Stjórnarkreppa í kortunum – Meiri samvinna er nauðsyn

Stjórnmálin snúast stundum um að gefa eftir, og finna sáttagrundvöll, í stað þess að stilla pólitískum andstæðingum upp við vegg.

Auglýsing

Ísland er örríki, eitt það minnsta í ver­öld­inni sem heldur úti eigin mynt­kerfi og sjálf­stæðri pen­inga­stefnu (Að­eins er Seychells eyjar eru minni, með 95 þús­und ein­stak­linga). Vinnu­mark­að­ur­inn telur um 200 þús­und ein­stak­linga.

Það er rétt tæp­lega einn tíundi af vinnu­mark­aðnum á Seatt­le-­svæð­inu, þar sem ég bý.

Ég fór á dög­unum í heim­sókn á rit­stjórn Seattle Times, rót­gró­ins fjöl­mið­ils­ins hér á svæð­inu, sem hefur á sér gott orð fyrir vönduð efn­is­tök.

Tog­streita atvinnu­lífs og stjórn­mála

Framundan eru kosn­ingar á svæð­inu og er helsta spennan í kringum borg­ar­stjóra­kosn­ing­ar. Vöxt­ur­inn á Seatt­le-­svæð­inu hefur verið ævin­týra­legur og ekki sér fyrir end­ann á honum næstu 10 til 15 árin, sam­kvæmt grein­ingum borg­ar­yf­ir­valda.

Ástæð­urnar eru marg­þættar en tengj­ast hröðum vexti í hug­bún­að­ar­geir­anum (Amazon, Microsoft, frum­kvöðla­fjár­fest­ing­ar, Clou­d-­þjón­ustu­marg­feld­is­á­hrif), almennum vax­andi umsvifum í rót­grónum atvinnu­geirum svæð­is­ins (stór og vax­andi flutn­inga­starf­semi, stærsta her­stöð Vest­ur­strand­ar­inn­ar, Boeing) og síðan nátt­úru­legri fólks­fjölgun og ört vax­andi kaup­mætt­i. 

Eitt af því sem blaða­menn Seattle Times sögðu mér að væri erf­ið­ast fyrir borg­ar­yf­ir­völd þessi miss­er­in, er að vinna vel með fyr­ir­tækj­unum og að „halda öllum góð­u­m“. Þetta væri ekki beint hægri eða vinstri póli­tík - ekki spurn­ing um íviln­anir eða eitt­hvað slíkt - heldur meira spurn­ing um að byggja upp traust og góð sam­skipt­i. 

Vaxta­verkir

Vöxtur Amazon hefur reynt mikið á svæð­ið, en fyr­ir­tækið hefur verið að ráða um tvö til þrjú þús­und starfs­menn í mán­uði á svæð­inu að und­an­förnu. Höf­uð­stöðvar fyr­ir­tæk­is­ins eru orðnar of litlar - þó að við fyrstu sýn virð­ist það nú óraun­veru­legt - og þá er bankað á dyrnar hjá borg­ar­ar­yf­ir­völd­um. 

For­stjór­inn og stofn­and­inn Jeff Bezos, segir borg­ar­yf­ir­völd í Seattle of svifa­sein. Allt í einu birt­ist síðan til­kynn­ing frá fyr­ir­tæk­inu um að Amazon ætl­aði sér að byggja aðrar höf­uð­stöðv­ar, og bauð öllum borgum Banda­ríkj­anna að koma fram með til­lög­ur. Atl­anta er nú talin lík­leg­ust, en Seattle borg hefur ekki gefið upp von um að ná samn­ingum við fyr­ir­tækið fyrir höf­uð­stöðvar númer tvö.

Þetta atriði er nefnt hér til sög­unn­ar, í sam­hengi við stöðu mála í íslenskum stjórn­mál­um, og hvernig úrlausn­ar­efni geta stundum verið þverpóli­tísk.

Auglýsing

Eins og oft virð­ast vænt­ingar vinstri flokk­anna nú teknar að skrúfast upp, en ég hef enga trú á því að það verði auð­sótt að mynda stjórn til vinstri eftir kosn­ing­ar. Það verður mikil hreyf­ing á fylg­inu fram að kosn­ingum og vafa­lítið kemur stjórn­ar­kreppa upp úr köss­unum eins og í fyrra.

Þetta er mikið áhyggju­mál fyrir almenn­ing í okkar litla sam­fé­lagi, því alveg sama hverjar skoð­anir fólks eru þá skiptir máli að sam­vinnu­grund­völl­ur­inn á milli stjórn­mála­flokka liggi fyrst og síð­ast eftir almanna­hags­muna­lín­unn­i. 

Í atvinnu­lífi lands­ins eru ólíkar skoð­anir eins og í elítu­hópum stjórn­mála­flokk­anna. Stjórn­mála­flokkar geta ekki búið sér til óvini í hag­kerf­inu, hvort sem það er í smá­sölu, sjáv­ar­út­vegi, fjár­mál­um, mennta­stofn­un­um, land­bún­aði, eða ein­hverjum öðrum geir­um. Stundum eru málin þannig vaxin - eins og í til­felli tog­streitu Amazon og Seattle borgar - að það þarf að leggj­ast vel yfir málin og finna góðar lausnir sem gagn­ast hag­kerf­inu vel, í góðu sam­starfi. Í lausnum fá kannski ekki allir allt sem þeir vilja, en þær eru ákveðin nið­ur­staða á hollum og góðum rök­ræð­um.

Ekki spurn­ing um hægri eða vinstri

Það er stundum erfitt að sjá hvað er til hægri og vinstri, eins og und­an­far­inn ára­tugur í íslenskum stjórn­málum ber með sér. Neyð­ar­lög og fjár­magns­höft - fram­kvæmd af öllum heims­ins þunga rík­is­valds­ins - björg­uðu land­inu frá altjóni, og síðan þá hefur ríkið haldið áfram á svip­aðri braut og nýtt sér þessar aðgerðir til að eign­ast fjár­mála­kerfið að nán­ast öllu leyti og end­ur­skipu­leggja atvinnu­lífið með stór­felldum skulda­af­skrift­um.

Þetta er hið besta mál, en eng­inn skal reyna að halda því fram að þetta teng­ist hægri stjórn­málum með ein­hverjum hætti. Þarna er rík­is­valdið mið­punkt­ur­inn í björg­un­ar­starf­inu og stjórn­mála­menn úr öllum flokkum eftir hrun­ið, geta verið stoltir af þessu starfi.

En þeir geta ekki verið stoltir af þeirri stöðu sem virð­ist komin upp í stjórn­mál­un­um. Mikil tog­streita, skortur á sam­starfsvilja og virð­ingu fyrir ólíkum sjón­ar­miðum og hags­mun­um. Öll þessi atriði eru þau sem helst ein­kenna stjórn­málin þessa dag­ana, og þetta er stjórn­mála­mönn­unum sjálfum að kenna. Þeim hefur mis­tek­ist að nýta góðar ákvarð­anir í end­ur­reisn­ar­starfi efna­hags­mála til að byggja upp traust og mann­leg sam­skipti í stjórn­mál­un­um.

Von­andi kemur rík­ari sam­starfsvilji hjá stjórn­mála­mönnum - þvert á flokka - upp úr köss­unum en sést í kort­unum þessi miss­er­in. Það er ekki boð­legt að hafa stöð­una eins og hún er núna. Svo ein­falt er það.

Meira úr sama flokkiLeiðari