Af hverju finn ég hvergi jólatilfinninguna?

Nichole Leigh Mosty skrifar um flóttamenn og hælisleitendur.

Auglýsing

Í dag er 20. des­em­ber og það eru ein­ungis fjórir dagar til jóla. Bjúgna­krækir kom til byggða í nótt og skildi eftir smá gjafir í skónum hjá krökkum um allt land­ið. Ég við­ur­kenni að vera ekki í miklu jóla­stuði í ár. Ég hef reynt að koma mér þangað með því að gera allt sem hinir Íslend­ing­arnir gera. Ég hengdi t.d. jóla­ljós utan um húsið mitt í fyrsta skipti á ævinni, skreytti inn­an­dyra bæði hátt og lágt, fór með börnin mín á  jóla­leik­ritið „Jóla­flækja” eftir Berg Þór Ing­ólfs­son, bauð tengda­mömmu á jóla­hlað­borð, bak­aði allt of margir jóla­smákök­ur, skrif­aði jóla­kort og hef nú þegar keypt fullt af jóla­gjöf­um. Það er jú sælla að gefa en að þiggja. Þrátt fyrir allt þetta finn ég jóla­til­finn­ing­una hvergi. Er ég að gera eitt­hvað vit­laust?

Getur verið að það sé vegna þess að á mánu­dag­inn, 18. des­em­ber, var Alþjóð­legur dagur far­and­fólks (International migrants day) og hugur minn var og er með þeim? Getur verið að innst inni í mér veit ég að öll þessi „jóla­gleð­i”, pen­ingar og orka sem fer í að finna hana ristir ekki djúpt? Getur verið að hjartað mitt sé enn þá á Grikk­landi með fylgd­ar­lausum börn og fjöl­skyldum sem búa í flótta­manna­búð­um? Er ég full af sam­visku­biti vegna þess að ég ver tím­anum í að gera full­komin íslenskt jól með mín börnum þegar ég veit að úti í hinum stóra heimi, og reyndar hér á Íslandi líka, eru svo mörg börn sem glöð myndu þiggja þó ekki væri nema örlítið meira en venju­lega um jól­in.

Í síð­ustu viku sendi Útlend­inga­stofnun til­kynn­ingu til Reykja­nes­bæj­ar, Hafn­ar­fjarðar og Reykja­vík­ur­borgar um að ekki væru lengur for­sendur fyrir jóla­upp­bót þar sem reglu­gerð, sem tók gildi fyrr á árinu, segði til um að þess þyrfti ekki. Reyndar var fréttin sett fram þannig að hæl­is­leit­endum væri ekki kleift að halda jólin hátíð­leg. Sem betur fer verður það leið­rétt og þessi við­kvæmi hópur getur gert örlítið betur við sig en venju­lega. En hvað þýðir „há­tíð­leg“ fyrir fólk sem er á flótta?

Auglýsing

Hæl­is­leit­endur fá heilar 8.000 kr. á viku á hvern full­orð­inn ein­stak­ling og börnum er út­hlut­að 5.000 kr. í mat­ar­pen­inga. Jóla­upp­bótin sem greidd var fyrir ári síðan var tvö­föld þessi upp­hæð í eitt skipti. Það þarf ekki hag­fræð­ing til að sjá að sú upp­hæð nær ekki utan um jóla­stússið sem ég get ráð­ist í. En hugs­an­lega gæti hún aukið gleði barna­fjöl­skyldu í neyð. Þessar auka 5.000 kr. sem jóla­upp­bótin hefði bætt við gæti dugað fyrir dúkku, litl­um Lego kassa eða skemmti­legu spili fyrir eitt barn á flótta. En þetta eru auð­vitað ekki íslensk börn svo það er kannski óþarfi að þau njóti hátíð­ar­inn­ar? Í kommenta­kerfum var fréttum um brott­fall jóla­upp­bótar til hæl­is­leit­enda fagn­að. Þegar ákveðið var að leið­rétta það komu fram enn verri athuga­semdir um mis­mun­un. Óánægjan við prinsipp sem tengj­ast því að koma vel fram við alla um jólin birt­ast í orð­ljótri gremju. Ég minni á að þetta fólk er langt í burtu frá öllu og öllum sem það þekkir og þykir vænt um. Það verður ekki boðið til veislu í þeirra fjöl­skyldum á meðan við njótum sam­vista við þá sem okkur eru kær­ast­ir. 

En þarna liggur hund­ur­inn graf­inn. Ég finn ekki jóla­gleði því ég finn fyrir sorg og áhyggj­um. Jólin eiga að vera sá tími árs­ins þegar við eigum að sam­ein­ast um frið á jörð. Sá tími þegar hug­ur­inn leitar til þeirra sem eiga um sárt um binda og sá tími sem við eigum að nota til að hugsa um fleiri en okkur sjálf. Ef við settum líf far­and­fólks í eðli­legt sam­hengi myndum við finna hve ­fá­rán­leg­t það er að vera reiður yfir því að „þessu fólki“ sé veittur smá stuðn­ingur viku fyrir jól. 

Fleira fólk en nokkru sinni fyrr flýr heima­lönd sín í leit að betra lífi. Far­and­fólk telur 258 millj­ónir manns. Sann­leik­ur­inn er sá að til er fólk sem ákveður að flytja til ann­ars ríkis af fúsum og frjálsum vilja. Fólk sem sækir um hæli eða alþjóð­lega vernd á hins vegar ekki í mörg hús að venda og það, að flýja heima­land sitt, er ekki val þessa fólks. Því miður eru örlög þess oft spurn­ing um líf eða dauða. Af þessum 258 millj­ónum eru 65,6 millj­ónir (þar af helm­ingur undir 18 ára aldri) þving­aðar til að flýja vegna stríðs eða ofsókna. Má þar nefna Rohingja og Palest­ínu­menn sem dæmi. Töl­fræði Sam­ein­uðu þjóð­anna segir okkur að á sjötta þús­und manns úr þessum hópi hefur látið lífið á þessu ári og að minnsta kosti 12,000 börn hurfu í Evr­ópu í fyrra. Eng­inn veit hvar þau börn eru nið­ur­komin eða hvort þau eru yfir höfuð á lífi. 

Hér á Íslandi erum við ekki að glíma við vanda sem fylgir komu tuga þús­unda manna sem leita verndar og nýs lífs eins og stjórn­völd á Grikk­landi, Spáni eða Ítal­íu. Hér fækkar komu hæl­is­leit­enda. Við höfum hins vegar ein­stakt tæki­færi til að sýna heim­inum gott for­dæmi um þann boð­skap sem jólin ættu að bera með sér. Og ykkur sem haldið upp á kristin gildi vil ég spyrja, hvað ef dóms­mála­ráð­herr­ann í Bet­lehem hefði breytt reglu­gerð í nóv­em­ber árið sem Jesús fædd­ist og for­eldrar hans ekki heldur fengið inni í fjós­inu? Ég vona að menn séu ekki búnir að gleyma þessum hluta af hinum kristnu gildum og að þau nái til allra, ekki bara þeirra sem sumir telja þess verð­uga.  

Vilt þú vera með?

Frjálsir, hugrakkir fjölmiðlar eru ómetanlegir en ekki ókeypis. Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda og með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og við ætlum að standa vaktina áfram og bjóða almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Fyrir þá lesendur sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Janet Yellen, tilnefndur fjármálaráðherra Bandaríkjanna
Ríkisstjórn Biden byrjuð að taka á sig mynd
Valdaskipti á milli ríkisstjórna í Bandaríkjunum hafa loks formlega hafist eftir að Joe Biden var lýstur sigurvegari forsetakosninganna af hinu opinbera í gær. Nú hafa tilnefningar borist í ríkisstjórn Biden og leynast þar nokkur kunnugleg andlit.
Kjarninn 24. nóvember 2020
Fjallið Namsan  í Seúl í Suður-Kóreu milli daga þar sem mengun í borginni er mikil og lítil.
COVID-19 leysir ekki loftslagsvanda en sýnir hvað hægt er að gera
Þó að samkomu- og ferðatakmarkanir hafi orðið til þess að losun koltvíoxíðs hefur dregist saman á heimsvísu í ár hefur það lítil sem engin áhrif á uppsöfnun lofttegundarinnar í lofthjúpi jarðar. En það má margt læra af faraldrinum.
Kjarninn 24. nóvember 2020
Birgir Þórarinsson, þingmaður Miðflokksins.
Segir ekki hægt að treysta hagnaðardrifnum sjávarútvegsfyrirtækjum fyrir velferð þjóðar
Þingmaður Miðflokksins og sjávarútvegsráðherra tókust á á Alþingi í dag og ræddu sölu á óunnum afla til útlanda. Þingmaðurinn sagði það pólitíska ákvörðun að sem mestur afli væri unninn hér heima sem Sjálfstæðismenn væru hræddir við að taka.
Kjarninn 24. nóvember 2020
Jóhann Páll Jóhannsson
Ríkisstjórnin magnaði kreppuna – nú þarf að skipta um kúrs
Kjarninn 24. nóvember 2020
Tíu staðreyndir um stöðu mála í íslensku efnahagslífi í COVID-19 faraldri
COVID-19 er tvíþættur faraldur. Í fyrsta lagi er hann heilbrigðisvá. Í öðru lagi þá hefur hann valdið gríðarlegum efnahagslegum skaða. Hér er farið yfir helstu áhrif hans á íslenskt efnahagslíf.
Kjarninn 24. nóvember 2020
Allar póstsendingar frá hinu opinbera verði stafrænar árið 2025
Gert er ráð fyrir að ríkið spari sér 300-700 millljónir á ári með því að senda öll gögn í stafræn pósthólf fremur en með bréfpósti. Frumvarpsdrög fjármálaráðherra um þetta hafa verið lögð fram í samráðsgátt stjórnvalda.
Kjarninn 24. nóvember 2020
Á hverju ári framleiðir Smithfield yfir þrjár milljónir tonna af svínakjöti. Enginn annar í heiminum framleiðir svo mikið magn.
„Kæfandi þrengsli“ á verksmiðjubúum
Í fleiri ár slógu yfirvöld í Norður-Karólínu skjaldborg um mengandi landbúnað og aðhöfðust ekkert þrátt fyrir kvartanir nágranna. Það var ekki fyrr en þeir höfðu fengið upp í kok á lyktinni af rotnandi hræjum og skít og höfðuðu mál að farið var að hlusta.
Kjarninn 24. nóvember 2020
Jökull Sólberg
Fortíð, nútíð og framtíð loftslagsskuldbindinga
Kjarninn 24. nóvember 2020
Meira úr sama flokkiÁlit