Af hverju finn ég hvergi jólatilfinninguna?

Nichole Leigh Mosty skrifar um flóttamenn og hælisleitendur.

Auglýsing

Í dag er 20. des­em­ber og það eru ein­ungis fjórir dagar til jóla. Bjúgna­krækir kom til byggða í nótt og skildi eftir smá gjafir í skónum hjá krökkum um allt land­ið. Ég við­ur­kenni að vera ekki í miklu jóla­stuði í ár. Ég hef reynt að koma mér þangað með því að gera allt sem hinir Íslend­ing­arnir gera. Ég hengdi t.d. jóla­ljós utan um húsið mitt í fyrsta skipti á ævinni, skreytti inn­an­dyra bæði hátt og lágt, fór með börnin mín á  jóla­leik­ritið „Jóla­flækja” eftir Berg Þór Ing­ólfs­son, bauð tengda­mömmu á jóla­hlað­borð, bak­aði allt of margir jóla­smákök­ur, skrif­aði jóla­kort og hef nú þegar keypt fullt af jóla­gjöf­um. Það er jú sælla að gefa en að þiggja. Þrátt fyrir allt þetta finn ég jóla­til­finn­ing­una hvergi. Er ég að gera eitt­hvað vit­laust?

Getur verið að það sé vegna þess að á mánu­dag­inn, 18. des­em­ber, var Alþjóð­legur dagur far­and­fólks (International migrants day) og hugur minn var og er með þeim? Getur verið að innst inni í mér veit ég að öll þessi „jóla­gleð­i”, pen­ingar og orka sem fer í að finna hana ristir ekki djúpt? Getur verið að hjartað mitt sé enn þá á Grikk­landi með fylgd­ar­lausum börn og fjöl­skyldum sem búa í flótta­manna­búð­um? Er ég full af sam­visku­biti vegna þess að ég ver tím­anum í að gera full­komin íslenskt jól með mín börnum þegar ég veit að úti í hinum stóra heimi, og reyndar hér á Íslandi líka, eru svo mörg börn sem glöð myndu þiggja þó ekki væri nema örlítið meira en venju­lega um jól­in.

Í síð­ustu viku sendi Útlend­inga­stofnun til­kynn­ingu til Reykja­nes­bæj­ar, Hafn­ar­fjarðar og Reykja­vík­ur­borgar um að ekki væru lengur for­sendur fyrir jóla­upp­bót þar sem reglu­gerð, sem tók gildi fyrr á árinu, segði til um að þess þyrfti ekki. Reyndar var fréttin sett fram þannig að hæl­is­leit­endum væri ekki kleift að halda jólin hátíð­leg. Sem betur fer verður það leið­rétt og þessi við­kvæmi hópur getur gert örlítið betur við sig en venju­lega. En hvað þýðir „há­tíð­leg“ fyrir fólk sem er á flótta?

Auglýsing

Hæl­is­leit­endur fá heilar 8.000 kr. á viku á hvern full­orð­inn ein­stak­ling og börnum er út­hlut­að 5.000 kr. í mat­ar­pen­inga. Jóla­upp­bótin sem greidd var fyrir ári síðan var tvö­föld þessi upp­hæð í eitt skipti. Það þarf ekki hag­fræð­ing til að sjá að sú upp­hæð nær ekki utan um jóla­stússið sem ég get ráð­ist í. En hugs­an­lega gæti hún aukið gleði barna­fjöl­skyldu í neyð. Þessar auka 5.000 kr. sem jóla­upp­bótin hefði bætt við gæti dugað fyrir dúkku, litl­um Lego kassa eða skemmti­legu spili fyrir eitt barn á flótta. En þetta eru auð­vitað ekki íslensk börn svo það er kannski óþarfi að þau njóti hátíð­ar­inn­ar? Í kommenta­kerfum var fréttum um brott­fall jóla­upp­bótar til hæl­is­leit­enda fagn­að. Þegar ákveðið var að leið­rétta það komu fram enn verri athuga­semdir um mis­mun­un. Óánægjan við prinsipp sem tengj­ast því að koma vel fram við alla um jólin birt­ast í orð­ljótri gremju. Ég minni á að þetta fólk er langt í burtu frá öllu og öllum sem það þekkir og þykir vænt um. Það verður ekki boðið til veislu í þeirra fjöl­skyldum á meðan við njótum sam­vista við þá sem okkur eru kær­ast­ir. 

En þarna liggur hund­ur­inn graf­inn. Ég finn ekki jóla­gleði því ég finn fyrir sorg og áhyggj­um. Jólin eiga að vera sá tími árs­ins þegar við eigum að sam­ein­ast um frið á jörð. Sá tími þegar hug­ur­inn leitar til þeirra sem eiga um sárt um binda og sá tími sem við eigum að nota til að hugsa um fleiri en okkur sjálf. Ef við settum líf far­and­fólks í eðli­legt sam­hengi myndum við finna hve ­fá­rán­leg­t það er að vera reiður yfir því að „þessu fólki“ sé veittur smá stuðn­ingur viku fyrir jól. 

Fleira fólk en nokkru sinni fyrr flýr heima­lönd sín í leit að betra lífi. Far­and­fólk telur 258 millj­ónir manns. Sann­leik­ur­inn er sá að til er fólk sem ákveður að flytja til ann­ars ríkis af fúsum og frjálsum vilja. Fólk sem sækir um hæli eða alþjóð­lega vernd á hins vegar ekki í mörg hús að venda og það, að flýja heima­land sitt, er ekki val þessa fólks. Því miður eru örlög þess oft spurn­ing um líf eða dauða. Af þessum 258 millj­ónum eru 65,6 millj­ónir (þar af helm­ingur undir 18 ára aldri) þving­aðar til að flýja vegna stríðs eða ofsókna. Má þar nefna Rohingja og Palest­ínu­menn sem dæmi. Töl­fræði Sam­ein­uðu þjóð­anna segir okkur að á sjötta þús­und manns úr þessum hópi hefur látið lífið á þessu ári og að minnsta kosti 12,000 börn hurfu í Evr­ópu í fyrra. Eng­inn veit hvar þau börn eru nið­ur­komin eða hvort þau eru yfir höfuð á lífi. 

Hér á Íslandi erum við ekki að glíma við vanda sem fylgir komu tuga þús­unda manna sem leita verndar og nýs lífs eins og stjórn­völd á Grikk­landi, Spáni eða Ítal­íu. Hér fækkar komu hæl­is­leit­enda. Við höfum hins vegar ein­stakt tæki­færi til að sýna heim­inum gott for­dæmi um þann boð­skap sem jólin ættu að bera með sér. Og ykkur sem haldið upp á kristin gildi vil ég spyrja, hvað ef dóms­mála­ráð­herr­ann í Bet­lehem hefði breytt reglu­gerð í nóv­em­ber árið sem Jesús fædd­ist og for­eldrar hans ekki heldur fengið inni í fjós­inu? Ég vona að menn séu ekki búnir að gleyma þessum hluta af hinum kristnu gildum og að þau nái til allra, ekki bara þeirra sem sumir telja þess verð­uga.  

Breyttir tímar kalla á breytt jafnréttislög
Skipaður hefur verið starfshópur sem samanstendur af fulltrúum frá velferðarráðuneytinu, dómsmálaráðuneytinu og Jafnréttisstofu til að hefja undirbúning að heildarendurskoðun laga um jafna stöðu og jafnan rétt kvenna og karla.
21. janúar 2018
Hákon Hákonarson
Nýtt lyf við ADHD væntanlegt innan fárra ára
Niðurstöður nýrrar rannsóknar á lyfi við athyglisbrest með ofvirkni komu vel út og búist er við að lyfið komist í almenna notkun eftir 2 til 3 ár.
21. janúar 2018
Bára Huld Beck
Stormurinn í vatnsglasinu (orðaleikur fyrirhugaður)
21. janúar 2018
Endurkast af gljásteinsþökum hefur virkað sem ljóskastari á nágranna þeirra sem komið hafa komið sér upp slíkum þökum.
Glampandi þak
Leir er ekki alltaf á borði dómstóla. Hæstiréttur Danmerkur fjallaði um álitamál sem varðar þetta algenga byggingarefni á dögunum.
21. janúar 2018
Ásgerður leiðir á Seltjarnarnesi - Fimm konur í sjö efstu sætum
Sitjandi bæjarstjóri fékk örugga kosninga í efsta sætið.
21. janúar 2018
280 þúsund manns dáið úr of stórum skammti á 5 árum
Gífurleg aukning hefur verið á dauðsföllum úr of stórum skammti vímuefna. Tölur um dauðsföll á Íslandi hjá ungum fíklum þykja „ógnvekjandi“.
20. janúar 2018
Greiðslustöðvun ríkisins á ársafmæli forsetatíðar Trumps
Trump ætlaði sér að fagna árs dvöl sinni í Hvíta húsinu í dag, en fagnaðarviðburði með fjárhagslegum bakhjörlum hefur verið frestað.
20. janúar 2018
Gunnar Hólmsteinn Ársælsson
Kjósum um Borgarlínuna
20. janúar 2018
Meira úr sama flokkiÁlit