Þessi færsla er úr eldra greinasafni Kjarnans og gæti þess vegna birst furðulega.

Hinn holdlegi kraftur

orrihardarson.jpg
Auglýsing

Þor­geir Tryggva­son, Toggi, mun sinna bókaum­fjöllun fyrir Kjarn­ann fram að jólum en margar bækur eru að koma út þessa dag­ana. Jóla­bóka­flóðið nær svo hámarki í des­em­ber.

Að þessu sinni er það bókin Stund­ar­fró, eftir Orra Harð­ar­son sem er til umfjöll­un­ar.

Stund­ar­fró

Auglýsing

Höf­und­ur: Orri Harð­ar­son

Útgáfa: Sögur útgáfa

stundarfróRit­gleði ein­kennir þessa fyrstu skáld­sögu Orra Harð­ar­son­ar. Hann nýtur þess að segja þessa sögu sem fyrir vikið verður létt og hrað­fleyg þó við­fangs­efnin séu ef grannt er skoðað alls engin froða, og hann ekk­ert að reyna að láta líta svo út.

Þó sögu­sviðið sé Inn­bær­inn á Akur­eyri, 101 Reykja­vík og Strikið í Kaup­manna­höfn en ekki ver­búð eða lúkar þá eru við­fangs­efnin þau sömu og í Hrognin eru að koma hjá Bubba, slags­mál, ríð­ing­ar, fyll­erí. Eða í mik­il­væg­is­röð: Fyll­erí, ríð­ing­ar, slags­mál.

Það sleppur eng­inn létt frá þessum dansi, þó skemmt­ana­skatt­ur­inn legg­ist af mis­mun­andi þunga á per­són­urn­ar. Er það ekki alltaf þannig

Stund­ar­fró togar í nostal­gýgju­streng­ina í tauga­kerfi manns sem eyddi stórum hluta af árum 17 til 20 á Akur­eyri með sann­fær­andi lýs­ingum á líf­inu þar. Ég sé að menn hampa bók­inni fyrir að vera fyrsta skáldsagan í langan tíma sem ger­ist þar í bæ og gerir and­rúms­loft­inu þar áhuga­verð skil. Undir það get ég tek­ið. Upp­hafs­hluti bók­ar­inn­ar, og þeir sem síðar koma og fjalla um lífið á eyr­inni eru „spot-on“. Það sama verður að segja um gæða­blóðið Agnar Má, sem Dísa, ein þriggja meg­in­per­sóna bók­ar­inn­ar, tekur saman við eftir að önnur þeirra, skáldið Arin­björn Hval­fjörð, gengur henni úr greip­um. Það er eitt­hvað dásam­lega „ak­ur­eyrskt“ við mann­inn, og í frá­sagn­ar­fjör­inu í kringum hann minnir Orri mig einna helst á Einar Kára­son. Víðar reynd­ar.

Ein leið til að greina Stund­ar­fró er að horfa á hana sem þrí­leik, með þremur stórum „sen­um“ þar sem hver aðal­per­sóna um sig fær að skína í sínum hluta. Upp­hafs­hlut­inn á Akur­eyri er með ömm­una Aðal­steinu í miðju þó atburða­rásin hverf­ist um næturæv­in­týri barna­barns­ins í kjall­ar­anum og ungskálds­ins að sunn­an, en þó ekki síst um alkó­hólista­hegðun skálds­ins. Mið­part­ur­inn segir frá Dísu, höf­uð­borg­ar­heim­sókn hennar til að end­ur­heimta elsk­hug­ann, og er nán­ast hrein­rækt­aður farsi. Í lokakafl­anum - Arin­bjarn­ar­kafla - víkur sög­unni til Kaup­manna­hafnar þar sem skáldið býr við illan kost og handan við brenndar brýr. Harm­leikur hans snýst upp í hálf­gert meló­drama þegar Dísa og hennar fjöl­skylda heim­sækir okkar forna höf­uð­stað.

Innan um og með­fram þessum þremur stólpu ger­ist auð­vitað margt og mik­ið, per­són­urnar ýmist sigla lífi sínu í strand eða kosta því til sem þarf til að koma því áfram.

Per­sónu­sköp­un, and­rúms­loft, plott. Allt fínt. Kannski má kvarta smá yfir að for­tíð­ar­saga og inn­gangs­lýs­ing Aðal­steinu ömmu vanti ein­hvers­konar lokun í bók­ar­lok. Eins getur far­sa­kennd atburða­rás mið­hlut­ans og meló­dramat­ísk enda­lokin stuð­að. Vel má ímynda sér að það stíl­bragð að vitna títt í popp­söng­texta þreyti ein­hverja les­end­ur. Þeir pirr­uðu mig ekki, þó fyrr­nefndu atriðin tvö hafi mér þótt vera á lín­unni með að skemma sög­una.

Þegar upp er staðið er þetta samt aðal­lega kröftug og úthugsuð saga sem skemmtir, hlægir og hryllir mann. Gott mál bara.

Eitt af vel heppn­uðum stíl­brögðum Orra er lýs­ingin á sjálfs­blekk­ingu drykkju­bolt­ans Arin­bjarn­ar:

„Innra með honum mætt­ust gjarnan nokk­urs konar meiri­hluta­stjórn og stjórn­ar­and­staða. Máli beggja tal­aði hann sam­visku­sam­lega en gætti þess þó jafnan að stjórnin hefði and­stöð­una und­ir. Sú síð­ar­nefnda var einatt rödd skyn­sem­inn­ar. Það var sjaldn­ast heill­andi að halda með henni. Og oft lét Arin­björn hana leið­ast út i eitt­hvert ömur­legt mál­þóf.“

WOW air gríman fallin
Skiptastjórar þrotabús WOW air telja að flugfélagið hafi í síðasta lagi verið ógjaldfært um mitt síðasta ár. Þrátt fyrir það réðist WOW air í skuldabréfaútgáfu sem byggði á upplýsingum um annað.
Kjarninn 23. ágúst 2019
Íslendingar eyddu minna erlendis
Í júlí var mesti samdráttur í kortaveltu Íslendinga erlendis síðan í október 2009, alls dróst veltan saman um 5,3 prósent. Færri brottfarir Íslendinga í kjölfar falls WOW air skýra að hluta til samdráttinn.
Kjarninn 22. ágúst 2019
Stefán Ólafsson
Verðbólguskot gengur yfir
Kjarninn 22. ágúst 2019
Pólverjar rjúfa 20 þúsund íbúa múrinn á Íslandi
Pólskum ríkisborgurum fjölgaði hér á landi um 5 prósent á átta mánuðum.
Kjarninn 22. ágúst 2019
Hörður Arnarson
Hið rétta um raforkuverð til stórnotenda
Kjarninn 22. ágúst 2019
Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, formaður Miðflokksins.
Leggur til að Bretland gerist tímabundið aðili að EES-samningnum
Formaður Miðflokksins og fyrrverandi forsætisráðherra telur að Bretar muni blómstra eftir útgöngu úr Evrópusambandinu.
Kjarninn 22. ágúst 2019
Vilja koma í veg fyrir að almannaheillafélög verði misnotuð
Nýr fræðslubæklingur hefur verið gefinn út sem beinist að því að fræða almannaheillafélög um góða stjórnarhætti til að koma í veg fyrir að starfsemi þeirra sé misnotuð.
Kjarninn 22. ágúst 2019
Raunlækkun á fasteignaverði síðustu 12 mánuði
Tólf mánaða hækkun vísitölu íbúðaverðs á höfuðborgarsvæðinu náði rúmlega átta ára lágmarki í júlí þegar hún mældist einungis 2,93 prósent. Á sama tíma mældist tólf mánaða verðbólga 3,1 prósent.
Kjarninn 22. ágúst 2019
Meira úr sama flokkiKjarnafæði
None