Lýst er eftir metnaði

Þórunn Sveinbjarnardóttir, formaður BHM, skrifar um árið sem er að líða og það sem er framundan. Hún lýsir eftir pólitískum metnaði ríkisstjórnar og Alþingis á sviði háskólamenntunar og atvinnumála.

Auglýsing

Í sam­fé­lagi sem hreykir sér reglu­lega af lífs­gæðum og jafn­rétti á erlendri grundu er óþægi­lega grunnt á for­dómum og skiln­ings­leysi í garð háskóla­mennt­unar og sam­fé­lags­legs gildis henn­ar. Þetta við­horf end­ur­spegl­ast í almennu tali um að bók­vitið verði ekki í ask­ana lát­ið, eins og sagt var í eina tíð, þótt það sé orðað með öðrum hætti í dag. Ekk­ert skortir þó á nýj­unga­girni lands­manna þegar kemur að nýj­ustu tækni; snjall­tæki eru í vasa hvers manns og við erum sítengd við fréttir af fólki um allan heim. Ég velti því stundum fyrir mér hvers vegna svona margir Íslend­ingar eigi erfitt með að tengja fram­farir í upp­lýs­inga­tækni og heil­brigð­is­þjón­ustu, svo að tvö nær­tæk dæmi séu nefnd, við mennt­un­ina og nýsköp­un­ina sem að baki býr. Fram­farir á þessum sviðum verða ekki í tóma­rúmi. Þær eru afsprengi fjár­fest­ingar í menntun og rann­sóknum á háskóla­stigi sem skilar sér marg­falt til sam­fé­lags­ins þegar upp er stað­ið. Það er eitt af meg­in­hlut­verkum BHM að vekja athygli stjórn­mála­manna og almenn­ings á þessum mik­il­vægu stað­reyndum og þrýsta á um stefnu­breyt­ingar í rétta átt. 

Íslenskt sam­fé­lag hefur náð að koma undir sig fót­unum í kjöl­far hruns­ins í efna­hags­legum skiln­ingi. Vísi­tölur rík­is­fjár­mála bera þess vitni. Sumt má flokk­ast til heppn­i, eins og of­ur­vöxtur ferða­þjón­ust­unnar sl. 5 ár, annað má rekja til far­sælla ákvarð­ana stjórn­valda. Ekki það, að við höfum heimsklassa vöru að selja, íslenska nátt­úru, og góðan grunn að byggja á, vel­ferð­ar­kerfi grund­vallað á hug­sjón­inni um þjón­ustu án til­lits til efna­hags. En vöxtur ferða­þjón­ust­unnar virð­ist enn eitt dæmið um auð­linda­nýt­ingu sem gæti endað með rányrkju ef við förum ekki var­lega og gerum lang­tíma­á­ætl­anir um nýt­ingu henn­ar. Það er skemmti­legt að vera hepp­inn en áætl­anir um upp­bygg­ingu mennt­unar og atvinnu hér á landi til fram­tíðar mega ekki byggj­ast á drullureddingum og von­inni um skamm­tíma­gróða. Hitt er, að vel­ferð­ar­kerfið hefur færst hættu­lega langt frá upp­runa sín­um. Það sjáum við m.a. í aðbún­aði og kjörum háskóla­mennt­aðra stétta innan þess. 

BHM lýsir eftir póli­tískum metn­aði rík­is­stjórnar og Alþingis á sviði háskóla­mennt­unar og atvinnu­mála. Hvert vilja kjörnir full­trúar stefna? Og hvernig ætla þau að kom­ast þang­að? Það er löngu tíma­bært að taka hring­borðs­sam­talið um lang­tíma­stefnu­mörkun á þessum svið­um. BHM mun ekki liggja á liði sínu í þeim efn­um. Við höfum haft for­göngu um að setja áhrif fjórðu iðn­bylt­ing­ar­innar á vinnu­markað háskóla­manna á dag­skrá, t.d. með ráð­stefn­unni Misstu ekki af fram­tíð­inni, og höfum margt til mál­anna að leggja í slíkri stefnu­mót­un. Að mínu viti er kom­inn tími til að ræða um stóra sam­hengið og ákveð hvert við viljum stefna sem sam­fé­lag á næsta ald­ar­fjórð­ungi.

Auglýsing

Að lokum verður ekki hjá því kom­ist að ræða stöð­una á vinnu­mark­aði í árs­lok.  Rík­is­starfs­menn innan 17 aðild­ar­fé­laga BHM eru með lausa samn­inga hægt hefur þok­ast við samn­inga­borð­ið. Von­andi fær­ist auk­inn kraftur í við­ræð­urnar með hækk­andi sól. Rík­is­valdið virð­ist eiga erfitt með að valda tví­skiptu hlut­verki sínu sem stærsti vinnu­veit­andi á Íslandi og for­sjárað­ili rík­is­fjár­mála. Breyt­inga er þörf. Kjara- og mannauðs­sýsla rík­is­ins starfar enn sam­kvæmt kerfi sem komið var á fyrir ald­ar­fjórð­ungi undir heit­inu nýskipan í rík­is­rekstri. Það bygg­ist á dreif­stýr­ingu launa­setn­ingar í stofn­ana­samn­ing­um. Sums staðar virkar þetta kerfi sæmi­lega, en ann­ars staðar virð­ist það botn­fros­ið. Ann­ars vegar vegna óhæfra stjórn­enda, hins vegar vegna við­var­and­i fjársvelt­is og nið­ur­skurð­ar. Í þessum efnum kallar BHM líka eftir fram­sýn­i og metn­að­i af hálfu stjórn­valda. Sam­ræm­ing líf­eyr­is­kerfa á opin­berum og almennum vinnu­mark­aði krefst þess bein­línis að ríkið geri miklu betur svo að það sé sam­keppn­is­hæft um gott starfs­fólk við einka­geir­ann. Ef ekki, mun unga fólkið ekki sjá hags­munum sínum borgið og fag­legum metn­aði full­nægt á opin­berum vinnu­mark­að­i. 

Það er von mín að ný rík­is­stjórn og þing­menn allir svari kalli BHM um lang­tíma­stefnu­mótun og fram­sýni á vinnu­mark­aði. Til að svo megi verða þurfa allir að hefja sig upp yfir dæg­ur­þrætur og leggja skamm­tíma­lausnir til hlið­ar. Það krefst fram­sýni, umburð­ar­lyndis og úthalds, en við skuldum kom­andi kyn­slóðum að gera okkar besta og megum hrein­lega ekki skor­ast und­an. 

Fyrir hönd Banda­lags háskóla­manna færi ég les­endum óskir um gæfu­ríkt nýtt ár!

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Sigurður Ingi Jóhannsson innviðaráðherra og formaður Framsóknarflokksins á Kjarvalsstöðum í gær.
„Engin áform“ um að ríkið auki rekstrarframlög með tilkomu Borgarlínu
Sigurður Ingi Jóhannsson innviðaráðherra segist ekki sjá fyrir sér að ríkið auki framlög sín til rekstrar almenningssamgangna höfuðborgarsvæðisins, eins og sveitarfélögin á höfuðborgarsvæðinu og Strætó bs. hafa kallað eftir.
Kjarninn 29. nóvember 2021
Franskur fiskveiðibátur lokar á skipaumferð um Calais í Frakklandi.
Frakkar og Bretar berjast enn um fiskinn í Ermarsundi
Enn er ósætti á milli Frakklands og Bretlands vegna fiskveiða í breskri landhelgi eftir Brexit. Á föstudaginn reyndu franskir sjómenn reyndu að loka fyrir vöruflutninga á milli landanna tveggja til að krefjast úthlutunar fleiri fiskveiðileyfa.
Kjarninn 28. nóvember 2021
Sunnlenskir sjálfstæðismenn kalla eftir skýringum frá Bjarna Benediktssyni.
Ósáttir sunnlenskir sjálfstæðismenn krefja Bjarna um skýringar
Sjálfstæðismenn á Suðurlandi eru með böggum hildar yfir því að Guðrún Hafsteinsdóttir oddviti flokksins í kjördæminu eigi ekki sæti við ríkisstjórnarborðið nú þegar. Tíu af tólf ráðherrum eru þingmenn kjördæma höfuðborgarsvæðisins.
Kjarninn 28. nóvember 2021
Bresk myndlistarkona málaði eitt hundrað málverk af eldgosinu í Fagradalsfjalli
Eldgosið í Fagradalsfjalli sem hófst í vor hefur vakið allskonar væringar hjá fólki. Amy Alice Riches ákvað að mála eitt málverk á dag af því í 100 daga. Hún safnar nú fyrir útgáfu bókar með verkunum.
Kjarninn 28. nóvember 2021
Allt sem þú þarft að vita um nýjan stjórnarsáttmála ríkisstjórnarinnar
Stefnt er að því að lækka skatta, selja banka og láta fjármagnseigendur greiða útsvar. Auðvelda á fyrirtækjum að virkja vind og endurskoða lög um rammaáætlun.
Kjarninn 28. nóvember 2021
Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra við kynningu stjórnarsáttmálans á Kjarvalsstöðum í dag.
Talað um að lækka mögulega skatta en engu lofað
Engar almennar skattkerfisbreytingar eru útfærðar í nýjum stjórnarsáttmála ríkisstjórnarinnar. Forsætisráðherra segir að horft verði til þess að lækka skatta á þá tekjulægstu eða til að bæta samkeppnisstöðu fyrirtækja ef svigrúm gefist.
Kjarninn 28. nóvember 2021
Álfheiður Eymarsdóttir
Kosningaframkvæmd fjórflokksins
Kjarninn 28. nóvember 2021
Ríkisstjórnin stokkast upp í dag, eftir rúmlega tveggja mánaða viðræður þriggja flokka um áframhaldandi samstarf.
Þessi verða ráðherrar
Willum Þór Þórsson og Jón Gunnarsson verða ráðherrar í nýrri ríkisstjórn Vinstri grænna, Sjálfstæðisflokks og Framsóknar sem kynnt er í dag. Guðrún Hafsteinsdóttir er sögð koma inn sem ráðherra dómsmála síðar á kjörtímabilinu.
Kjarninn 28. nóvember 2021
Meira úr sama flokkiÁlit