Þessi færsla er úr eldra greinasafni Kjarnans og gæti þess vegna birst furðulega.

Úr ríki brosanna

afr--ka6.jpg
Auglýsing

Þorgeir Tryggvason, Toggi, mun sinna bókaumfjöllun fyrir Kjarnann fram að jólum en margar bækur eru að koma út þessa dagana. Jólabókaflóðið nær svo hámarki í desember.

Afríka - ást við aðra sýn

Höfundur: Stefán Jón Hafstein

Auglýsing

Útgefandi: Ísland ehf.

afrikaastÆtti kannski að skikka menn sem fara erinda á borð við þau sem Stefán Jón Hafstein fór til Afríku að gera grein fyrir sér með einhverjum svona hætti í máli og myndum?

Kannski ekki, það eru svo sannarlega ekki allir jafn ritfærir, jafn flinkir með myndavélina eða eins snjallir að skafa utan af og miðla kjarna málsins. Sennilega yrðum við fljótt áhugalaus og pirruð á skýrslugerðinni.

Það er mjög auðvelt að gera mann pirraðan og áhugalausan þegar lýst er yfirþyrmandi ástandi í fjarlægum heimshlutum. Fylla mann ófrjórri sektarkennd og/eða bræði yfir vonsku heimsins, heimsku kapítalismans og afskiptaleysi Guðs. Öllu snúnara er að gefa tilfinningu fyrir raunsærri sýn sem þó neitar að gefast upp án þess að kalla beinlínis eftir byltingu.

Það tekst Stefáni. Afríka – ást við aðra sýn er stundum sjokkerandi, aldrei tilfinningaklámfengin en alltaf vekjandi.

Samt: Afríka? Stefán sýnir á skýran hátt og leggur útaf því hvernig hin illræmda Mercator-vörpun hefur blekkt okkur um stærð álfunnar (hún er Afríka8stærri en hún virðist á kortum og þið haldið), en á sama tíma smættar hann hana niður með því að byrja of margar setningar á „Afríka er“, með því að alhæfa um álfuna alla út frá viðamikilli reynslu sinni í Namibíu og Malaví og ferðalögum annað. En Túnis og Tansanía, Tsjad og Svasíland, Gana og Sómalía. Af hverju ekki bara að sýna hinni risastóru álfu þá virðingu að nota nafn hennar aðeins sparlegar?

Þegar Stefán beinir sjónum sínum að tilteknum stöðum, staðbundnum aðstæðum, vandamálum og möguleikum, er hann bestur.

Einn besti kaflinn er sá sem útlistar stöðu hinna sárafátæku og möguleika þeirra til að brjótast út úr stöðu sinni  Sem eru vægast sagt þröngir, og Stefáni tekst mjög vel að skýra hvernig stigsmunur getur orðið eðlismunur á jöðrum velmegunarkvarðans. Eins eru endurteknar hugleiðingar um grundvallarmikilvægi menntunar og undir hvað högg hún á að sækja í hefðbundnum hungurmarkasamfélögum frábærir textar. Og þungbærir.

Stefán notar samanburð við Ísland óspart, ekki síst til að tengja tímasetningu sögulegra atburða við eitthvað sem við þekkjum. Þetta er oftast gagnlegt, kannski magnaðast þegar Stefán sviðsetur nýlendutímann og afleiðingar hans á Íslandi:

„Ímyndum okkur að Ísland hefði hlotið svipuð örlög í staðinn fyrir stjórnarskrá frá Dönum á síðari hluta nítjándu aldar. Bretar tekið Austurland, sett landstjóra, skipt út gömlu sýslumönnunum og hreppstjórunum og skipað nýja forréttindastétt. … Þjóðverjar hefðu tekið Suðurland, sent hingað þúsund bændur og látið taka bestu sveitirnar og býlin fyrir sjálfa sig en ýtt hinum hokrandi Íslendingum sem ekkert kunnu til verka út á Reykjanesskaga.“

Ritstjóri hefði hinsvegar átt að stoppa hann af í kaflanum um dýrin í Ethosa-friðlandinu og benda honum á líkingamálið þar væri alls ekki að vinna vinnuna sína.

Eins hefði hann átt að láta höfundinn skrifa myndatexta við hinar fjölmörgu og frábæru myndir sem prýða bókina. Mynd segir meira en þúsund orð (sem er rangt, reyndar) en vel skrifaður myndatexti hækkar gildi hennar um allan helming.

Þetta er fín bók. Fólk þarf að vera fjári vel upplýst til að verða ekki betra fólk af því að lesa og skoða þessa vel skrifuðu, vel hugsuðu, vel mynduðu og vel meintu skýrslu.

Gefðu Afríku. Hún er um framtíðina. Allir geta tekið krimmana á bókasafninu.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Árvakur hf. gefur út Morgunblaðið, mbl.is og útvarpsstöðina K100.
Útgáfufélag Morgunblaðsins tapaði 75 milljónum þrátt fyrir 100 milljóna ríkisstyrk
Tap Árvakurs, útgáfufélags Morgunblaðsins, minnkaði um 135 milljónir á milli ára. Framkvæmdastjóri fyrirtækisins þakkar veigamiklum hagræðingaraðgerðum fyrir það að reksturinn hafi batnað þrátt fyrir veirufaraldurinn.
Kjarninn 26. júlí 2021
Joe Biden Bandaríkjaforseti.
Bandaríkin ætla að halda ferðabanni gagnvart Evrópu til streitu enn um sinn
Íslendingar og aðrir Evrópubúar munu ekki geta sótt Bandaríkin heim alveg á næstunni án þess að hafa sérstakar undanþágur. Í ljósi útbreiðslu delta-afbrigðis kórónuveirunnar hefur Bandaríkjastjórn ákveðið að halda núverandi ferðatakmörkunum í gildi.
Kjarninn 26. júlí 2021
Eyþór Eðvarðsson
Fjórar spurningar um loftslagsmál sem kjósendur þurfa að fá svar við
Kjarninn 26. júlí 2021
Þrettán starfsmenn Landspítalans í einangrun
Um helgina komu upp smit hjá starfsmönnum í nokkrum starfseiningum Landspítala. Rakning er langt komin og þrettán starfsmenn eru komnir í einangrun og nokkur fjöldi starfsmanna og sjúklinga í sóttkví.
Kjarninn 26. júlí 2021
Benedikt Jóhannesson, einn stofnenda Viðreisnar, mun starfa áfram með flokknum.
Sættir hafa náðst hjá Viðreisn og Benedikt starfar áfram innan flokksins
Benedikt Jóhannesson fyrrverandi formaður Viðreisnar greinir frá því í dag að samkomulag hafi náðst um að hann starfi áfram með flokknum.
Kjarninn 26. júlí 2021
Meirihluti þjóðarinnar er bólusettur og meirihluti þeirra sem eru að greinast með veiruna er bólusettur.
116 óbólusettir greinst á einni viku
Um 64 prósent þeirra sem eru með COVID-19 á landinu eru á aldrinum 18-39 ára. Flestir sem greinst hafa síðustu daga eru bólusettir en 116 óbólusettir einstaklingar hafa greinst með veiruna á einni viku.
Kjarninn 26. júlí 2021
Þórður Snær Júlíusson
Endalok tálmyndar um endurkomu hins eðlilega lífs
Kjarninn 26. júlí 2021
Himinn og haf skilja fátækari ríki heims og þau ríkari að þegar kemur að bólusetningum.
Þórólfur: Hægt að hafa margar skoðanir á siðferði bólusetninga
Að baki þeirri ákvörðun að gefa fólki bólusettu með Janssen örvunarskammt býr að sögn sóttvarnalæknis sú stefna að reyna að bólusetja sem flesta hér á landi með áhrifaríkum hætti. 1,32 prósent íbúa fátækustu ríkja heims hafa verið bólusett.
Kjarninn 26. júlí 2021
Meira úr sama flokkiKjarnafæði
None