Um þrír milljarðar jarðarbúa hafa ekki fengið einn einasta skammt

Á síðustu mánuðum hefur framleiðsla á bóluefnum og dreifing þeirra aukist til muna. Það eru hins vegar ekki fátækustu ríki heims sem eru að fá skammtana, líkt og stefnt var að.

Ávaxtasali fer um götur Kampala með varning sinn á reiðhjóli.
Ávaxtasali fer um götur Kampala með varning sinn á reiðhjóli.
Auglýsing

Aðeins lít­ill hluti þess bólu­efnis sem dreift hefur verið um heims­byggð­ina hefur ratað til fátæk­ustu íbú­anna. Gjáin milli ríkra og fátækra, sem var djúp fyr­ir, hefur því dýpkað enn meira vegna far­ald­urs COVID-19. Þetta er meðal þess sem fram kemur í nýrri rann­sókn Þró­un­ar­á­ætl­unar Sam­ein­uðu þjóð­anna (UND­P).

Í sept­em­ber síð­ast­liðnum setti Alþjóða heil­brigð­is­mála­stofn­unin (WHO) fram það metn­að­ar­fulla mark­mið að 70 pró­sent allra jarð­ar­búa yrðu bólu­settir um mitt árið 2022. Þá höfðu aðeins rétt rúm­lega þrjú pró­sent íbúa fátæk­ustu ríkj­anna fengið að minnsta kosti einn skammt af bólu­efni en yfir 60 pró­sent íbúa þeirra efna­meiri.

Nú, sex mán­uðum síð­ar, erum við ekki einu sinni að nálg­ast það að ná þessu mark­miði WHO.

Auglýsing

Fram­leiðsla á bólu­efnum hefur auk­ist stór­kost­lega á þessum tíma en einnig ójöfn­uður þegar kemur að dreif­ingu þeirra. Aðeins eitt pró­sent af þeim tæp­lega 11 millj­örðum skammta sem hefur verið dreift hefur ratað til efna­minni landa.

„Þetta þýðir að 2,8 millj­arðar manna í heim­inum eru enn að bíða eftir að fá sína fyrstu spraut­u,“ segir til­kynn­ingu UNDP. Stofn­unin segir að þessi mis­munun stefni öryggi og heilsu allra í hættu. Ekki aðeins auki þetta hætt­una á því að far­ald­ur­inn drag­ist á lang­inn heldur hægi einnig á efna­hags­bata heilu land­anna – landa sem geta þá ekki greitt af lánum sínum eða fjár­fest í grunn­þjón­ustu. Atvinnu­leysi er enn útbreitt og skuldir fólks og heim­ila hækka.

Ríkin sunnan Sahara verst sett

Rann­sókn UNDP leiddi í ljós að Afr­íku­ríki sunnan Sahara, m.a. Búrúndi og Aust­ur-­Kongó eru verst sett. Þar er innan við eitt pró­sent íbúa bólu­sett. Utan Afr­íku eru Haítí og Jemen í verstu stöð­unni en þar eru innan við tvö pró­sent íbúa bólu­sett.

UNDP segir að ef efna­minni ríki hefðu haft sama bólu­setn­ing­ar­hlut­fall og þau efna­meiri í sept­em­ber á síð­asta ári (um 54 pró­sent) hefði verg lands­fram­leiðsla þeirra verið 16 millj­örðum Banda­ríkja­dala meiri í fyrra en raun bar vitni. Þau ríki sem töp­uðu mest af órétt­látri dreif­ingu bólu­efna í far­aldr­inum sam­kvæmt grein­ingum UNDP eru Eþíópía, Aust­ur-­Kongó og Úganda.

Auglýsing

Þótt far­ald­ur­inn og aðgerðir vegna hans hafi komið illa niður á vinn­andi fólki alls staðar í heim­inum er him­inn og haf á milli áhrif­anna sem fólk í efna­meiri ríkjum varð fyrir og þeirra efna­minni. Rík­ari lönd fóru í rík­is­kass­ann og greiddu út alls konar bætur og styrki en því var og er almennt ekki fyrir að fara í fátæk­ari lönd­um. Raunin er sú að bóta­greiðsl­ur, ef ein­hverjar voru, dróg­ust saman enda engir djúpir rík­is­kassar að grafa í.

Brýnt er að leið­rétta þessa órétt­látu dreif­ingu bólu­efna sem fyrst og auka á sama tíma aðgang að fjár­magni, svo sem í gegnum Alþjóða gjald­eyr­is­sjóð­inn, að mati UNDP.

„Ef ekki verður tekið á ójafnri dreif­ingu bólu­efna sem fyrst þá verða afleið­ing­arnar grafal­var­leg­ar,“ segir í skýrslu UNDP. Líkt og Michelle Bachel­et, yfir­maður mann­rétt­inda­mála hjá Sam­ein­uðu þjóð­unum seg­ir, þá þarf að auka sam­vinnu ríkja til að dreifa bólu­efnum til að ná því sam­eig­in­lega mark­miði að stöðva fram­gang far­ald­urs­ins alls stað­ar. Áfram­hald­andi ójöfn­uður mun ýta undir mis­rétti, átök og ofbeldi og upp­bygg­ing hag­kerfa efna­minni landa, sem náðst hefur árangur í síð­ustu ár, tap­ast.

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Sonur mannsins með leppinn: „Svona flúði ég vígasamtök föður míns“
Dakota Adams, sonur leiðtoga vígasamtakanna the Oath Keepers, ólst upp við að heimsendir væri í nánd og að öruggast væri að klæðast herklæðum og eiga sem flestar byssur. Dakota tókst að frelsa móður sína og yngri systkini frá heimilisföðurnum.
Kjarninn 5. desember 2022
Pétur Krogh Ólafsson hefur verið ráðinn í nýtt starf hjá Veitum.
Aðstoðarmaður borgarstjóra ráðinn, án auglýsingar, í nýja yfirmannsstöðu hjá Veitum
Pétur Krogh Ólafsson hefur verið ráðinn í nýtt starf þróunar- og viðskiptastjóra hjá Veitum, dótturfélagi Orkuveitu Reykjavíkur. Starfið var ekki auglýst, samkvæmt svari sem Kjarninn fékk frá Orkuveitunni.
Kjarninn 5. desember 2022
María Heimisdóttir.
María hættir – Vill ekki taka ábyrgð á vanfjármagnaðri stofnun
María Heimisdóttir hefur sagt upp störfum sem forstjóri Sjúkratrygginga Íslands. Hún segist ekki vilja taka ábyrgð á vanfjármagnaðri stofnun.
Kjarninn 5. desember 2022
Samtal við samfélagið – English
Samtal við samfélagið – English
Samtal við samfélagið – Migration and Integration in the Era of Climate Change
Kjarninn 5. desember 2022
Samtal við samfélagið
Samtal við samfélagið
Samtal við samfélagið – Fólksflutningar og samþætting á tímum loftslagsbreytinga
Kjarninn 5. desember 2022
Helga Árnadóttir hannar og myndskreytir Lestar Flóðhesta
Lestrar Flóðhestar eru fjölskylduverkefni
Lestrar Flóðhestar eru ný spil fyrir börn sem eru að taka sín fyrstu skref í lestri. „Okkur fannst vanta eitthvað fjörugt og skemmtilegt í lestrarúrvalið fyrir byrjendur,“ segir Helga Árnadóttir sem hannar og myndskreytir spilin.
Kjarninn 5. desember 2022
Guðmundur Björgvin Helgason ríkisendurskoðandi á fundi stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar.
„Þetta er bara eins og að fara með rangt barn heim af róló“
Guðmundur Björgvin Helgason ríkisendurskoðandi skaut föstum skotum að forsvarsmönnum Bankasýslunnar á fundi stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar og sakaði Lárus Blöndal um að hafa talað gegn betri vitund er hann sjálfur kom fyrir nefndina.
Kjarninn 5. desember 2022
Þórður Snær Júlíusson
Er Tene nýju flatskjáirnir eða eru kerfin og þeir sem stjórna þeim kannski vandamálið?
Kjarninn 5. desember 2022
Meira úr sama flokkiInnlent