Þú veist hvernig þetta er

II

Fyrir rán, með því að hafa mið­viku­dag­inn 25. maí 2016, við strætó­skýli að Nýbýla­vegi, á móts við Álfa­brekku í Kópa­vogi, veist að B og hót­að, með því að ota að honum kúbeini sem hann hafði í hendi og segja til hans „þú veist hvernig þetta er“, en í kjöl­farið afhenti B honum úlpu sína, veski og Iphone 5c snjall­síma. (007-2016-30124)

Telst þetta varða við 252. gr. almennra hegn­ing­ar­laga nr. 19/1940.

Auglýsing

Íslend­ingar eru ekk­ert sér­stakir, hvorki sér­stak­lega slæmir né sér­stak­lega góðir þótt þeir geti spilað ágætan fót­bolta, þjálfað hand­boltalið, gert vin­sæla tón­list, gengið út úr sjón­varps­við­töl­um, sett banka­kerfi á haus­inn og hvað­eina sem ykkur dettur í hug. Aðrar þjóðir geta þetta allt líka og gera þetta oft.

En við höfum auð­vitað ein­kenn­andi takta og á meðal þeirra er að gera sífellt ráð fyrir að allt redd­ist af sjálfu sér, eins og aðrir hafa farið vel yfir.

En jafn­vel það er varla ein­stakt, heldur frekar ein­kenni á vest­rænum vel­ferð­ar­sam­fé­lögum þar sem inn­við­irnir eru þannig úr garði gerðir að hlutir hafa einmitt til­hneig­ingu til að redd­ast þótt látið sé reka á reið­an­um, svona innan eðli­legra vik­marka. Með öðrum orð­um: lífs­bar­áttan er víða harð­ari. Við höfum meira svig­rúm fyrir kæru­leysi og hefn­ist síður fyrir það hér en öðrum sums staðar ann­ars stað­ar. Og við erum sann­ar­lega meira ligeglad en Dan­ir, sem bjuggu samt til orð­ið.

Kúbein og klíník

Þetta við­horf (eða fíló­sófía – kannski bara stemmn­ing?) er sum­part fal­legt og bjart­sýnt og eft­ir­sókn­ar­vert en samt aðal­lega frekar útjaskað og jafn­vel skað­legt. Það er hins vegar bara land­vætta­hliðin á pen­ingi sem á sér aðra enn apat­ísk­ari hlið. Ef það væri mynd af sjáv­ar­fangi á henni þá væri það eitt­hvað mjög hlut­laust, eins og þang.

Sú hlið birt­ist meðal ann­ars í til­vitn­un­inni hér í upp­hafi pistils­ins, sem fengin er úr nýupp­kveðnum dómi Hér­aðs­dóms Reykja­ness. Þar segir frá veg­far­anda sem stóð og beið eftir strætó við Nýbýla­veg þegar hann var rændur af manni sem beitti fyrir sig kúbeini og þess­ari ofur­klínísku setn­ingu: „Þú veist hvernig þetta er.“

Þessi setn­ing er dásam­leg í ein­fald­leika sínum og sýður niður í rót­sterkan essens allan sam­an­lagðan lífs­leiða fyrsta heims­ins. Þarna er á ferð vopn­aður ræn­ingi og hann æpir ekki hót­an­ir, bölvar ekki eða ragn­ar, hann gnístir ekki tönn­um, óða­mála í spít­t­vímunni, hann lætur duga að segja „þú veist hvernig þetta er“ og hefur úlpu, síma og veski upp úr krafs­inu. Þessi sena á heima í dystópískri grín­mynd. Það er ekki er nóg með að þessi yrð­ing feli í sér yfir­lýs­ingu þess sem hana mælir um algjöra upp­gjöf hans gagn­vart hlut­skipti sínu í líf­inu, heldur gerir hún líka ráð fyrir sams konar upp­gjöf við­tak­and­ans, sem væri auð­vitað óskamm­feilið út af fyrir sig ef það væri ekki svona full­kom­ið.

Alls­herj­ar­upp­gjöfin

Þetta er í raun mun algeng­ara við­kvæði í íslenskri umræðu en „þetta reddast“.

Nokkrum atkvæða­greiðslum var frestað á Alþingi í gær vegna þess að of fáir þing­menn voru mættir í vinn­una. Þeir voru allir heima í kjör­dæmi, vænt­an­lega að lofa því að flytja þangað hinar og þessar háskóla­náms­brautir fengju þeir braut­ar­gengi í kosn­ing­um. Þegar þetta var gagn­rýnt þá greip þing­for­seti, efn­is­lega, í svar níhíl­íska Nýbýla­veg­ar­ræn­ingj­ans: Þessar fjar­vistir eru eðli­leg­ar. Þið vitið hvernig þetta er.

Ein­hverju fólki mis­býður að sex árum eftir útgáfu skýrslu Rann­sókn­ar­nefndar Alþing­is, þar sem him­in­háar bón­us­greiðslur til banka­starfs­manna voru gagn­rýndar harð­lega, skuli Kaup­þing vera hrokkið aftur í sama farið og stefni að því að greiða helstu lyk­il­starfs­mönnum sínum vel á annan millj­arð í kaupauka. Þegar fal­ast er eftir svörum fást þær upp­lýs­ingar að allt sé þetta í sam­ræmi við lög, þið vitið hvernig þetta er, en ann­ars ætli bank­inn ekk­ert að tjá sig um mál­ið.

Í hvert skipti sem við frá­biðjum okkur vinn­andi hendur og kjósum frekar að senda þær eitt­hvert þangað sem „þetta reddast“ er ekki gildur frasi vegna þess að þar redd­ast hlutir oft bara hreint ekki þá býður Útlend­inga­stofnun þeim og almenn­ingi upp á kunn­ug­legan rök­stuðn­ing: Við vinnum eftir lög­um. Þú veist hvernig þetta er.

Og svo koma kosn­ingar og fram­bjóð­endur lofa öllu fögru og við gleypum við fag­ur­ga­l­anum af því að við þráum svo heitt að fá lánin okkar greidd niður með pen­ingum úr sam­eig­in­legum sjóðum eða af því að við þolum ekki að inn­flytj­endur séu að taka öll störfin okkar eða af því að við hötum líf­eyr­is­sparn­að­inn okkar eða af því að við skiljum ekki hvernig verð­trygg­ing virkar og síðan gera flokk­arnir ein­hverja steypu sem við gleymum um leið og næsta lof­orð lítur dags­ins ljós.

Þið vitið hvernig þetta er. Við erum öll búin að gef­ast upp.

Til­laga

Að lokum legg ég til að gefin verði út sér­stök tóm­hyggju­út­gáfu af Völu­spá, þar sem þekktasta stefi íslenskra bók­mennta, Vituð ér enn eða hvað?, er alls staðar skipt út fyrir annað sem fellur betur að ver­öld og hug­ar­fari nútíma­manns­ins. Grípum niður í 38. erindi:

Þar saug Nið­högg­ur 

nái fram­gengna, 

sleit vargur ver­a. 

Þú veist hvernig þetta er

Viltu styrkja sjálfstæða íslenska fjölmiðlun?
Lesendur Kjarnans geta kosið að greiða fast mánaðarlegt framlag til fjölmiðilsins til að efla starfsemi hans enn frekar. Markmiðið er upplýstari, gagnrýnni og málefnalegri umræða. Hjálpið okkur við að ná því markmiði með því að ganga til liðs við Kjarnasamfélagið.
Chuck Schumer er leiðtogi demókrata á bandaríska þinginu.
Spáir því að flokkurinn snúist gegn Trump
Leiðtogi demókrata segist trúa því að þingmenn repúblikana muni ekki sitja hjá ef Trump náðar sjálfan sig eða fjölskyldu sína.
25. júlí 2017
Morðtíðni hefur aukist mikið í Mexíkó undanfarin misseri vegna innbyrðis átaka glæpagengja. Hér sjást íbúar smábæjar í landinu hylja andlit sín og undirbúa sig undir komu glæpagengis.
Þrjú morð á klukkustund: Eiturlyfjastríðið í Mexíkó verður blóðugra
Fleiri og smærri glæpagengi, aukin eftirspurn eftir ópíum og ríkisstjórabreytingar skýra meðal annars þriðjungs aukningu í fjölda morða í Mexíkó. Oddur Stefánsson fjallar um eiturlyfjastríðið.
24. júlí 2017
Alexis Tsipras, forsætisráðherra Grikklands, til hægri.
Grikkir gefa út skuldabréf að nýju
Grísk stjórnvöld tilkynntu að ríkisskuldabréf þeirra verði gefin út á morgun, í fyrsta skiptið í þrjú ár.
24. júlí 2017
Sérfræðingar eru áhyggjufullir yfir stöðu Bretlands
Bretland sé að verða „veiki maðurinn í Evrópu“
Efnahagshorfur hafa versnað í Bretlandi og Bandaríkjunum um leið og þær hafa batnað á Evrusvæðinu, samkvæmt nýrri skýrslu AGS.
24. júlí 2017
Svona lítur borðspilið út
Borðspil sem reynir á bragðlaukana
Nýtt borðspil úr smiðju Eggerts Ragnarssonar og konu hans Amanda Tyahur hefur litið dagsins ljós, en í því er keppt um þekkingu á mat og matarmenningu.
24. júlí 2017
Jared Kushner er einn helsti ráðgjafi Donalds Trump, forseta Bandaríkjanna. Kushner er giftur Ivönku Trump.
Segist ekki hafa verið í leynimakki með neinum
Tengdasonur og helsti ráðgjafi forseta Bandaríkjanna kemur fyrir þingnefnd bandaríska þingsins í dag.
24. júlí 2017
Björgvin Ingi Ólafsson
Er vit í að Ísland losni alveg við seðla og klink?
24. júlí 2017
Andrzej Duda, forseti Póllands.
Forseti Póllands staðfestir ekki umdeild lög
Umdeild lög um skipan dómara verða ekki staðfest af forseta Póllands.
24. júlí 2017
Meira úr sama flokkiKjaftæði
None