Stjórnarkreppa í kortunum – Meiri samvinna er nauðsyn

Stjórnmálin snúast stundum um að gefa eftir, og finna sáttagrundvöll, í stað þess að stilla pólitískum andstæðingum upp við vegg.

Auglýsing

Ísland er örríki, eitt það minnsta í ver­öld­inni sem heldur úti eigin mynt­kerfi og sjálf­stæðri pen­inga­stefnu (Að­eins er Seychells eyjar eru minni, með 95 þús­und ein­stak­linga). Vinnu­mark­að­ur­inn telur um 200 þús­und ein­stak­linga.

Það er rétt tæp­lega einn tíundi af vinnu­mark­aðnum á Seatt­le-­svæð­inu, þar sem ég bý.

Ég fór á dög­unum í heim­sókn á rit­stjórn Seattle Times, rót­gró­ins fjöl­mið­ils­ins hér á svæð­inu, sem hefur á sér gott orð fyrir vönduð efn­is­tök.

Tog­streita atvinnu­lífs og stjórn­mála

Framundan eru kosn­ingar á svæð­inu og er helsta spennan í kringum borg­ar­stjóra­kosn­ing­ar. Vöxt­ur­inn á Seatt­le-­svæð­inu hefur verið ævin­týra­legur og ekki sér fyrir end­ann á honum næstu 10 til 15 árin, sam­kvæmt grein­ingum borg­ar­yf­ir­valda.

Ástæð­urnar eru marg­þættar en tengj­ast hröðum vexti í hug­bún­að­ar­geir­anum (Amazon, Microsoft, frum­kvöðla­fjár­fest­ing­ar, Clou­d-­þjón­ustu­marg­feld­is­á­hrif), almennum vax­andi umsvifum í rót­grónum atvinnu­geirum svæð­is­ins (stór og vax­andi flutn­inga­starf­semi, stærsta her­stöð Vest­ur­strand­ar­inn­ar, Boeing) og síðan nátt­úru­legri fólks­fjölgun og ört vax­andi kaup­mætt­i. 

Eitt af því sem blaða­menn Seattle Times sögðu mér að væri erf­ið­ast fyrir borg­ar­yf­ir­völd þessi miss­er­in, er að vinna vel með fyr­ir­tækj­unum og að „halda öllum góð­u­m“. Þetta væri ekki beint hægri eða vinstri póli­tík - ekki spurn­ing um íviln­anir eða eitt­hvað slíkt - heldur meira spurn­ing um að byggja upp traust og góð sam­skipt­i. 

Vaxta­verkir

Vöxtur Amazon hefur reynt mikið á svæð­ið, en fyr­ir­tækið hefur verið að ráða um tvö til þrjú þús­und starfs­menn í mán­uði á svæð­inu að und­an­förnu. Höf­uð­stöðvar fyr­ir­tæk­is­ins eru orðnar of litlar - þó að við fyrstu sýn virð­ist það nú óraun­veru­legt - og þá er bankað á dyrnar hjá borg­ar­ar­yf­ir­völd­um. 

For­stjór­inn og stofn­and­inn Jeff Bezos, segir borg­ar­yf­ir­völd í Seattle of svifa­sein. Allt í einu birt­ist síðan til­kynn­ing frá fyr­ir­tæk­inu um að Amazon ætl­aði sér að byggja aðrar höf­uð­stöðv­ar, og bauð öllum borgum Banda­ríkj­anna að koma fram með til­lög­ur. Atl­anta er nú talin lík­leg­ust, en Seattle borg hefur ekki gefið upp von um að ná samn­ingum við fyr­ir­tækið fyrir höf­uð­stöðvar númer tvö.

Þetta atriði er nefnt hér til sög­unn­ar, í sam­hengi við stöðu mála í íslenskum stjórn­mál­um, og hvernig úrlausn­ar­efni geta stundum verið þverpóli­tísk.

Auglýsing

Eins og oft virð­ast vænt­ingar vinstri flokk­anna nú teknar að skrúfast upp, en ég hef enga trú á því að það verði auð­sótt að mynda stjórn til vinstri eftir kosn­ing­ar. Það verður mikil hreyf­ing á fylg­inu fram að kosn­ingum og vafa­lítið kemur stjórn­ar­kreppa upp úr köss­unum eins og í fyrra.

Þetta er mikið áhyggju­mál fyrir almenn­ing í okkar litla sam­fé­lagi, því alveg sama hverjar skoð­anir fólks eru þá skiptir máli að sam­vinnu­grund­völl­ur­inn á milli stjórn­mála­flokka liggi fyrst og síð­ast eftir almanna­hags­muna­lín­unn­i. 

Í atvinnu­lífi lands­ins eru ólíkar skoð­anir eins og í elítu­hópum stjórn­mála­flokk­anna. Stjórn­mála­flokkar geta ekki búið sér til óvini í hag­kerf­inu, hvort sem það er í smá­sölu, sjáv­ar­út­vegi, fjár­mál­um, mennta­stofn­un­um, land­bún­aði, eða ein­hverjum öðrum geir­um. Stundum eru málin þannig vaxin - eins og í til­felli tog­streitu Amazon og Seattle borgar - að það þarf að leggj­ast vel yfir málin og finna góðar lausnir sem gagn­ast hag­kerf­inu vel, í góðu sam­starfi. Í lausnum fá kannski ekki allir allt sem þeir vilja, en þær eru ákveðin nið­ur­staða á hollum og góðum rök­ræð­um.

Ekki spurn­ing um hægri eða vinstri

Það er stundum erfitt að sjá hvað er til hægri og vinstri, eins og und­an­far­inn ára­tugur í íslenskum stjórn­málum ber með sér. Neyð­ar­lög og fjár­magns­höft - fram­kvæmd af öllum heims­ins þunga rík­is­valds­ins - björg­uðu land­inu frá altjóni, og síðan þá hefur ríkið haldið áfram á svip­aðri braut og nýtt sér þessar aðgerðir til að eign­ast fjár­mála­kerfið að nán­ast öllu leyti og end­ur­skipu­leggja atvinnu­lífið með stór­felldum skulda­af­skrift­um.

Þetta er hið besta mál, en eng­inn skal reyna að halda því fram að þetta teng­ist hægri stjórn­málum með ein­hverjum hætti. Þarna er rík­is­valdið mið­punkt­ur­inn í björg­un­ar­starf­inu og stjórn­mála­menn úr öllum flokkum eftir hrun­ið, geta verið stoltir af þessu starfi.

En þeir geta ekki verið stoltir af þeirri stöðu sem virð­ist komin upp í stjórn­mál­un­um. Mikil tog­streita, skortur á sam­starfsvilja og virð­ingu fyrir ólíkum sjón­ar­miðum og hags­mun­um. Öll þessi atriði eru þau sem helst ein­kenna stjórn­málin þessa dag­ana, og þetta er stjórn­mála­mönn­unum sjálfum að kenna. Þeim hefur mis­tek­ist að nýta góðar ákvarð­anir í end­ur­reisn­ar­starfi efna­hags­mála til að byggja upp traust og mann­leg sam­skipti í stjórn­mál­un­um.

Von­andi kemur rík­ari sam­starfsvilji hjá stjórn­mála­mönnum - þvert á flokka - upp úr köss­unum en sést í kort­unum þessi miss­er­in. Það er ekki boð­legt að hafa stöð­una eins og hún er núna. Svo ein­falt er það.

Kanntu vel við Kjarnann?

Við á Kjarnanum þökkum lesendum fyrir það traust sem þeir sýna með því að styrkja Kjarnann. 

Frjáls framlög frá lesendum hafa vaxið jafnt og þétt síðustu árin og eru mikilvæg tekjustoð undir reksturinn. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni og greina kjarnann frá hisminu. 

Við tökum hlutverk okkar sem fjölmiðill í þjónustu almennings alvarlega. Kjarninn birti 409 fréttaskýringar og 2.367 fréttir á árinu 2019. Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar, stærstur hluti þeirra aðsendar greinar. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Freyr Eyjólfsson
Neysla og úrgangur eykst á heimsvísu – Ákall um nýjar, grænar lausnir
Kjarninn 20. febrúar 2020
Ísold Uggadóttir og Auður Jónsdóttir
Himinhrópandi mistök í máli Maní
Kjarninn 20. febrúar 2020
Haraldur Johanessen var enn ríkislögreglustjóri þegar samkomulagið var gert. Hann lét af störfum skömmu síðar
Samkomulag ríkislögreglustjóra hækkaði laun yfirmanna um 48 prósent
Þeir yfirmenn hjá ríkislögreglustjóra sem skrifuðu undir samkomulag við embættið í fyrra hækkuðu samtals grunnlaun sín um 314 þúsund krónur á mánuði og sameiginlegar lífeyrisgreiðslur um 309 milljónir.
Kjarninn 20. febrúar 2020
Samninganefnd starfsgreinasambandsins.
Starfsgreinasambandið nær samkomulagi við ríkið um nýjan kjarasamning
Starfsgreinasambandið og ríkið náðu í gær saman um útlínur á nýjum kjarasamningi á fundi hjá ríkissáttarsemjara.
Kjarninn 20. febrúar 2020
Sólveig Anna Jónsdóttir, formaður Eflingar.
Efling fordæmir Dag fyrir að vilja ekki eiga samtal við sig
Efling segir borgarstjórann í Reykjavík tala niður kjara- og réttlætisbaráttu félagsins. Framsetning hans á tilboðum Reykjavíkurborgar um launahækkanir til félagsmanna Eflingar sé í þeim „tilgangi að fegra mögur tilboð borgarinnar.“
Kjarninn 20. febrúar 2020
Sonja Ýr Þorbergsdóttir, formaður BSRB.
Verkföll hjá BSRB hefjast að óbreyttu í byrjun mars
Verkföllin munu hafa mikil áhrif á almannaþjónustuna enda munu þau ná til starfsfólks í heilbrigðisþjónustunni, þar með talið á Landspítalanum, og í skólum, leikskólum og á frístundaheimilum.
Kjarninn 20. febrúar 2020
Hillur verslana eru í dag fullar af fersku brauði.
Uppþot vegna brauðsins stormur í vatnsglasi
„Hvenær verður næst brauð viðvörun?“ „Brauð er búið í borginni, líka hvíta brauðið. Fólk ætlar greinilega að leyfa sér þessar síðustu klukkustundir á jörðu.“ Þeir voru margir brandararnir sem fuku í sprengilægðinni í síðustu viku.
Kjarninn 20. febrúar 2020
Traust almennings á dómstólum
Auður Jónsdóttir rithöfundur hitti gamalreyndan lögmann, Ragnar Aðalsteinsson, til að ræða hið svokallaða Landsréttarmál en það vekur upp áleitnar spurningar.
Kjarninn 20. febrúar 2020
Meira úr sama flokkiLeiðari