Verktaki greiddi framkvæmdastjóra GAMMA-félags 58 milljónir til hliðar

Framkvæmdastjóri Upphafs, fasteignafélagsins í eigu sjóðs GAMMA, þáði persónulega háar greiðslur frá verktaka sem hann samdi um að láta hafa milljarða verkefni. Eignir sjóðsins fóru úr tæpum fimm milljörðum í 42 milljónir króna á rúmu ári.

Gamma-6.jpg
Auglýsing

Verk­taka- og þjón­ustu­fyr­ir­tækið VHE ehf., sem var umfangs­mesti fram­kvæmda­að­il­inn í bygg­ingum hund­ruð íbúða fyrir fast­eigna­fé­lagið Upp­haf, greiddi alls 58 millj­ónir króna til Pét­urs Hann­es­son­ar, fram­kvæmda­stjóra Upp­hafs, frá 2015 og fram á mitt ár í fyrra. Greiðsl­urnar fóru beint til Pét­urs eða til félags í hans eigu.

Á sama tíma fengu VHE og und­ir­verk­takar þess ríf­lega sjö millj­arða króna frá Upp­hafi fyrir verk­efni sem samið var beint við verk­taka­fyr­ir­tækið um, í stað þess að fara í útboð og leita bestu kjara. Frá þessu var greint í Kveik á RÚV í kvöld. 

Upp­haf var að öllu leyti í eigu fag­fjár­festa­sjóðs sem var í stýr­ingu hjá GAMMA, og kall­að­ist GAMMA: Novus. Sá sjóður var með bók­fært eigið fé upp á 4,8 millj­arða króna um mitt ár 2018. Sjóð­ur­inn réðst svo í skulda­bréfa­út­boð til að fjár­magna fram­kvæmdir á sínum vegum vorið 2019 og safn­aði 2,7 millj­örðum króna á him­in­háum vöxt­um, eða um 16 pró­sent. 

Auglýsing
Eftir að Kvika hafði keypt GAMMA, og end­ur­metið virði eigna þeirra sjóða sem þar var að finna, var nið­ur­staðan sú að virði eigna Novus væri 42 millj­ónir króna. Í ein­blöð­ungi sem sendur var út til hlut­deild­ar­skír­tein­is­hafa í lok sept­em­ber kom fram að „raun­veru­leg fram­vinda“ verk­efn­is­ins hefði verið ofmet­in.

Málið var litið svo alvar­legum augum innan Kviku að skipt var um alla þá sem stýrt höfðu sjóðn­um, Fjár­mála­eft­ir­lit­inu gert við­vart um stöðu Novus og Grant Thornton ráðið til að fara yfir mál­ið. Á meðal þess sem ákveðið var að skoða var hvort að greiðslur hefðu runnið frá Upp­hafi til félaga sem tengj­ast fyrr­ver­andi fram­kvæmda­stjóra félags­ins, Pétri Hann­essyni.

Segir greiðsl­urnar hafa átt sér „eðli­legar skýr­ing­ar“

Í Kveik í kvöld var greint frá því að í fram­kvæmda­stjóra­tíð Pét­urs hjá Upp­hafi hafi verið stofnað til umfangs­mik­ils við­skipta­sam­bands við VHE, sem er afar skuld­sett verk­taka­fyr­ir­tæki með litla reynslu af stór­tækum fast­eigna­verkum og hafði átt við lausa­fjár­skort að stríða. Samn­ing­arnir sem VHE fékk án útboðs hjá Upp­hafi voru þannig að fast­eigna­fé­lagið bar alla áhætt­una af þeim, en verk­tak­inn enga. 

Kveikur greindi frá því að frétta­menn hans hefði undir höndum gögn sem sýndu greiðslur upp á sam­tals 58 millj­ónir króna til Pét­urs og félags í hans eigu frá VHE á sama tíma og hann var að gera ofan­greinda samn­inga, alls upp á ríf­lega sjö millj­arða króna, við verk­taka­fyr­ir­tæk­ið. 

Í þætti kvölds­ins var haft sam­band við Pétur og Unnar Stein Hjalta­son, aðal­eig­anda og stjórn­ar­for­mann VHE. Þar neit­uðu þeir báðir að tjá sig um málið en nokkrum dögum síðar sendi lög­maður VHE bréf til Kveiks. Þar gengst fyr­ir­tækið við því að hafa greitt Pétri 58 millj­ónir króna fyrir ráð­gjöf og sagði að þótt það mætti taka undir að það að greiðsl­urnar litu illa út ættu þær sér eðli­legar skýr­ing­ar. Þær væru vegna ann­arra fast­eigna­verk­efna en þeirra sem tengd­ust Upp­hafi og því hafi ekki verið neitt óeðli­legt við við­skipta­sam­bandið milli aðil­anna tveggja. 

„Rosa­legar frétt­ir“

Aðrir við­mæl­endur Kveiks sem áttu mikið undir Upp­hafi sögðu greiðsl­unnar hins vegar koma mikið á óvart. Á meðal þeirra var Ingvi Hrafn Ósk­ars­son, sem var stjórn­ar­for­maður Upp­hafs og sjóðs­stjóri Novus. Hann sagði í þætti kvölds­ins að þetta væru „rosa­legar frétt­ir“ og að hann væri „frekar sleg­inn yfir þessu“. 

Þeir sem settu fé í Novu­s-­sjóð­inn voru íslenskir ein­stak­ling­ar, trygg­inga­fé­lög og líf­eyr­is­sjóð­ir. TM tap­aði 300 millj­ónum króna á fjár­fest­ing­unni og VÍS og Sjóvá sitt hvorum 155 millj­ón­un­um. Þrír líf­eyr­is­sjóðir töp­uðu sam­tals 800 millj­ónum króna. Á meðal þeirra sem töp­uðu var Birta líf­eyr­is­sjóð­ur. Ólafur Sig­urðs­son, fram­kvæmda­stjóri hans, sagði í Kveik í kvöld að það þyrfti að rann­saka greiðsl­urnar til Pét­urs. Í þætt­inum kom fram að emb­ætti hér­aðs­sak­sókn­ara hefði fengið afrit af þeim gögnum sem voru þar til umfjöll­un­ar­. ­For­svars­menn Kviku banka lögðu auk þess fram kæru til emb­ætt­is­ins í gær vegna máls­ins þar sem greiðsl­urnar verða rann­sak­aðar sem meint augð­un­ar­brot. 

Sam­kvæmt almennum hegn­ing­ar­lögum getur sá sem gef­ur, lofar eða býður manni sem stjórn­ar ­fyr­ir­tæki í atvinnu­rekstri ­gjöf eða annan ávinn­ing, í þágu hans eða ann­arra, til að fá hann til að gera eitt­hvað eða láta eitt­hvað ógert í bága við starfs­skyldur hans, verið lát­inn sæta fang­elsi allt að fimm árum.

Kjarn­inn fjall­aði ítar­lega um mál­efni GAMMA og Novu­s-­sjóðs­ins í fyrra­haust. Hægt er að lesa yfir­lit yfir þá umfjöllun hér.

Kanna rétt á bótum

GAMMA sendi frá sér yfir­lýs­ingu eftir þátt kvölds­ins þar sem kemur fram að núver­andi for­svars­menn GAMMA hafi verið upp­lýstir um efn­is­at­riði þátt­ar­ins skömmu áður en hann var sendur út. „Rann­sókn máls­ins heyrir undir við­eig­andi yfir­völd og hefur GAMMA til­kynnt emb­ætti hér­aðs­sak­sókn­ara um atvik máls­ins. GAMMA mun jafn­framt, fyrir hönd eig­enda fag­fjár­festa­sjóðs­ins GAMMA: Novus og lán­veit­enda, sem eru fjöldi fjár­festa, kanna rétt til bóta úr höndum þeirra sem í hlut eiga.”

Yfir­stjórn­andi Upp­hafs, sem var til umfjöll­unar í þætt­in­um, hafi látið af störfum hjá Upp­hafi í árs­byrjun 2019. „Í kjöl­far kaupa Kviku banka á öllu hlutafé GAMMA tók nýtt stjórn­enda­teymi til starfa hjá GAMMA á seinni helm­ing árs 2019. “

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Tveggja metra fjarlægð skal ávallt vera milli fólks, hvar sem það kemur saman.
Ertu farin að ryðga í reglum um samkomubann? Hér er upprifjun
Meginlínan í samkomubanni er þessi: Það mega ekki fleiri en tuttugu koma saman og alltaf – sama hversu margir eru saman – skal halda tveggja metra fjarlægð frá næsta manni. Það gildir jafnt á vinnustað, úti í búð og í heimahúsum.
Kjarninn 1. apríl 2020
Hertar sóttvarnaaðgerðir á Vestfjörðum
Gripið hefur verið til hertra sóttvarnaaðgerða í Bolungarvík, Hnífsdal og á Ísafirði. Leik- og grunnskólum verður lokað og samkomubann miðast við fimm manns.
Kjarninn 1. apríl 2020
Dóra Björt Guðjónsdóttir
Stafræn bylting bætir líf borgarbúa
Kjarninn 1. apríl 2020
Klikkið
Klikkið
Klikkið – Starfsemi Hugarafls í samkomubanni
Kjarninn 1. apríl 2020
Steingrímur Ólafsson
Pestir, Inc. og Corp.
Kjarninn 1. apríl 2020
Alma Möller landlæknir á fundinum í dag.
Apple og Google eru að yfirfara íslenska smitrakningaforritið
Bandarísku stórfyrirtækin Apple og Google eru að yfirfara snjallsímaforritið Rakning C-19, sem heilbrigðisyfirvöld hafa látið smíða til að auðvelda smitrakningu á Íslandi. Appið verður aðgengilegt þegar þessari rýni er lokið.
Kjarninn 1. apríl 2020
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir mun mæla með því við Svandísi Svavarsdóttur heilbrigðisráðherra að samkomubann verði framlengt út apríl.
Þórólfur mælir með samkomubanni út mánuðinn: „Veiran mun ekki virða páska“
„Núna reynir virkilega á úthaldið og samstöðuna,“ sagði Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir á upplýsingafundi yfirvalda í dag. Hann mun gera tillögu til heilbrigðisráðherra um framlengingu samkomubanns út apríl.
Kjarninn 1. apríl 2020
Drífa Snædal, forseti ASÍ.
Nú reyni á samstöðu verkalýðshreyfingarinnar sem aldrei fyrr
Miðstjórn ASÍ telur að nú reyni á samstöðu verkalýðshreyfingarinnar sem aldrei fyrr og skýra sýn. Þá sé málflutningur SA bæði rangur og villandi.
Kjarninn 1. apríl 2020
Meira úr sama flokkiInnlent