Auglýsing

Hvernig sérð þú fyrir þér fram­tíð­ina? Þá meina ég mynd­rænt í hausnum á þér, sérðu fyrir þér dag­ana framundan í beinni línu eða fer vikan í hringi? Líður vikan frá vinstri til hægri eða stafl­ast dag­arnir upp? Hvað með mán­uð­ina? Hjá sumum er jan­úar efst og des­em­ber neðst og árið líður nið­ur. Aðrir sjá fyrir sér mán­uð­ina eins og á klukku, t.d. að jan­úar byrji klukkan 12 og klukkan gengur ýmist aft­urá­bak eða áfram. Sumir sjá kannski fyrir sér perlu­festi þar sem hver mán­uður er ein perla. Ein­hverjir sjá dálka og raðir og enn aðrir skynja lyktir og lit­brigði í takt við tíma­lín­una. Hvernig er þitt daga­tal? Er það tví­vítt eða þrí­vítt, svart­hvítt eða í lit?

Í mínu til­viki líður tím­inn frá irtsniv lit irgæh, sem mér hefur alltaf fund­ist spes þar sem ég lærði í skóla að lesa og skrifa frá vinstri til hægri. Þegar ég hugsa um fyrir viku síð­an, fyrir mán­uði, fyrir 10 árum, þá horfi ég til baka til hægri eftir tíma­línu sem leiðir út í fjar­læga for­tíð sem ég sé ekki hvar byrj­ar. Árin liggja á lín­unni eins og ílangar blokkir sem eru þrí­skiptar; vor­önn, sumar og haustönn og svo get ég súm­mað inn og út. Aldur í ára­tugum stafl­ast á hinn bóg­inn upp hjá mér. Ég er núna að nálg­ast þriðju hæð, svo verð ég fer­tug og fimm­tug og er bara á stans­lausri upp­leið þar til ég kemst upp á topp en þar bíður mín dauð­inn. Ha. Hálf­ó­þægi­legt að dauð­inn sé svona á toppn­um. En vissu­lega smart að hætta á toppn­um.

Að núinu. Hvað sérðu þegar þú hugsar um núið? Ég nefni­lega sé það ekki fyrir mér á jafn­mynd­rænan hátt og for­tíð­ina og fram­tíð­ina. Ég ímynda mér að sumir sjái það eins og litlu stik­una sem gengur frá vinstri til hægri yfir tíma­lín­una þegar vídjó spil­ast. Og í nút­vit­und á maður að reyna að dvelja í núinu, dvelja í litlu stikunni. Mátt hvorki drag­ast aftur úr né taka fram­úr. Hæg­ara sagt en gert.

Auglýsing

Upp­lifun okkar á tíma byggir fyrst og fremst á minn­inu og síðan hæfi­leik­anum til að horfa fram í tím­ann. Og til þess að geta verið í núinu þarf maður eig­in­lega að reyna að afneita þessum þátt­um. Frá þró­un­ar­fræði­legum sjón­ar­hóli er í raun und­ar­leg iðja að ætla sér að afneita, eða alla­vega sussa tíma­bundið á þessa sér­hönn­uðu og háþró­uðu eig­in­leika okkar mann­anna. Við sem erum ávextir millj­óna ára nátt­úru­vals, fjöl­margar útgáfur af okkur hafa verið betrumbættar aftur og aft­ur. Og hér erum við, homo sapi­ens, gædd eig­in­leik­anum til að muna, get­unni til að læra af reynsl­unni og sköp­un­ar­gáfu til að finna upp betri aðferðir til að beita í fram­tíð­inni – til að lifa af. Sussa bara á það til að vera í núinu? Ands­ur­vi­val­ískt, svona þannig séð.

Annað sem er nauð­­syn­­legt til að við skynjum tíma og það eru breyt­ing­­ar. Að dagur breyt­ist í nótt, hárin gráni og grasið grói.
Þessir tveir eig­in­leik­ar, að geta horft fram í tím­ann og minn­ið, eiga það sam­eig­in­legt að vera hug­læg fyr­ir­bæri. Þetta eru sýnir sem eru hvergi til nema í huga þess sem hugsar eða man fram eða aftur í tím­ann. Annað sem er nauð­syn­legt til að við skynjum tíma og það eru breyt­ing­ar. Að dagur breyt­ist í nótt, hárin gráni og grasið grói. Við þurfum að upp­lifa að allt breyt­ist með tím­anum og síðan notum við minnið til að bera saman fyrir og eft­ir. Ef við hefðum ekki minni og gætum ekki borið nútím­ann saman við for­tíð­ina og upp­lifað breyt­ing­ar, þá væri tími lík­lega ekki einu sinni hug­mynd.

Oft held ég að tími sé bara eitt­hvað orð sem ein­hver fann upp yfir skynjun á breyt­ingum sem aum­ingj­ans kyn­slóð­irnar sem fylgdu hafi klórað sér í koll­inum yfir og reynt að krakka að óþörfu. Skynjun sem kemur okkur jafn­ó­líkt fyrir sjónir og við erum mörg. Sem­sagt skynj­un, ekki dul­ar­full vídd sem þarf að finna útúr með for­múl­um. Svo er auð­vitað aldrei að vita nema að þessi skiln­ingur minn breyt­ist í fram­tíð­inni og þá get ég rifjað upp hve vit­laus ég var núna.

En hættum nú að tala um tál­sýnir og tölum um eitt­hvað sem skiptir máli, mál mál­anna. Það eru kosn­ingar framundan í landi land­anna, Íslandi. Mér finnst til­valið að beita þró­un­ar­fræði­legu ávöxt­unum í næstu kosn­ing­um. Ekki sussa á þá, alla­vega ekki rétt á meðan þú ert í kjör­klef­an­um. Um að gera að nota minn­ið, get­una til að læra af reynsl­unni og sköp­un­ar­gáf­una til að finna upp betri aðferðir til að beita í fram­tíð­inni. Hvernig sérð þú fyrir þér fram­tíð­ina? Stefnir hún til hægri eða vinstri? Sérðu fyrir þér breyt­ingar eða fer allt í ein­tóma hringi og end­ur­tekn­ingin er svo þrúg­andi að það er nán­ast spenn­andi að sjá hvort hún virki­lega end­ur­taki sig? Er hún blá eða græn, svört eða norð­ur­ljósa­Björt?

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Óskar Steinn Jónínuson Ómarsson
Tengsl bæjarstjórahjóna við Kviku banka vekja spurningar
Leslistinn 2. júní 2020
Gylfi Zoega, prófessor í hagfræði.
Ekki æskilegt að einblína á fjölgun starfa í ferðaþjónustu í hálaunalandi eins og Íslandi
Prófessor í hagfræði segir að ferðaþjónusta sé grein sem þrífist best í löndum þar sem vinnuafl er ódýrt. Endurreisn ferðaþjónustu í sömu mynd og áður sé því varla æskileg, enda hafi hún að uppistöðu verið mönnum með innfluttu vinnuafli.
Kjarninn 1. júní 2020
Barnabætur og sérstakur barnabótaauki skilaði 15 milljörðum til barnafjölskyldna
Íslenska barnabótakerfið hefur verið harðlega gagnrýnt undanfarin ár fyrir að vera fyrst og fremst nokkurs konar fátækrahjálp við tekjulágar fjölskyldur. Tekjutengdu bæturnar hækkuðu lítillega í fyrra og sérstakur barnabótaauki var greiddur út á föstudag.
Kjarninn 1. júní 2020
Þorsteinn Már Baldvinsson, er annar forstjóra Samherja.
Sjávarútvegsfyrirtæki fengu 175 milljónir króna úr hlutabótaleiðinni
Tvö dótturfyrirtæki Samherja skera sig úr á meðal sjávarútvegsfyrirtækja sem nýttu hlutabótaleiðina. Alls voru 245 starfsmenn þeirra settir á leiðina. Samstæðan ætlar að endurgreiða ríkissjóði greiðslurnar sem hún fékk.
Kjarninn 1. júní 2020
Eiríkur Rögnvaldsson
Tölum íslensku við útlendinga
Kjarninn 1. júní 2020
Unnur Sverrisdóttir, forstjóri Vinnumálastofnunar.
Fyrirtækin sem ætla að endurgreiða hlutabætur fá reikning í vikunni
Stöndug fyrirtæki sem nýttu sér hlutabótaleiðina, en hafa óskað eftir því að fá að endurgreiða það sem þau fengu úr ríkissjóði í gegnum hana, munu fá send skilaboð í vikunni um hvað þau skulda og hvernig þau eiga að borga.
Kjarninn 1. júní 2020
Landamæri margra landa opna á nýjan leik á næstunni. En ferðamennska sumarsins 2020 verður með öðru sniði en venjulega.
Lokkandi ferðatilboð í skugga hættu á annarri bylgju
Lægri skattar, niðurgreiðslur á ferðum og gistingu, ókeypis gisting og læknisaðstoð ef til veikinda kemur eru meðal þeirra aðferða sem lönd ætla að beita til að lokka ferðamenn til sín. Á sama tíma vara heilbrigðisyfirvöld við hættunni á annarri bylgju.
Kjarninn 1. júní 2020
Samtal við samfélagið
Samtal við samfélagið
Samtal við samfélagið – Glæpur og refsing: Skipta kyn og kynþáttur máli?
Kjarninn 1. júní 2020
Meira úr sama flokkiKjaftæði