Heimsfrægð, lukkuriddarar og erfiða aðlögunin eftir að EM-bubblan sprakk

Íslenskt almúgafólk var eins og stórstjörnur á götum Parísar síðustu daga. Framundan eru erfið samtöl hjá mörgum við bankann. Órjúfanlega heildin sem myndaðist er að leysast upp í sínar gömlu einingar. Og stutt er í að hefðbundna rifrildið hefjist aftur.

Ísland
Auglýsing

Það getur stundum verið flókið að búa á fákeppn­is-eyju. Sér­stak­lega þegar þús­undir manna reyna að panta sér flug á sama áfanga­stað­inn til að reyna að verða hluti af ein­hverju ógleym­an­legu. Það reyndi því sér­stak­lega á útsjón­ar­sem­ina þegar óstöðv­andi vilji færð­ist yfir til að vera í París í annað sinn á viku til að sjá íslenska lands­liðið spila við stór­þjóð.

Strax var úti­lokað að fara í gegnum lukku­ridd­ara sem sáu sér tæki­færi í skyndigróða­braski. Þetta voru allt ævin­týri sem voru dæmd til að enda illa, líkt og þau gerðu nán­ast und­an­tekn­ing­ar­laust. Það má kalla svona lagað íslenska-draum­s-heil­kenn­ið, nema í stað þess að braska með Ópal-sí­gar­ettur átti að smyrja vasana með smá­lánum órvænt­inga­fullra Íslend­inga með því að leigja flug­vélar eða bjóða upp á milli­göngu um miða með súr­r­eal­ískri álagn­ingu.

Íslensku stuðningsmennirnir hafa vakið heimsathygli. MYND/EPAÁ end­anum tókst okkur að klístra saman ferð sem bauð upp á hálfan sól­ar­hring í Vín á leið­inni út og beint flug heim, á um 60 pró­sent af því sem lukku­ridd­ar­arnir voru að selja sínar ferðir á. Og með því að kaupa mið­anna beint af UEFA þá greiddum við um 15 pró­sent af því sem maður heyrði að sumt fólk hafi borgað milli­göngu­mönnum fyrir sína.

Heims­fræg um eina helgi

Það var merki­leg upp­lifun að vera Íslend­ingur í París um liðna helgi. Í leigu­bílnum inn í borg­ina, að kvöldi laug­ar­dags, keyrðum við í gegnum rauða hverf­ið, sem dags dag­lega er heima­völlur vændiskvenna og versl­ana sem selja DVD-klám, en hefur und­an­farið verið und­ir­lagt af Íslend­ing­um. Þegar við nálg­uð­ust O´Sulli­van-bar­inn, sem hefur að mestu spilað „Lífið er ynd­is­legt“ og Bubbalög síð­ustu vik­urn­ar, heyrð­ist hið fræga „Huhh“ úr fjarska. Fyrir utan bar­inn voru þús­undir Íslend­inga á öllum aldri, fjöl­skyldu­fólk, djamm­hetj­ur, for­stjór­ar, lag­er­starfs­menn og allt þar á milli, að kyrja þetta fræga fagn. Að flykkt­ust Frakkar og aðrir áhuga­samir til að taka þátt í gjörn­ingn­um.

Í raun má segja að íslenska þjóðin hafi verið eins og kvik­mynda­stjörnur í sjálfri París um eina helgi. Fólk þyrpt­ist út á götu til að fagna okkur hvert sem farið var, vildi fá myndir af sér með Íslend­ingum og taka „Huhh“ fagn­ið. Það vildi vita hvernig við teldum að leik­ur­inn myndi fara og allir ósk­uðu okkur vel­farn­að­ar. Blessi Frakka. Því­líkt dásemd­ar­fólk. Sam­an­dregið virt­ist mun meiri stemmn­ing fyrir Íslend­ing­unum en nokkurn tím­ann franska lands­lið­inu, sjálfum heima­mönn­um.

Auglýsing

Súper­stjörn­urnar voru síðan Tólfu­með­limir og aðrir reynslu­boltar sem höfðu fylgt lið­inu vikum sam­an. Þykkir, veð­ur­barnir og sól­brunnir menn á fer­tugs­aldri á síð­ustu metrum yfir­drátt­ar­heim­ild­ar, síð­ustu skrefum and­legrar inn­eignar og korteri frá lifra­skemmd voru eins og Brad Pitt heið­ar­legu og jákvæðu knatt­spyrnu­bull­unnar í nokkra daga.

Vildu ekki yfir­gefa bubbluna

Leik­ur­inn fór eins og hann fór. Íslenska liðið virt­ist aldrei lík­legt. Varn­ar­línan virt­ist vera að spila allt of fram­ar­lega miðað við þann hraða sem hún býr yfir og ákvörðun Frakk­anna að pressa ekki öft­ustu menn neyddi okkur í meira spil og minni kýl­ingar en liðið hafði kom­ist upp með til þess. Það virt­ist skapa vand­ræði og Plan-B virt­ist aldrei vera sýni­legt.

Það er erfitt að greina hvað olli því hversu lélegir íslensku strák­arnir voru í fyrri hálf­leik. Kannski voru þeir saddir eftir þann ótrú­lega árangur sem þeir höfðu þegar náð. Kannski var bens­ínið á örþreyttum búk­unum búið eftir þær ótrú­lega aðfarir og fórnir sem þeir höfðu sýnt af sér í fyrri leikj­um. Kannski var spennu­stígið ein­fald­lega ekki rétt stillt. Þessu má velta enda­laust fyrir sér. En nið­ur­staðan var sú að Frakkar gengu gjör­sam­lega frá okkur á 45 mín­út­um. Ekk­ert sem ein­kenndi íslenska liðið í fyrstu fjórum leikjum móts­ins var til stað­ar. Ég man varla eftir því að hafa séð íslenskt lands­lið vera svona rosa­lega yfir­spil­að, og ég er búinn að sjá nær alla lands­leiki, oft á tíðum afar slakra, lands­liða okkar frá því snemma á níunda ára­tugn­um.

Frakkland reyndist of stór biti fyrir íslensku hermennina. MYND/EPAÞað er í þessu ljósi sem seinni hálf­leik­ur­inn var svo stór­kost­leg­ur. Hversu mörg lands­lið sem keppa á EM myndu hafa karakter í að setja kass­ann út, 4-0 undir í hálf­leik, og reyna eins og ljón að vinna leik­inn. Enda vannst sá síð­ari 2-1 og Ísland hefði alveg getað skorað fleiri mörk ef ekki væri fyrir Hugo Llor­is. Frakkar skor­uðu á hinn bóg­inn úr nær öllum færum sínum í leikn­um.

Ein ástæða þessa var sú að það var ein­fald­lega ekk­ert annað í boði. Tugir þús­unda Íslend­inga hafa fylgt lið­inu, í nokkrum holl­um, og ásamt leik­mönn­unum búið til eft­ir­minni­leg­ustu sögu yfir­stand­andi EM. Sög­una um pinku­litla liðið með sturluðu áhorf­end­urna sem gat.

Stuðn­ings­menn Ísland voru sem fyrr frá­bær­ir. Það sást vel fyrir leik hversu ótrú­legt þetta ævin­týri er allt saman þegar allur Stade De France, sem tekur yfir 80 þús­und manns, tók undir í vík­inga­klapp­inu fræga. Það skal fulll­yrt að árangur Íslenska lands­liðs­ins og frammi­staða íslenskra stuðn­ings­manna á þessum risa­stóra vett­vangi sé jákvæð­asta land­kynn­ing sem íslensk þjóð hefur nokkru sinni orðið fyr­ir. Það er raunar stað­fest í mæl­ing­um.

Þrátt fyrir að íslenska liðið væri að skíttapa þá sungu og klöpp­uðu íslensku stuðn­ings­menn­irnir stans­laust. Þessi leikur snérist alls ekki bara um það sem var að ger­ast á vell­in­um, heldur var hann upp­skeru­há­tið móts­ins í huga Íslend­ing­anna á pöll­un­um. Við fengum líka ljóð­rænt augna­blik að gjöf þegar Kol­beinn Sig­þórs­son skor­aði fyrra mark liðs­ins, nán­ast á nákvæm­lega sama tíma og stúkan lauk við að syngja, enn einu sinni, „Ég er kom­inn heim/­Ferða­lok“ fyrir umheim­inn.

Þegar leiknum lauk týnd­ust tug­þús­undir stuðn­ings­manna Frakka fljót­lega af vell­in­um. Hálf­tíma eftir að lokaflautið gall var nær eng­inn Íslend­ingur far­inn. Fólk vildi ekki að veran í EM-bubblunni myndi enda og ætl­aði að ná allra síð­ustu drop­unum úr þessum dásam­lega veru­leikaflótta sem ævin­týrið hefur ver­ið.

Heildin leys­ist upp í litlar ein­ingar

Og nú er þetta allt saman búið. Loka­punkt­ur­inn var fögn­uð­ur­inn á Aust­ur­velli í gær þegar strák­arnir snéru aftur heim til að taka „Huhh“-ið með þjóð­inni, fyrir heims­byggð­ina. 

Stjórn­mála­menn­irnir stóðu bless­un­ar­lega til hliðar og hápunktur hátíð­ar­hald­anna fyrir mér var ræða Sig­urðar Inga Jóhanns­son­ar, fyrir það hversu stutt hún var. Sig­urður Ingi fær plús í kladd­ann frá mér fyrir að reyna ekki að stela þrumu sem hann á ekk­ert meira í en við rest­in. Þá var það líka skyn­sam­leg ákvörðun hjá skipu­leggj­endum að láta ÓIaf Ragnar Gríms­son ekki tala fyrr en flestir voru hættir að horfa. Þá gat hann sett þetta allt saman í sam­hengi við sig og erlenda elít­u-kunn­ingja sína í róleg­heit­unum og löngu máli, en aðrir verið í friði frá þeirri rað­end­ur­teknu upp­á­komu.

Næstu vikur verða erfðar þeim sem lengst höfðu verið erlendis og barist í því sem Big-Pete kall­aði stærstu vík­inga­inn­rás inn á meg­in­land Evr­ópu frá ell­eftu öld­inni. Maður getur ímyndað sér að nú taki við átök við afleið­ing­arn­ar, jafnt lík­am­lega, and­lega og fjár­hags­lega. Skrefin í bank­ann og sam­tölin við mak­ann verða ugg­laust þung. Von­andi verða minn­ing­arnar nægj­an­legt mót­vægi.

Ein heild leys­ist nú upp í allar sínar litlu ein­ing­ar. For­stjór­arnir og fjár­mála­fólkið rífa sig úr þvölum lands­lið­s­treyj­unum og H&M-stutt­bux­unum og fara aftur í jakka­fata­bún­ing­inn til að græða pen­inga. Lag­er­starfs­mað­ur­inn fer aftur á lag­er­inn. Fólkið utan af landi fer aftur þangað og við borg­ar­bú­arnir aftur í Latté-soll­inn. Og það er stutt í að við förum að ríf­ast aftur um allt sem við erum ósam­mála um.

Von­andi hefur þessi lífs­reynsla sem árangur lands­liðs­ins, og sam­staða þjóð­ar­innar vegna hans, þó kennt okkur eitt­hvað. Við getum nefni­lega verið ósam­mála um margt en samt sam­ein­ast um ýmis­legt. Í því felst ekki að kok­gleypa skoð­anir og mein­ingar ann­arra sem þú ert ósam­mála heldur kannski að læra betur að finna mála­miðl­anir sem við getum sætt okkur við, og fylkt okkur á bak­við það sem við erum sam­mála um, sama hvenær það kem­ur.

Lestu fjórða pistil Þórðar Snæs um EM.

Lestu þriðja pistil Þórðar Snæs um EM.

Lestu annan pistil Þórðar Snæs um EM.

Lestu fyrsta pistil Þórðar Snæs um EM.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Samherji kennir Jóhannesi um allt – Segjast ekkert hafa að fela
Þorsteinn Már Baldvinsson segir það mikil vonbrigði að fyrrverandi starfsmaður fyrirtækisins hafi „hugsanlega flækt Samherja í viðskipti sem kunni að vera ólögmæt.“
Kjarninn 12. nóvember 2019
Þorsteinn Már Baldvinsson, forstjóri Samherja.
Samherji hefur hagnast um 112 milljarða á átta árum
Samherji hefur hagnast gríðarlega á síðustu árum. Eigið fé samstæðunnar var 111 milljarðar króna um síðustu áramót. Fjárfestingar Samherja eru mun víðar en bara í sjávarútvegi.
Kjarninn 12. nóvember 2019
Jóhannes Stefánsson uppljóstrari.
Jóhannes búinn að ræða við héraðssaksóknara
Embætti héraðssaksóknara mun taka efni Kveiks-þáttar kvöldsins, um meintar mútugreiðslur Samherja í Namibíu, til skoðunar. Allt að fimm ára fangelsi liggur við því að múta fulltrúum erlends ríkis.
Kjarninn 12. nóvember 2019
Kristbjörn Árnason
Röddin aftan úr myrkviðum fortíðarinnar
Leslistinn 12. nóvember 2019
Wikileaks birtir 30 þúsund skjöl um Samherja
Stundin, Al Jazeera, Wikileaks og Kveikur RÚV hafa í samstarfi unnið að umfjöllun um mútugreiðslur Samherja í Afríku.
Kjarninn 12. nóvember 2019
Samherji fjallaði sérstaklega um spill­ingu og mútur í árs­reikn­ingi
Í nýjasta ársreikningi Samherja segir að fyrirtækið ætli að setja sér skrifleg viðmið um sið­ferði, spill­ingu, mann­rétt­indi og mútur á árinu 2019. Nú er Samherji ásakaður um spillingu og mútur í Namibíu.
Kjarninn 12. nóvember 2019
Kristján Vilhelmsson og Þorsteinn Már Baldvinsson eru helstu stjórnendur og eigendur Samherja.
Samherji sagður hafa mútað ráðherrum til að komast yfir kvóta í Afríku
Í Kveiki í kvöld sagðist fyrrverandi yfirmaður hjá Samherja í Namibíu hafa tekið þátt í að greiða mútur til háttsettra ráðamanna í landinu til að tryggja Samherja kvóta. Það hafi verið gert með aðkomu Þorsteins Más Baldvinssonar, forstjóra Samherja.
Kjarninn 12. nóvember 2019
Vilhjálmur Egilsson formaður hæfnisnefndar
Tíu umsækjendur eru um stöðu varaseðlabankastjóra á sviði fjármálastöðugleika.
Kjarninn 12. nóvember 2019
Meira úr sama flokkiÁlit
None