Auglýsing
Rús­sí­ban­areiðin sem íslenska krónan færir okkur heldur áfram. Þegar ég er spurður að því hér í Banda­ríkj­unum hvernig staða mála sé á Íslandi þá hef ég þá venju að vera jákvæð­ur, og beina fólki í heim­sókn þangað og helst alla leið norður í land. Í ein­hverjum til­vikum hefur það skilað sér í heim­sókn til lands­ins. 



En þegar kemur að efna­hags­mál­unum þá rekur fólk yfir­leitt upp stór augu. Mik­ill gangur kemur fólki á óvart og þeir sem áhuga hafa á þjóð­fé­lags­málum og alþjóð­legri þró­un, t.d. Blaða­menn eða tækni­menntað fólk, það er alltaf svo­lítið hissa á stöð­unni þegar hún hefur verið færð í Banda­ríkja­dal. 

Í stuttu máli er hún svona:

Auglýsing

- Umfang hag­kerf­is­ins jókst í fyrra var um 25 pró­sent miðað við árið á und­an. 

- Verð­lag hækk­aði um ríf­lega 20 pró­sent. 

- Fast­eigna­verð á höf­uð­borg­ar­svæð­inu hækk­aði um 35 pró­sent. 

- Kaup­máttur launa hefur auk­ist um 50 pró­sent á tveimur árum.

Og svo fram­veg­is. Hröð styrk­ing krón­unnar teiknar upp mynd af hag­kerfi í gríð­ar­legum vexti sé litið í gegnum gler­augu Banda­ríkjdals. Ísland toppar alla lista hjá þró­uðum ríkjum þegar að þessum hag­stærðum kem­ur, þessi miss­er­in, mælt í stærstu mynt heims­ins. 

Fólk verður yfir­leitt hissa en svo fylgir umræða um smæð lands­ins, sjálf­stætt mynt­svæði og hag­kerfi sem ein­ungis tekur til tæp­lega 200 þús­und ein­stak­linga á vinnu­mark­að­i. 

Staðan á Íslandi hefur gjör­breyst til hins betra á síð­ustu árum og það hefur sýnt sig að þær for­dæma­lausu aðgerðir sem gripið var til í hrun­inu - neyð­ar­lög og fjár­magns­höft - hafa reynst björg­un­ar­hringur og einnig ástæða við­spyrnu og upp­bygg­ing­ar. 

Eftir vel heppn­aðar aðgerðir sem beindust að slita­búum föllnu bank­anna í fyrra, þá er uppi áhuga­verð staða. Þjóð­ar­búið hefur ekki verið með betri skulda­stöðu gagn­vart útlöndum í ára­tugi, og afgang­ur­inn af vöru- og þjón­ustu­jöfn­uði er veru­leg­ur, ekki síst vegna hins mikla upp­gangs í ferða­þjón­ust­unn­i. 

Seðla­banki Íslands hefur verið að vinna mark­visst gegn styrk­ingu krón­unnar á und­an­förnu einu og hálfu ári, en samt hefur gengi krón­unnar gagn­vart Banda­ríkja­dal styrkst um 30 pró­sent, gagn­vart evru um 25 pró­sent og gagn­vart pund­inu um 35 pró­sent. 

Banda­ríkja­dalur kostar nú 106 krónur en kost­aði tæp­lega 140 krónur fyrir einu og hálfu ári. Evran kostar nú 113 krónur en kost­aði 150 krónur fyrir einu og hálfu ári. Pundið hefur svo hrapað eftir Brexit kosn­ing­una síð­ast­liðið sumar og kostar nú 131 krónu en var á 206 krónur fyrir einu og hálfu ári.

Ef ekki hefði komið til inn­gripa Seðla­bank­ans þá hefði verðið á Banda­ríkja­dal eflaust farið langt undir 100 krónur og lík­lega á evr­unni líka.

Svona hefur utanríkisverslun Íslands þróast á undanförnum árum. Ótrúlegur og fordæmalaus vöxtur í þjónustunni. Myndin er tekin úr fyrirlestri Þórarins G. Péturssonar, aðalhagfræðings Seðlabanka Íslands, á fundi hjá Rótarýklúbb Kópavogs, í febrúarmánuði.Þó ennþá eigi eftir að leysa úr aflandskrónu­vand­an­um, þá er staðan áhuga­verð núna og margt virð­ist vera „með“ krón­unni. Á sama tíma og kallað er eftir því að höftin verði afnumin að fullu strax, þá virð­ist blasa við staða sem ýtir enn frekar undir styrk­ingu krón­unnar gagn­vart helstu mynt­um. Inn­streymi til lands­ins er mik­ið, en minna frá því.

Vaxta­hækk­anir erlendra seðla­banka gætu unnið gegn því og er það helst Seðla­banki Banda­ríkj­anna sem kemur þar upp í hug­ann. 

Það hefur komið fram í máli Janet Yellen, seðla­banka­stjóra, að vaxta­hækk­anir í Banda­ríkj­unum séu í kort­unum og það er ekki ólík­legt að þær muni hafa víð­tæk áhrif á fjár­magns­mörk­uð­u­m. 



Vaxta­mun­ar­við­skiptin eru þó ekki eins líf­leg nú og þau voru fyrir hrun­ið.

Svo vikið sé aftur að sam­tölum við fólk í útlönd­um, um stöðu mála á Íslandi, þá er það mín reynsla að það skilji lítið í því hvernig kerfi við erum með og hvernig þetta gangi upp til lengd­ar.

Það verður að telj­ast svo­lítið hroll­vekj­andi ef við fylgjum þeirri trú í blindni, að halda áfram í kerfi sem virð­ast dæmt til þess að skapa efna­hags­lega rús­sí­ban­areið fyrir almenn­ing - aftur og aftur - í stað þess að grípa til aðgerða sem geta tryggt meiri stöð­ug­leika. 

Von­andi þarf ekki að horfa upp á harða brot­lend­ingu kerf­is­ins í þetta skipt­ið, en eng­inn ætti að efast um að hag­kerfið er á of mik­illi ferð og þörf er á því að spenna beltin og hægja á. 

Þegar hags­muna­kór­arn­ir, í ferða­þjón­ustu og útgerð­inni á útflutn­ings­hlið­inni og svo einnig aðrir kórar á inn­flutn­ings­hlið­inni, eru farnir að syngja þá er best að huga vel að stöð­unni og reyna að átta sig á því hvar rétta efna­hags­lega lag­línan ligg­ur. Vandi er um slíkt að spá, eins og sagan segir okk­ur. 

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Samkeppniseftirlitinu falið að kortleggja stjórnunar- og eignatengsl í sjávarútvegi
Matvælaráðuneytið mun fá skýrslu um stjórnunar- og eignatengsl í sjávarútvegi afhenta fyrir lok næsta árs. Þar verða eignatengsl sjávarútvegsfyrirtækja sem hafa fengið ákveðið umfang aflaheimilda úthlutað, og áhrifavald eigenda þeirra, kortlögð.
Kjarninn 5. október 2022
Mette Frederiksen forsætisráðherra Danmerkur og formaður Sósíaldemókrataflokksins.
Kosið til þings í Danmörku 1. nóvember – Frederiksen vill mynda breiða ríkisstjórn
Mette Frederiksen forsætisráðherra Danmerkur tilkynnti á blaðamannafundi í morgun að þingkosningar yrðu haldnar í landinu 1. nóvember, eða eftir tæpar fjórar vikur.
Kjarninn 5. október 2022
Heiðrún Jónsdóttir.
Heiðrún ráðin framkvæmdastjóri Samtaka fjármálafyrirtækja
Katrín Júlíusdóttir hætti skyndilega sem framkvæmdastjóri SFF um síðustu mánaðamót. Nú hefur nýr framkvæmdastjóri verið ráðinn og hún hefur þegar hafið störf.
Kjarninn 5. október 2022
Raddir margbreytileikans
Raddir margbreytileikans
Raddir margbreytileikans – 30. þáttur: „Hnattræni þróunariðnaðurinn er mjög yfirgrípandi hugtak yfir mjög fjölbreytilegan geira“
Kjarninn 5. október 2022
Ásgeir Jónsson seðlabankastjóri er formaður peningastefnunefndar.
Stýrivextir hækka í níunda skiptið í röð – Nú upp í 5,75 prósent
Stýrivextir hafa verið hækkaðir upp í 5,75 prósent. Greiðslubyrði margra heimila mun fyrir vikið þyngjast. Ákvarðanir í atvinnulífi, á vinnumarkaði og í ríkisfjármálum munu skipta miklu um þróun vaxta á næstu misserum, að sögn peningastefnunefndar.
Kjarninn 5. október 2022
Bjarni Benediktsson, Katrín Jakobsdóttir og Sigurður Ingi Jóhannsson, formenn ríkissjórnarflokkanna, sendu frá sér yfirlýsingu í apríl þar sem segir að ekki verði ráðist í frekari sölu á hlutum ríkissin í Íslandsbanka að sinni. Sú yfirlýsing stendur enn.
Standa enn við að ekki verði ráðist í frekari sölu á hlutum í Íslandsbanka
Fjármálaráðherra sagði mikilvægt að halda áfram að selja hlut ríkisins í Íslandsbanka við kynningu fjárlagafrumvarpsins. Í yfirlýsingu stjórnarflokkanna frá því í vor segir að ekki verði ráðist í sölu á frekari hlutum bankans að sinni. Hún gildir enn.
Kjarninn 5. október 2022
Eyþór Arnalds var oddviti Sjálfstæðisflokksins í Reykjavík.
Félag Eyþórs hagnaðist um 388,4 milljónir vegna afskriftar á láni frá Samherja
Eigið fé félags Eyþórs Arnalds fór úr því að vera neikvætt um 305 milljónir í að vera jákvætt um 83,9 milljónir í fyrra. Félag í eigu Samherja afskrifaði seljendalán sem veitt var vegna kaupa í útgáfufélagi Morgunblaðsins.
Kjarninn 4. október 2022
Neyðarúrræði en ekki neyðarástand
Fjöldahjálparstöð fyrir umsækjendur um alþjóðlega vernd hefur verið opnuð í skrifstofuhúsnæði í Borgartúni þar sem Vegagerðin var áður til húsa. Hægt verður að taka á móti 150 manns að hámarki og miðað er við að fólk dvelji ekki lengur en þrjár nætur.
Kjarninn 4. október 2022
Meira úr sama flokkiLeiðari
None