Af hverju finn ég hvergi jólatilfinninguna?

Nichole Leigh Mosty skrifar um flóttamenn og hælisleitendur.

Auglýsing

Í dag er 20. des­em­ber og það eru ein­ungis fjórir dagar til jóla. Bjúgna­krækir kom til byggða í nótt og skildi eftir smá gjafir í skónum hjá krökkum um allt land­ið. Ég við­ur­kenni að vera ekki í miklu jóla­stuði í ár. Ég hef reynt að koma mér þangað með því að gera allt sem hinir Íslend­ing­arnir gera. Ég hengdi t.d. jóla­ljós utan um húsið mitt í fyrsta skipti á ævinni, skreytti inn­an­dyra bæði hátt og lágt, fór með börnin mín á  jóla­leik­ritið „Jóla­flækja” eftir Berg Þór Ing­ólfs­son, bauð tengda­mömmu á jóla­hlað­borð, bak­aði allt of margir jóla­smákök­ur, skrif­aði jóla­kort og hef nú þegar keypt fullt af jóla­gjöf­um. Það er jú sælla að gefa en að þiggja. Þrátt fyrir allt þetta finn ég jóla­til­finn­ing­una hvergi. Er ég að gera eitt­hvað vit­laust?

Getur verið að það sé vegna þess að á mánu­dag­inn, 18. des­em­ber, var Alþjóð­legur dagur far­and­fólks (International migrants day) og hugur minn var og er með þeim? Getur verið að innst inni í mér veit ég að öll þessi „jóla­gleð­i”, pen­ingar og orka sem fer í að finna hana ristir ekki djúpt? Getur verið að hjartað mitt sé enn þá á Grikk­landi með fylgd­ar­lausum börn og fjöl­skyldum sem búa í flótta­manna­búð­um? Er ég full af sam­visku­biti vegna þess að ég ver tím­anum í að gera full­komin íslenskt jól með mín börnum þegar ég veit að úti í hinum stóra heimi, og reyndar hér á Íslandi líka, eru svo mörg börn sem glöð myndu þiggja þó ekki væri nema örlítið meira en venju­lega um jól­in.

Í síð­ustu viku sendi Útlend­inga­stofnun til­kynn­ingu til Reykja­nes­bæj­ar, Hafn­ar­fjarðar og Reykja­vík­ur­borgar um að ekki væru lengur for­sendur fyrir jóla­upp­bót þar sem reglu­gerð, sem tók gildi fyrr á árinu, segði til um að þess þyrfti ekki. Reyndar var fréttin sett fram þannig að hæl­is­leit­endum væri ekki kleift að halda jólin hátíð­leg. Sem betur fer verður það leið­rétt og þessi við­kvæmi hópur getur gert örlítið betur við sig en venju­lega. En hvað þýðir „há­tíð­leg“ fyrir fólk sem er á flótta?

Auglýsing

Hæl­is­leit­endur fá heilar 8.000 kr. á viku á hvern full­orð­inn ein­stak­ling og börnum er út­hlut­að 5.000 kr. í mat­ar­pen­inga. Jóla­upp­bótin sem greidd var fyrir ári síðan var tvö­föld þessi upp­hæð í eitt skipti. Það þarf ekki hag­fræð­ing til að sjá að sú upp­hæð nær ekki utan um jóla­stússið sem ég get ráð­ist í. En hugs­an­lega gæti hún aukið gleði barna­fjöl­skyldu í neyð. Þessar auka 5.000 kr. sem jóla­upp­bótin hefði bætt við gæti dugað fyrir dúkku, litl­um Lego kassa eða skemmti­legu spili fyrir eitt barn á flótta. En þetta eru auð­vitað ekki íslensk börn svo það er kannski óþarfi að þau njóti hátíð­ar­inn­ar? Í kommenta­kerfum var fréttum um brott­fall jóla­upp­bótar til hæl­is­leit­enda fagn­að. Þegar ákveðið var að leið­rétta það komu fram enn verri athuga­semdir um mis­mun­un. Óánægjan við prinsipp sem tengj­ast því að koma vel fram við alla um jólin birt­ast í orð­ljótri gremju. Ég minni á að þetta fólk er langt í burtu frá öllu og öllum sem það þekkir og þykir vænt um. Það verður ekki boðið til veislu í þeirra fjöl­skyldum á meðan við njótum sam­vista við þá sem okkur eru kær­ast­ir. 

En þarna liggur hund­ur­inn graf­inn. Ég finn ekki jóla­gleði því ég finn fyrir sorg og áhyggj­um. Jólin eiga að vera sá tími árs­ins þegar við eigum að sam­ein­ast um frið á jörð. Sá tími þegar hug­ur­inn leitar til þeirra sem eiga um sárt um binda og sá tími sem við eigum að nota til að hugsa um fleiri en okkur sjálf. Ef við settum líf far­and­fólks í eðli­legt sam­hengi myndum við finna hve ­fá­rán­leg­t það er að vera reiður yfir því að „þessu fólki“ sé veittur smá stuðn­ingur viku fyrir jól. 

Fleira fólk en nokkru sinni fyrr flýr heima­lönd sín í leit að betra lífi. Far­and­fólk telur 258 millj­ónir manns. Sann­leik­ur­inn er sá að til er fólk sem ákveður að flytja til ann­ars ríkis af fúsum og frjálsum vilja. Fólk sem sækir um hæli eða alþjóð­lega vernd á hins vegar ekki í mörg hús að venda og það, að flýja heima­land sitt, er ekki val þessa fólks. Því miður eru örlög þess oft spurn­ing um líf eða dauða. Af þessum 258 millj­ónum eru 65,6 millj­ónir (þar af helm­ingur undir 18 ára aldri) þving­aðar til að flýja vegna stríðs eða ofsókna. Má þar nefna Rohingja og Palest­ínu­menn sem dæmi. Töl­fræði Sam­ein­uðu þjóð­anna segir okkur að á sjötta þús­und manns úr þessum hópi hefur látið lífið á þessu ári og að minnsta kosti 12,000 börn hurfu í Evr­ópu í fyrra. Eng­inn veit hvar þau börn eru nið­ur­komin eða hvort þau eru yfir höfuð á lífi. 

Hér á Íslandi erum við ekki að glíma við vanda sem fylgir komu tuga þús­unda manna sem leita verndar og nýs lífs eins og stjórn­völd á Grikk­landi, Spáni eða Ítal­íu. Hér fækkar komu hæl­is­leit­enda. Við höfum hins vegar ein­stakt tæki­færi til að sýna heim­inum gott for­dæmi um þann boð­skap sem jólin ættu að bera með sér. Og ykkur sem haldið upp á kristin gildi vil ég spyrja, hvað ef dóms­mála­ráð­herr­ann í Bet­lehem hefði breytt reglu­gerð í nóv­em­ber árið sem Jesús fædd­ist og for­eldrar hans ekki heldur fengið inni í fjós­inu? Ég vona að menn séu ekki búnir að gleyma þessum hluta af hinum kristnu gildum og að þau nái til allra, ekki bara þeirra sem sumir telja þess verð­uga.  

Kanntu vel við Kjarnann?

Við á Kjarnanum þökkum lesendum fyrir það traust sem þeir sýna með því að styrkja Kjarnann. 

Frjáls framlög frá lesendum hafa vaxið jafnt og þétt síðustu árin og eru mikilvæg tekjustoð undir reksturinn. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni og greina kjarnann frá hisminu. 

Við tökum hlutverk okkar sem fjölmiðill í þjónustu almennings alvarlega. Kjarninn birti 409 fréttaskýringar og 2.367 fréttir á árinu 2019. Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar, stærstur hluti þeirra aðsendar greinar. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Sanna Magdalena Mörtudóttir
Láglaunastefnan gerir mann svangan
Kjarninn 19. febrúar 2020
Loftslagsbreytingar, hnignun vistkerfa, fólksflótti, stríðsátök, ójöfnuður og skaðleg markaðssetning er meðal þess sem ógnar heilsu og framtíð barna í öllum löndum.
Loftslagsbreytingar ógn við framtíð allra barna
Ísland er eitt besta landið í veröldinni fyrir börn en samkvæmt nýrri skýrslu UNICEF, WHO og læknaritsins Lancet dregur mikil losun gróðurhúsalofttegunda okkur niður listann yfir sjálfbærni.
Kjarninn 19. febrúar 2020
Þorsteinn Már Baldvinsson, fyrrverandi og líkast til verðandi forstjóri Samherja.
Búist við að Þorsteinn Már snúi aftur sem forstjóri Samherja í næsta mánuði
Tímabundnu leyfi Þorsteins Más Baldvinssonar frá forstjórastóli Samherja virðist vera að fara að ljúka. Sitjandi forstjóri reiknar með að hann snúi aftur í næsta mánuði. Engin niðurstaða liggur fyrir í rannsókn Samherjamálsins hérlendis.
Kjarninn 19. febrúar 2020
Útvegsmenn vilja að sjómenn greiði hlutdeild í veiðigjaldi til stjórnvalda
Ein af nítján kröfum Samtaka fyrirtækja í sjávarútvegi er að sjómenn greiði hlut í veiðigjaldi og kolefnisgjaldi. Formanni Sjómannasambands Íslands líst ekki kröfurnar „frekar en endranær.“
Kjarninn 19. febrúar 2020
Hluthafar Arion banka gætu tekið út tugi milljarða úr bankanum í ár
Áframhaldandi breytt fjármögnun, samdráttur í útlánum, stórtæk uppkaup á eigin bréfum og arðgreiðslur sem eru langt umfram hagnað eru allt leiðir sem er verið að fullnýta til að auka getu Arion banka til að greiða út eigið fé bankans í vasa hluthafa.
Kjarninn 19. febrúar 2020
Björgólfur Jóhannsson, tímabundinn forstjóri Samherja.
Forstjóri Samherja vill aftur í stjórn Sjóvá
Tímabundinn forstjóri Samherja steig úr stól stjórnarformanns Sjóvá í nóvember í fyrra vegna anna. Hann sækist nú eftir því að setjast aftur í stjórnina á komandi aðalfundi. Samherji á tæpan helming í stærsta eiganda Sjóvá.
Kjarninn 19. febrúar 2020
Kristín Þorsteinsdóttir.
Fyrrverandi ritstjóri Fréttablaðsins vill í stjórn Sýnar
Á meðal þeirra sem vilja taka sæti í stjórn eins stærsta fjölmiðlafyrirtækis Íslands er fyrrverandi ritstjóri Fréttablaðsins og fyrrverandi stjórnarformaður VÍS.
Kjarninn 19. febrúar 2020
Magnús Halldórsson
Raskaði rónni
Kjarninn 18. febrúar 2020
Meira úr sama flokkiÁlit