Lýst er eftir metnaði

Þórunn Sveinbjarnardóttir, formaður BHM, skrifar um árið sem er að líða og það sem er framundan. Hún lýsir eftir pólitískum metnaði ríkisstjórnar og Alþingis á sviði háskólamenntunar og atvinnumála.

Auglýsing

Í sam­fé­lagi sem hreykir sér reglu­lega af lífs­gæðum og jafn­rétti á erlendri grundu er óþægi­lega grunnt á for­dómum og skiln­ings­leysi í garð háskóla­mennt­unar og sam­fé­lags­legs gildis henn­ar. Þetta við­horf end­ur­spegl­ast í almennu tali um að bók­vitið verði ekki í ask­ana lát­ið, eins og sagt var í eina tíð, þótt það sé orðað með öðrum hætti í dag. Ekk­ert skortir þó á nýj­unga­girni lands­manna þegar kemur að nýj­ustu tækni; snjall­tæki eru í vasa hvers manns og við erum sítengd við fréttir af fólki um allan heim. Ég velti því stundum fyrir mér hvers vegna svona margir Íslend­ingar eigi erfitt með að tengja fram­farir í upp­lýs­inga­tækni og heil­brigð­is­þjón­ustu, svo að tvö nær­tæk dæmi séu nefnd, við mennt­un­ina og nýsköp­un­ina sem að baki býr. Fram­farir á þessum sviðum verða ekki í tóma­rúmi. Þær eru afsprengi fjár­fest­ingar í menntun og rann­sóknum á háskóla­stigi sem skilar sér marg­falt til sam­fé­lags­ins þegar upp er stað­ið. Það er eitt af meg­in­hlut­verkum BHM að vekja athygli stjórn­mála­manna og almenn­ings á þessum mik­il­vægu stað­reyndum og þrýsta á um stefnu­breyt­ingar í rétta átt. 

Íslenskt sam­fé­lag hefur náð að koma undir sig fót­unum í kjöl­far hruns­ins í efna­hags­legum skiln­ingi. Vísi­tölur rík­is­fjár­mála bera þess vitni. Sumt má flokk­ast til heppn­i, eins og of­ur­vöxtur ferða­þjón­ust­unnar sl. 5 ár, annað má rekja til far­sælla ákvarð­ana stjórn­valda. Ekki það, að við höfum heimsklassa vöru að selja, íslenska nátt­úru, og góðan grunn að byggja á, vel­ferð­ar­kerfi grund­vallað á hug­sjón­inni um þjón­ustu án til­lits til efna­hags. En vöxtur ferða­þjón­ust­unnar virð­ist enn eitt dæmið um auð­linda­nýt­ingu sem gæti endað með rányrkju ef við förum ekki var­lega og gerum lang­tíma­á­ætl­anir um nýt­ingu henn­ar. Það er skemmti­legt að vera hepp­inn en áætl­anir um upp­bygg­ingu mennt­unar og atvinnu hér á landi til fram­tíðar mega ekki byggj­ast á drullureddingum og von­inni um skamm­tíma­gróða. Hitt er, að vel­ferð­ar­kerfið hefur færst hættu­lega langt frá upp­runa sín­um. Það sjáum við m.a. í aðbún­aði og kjörum háskóla­mennt­aðra stétta innan þess. 

BHM lýsir eftir póli­tískum metn­aði rík­is­stjórnar og Alþingis á sviði háskóla­mennt­unar og atvinnu­mála. Hvert vilja kjörnir full­trúar stefna? Og hvernig ætla þau að kom­ast þang­að? Það er löngu tíma­bært að taka hring­borðs­sam­talið um lang­tíma­stefnu­mörkun á þessum svið­um. BHM mun ekki liggja á liði sínu í þeim efn­um. Við höfum haft for­göngu um að setja áhrif fjórðu iðn­bylt­ing­ar­innar á vinnu­markað háskóla­manna á dag­skrá, t.d. með ráð­stefn­unni Misstu ekki af fram­tíð­inni, og höfum margt til mál­anna að leggja í slíkri stefnu­mót­un. Að mínu viti er kom­inn tími til að ræða um stóra sam­hengið og ákveð hvert við viljum stefna sem sam­fé­lag á næsta ald­ar­fjórð­ungi.

Auglýsing

Að lokum verður ekki hjá því kom­ist að ræða stöð­una á vinnu­mark­aði í árs­lok.  Rík­is­starfs­menn innan 17 aðild­ar­fé­laga BHM eru með lausa samn­inga hægt hefur þok­ast við samn­inga­borð­ið. Von­andi fær­ist auk­inn kraftur í við­ræð­urnar með hækk­andi sól. Rík­is­valdið virð­ist eiga erfitt með að valda tví­skiptu hlut­verki sínu sem stærsti vinnu­veit­andi á Íslandi og for­sjárað­ili rík­is­fjár­mála. Breyt­inga er þörf. Kjara- og mannauðs­sýsla rík­is­ins starfar enn sam­kvæmt kerfi sem komið var á fyrir ald­ar­fjórð­ungi undir heit­inu nýskipan í rík­is­rekstri. Það bygg­ist á dreif­stýr­ingu launa­setn­ingar í stofn­ana­samn­ing­um. Sums staðar virkar þetta kerfi sæmi­lega, en ann­ars staðar virð­ist það botn­fros­ið. Ann­ars vegar vegna óhæfra stjórn­enda, hins vegar vegna við­var­and­i fjársvelt­is og nið­ur­skurð­ar. Í þessum efnum kallar BHM líka eftir fram­sýn­i og metn­að­i af hálfu stjórn­valda. Sam­ræm­ing líf­eyr­is­kerfa á opin­berum og almennum vinnu­mark­aði krefst þess bein­línis að ríkið geri miklu betur svo að það sé sam­keppn­is­hæft um gott starfs­fólk við einka­geir­ann. Ef ekki, mun unga fólkið ekki sjá hags­munum sínum borgið og fag­legum metn­aði full­nægt á opin­berum vinnu­mark­að­i. 

Það er von mín að ný rík­is­stjórn og þing­menn allir svari kalli BHM um lang­tíma­stefnu­mótun og fram­sýni á vinnu­mark­aði. Til að svo megi verða þurfa allir að hefja sig upp yfir dæg­ur­þrætur og leggja skamm­tíma­lausnir til hlið­ar. Það krefst fram­sýni, umburð­ar­lyndis og úthalds, en við skuldum kom­andi kyn­slóðum að gera okkar besta og megum hrein­lega ekki skor­ast und­an. 

Fyrir hönd Banda­lags háskóla­manna færi ég les­endum óskir um gæfu­ríkt nýtt ár!

Netflix vex og vex
Nýjustu tölur frá Netflix komu fjárfestum á óvart og jókst markaðsvirði félagsins um fjögur prósent í dag.
Kjarninn 16. október 2018
Enn hægir á hækkun fasteignaverðs
Íbúðir í fjölbýli á höfuðborgarsvæðinu hafa hækkað um 3,4 prósent á undanförnu ári. Á vormánuðum í fyrra var hækkun 23,5 prósent.
Kjarninn 16. október 2018
Unnur Rán Reynisdóttir
Það er kominn tími til að almenningur móti samfélagið
Kjarninn 16. október 2018
Aðförin
Aðförin
Aðförin – Nýr Landspítali, nýtt þorp
Kjarninn 16. október 2018
Vilja að refsingar vegna ærumeiðinga verði afnumdar
Verði nýtt frumvarp að lögum verða refsingar vegna ærumeiðinga afnumdar. Auk þess verður ómerking ummæla, sem úrræði vegna ærumeiðinga, afnumin, sem og núgildandi heimild til þess að dæma fjárhæð til þess að standast kostnað af birtingu dóms.
Kjarninn 16. október 2018
Þórdís Lóa Þórhallsdóttir og Jón Steindór Valdimarsson
Förum vel með almannafé
Kjarninn 16. október 2018
Írabakki
Stjórn Félags leigjenda hjá Félagsbústöðum gagnrýnir rekstur Félagsbústaða
Stjórn Félags leigjenda hjá Félagsbústöðum segir vonda fjármálastjórn Félagsbústaða aðeins hluti vandans. Hún gagnrýnir að Félagsbústaðir hafi hagað sér eins og leigufélag á almennum markaði.
Kjarninn 16. október 2018
Kröfur í þrotabúi Primera air komnar upp í rúma 16 milljarða
Í kringum 500 fyrirtæki og einstaklingar hafa lýst kröfum í þrotabú flugfélagsins Primera Air. Flugfélagið varð gjaldþrota á dögunum en forstjórinn og stærsti eigandinn hefur tekið yfir rekstur ferðaskrifstofunnar.
Kjarninn 16. október 2018
Meira úr sama flokkiÁlit