Auglýsing

Þótt Ísland hreyki sig af því að vera heims­meist­ari í jafn­rétti, og að hér hafi margt áunn­ist í þeim málum á skömmum tíma, þá skulum við ekki blekkja okkur gagn­vart því að stóru vígin eru eft­ir.

Það að kona hafi verið for­sæt­is­ráð­herra und­an­farna rúma þrjá mán­uði breiðir ekki yfir þá stöðu að hún er ein­ungis önnur konan til að gegna þeirri stöðu í Íslands­sög­unni. Á sama tíma hafa 25 karlar setið á þeim stóli. Konur hafa verið for­sæt­is­ráð­herrar þjóð­ar­innar sam­tals minna en fimm ár. Tvær konur hafa verið fjár­mála­ráð­herrar og haldið um buddu rík­is­sjóðs. Þær gegndu því emb­ætti sam­tals í tæpt eitt og hálft ár. Þá fækk­aði konum á þingi á milli kosn­inga og þær eru nú 38 pró­sent þing­manna. Í rík­is­stjórn sitja fleiri karlar en kon­ur.

­Seðla­bank­anum hefur alltaf verið stýrt af körlum ein­vörð­ungu. Og svo fram­veg­is.

Fjár­mála- og við­skipta­lífið er líka að nán­ast öllu leyti undir stjórn karla. Fimm ár í röð hefur Kjarn­inn fram­kvæmt könnun á því hvernig kynja­skipt­ingin í efsta lagi þeirra sem stýra pen­ingum hér­lend­is. Fimm ár í röð hefur nið­ur­staðan verið nán­ast sú sama: fyrir hverja eina konu sem stýrir pen­ingum á Íslandi eru níu karlar á fleti.

Pen­ingar eru hreyfi­afl sem tryggir völd

Pen­ingar eru hreyfi­afl í mark­aðs­drifnu hag­kerfi. Þeir sem stýra þeim búa yfir valdi til að láta hug­myndir verða að veru­leika og móta allar áherslur í fjár­fest­ing­um.

Ef pen­ing­unum er fyrst og síð­ast stýrt af körlum, og til karla, þá verður aldrei jafn­ræði í sam­fé­lag­inu. Karllægar hug­myndir fá frekar braut­ar­gengi, karlar taka áfram ákvarð­an­ir, karlar halda á völd­un­um.

Stærstu fjár­fest­arnir á Íslandi eru líf­eyr­is­sjóð­ir. Þeir eru allt um lykj­andi í við­skipta­líf­inu. Um síð­ustu ára­mót var hrein eign þeirra 3.892 millj­arðar króna. Það eru um þriðj­ungur af heild­ar­fjár­munum sem til eru á Íslandi og sá eign­ar­hlutur mun vaxa á næstu árum. Árið 2060 munu þeir eiga tæp­lega 40 pró­sent allra fjár­muna hér. Árið 2016 áttu líf­eyr­is­sjóð­irnir 70 pró­sent allra mark­aðs­skulda­bréfa á Íslandi og 41 allra skráðra hluta­bréfa í íslensku kaup­höll­inni.

Með öðrum orðum þá er vald líf­eyr­is­sjóð­anna gríð­ar­legt. Og þar af leið­andi hafa þeir mikið vald til breyt­inga.

Nær allir stjórn­endur líf­eyr­is­sjóða eru karl­ar. Líf­eyr­is­­sjóða­­kerfið er lífæð íslenskra verð­bréfa­­fyr­ir­tækja og rekstr­­ar­­fé­laga verð­bréfa­­sjóða. Flestir á þeim mark­aði hafa þorra tekna sinna upp úr því að rukka líf­eyr­is­­sjóði um þókn­ana­­tekjur fyrir milli­­­göngu í verð­bréfa­­kaup­­um. 18 slík fyr­ir­tæki eru eft­ir­lits­skyld hjá Fjár­mála­eft­ir­lit­inu. Þeim er öllum stýrt af körl­um. Þegar litið er yfir starfs­manna­list­ann er ljóst að kynja­hlut­fallið lag­ast ekki mikið þegar neðar í skipu­ritið er kom­ið.

Auglýsing
Það kemur því ekki á óvart að allir for­stjórar skráðra félaga á Íslandi, sem ofan­greindir kaupa hluti í, eru líka karl­ar. All­ir.

Nið­ur­staðan er skýr. Karlar í líf­eyr­is­sjóðum fjár­festa, oft með milli­göngu ann­arra karla, í körl­um.

Breytum líf­eyr­is­sjóð­unum og þá breyt­ist sam­fé­lagið

Konur eru 49 pró­sent þjóð­ar­inn­ar. Það veldur sam­fé­lags­legum skaða þegar þær njóta ekki jafn­réttis hvað varðar völd, áhrif eða laun.

Í ljósi þeirrar sam­þjöpp­unar sem fylgir umfangi líf­eyr­is­sjóða hér­lendis þá er aug­ljós og fljót­leg leið til að breyta þessu jafn­vægi. Hún felst í því að breyta lögum um líf­eyr­is­­sjóði á þann hátt að þeir verði að jafna kynja­hlut­­föll á meðal þeirra sem stýra þeim, á meðal þeirra sem starfa við fjár­­­fest­ingar innan þeirra og á meðal þeirra fyr­ir­tækja sem byggja til­­veru sína á þókn­ana­­tekjum frá líf­eyr­is­­sjóð­­um. Það er hægt að breyta lög­­unum þannig að líf­eyr­is­­sjóðir fjár­­­festi ekki í skráðum fyr­ir­tækjum sem eru ekki með jafn­­ræði á milli kynja í stjórn­­enda og stjórn­­­ar­­stöð­­um. Og svo fram­­veg­­is.

Þetta er mjög ger­legt. Það eina sem þarf til er tvennt. Í fyrsta lagi þurfum við að við­ur­kenna að karlar halda enn á völd­um, áhrifum og pen­ingum hér­lend­is. Við þurfum að segja það upp­hátt. Og í öðru lagi þurfum við að búa yfir vilja til að breyta því.

Karlar eru nefni­lega ekki hæfi­leik­a­rík­ari en kon­ur. Þeir njóta hins vegar sögu­legra for­rétt­inda sem hafa fleytt þeim í áhrifa- og valda­stöður og þaðan vilja þeir ekki fara.

Þess vegna þarf að ýta þeim til hlið­ar.

Leið­ar­inn birt­ist fyrst í Mann­lífi 16. mars.

BrewDog opnar í Reykjavík
Skoska brugghúsið BrewDog mun opna á horni Frakkastígs og Hverfisgötu í sumar.
Kjarninn 23. apríl 2018
Eimskip er skráð í Kauphöll Íslands.
50 milljón króna stjórnvaldssekt FME á Eimskip stendur
Héraðsdómur hefur hafnað öllum kröfum Eimskip í máli sem höfðað var vegna stjórnvaldssektar sem Fjármálaeftirlitið lagði á fyrirtækið fyrir að birta ekki innherjaupplýsingar úr rekstri sínum nægilega snemma.
Kjarninn 23. apríl 2018
Benedikt Jóhannesson mun kynna skýrslu Talnakönnunar um kaupauka hjá íslenskum fyrirtækjum á fundi sem haldinn er í hádeginu á morgun.
Um 70 prósent stórra fyrirtækja með kaupaukakerfi
Samkvæmt könnun sem Talnakönnun hefur gert eru um 70 prósent af 20 stórum fyrirtækjum sem skráð eru á markað eða eru bankar, með kaupaukakerfi. Laun forstjóra hafa hækkað mikið á skömmum tíma.
Kjarninn 23. apríl 2018
Á heitum degi í hjarta kalda stríðsins
Auður Jónsdóttir og Bára Huld Beck röltu á heitum sunnudegi um sögufrægt svæði í Berlín, Tempelhof-flugvöll og nágrenni, áður hjarta kalda stríðsins en nú hjarta Berlínar-búa í sumarskapi.
Kjarninn 23. apríl 2018
Samtal við samfélagið
Samtal við samfélagið
Samtal við samfélagið – Ójöfnuður í menntun á Norðurlöndunum?
Kjarninn 23. apríl 2018
Getur Facebook haft áhrif á íslenskar kosningar?
Facebook hefur birt hnapp á kjördag í kosningum, meðal annars á Íslandi, sem notendur merkja við þegar þeir hafa greitt atkvæði. Fjölmiðlanefnd hefur áhyggjur af áhrifum hnappsins. Þingmenn segja mikilvægt að fá nánari svör um tilgang hans og áhrif.
Kjarninn 23. apríl 2018
Hópurinn Hvar er Haukur
Opið bréf til Katrínar Jakobsdóttur
Kjarninn 23. apríl 2018
Ljósmæður leggja niður störf
Harðar kjaradeilur ljósmæðra og ríkisins eru langt í frá að leysast.
Kjarninn 23. apríl 2018
Meira úr sama flokkiLeiðari