Telur lög hafa verið brotin við sölu á hlut í Íslandsbanka og vill láta rifta hluta viðskipta

Sigríður Benediktsdóttir, sem sat í rannsóknarnefnd Alþingis um bankahrunið, segir að sala á hlutum í Íslandsbanka til lítilla fjárfesta í lokuðu útboði brjóti í bága við lög um sölumeðferð eignarhluta ríkis í fjármálafyrirtækjum.

Sigríður Benediktsdóttir.
Sigríður Benediktsdóttir.
Auglýsing

Sig­ríður Bene­dikts­dótt­ir, hag­fræð­ingur við Yale háskóla og fyrr­ver­andi fram­­kvæmda­­stjóri fjár­­­mála­­stöð­ug­­leika­sviðs Seðla­­banka Íslands, seg­ist telja að lög um sölu­með­ferð eign­ar­hluta rík­is­ins í fjár­mála­fyr­ir­tækjum hafi verið brotin við sölu á hlut rík­is­ins í Íslands­banka fyrir rúmum tveimur vik­um. 

Hún segir í sam­tali við Kjarn­ann að þegar yfir 150 aðilar séu valdir til að kaupa magn bréfa sem sé svo lítið að það hefði ekki hreyft við mark­aðsvirði Íslands­banka ef þeir hefur keypt á eft­ir­mark­aði þá brjóti það í bága við 3. grein og mögu­lega einnig 2. grein umræddra laga. „Á grund­velli þess þarf ein­hver að axla ábyrgð fyrir að hafa heim­ilað þetta og auk þess þarf að rifta þessum við­skiptum við ein­stak­linga og ehf., enda eru þau ekki í sam­ræmi við lög og kaup­endum og miðl­urum hefði mátt vera það ljóst sem og því stjórn­valdi sem heim­il­aði þetta.“

Sig­ríður var einn þriggja sem mynd­uðu rann­­sókn­­ar­­nefnd Alþingis um banka­hrunið sem skil­aði umfangs­­mik­illi skýrslu í apríl 2010. Hún sat einnig um nokk­urra ára skeið í banka­ráði Lands­bank­ans.

Auglýsing

Margir litlir aðilar fengu að kaupa

Banka­sýsla rík­is­ins, fyrir hönd íslenska rík­is­ins, seldi 22,5 pró­sent hlut í Íslands­banka í lok­uðu útboði til 207 fjár­festa fyrir 52,65 millj­arða króna. Hóp­ur­inn fékk sam­tals 2,25 millj­arða króna afslátt af mark­aðsvirði og kostn­aður við útboðið var um 700 millj­ónir króna. 

Í lok síð­ustu viku var greint frá því að alls 59 fjár­festar hafi keypt fyrir minna en 30 millj­ónir króna og 20 fyrir 30-50 millj­ónir króna. Alls 167 aðilar keyptu fyrir 300 millj­ónir króna eða minna. Auk þess var hluti seldur til erlendra skamm­tíma­sjóða sem keyptu líka umtals­verðan hlut í Íslands­banka í fyrra­sum­ar, en seldu sig hratt niður á fyrstu dögum eftir að bank­inn var skráður á mark­að. 

Fram­kvæmd útboðs­ins hefur verið harð­lega gagn­rýnd, meðal ann­ars á Alþingi, vegna ofan­greinds og sagt að sölu­ferlið hafi verið kynnt þannig að fara ætti þessa leið, svo­kall­aða til­boðs­leið, til að fá inn stóra fjár­festa sem ætl­uðu sér að vera eig­endur bank­ans til lengri tíma. Það hafi ekki orðið raun­in. 

Lög grund­völluð á skýrslu rann­sókn­ar­nefnd­ar­innar

Frum­varp um lög um sölu­með­ferð eign­ar­hluta rík­is­ins í fjár­mála­fyr­ir­tækjum var lagt fram í sept­em­ber 2012.

Í grein­ar­gerð sem fylgdi með því sagði meðal ann­ars: „Ljóst má vera að afdrátt­ar­lausar reglur með skýrri umgjörð þurfa að gilda um sölu á eign­ar­hlutum rík­is­ins í fjár­mála­fyr­ir­tækj­um. Skýrsla rann­sókn­ar­nefndar Alþingis sýnir fram á nauð­syn þess, þar sem sett er fram sú skoðun að við söl­una á bönk­unum árin 2002–2003 hafi Alþingi haft ríkar ástæður til að taka afstöðu til grund­vall­ar­for­sendna varð­andi sölu og fyr­ir­komu­lag hennar í sér­stakri lög­gjöf um sölu­heim­ild­ina. Taka má undir það að fyrri aðkoma Alþingis við und­ir­bún­ing á sölu á eign­ar­hlutum í við­skipta­bönkum hafi ekki verið nægj­an­leg og þarf breyt­ing að verða á því til þess að tryggja megi að hafið sé yfir vafa að jafn­ræði og gagn­sæi sé tryggt við sölu eign­ar­hluta í fjár­mála­fyr­ir­tækj­um. Ferlið þarf að vera skýrt, meg­in­sjón­ar­mið skil­greind og hlut­verk hvers aðila í sölu­ferl­in­u.“ 

Því var frum­varpið meðal ann­ars grund­vallað á skýrslu rann­sókn­ar­nefndar Alþing­is, sem Sig­ríður Bene­dikts­dóttir átti sæti í. 

Frum­varpið var sam­þykkt í des­em­ber 2012. Þriðja grein lag­anna fjallar um meg­in­reglur við sölu­með­ferð. Í grein­inni seg­ir: „Þegar ákvörðun er tekin um und­ir­bún­ing og fram­kvæmd sölu­með­ferðar eign­ar­hluta skal áhersla lögð á opið sölu­ferli, gagn­sæi, hlut­lægni og hag­kvæmni. Með hag­kvæmni er átt við að leitað sé hæsta verðs eða mark­aðs­verðs fyrir eign­ar­hluti. Þess skal gætt að skil­yrði þau sem til­boðs­gjöfum eru sett séu sann­gjörn og að þeir njóti jafn­ræð­is. Þá skal við sölu kapp­kosta að efla virka og eðli­lega sam­keppni á fjár­mála­mark­að­i.“

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Sonur mannsins með leppinn: „Svona flúði ég vígasamtök föður míns“
Dakota Adams, sonur leiðtoga vígasamtakanna the Oath Keepers, ólst upp við að heimsendir væri í nánd og að öruggast væri að klæðast herklæðum og eiga sem flestar byssur. Dakota tókst að frelsa móður sína og yngri systkini frá heimilisföðurnum.
Kjarninn 5. desember 2022
Pétur Krogh Ólafsson hefur verið ráðinn í nýtt starf hjá Veitum.
Aðstoðarmaður borgarstjóra ráðinn, án auglýsingar, í nýja yfirmannsstöðu hjá Veitum
Pétur Krogh Ólafsson hefur verið ráðinn í nýtt starf þróunar- og viðskiptastjóra hjá Veitum, dótturfélagi Orkuveitu Reykjavíkur. Starfið var ekki auglýst, samkvæmt svari sem Kjarninn fékk frá Orkuveitunni.
Kjarninn 5. desember 2022
María Heimisdóttir.
María hættir – Vill ekki taka ábyrgð á vanfjármagnaðri stofnun
María Heimisdóttir hefur sagt upp störfum sem forstjóri Sjúkratrygginga Íslands. Hún segist ekki vilja taka ábyrgð á vanfjármagnaðri stofnun.
Kjarninn 5. desember 2022
Samtal við samfélagið – English
Samtal við samfélagið – English
Samtal við samfélagið – Migration and Integration in the Era of Climate Change
Kjarninn 5. desember 2022
Samtal við samfélagið
Samtal við samfélagið
Samtal við samfélagið – Fólksflutningar og samþætting á tímum loftslagsbreytinga
Kjarninn 5. desember 2022
Helga Árnadóttir hannar og myndskreytir Lestar Flóðhesta
Lestrar Flóðhestar eru fjölskylduverkefni
Lestrar Flóðhestar eru ný spil fyrir börn sem eru að taka sín fyrstu skref í lestri. „Okkur fannst vanta eitthvað fjörugt og skemmtilegt í lestrarúrvalið fyrir byrjendur,“ segir Helga Árnadóttir sem hannar og myndskreytir spilin.
Kjarninn 5. desember 2022
Guðmundur Björgvin Helgason ríkisendurskoðandi á fundi stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar.
„Þetta er bara eins og að fara með rangt barn heim af róló“
Guðmundur Björgvin Helgason ríkisendurskoðandi skaut föstum skotum að forsvarsmönnum Bankasýslunnar á fundi stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar og sakaði Lárus Blöndal um að hafa talað gegn betri vitund er hann sjálfur kom fyrir nefndina.
Kjarninn 5. desember 2022
Þórður Snær Júlíusson
Er Tene nýju flatskjáirnir eða eru kerfin og þeir sem stjórna þeim kannski vandamálið?
Kjarninn 5. desember 2022
Meira úr sama flokkiInnlent