Auglýsing

Hvernig sérð þú fyrir þér fram­tíð­ina? Þá meina ég mynd­rænt í hausnum á þér, sérðu fyrir þér dag­ana framundan í beinni línu eða fer vikan í hringi? Líður vikan frá vinstri til hægri eða stafl­ast dag­arnir upp? Hvað með mán­uð­ina? Hjá sumum er jan­úar efst og des­em­ber neðst og árið líður nið­ur. Aðrir sjá fyrir sér mán­uð­ina eins og á klukku, t.d. að jan­úar byrji klukkan 12 og klukkan gengur ýmist aft­urá­bak eða áfram. Sumir sjá kannski fyrir sér perlu­festi þar sem hver mán­uður er ein perla. Ein­hverjir sjá dálka og raðir og enn aðrir skynja lyktir og lit­brigði í takt við tíma­lín­una. Hvernig er þitt daga­tal? Er það tví­vítt eða þrí­vítt, svart­hvítt eða í lit?

Í mínu til­viki líður tím­inn frá irtsniv lit irgæh, sem mér hefur alltaf fund­ist spes þar sem ég lærði í skóla að lesa og skrifa frá vinstri til hægri. Þegar ég hugsa um fyrir viku síð­an, fyrir mán­uði, fyrir 10 árum, þá horfi ég til baka til hægri eftir tíma­línu sem leiðir út í fjar­læga for­tíð sem ég sé ekki hvar byrj­ar. Árin liggja á lín­unni eins og ílangar blokkir sem eru þrí­skiptar; vor­önn, sumar og haustönn og svo get ég súm­mað inn og út. Aldur í ára­tugum stafl­ast á hinn bóg­inn upp hjá mér. Ég er núna að nálg­ast þriðju hæð, svo verð ég fer­tug og fimm­tug og er bara á stans­lausri upp­leið þar til ég kemst upp á topp en þar bíður mín dauð­inn. Ha. Hálf­ó­þægi­legt að dauð­inn sé svona á toppn­um. En vissu­lega smart að hætta á toppn­um.

Að núinu. Hvað sérðu þegar þú hugsar um núið? Ég nefni­lega sé það ekki fyrir mér á jafn­mynd­rænan hátt og for­tíð­ina og fram­tíð­ina. Ég ímynda mér að sumir sjái það eins og litlu stik­una sem gengur frá vinstri til hægri yfir tíma­lín­una þegar vídjó spil­ast. Og í nút­vit­und á maður að reyna að dvelja í núinu, dvelja í litlu stikunni. Mátt hvorki drag­ast aftur úr né taka fram­úr. Hæg­ara sagt en gert.

Auglýsing

Upp­lifun okkar á tíma byggir fyrst og fremst á minn­inu og síðan hæfi­leik­anum til að horfa fram í tím­ann. Og til þess að geta verið í núinu þarf maður eig­in­lega að reyna að afneita þessum þátt­um. Frá þró­un­ar­fræði­legum sjón­ar­hóli er í raun und­ar­leg iðja að ætla sér að afneita, eða alla­vega sussa tíma­bundið á þessa sér­hönn­uðu og háþró­uðu eig­in­leika okkar mann­anna. Við sem erum ávextir millj­óna ára nátt­úru­vals, fjöl­margar útgáfur af okkur hafa verið betrumbættar aftur og aft­ur. Og hér erum við, homo sapi­ens, gædd eig­in­leik­anum til að muna, get­unni til að læra af reynsl­unni og sköp­un­ar­gáfu til að finna upp betri aðferðir til að beita í fram­tíð­inni – til að lifa af. Sussa bara á það til að vera í núinu? Ands­ur­vi­val­ískt, svona þannig séð.

Annað sem er nauð­­syn­­legt til að við skynjum tíma og það eru breyt­ing­­ar. Að dagur breyt­ist í nótt, hárin gráni og grasið grói.
Þessir tveir eig­in­leik­ar, að geta horft fram í tím­ann og minn­ið, eiga það sam­eig­in­legt að vera hug­læg fyr­ir­bæri. Þetta eru sýnir sem eru hvergi til nema í huga þess sem hugsar eða man fram eða aftur í tím­ann. Annað sem er nauð­syn­legt til að við skynjum tíma og það eru breyt­ing­ar. Að dagur breyt­ist í nótt, hárin gráni og grasið grói. Við þurfum að upp­lifa að allt breyt­ist með tím­anum og síðan notum við minnið til að bera saman fyrir og eft­ir. Ef við hefðum ekki minni og gætum ekki borið nútím­ann saman við for­tíð­ina og upp­lifað breyt­ing­ar, þá væri tími lík­lega ekki einu sinni hug­mynd.

Oft held ég að tími sé bara eitt­hvað orð sem ein­hver fann upp yfir skynjun á breyt­ingum sem aum­ingj­ans kyn­slóð­irnar sem fylgdu hafi klórað sér í koll­inum yfir og reynt að krakka að óþörfu. Skynjun sem kemur okkur jafn­ó­líkt fyrir sjónir og við erum mörg. Sem­sagt skynj­un, ekki dul­ar­full vídd sem þarf að finna útúr með for­múl­um. Svo er auð­vitað aldrei að vita nema að þessi skiln­ingur minn breyt­ist í fram­tíð­inni og þá get ég rifjað upp hve vit­laus ég var núna.

En hættum nú að tala um tál­sýnir og tölum um eitt­hvað sem skiptir máli, mál mál­anna. Það eru kosn­ingar framundan í landi land­anna, Íslandi. Mér finnst til­valið að beita þró­un­ar­fræði­legu ávöxt­unum í næstu kosn­ing­um. Ekki sussa á þá, alla­vega ekki rétt á meðan þú ert í kjör­klef­an­um. Um að gera að nota minn­ið, get­una til að læra af reynsl­unni og sköp­un­ar­gáf­una til að finna upp betri aðferðir til að beita í fram­tíð­inni. Hvernig sérð þú fyrir þér fram­tíð­ina? Stefnir hún til hægri eða vinstri? Sérðu fyrir þér breyt­ingar eða fer allt í ein­tóma hringi og end­ur­tekn­ingin er svo þrúg­andi að það er nán­ast spenn­andi að sjá hvort hún virki­lega end­ur­taki sig? Er hún blá eða græn, svört eða norð­ur­ljósa­Björt?

Bólusótt í hættu
Er réttlætanlegt að geyma veirur eins og bólusótt, sem geta valdið jafnmiklum mannskaða og raun ber vitni?
Kjarninn 21. september 2019
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið – Uppfærðar græjur, Sambandið og Apple Arcade
Kjarninn 21. september 2019
Birgir Birgisson
Reið hjól
Kjarninn 21. september 2019
Þjálfa þarf peningahund til að berjast gegn peningaþvætti
Embætti tollstjóra skortir bæði þekkingu og úrræði til að geta almennilega haft eftirlit með smygli á reiðufé til Íslands. Á meðal þeirra úrræða sem lagt er til að ráðist verði í er að þjálfa peningahund.
Kjarninn 21. september 2019
Klikkið
Klikkið
Klikkið - Að iðka mannréttindi
Kjarninn 21. september 2019
Athuga hvar eftirlitsaðilar gera ónauðsynlegar kröfur til matvæla
Umhverfisráðherra hefur hrundið af stað aðgerðum til að vinna gegn matarsóun á Íslandi. Meðal annars verður gerð athugun á því hvar eftirlitsaðilar gera mögulega ónauðsynlegur kröfur til matvælaöryggis sem ýtt gætu undir matarsóun.
Kjarninn 21. september 2019
Brim-flétta KS fagnaðarefni fyrir Skagfirðinga
Eftir að hafa keypt hlutabréf í Brimi, og selt nokkrum vikum síðar, hefur Kaupfélag Skagfirðinga styrkt stöðu sína.
Kjarninn 21. september 2019
„Ljótur leikur hjá stjórnvöldum“
Formaður Viðreisnar gagnrýnir stjórnvöld harðlega fyrir viðbrögð við beiðni um skaðabætur.
Kjarninn 20. september 2019
Meira úr sama flokkiKjaftæði