Stjórnarkreppa í kortunum – Meiri samvinna er nauðsyn

Stjórnmálin snúast stundum um að gefa eftir, og finna sáttagrundvöll, í stað þess að stilla pólitískum andstæðingum upp við vegg.

Auglýsing

Ísland er örríki, eitt það minnsta í ver­öld­inni sem heldur úti eigin mynt­kerfi og sjálf­stæðri pen­inga­stefnu (Að­eins er Seychells eyjar eru minni, með 95 þús­und ein­stak­linga). Vinnu­mark­að­ur­inn telur um 200 þús­und ein­stak­linga.

Það er rétt tæp­lega einn tíundi af vinnu­mark­aðnum á Seatt­le-­svæð­inu, þar sem ég bý.

Ég fór á dög­unum í heim­sókn á rit­stjórn Seattle Times, rót­gró­ins fjöl­mið­ils­ins hér á svæð­inu, sem hefur á sér gott orð fyrir vönduð efn­is­tök.

Tog­streita atvinnu­lífs og stjórn­mála

Framundan eru kosn­ingar á svæð­inu og er helsta spennan í kringum borg­ar­stjóra­kosn­ing­ar. Vöxt­ur­inn á Seatt­le-­svæð­inu hefur verið ævin­týra­legur og ekki sér fyrir end­ann á honum næstu 10 til 15 árin, sam­kvæmt grein­ingum borg­ar­yf­ir­valda.

Ástæð­urnar eru marg­þættar en tengj­ast hröðum vexti í hug­bún­að­ar­geir­anum (Amazon, Microsoft, frum­kvöðla­fjár­fest­ing­ar, Clou­d-­þjón­ustu­marg­feld­is­á­hrif), almennum vax­andi umsvifum í rót­grónum atvinnu­geirum svæð­is­ins (stór og vax­andi flutn­inga­starf­semi, stærsta her­stöð Vest­ur­strand­ar­inn­ar, Boeing) og síðan nátt­úru­legri fólks­fjölgun og ört vax­andi kaup­mætt­i. 

Eitt af því sem blaða­menn Seattle Times sögðu mér að væri erf­ið­ast fyrir borg­ar­yf­ir­völd þessi miss­er­in, er að vinna vel með fyr­ir­tækj­unum og að „halda öllum góð­u­m“. Þetta væri ekki beint hægri eða vinstri póli­tík - ekki spurn­ing um íviln­anir eða eitt­hvað slíkt - heldur meira spurn­ing um að byggja upp traust og góð sam­skipt­i. 

Vaxta­verkir

Vöxtur Amazon hefur reynt mikið á svæð­ið, en fyr­ir­tækið hefur verið að ráða um tvö til þrjú þús­und starfs­menn í mán­uði á svæð­inu að und­an­förnu. Höf­uð­stöðvar fyr­ir­tæk­is­ins eru orðnar of litlar - þó að við fyrstu sýn virð­ist það nú óraun­veru­legt - og þá er bankað á dyrnar hjá borg­ar­ar­yf­ir­völd­um. 

For­stjór­inn og stofn­and­inn Jeff Bezos, segir borg­ar­yf­ir­völd í Seattle of svifa­sein. Allt í einu birt­ist síðan til­kynn­ing frá fyr­ir­tæk­inu um að Amazon ætl­aði sér að byggja aðrar höf­uð­stöðv­ar, og bauð öllum borgum Banda­ríkj­anna að koma fram með til­lög­ur. Atl­anta er nú talin lík­leg­ust, en Seattle borg hefur ekki gefið upp von um að ná samn­ingum við fyr­ir­tækið fyrir höf­uð­stöðvar númer tvö.

Þetta atriði er nefnt hér til sög­unn­ar, í sam­hengi við stöðu mála í íslenskum stjórn­mál­um, og hvernig úrlausn­ar­efni geta stundum verið þverpóli­tísk.

Auglýsing

Eins og oft virð­ast vænt­ingar vinstri flokk­anna nú teknar að skrúfast upp, en ég hef enga trú á því að það verði auð­sótt að mynda stjórn til vinstri eftir kosn­ing­ar. Það verður mikil hreyf­ing á fylg­inu fram að kosn­ingum og vafa­lítið kemur stjórn­ar­kreppa upp úr köss­unum eins og í fyrra.

Þetta er mikið áhyggju­mál fyrir almenn­ing í okkar litla sam­fé­lagi, því alveg sama hverjar skoð­anir fólks eru þá skiptir máli að sam­vinnu­grund­völl­ur­inn á milli stjórn­mála­flokka liggi fyrst og síð­ast eftir almanna­hags­muna­lín­unn­i. 

Í atvinnu­lífi lands­ins eru ólíkar skoð­anir eins og í elítu­hópum stjórn­mála­flokk­anna. Stjórn­mála­flokkar geta ekki búið sér til óvini í hag­kerf­inu, hvort sem það er í smá­sölu, sjáv­ar­út­vegi, fjár­mál­um, mennta­stofn­un­um, land­bún­aði, eða ein­hverjum öðrum geir­um. Stundum eru málin þannig vaxin - eins og í til­felli tog­streitu Amazon og Seattle borgar - að það þarf að leggj­ast vel yfir málin og finna góðar lausnir sem gagn­ast hag­kerf­inu vel, í góðu sam­starfi. Í lausnum fá kannski ekki allir allt sem þeir vilja, en þær eru ákveðin nið­ur­staða á hollum og góðum rök­ræð­um.

Ekki spurn­ing um hægri eða vinstri

Það er stundum erfitt að sjá hvað er til hægri og vinstri, eins og und­an­far­inn ára­tugur í íslenskum stjórn­málum ber með sér. Neyð­ar­lög og fjár­magns­höft - fram­kvæmd af öllum heims­ins þunga rík­is­valds­ins - björg­uðu land­inu frá altjóni, og síðan þá hefur ríkið haldið áfram á svip­aðri braut og nýtt sér þessar aðgerðir til að eign­ast fjár­mála­kerfið að nán­ast öllu leyti og end­ur­skipu­leggja atvinnu­lífið með stór­felldum skulda­af­skrift­um.

Þetta er hið besta mál, en eng­inn skal reyna að halda því fram að þetta teng­ist hægri stjórn­málum með ein­hverjum hætti. Þarna er rík­is­valdið mið­punkt­ur­inn í björg­un­ar­starf­inu og stjórn­mála­menn úr öllum flokkum eftir hrun­ið, geta verið stoltir af þessu starfi.

En þeir geta ekki verið stoltir af þeirri stöðu sem virð­ist komin upp í stjórn­mál­un­um. Mikil tog­streita, skortur á sam­starfsvilja og virð­ingu fyrir ólíkum sjón­ar­miðum og hags­mun­um. Öll þessi atriði eru þau sem helst ein­kenna stjórn­málin þessa dag­ana, og þetta er stjórn­mála­mönn­unum sjálfum að kenna. Þeim hefur mis­tek­ist að nýta góðar ákvarð­anir í end­ur­reisn­ar­starfi efna­hags­mála til að byggja upp traust og mann­leg sam­skipti í stjórn­mál­un­um.

Von­andi kemur rík­ari sam­starfsvilji hjá stjórn­mála­mönnum - þvert á flokka - upp úr köss­unum en sést í kort­unum þessi miss­er­in. Það er ekki boð­legt að hafa stöð­una eins og hún er núna. Svo ein­falt er það.

Skuldabréfaeigendur tilbúnir að leggja sitt af mörkum - Lítill tími til stefnu
Skuldabréfaeigendur WOW air eru tilbúnir að taka hlut í félaginu í skiptum fyrir niðurfellingu skulda.
Kjarninn 25. mars 2019
Aflýsa flugi frá London - Rauðglóandi síminn hjá Neytendasamtökunum
Forsvarsmenn WOW air reyna nú allt til að bjarga félaginu frá gjaldþroti.
Kjarninn 25. mars 2019
Ríkislögmaður neitar að afhenda gögn - Kjarninn kærir
Kjarninn óskaði eftir því frá forsætisráðuneytinu, að fá afhent sérfræðiálit og gögn frá þeim sem veittu Ríkislögmanni ráðgjöf í hinu svokallaða Landsréttarmáli.
Kjarninn 25. mars 2019
Þröstur Ólafsson
Samábyrgð og þau afétnu
Kjarninn 25. mars 2019
Bjarni Benediktsson
Ríkisstjórnin með tilbúnar áætlanir ef rekstur WOW air stöðvast
Fjármála- og efnahagsráðherra segir stjórnvöld vera viðbúin ef rekstur WOW air stöðvast. Hann segir þó ekki réttlætanlegt að setja skattfé inn í áhætturekstur sem þennan.
Kjarninn 25. mars 2019
Flestar áskriftir Alþingis eru að Morgunblaðinu
Alþingi er með 13 áskriftir að Morgunblaðinu auk netáskrifta, sem og aðgang að gagnasafni mbl.is.
Kjarninn 25. mars 2019
HS Orka á tvö orkuver, í Svartsengi og svo Reykjanesvirkjun.
Meirihlutinn í HS Orku seldur fyrir 37 milljarða króna
Búið er að skrifa undir kaupsamning á meirihluta hlutafjár í eina íslenska orkufyrirtækinu sem er í einkaeigu.
Kjarninn 25. mars 2019
Dauðastríðið hjá WOW air á lokametrunum
Það ætti að skýrast í dag eða í síðasta lagi á allra næstu dögum hvort flugfélagið WOW air verði áfram til. Forsvarsmenn þess eru nú í kappi við tímann að ná fram nýrri lausn eftir að bæði Indigo Partners og Icelandair ákváðu að fjárfesta ekki í félaginu.
Kjarninn 25. mars 2019
Meira úr sama flokkiLeiðari