veiran er. Ein rann­sókn sem ­gerð var af kín­verskum vís­inda­mönnum leiddi í ljós að hver sá sem sýk­ist get­i smitað 3-5 til við­bót­ar. Alþjóða heil­brigð­is­mála­stofn­unin telur að það sé ofmat, ­stuð­ull­inn sé 1,4-2,5.

Ein ástæða þess að SAR­S-veiran breidd­ist út til svo margra landa á sínum tíma var sú að kín­versk yfir­völd héldu upp­lýs­ingum um far­ald­ur­inn vís­vit­andi frá Alþjóða heil­brigð­is­mála­stofn­un­inni. Stofn­unin fékk ekki veður af mál­inu fyrr en 88 ­dögum eftir að fyrsta til­fellið greind­ist í Kína. Heil­brigð­is­yf­ir­völd voru ekki þau einu sem vissu ekki hvað var í gangi, almenn­ingur fékk heldur eng­ar ­upp­lýs­ing­ar.

Kín­versk ­yf­ir­völd segj­ast hafa brugð­ist strax við í þetta skipt­ið. Þau vildu ekki verða ­upp­vís að ban­vænum felu­leik í þetta skipt­ið. Það er ekki síst vís­inda­mönnum í Kína að þakka. Þeir dreifðu upp­lýs­ingum um sýk­ing­una strax til kollega sinna um allan heim.

Borg í sótt­kví

Til að hefta út­breiðslu veirunnar var gripið til ýmissa ráð­staf­anna í borg­inni Wuh­an. Mið­bænum var lokað fyrir allri umferð og ferða­lög til og frá henni voru mjög ­tak­mörk­uð. Borgin hefur í raun verið í ein­angrun í rúm­lega tvær vik­ur. Aðr­ar kín­verskar borgir hafa brugð­ist við með sama hætti.

Margir læknar telja að fleiri hafi sýkst en gefið hefur verið upp. Þeir segja öng­þveitið á sjúkra­húsum í Wuhan og víðar í sama hér­aði það mikið að ómögu­leg­t sé að leggja nákvæmt mat á stöð­una. Fjöl­mörg dæmi eru um að fólk leiti ekki til­ ­sjúkra­húsa, þeim sé vísað frá vegna álags.

Bráða­brigða­búð­ir ­fyrir fólk með mild ein­kenni veiru­sýk­ing­ar­innar hafa verið settar upp um allt, m.a. á íþrótta­leik­vöng­um, sýn­ing­ar­sölum og víð­ar.

Nú stend­ur til, að því er fram kemur í frétta­skýr­ingu New York Times, að safna sýkt­u­m ­saman í ein­angr­un­ar­búðir þar sem hægt verði að veita þeim aðstoð og koma í veg ­fyrir enn frekara smit.

Wuhan er eins og drauga­bær. Þar sjást flæk­ings­hundar hlaupa um götur sem áður vor­u ­troð­fullar af bílum og fólki. Heyra má fugla­söng á fjöl­förnum stöðum sem áður­ drukkn­aði í skvaldri og umferð­arn­ið.

Í glugg­um ­apó­teka stendur stórum stöfum að and­lits­grím­ur, hita­mælar og fleira sé upp­selt.

Frá dýrum í menn

Talið er lík­leg­ast á þess­ari stundu að veiran hafi borist í menn úr leð­ur­blök­um. Það er ­sam­bæri­leg smit­leið og SAR­S-veiran fór árið 2002. Ekki er þó hægt að full­yrða að smitið hafi beint borist á milli leð­ur­blöku og manns. Leð­ur­blökur geta sýkt önnur dýr með munn­vatni og skít og því er mögu­legt að menn hafi smit­ast af öðrum ­dýrum, mögu­lega svín­um.  

Ekk­ert ­bólu­efni er til við nýju kór­óna­veirunni og ólík­legt er að það verði fáan­legt á næst­unni, mögu­lega ekki áður en far­ald­ur­inn  fjarar út.

Sótt­varna­lækn­ir í sam­ráði við stjórn­völd hefur vald til að beita ýmsum harka­legum ráðum til að ­sporna við útbreiðslu far­sótta, sam­kvæmt sótt­varna­lög­um. Á heima­síðu emb­ættis land­læknis um kór­óna­veiruna segir að afar mik­il­vægt sé að sótt­varna­við­brögð séu í sam­ræmi við alvar­leika ógnar og vega þarf áhrif við­bragða á móti áhrif­um far­sótt­ar­inn­ar.

 Við­bragðs­á­ætl­anir sótt­varna­læknis lýsa þessu ­sam­hengi ágæt­lega en þar er mögu­leg lokun eða tak­mörkun sam­gangna tekin fyrir á hættu- og neyð­ar­stig­um. Eins og staðan er núna er unnið á óvissu­stigi og hafa ­sótt­varna­lækn­ir, almanna­varnir og heil­brigð­is­ráð­herra ákveðið að ekki sé ástæða til að loka land­inu nú. Mögu­legt er að smit ber­ist hingað með ferða­mönnum en ­mik­ill meiri­hluti ferða­manna sem hingað kemur hefur ekki verið á sýktum svæð­u­m, ­segir í leið­bein­ing­un­um. 

Ef land­inu er lokað kom­ast Íslend­ingar sem staddir eru er­lendis ekki heim og öll aðföng og útflutn­ingur stöðvast. „Ef tekin væri á­kvörðun um lokun lands­ins núna er úti­lokað að segja til um hversu lengi slík­ar ráð­staf­anir yrðu í gildi. Mögu­leik­inn á þessu úrræði er í stöðugri end­ur­skoð­un í sam­ræmi við áhættu­mat á hverjum tíma.“

 

Kanntu vel við Kjarnann?

Við á Kjarnanum þökkum lesendum fyrir það traust sem þeir sýna með því að styrkja Kjarnann. 

Frjáls framlög frá lesendum hafa vaxið jafnt og þétt síðustu árin og eru mikilvæg tekjustoð undir reksturinn. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni og greina kjarnann frá hisminu. 

Við tökum hlutverk okkar sem fjölmiðill í þjónustu almennings alvarlega. Kjarninn birti 409 fréttaskýringar og 2.367 fréttir á árinu 2019. Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar, stærstur hluti þeirra aðsendar greinar. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Sýn krefur Jón Ásgeir og Ingibjörgu, 365 miðla og Torg um meira en milljarð
Kaup Sýnar á 365 hafa dregið dilk á eftir sér. Deilur eru nú komin inn á borð dómstóla.
Kjarninn 26. febrúar 2020
Sýn tapaði 1,7 milljörðum í fyrra
Rekstrarafkoma Sýnar versnaði mikið milli ára. Niðurfærsla á viðskiptavild litaði afkomu ársins í fyrra.
Kjarninn 26. febrúar 2020
Samherji er grunaður um að hafa greitt mútur fyrir aðgang að ódýrari kvóta í Namibíu.
Skattrannsóknarstjóri fékk gögn um Samherja fyrir Kveiksþáttinn
Yfirvöld í Namibíu höfðu sent skattrannsóknarstjóra gögn um Samherja áður en viðskiptahættir fyrirtækisins í Namibíu voru opinberaðir í fjölmiðlum. Embættið fundaði með háttsettum aðilum í fjármála- og efnahagsráðuneytinu 18. nóvember 2019.
Kjarninn 26. febrúar 2020
Bjarni Benediktsson er fjármála- og efnahagsráðherra.
Þurfa að afhenda minnisblöð skattayfirvalda um Samherja
Fjármála- og efnagagsráðuneytið mátti ekki synja fréttamanni um aðgang að gögnum sem það fékk frá skattayfirvöldum vegna rannsóknar á Samherjamálinu.
Kjarninn 26. febrúar 2020
Þórður Snær Júlíusson
Það sem sjávarútvegurinn þarf að gera til að byggja upp traust
Kjarninn 26. febrúar 2020
Sólveig Anna Jónsdóttir, formaður Eflingar.
Yfir helmingur landsmanna styður verkfallsaðgerðir Eflingar
Í nýrri könnun Maskínu kemur fram að 59 prósent Íslendinga segjast styðja Eflingu í yfirstandandi launadeilu við Reykjavíkurborg og 56 prósent eru hlynnt verkfallsaðgerðum.
Kjarninn 26. febrúar 2020
Yfir fimm þúsund hryssur notaðar í blóðmerahald á síðasta ári
Hægt er að vinna hormón úr blóði hryssa á ákveðnu tímabili meðgöngu og vinna úr því frjósemislyf. Hestahald þar sem framkvæmd er blóðtaka úr hrossum til framleiðslu afurða var stundað á vegum 95 aðila árið 2019.
Kjarninn 26. febrúar 2020
Samkeppniseftirlitið samþykkir kaup Nordic Visitor á Terra Nova
Samkeppniseftirlitið hefur samþykkt kaup Nordic Visitor á ferðaskrifstofunni Terra Nova Sól. Kaupverðið er trúnaðarmál.
Kjarninn 26. febrúar 2020
Meira úr sama flokkiErlent