Auglýsing

Þótt Ísland hreyki sig af því að vera heims­meist­ari í jafn­rétti, og að hér hafi margt áunn­ist í þeim málum á skömmum tíma, þá skulum við ekki blekkja okkur gagn­vart því að stóru vígin eru eft­ir.

Það að kona hafi verið for­sæt­is­ráð­herra und­an­farna rúma þrjá mán­uði breiðir ekki yfir þá stöðu að hún er ein­ungis önnur konan til að gegna þeirri stöðu í Íslands­sög­unni. Á sama tíma hafa 25 karlar setið á þeim stóli. Konur hafa verið for­sæt­is­ráð­herrar þjóð­ar­innar sam­tals minna en fimm ár. Tvær konur hafa verið fjár­mála­ráð­herrar og haldið um buddu rík­is­sjóðs. Þær gegndu því emb­ætti sam­tals í tæpt eitt og hálft ár. Þá fækk­aði konum á þingi á milli kosn­inga og þær eru nú 38 pró­sent þing­manna. Í rík­is­stjórn sitja fleiri karlar en kon­ur.

­Seðla­bank­anum hefur alltaf verið stýrt af körlum ein­vörð­ungu. Og svo fram­veg­is.

Fjár­mála- og við­skipta­lífið er líka að nán­ast öllu leyti undir stjórn karla. Fimm ár í röð hefur Kjarn­inn fram­kvæmt könnun á því hvernig kynja­skipt­ingin í efsta lagi þeirra sem stýra pen­ingum hér­lend­is. Fimm ár í röð hefur nið­ur­staðan verið nán­ast sú sama: fyrir hverja eina konu sem stýrir pen­ingum á Íslandi eru níu karlar á fleti.

Pen­ingar eru hreyfi­afl sem tryggir völd

Pen­ingar eru hreyfi­afl í mark­aðs­drifnu hag­kerfi. Þeir sem stýra þeim búa yfir valdi til að láta hug­myndir verða að veru­leika og móta allar áherslur í fjár­fest­ing­um.

Ef pen­ing­unum er fyrst og síð­ast stýrt af körlum, og til karla, þá verður aldrei jafn­ræði í sam­fé­lag­inu. Karllægar hug­myndir fá frekar braut­ar­gengi, karlar taka áfram ákvarð­an­ir, karlar halda á völd­un­um.

Stærstu fjár­fest­arnir á Íslandi eru líf­eyr­is­sjóð­ir. Þeir eru allt um lykj­andi í við­skipta­líf­inu. Um síð­ustu ára­mót var hrein eign þeirra 3.892 millj­arðar króna. Það eru um þriðj­ungur af heild­ar­fjár­munum sem til eru á Íslandi og sá eign­ar­hlutur mun vaxa á næstu árum. Árið 2060 munu þeir eiga tæp­lega 40 pró­sent allra fjár­muna hér. Árið 2016 áttu líf­eyr­is­sjóð­irnir 70 pró­sent allra mark­aðs­skulda­bréfa á Íslandi og 41 allra skráðra hluta­bréfa í íslensku kaup­höll­inni.

Með öðrum orðum þá er vald líf­eyr­is­sjóð­anna gríð­ar­legt. Og þar af leið­andi hafa þeir mikið vald til breyt­inga.

Nær allir stjórn­endur líf­eyr­is­sjóða eru karl­ar. Líf­eyr­is­­sjóða­­kerfið er lífæð íslenskra verð­bréfa­­fyr­ir­tækja og rekstr­­ar­­fé­laga verð­bréfa­­sjóða. Flestir á þeim mark­aði hafa þorra tekna sinna upp úr því að rukka líf­eyr­is­­sjóði um þókn­ana­­tekjur fyrir milli­­­göngu í verð­bréfa­­kaup­­um. 18 slík fyr­ir­tæki eru eft­ir­lits­skyld hjá Fjár­mála­eft­ir­lit­inu. Þeim er öllum stýrt af körl­um. Þegar litið er yfir starfs­manna­list­ann er ljóst að kynja­hlut­fallið lag­ast ekki mikið þegar neðar í skipu­ritið er kom­ið.

Auglýsing
Það kemur því ekki á óvart að allir for­stjórar skráðra félaga á Íslandi, sem ofan­greindir kaupa hluti í, eru líka karl­ar. All­ir.

Nið­ur­staðan er skýr. Karlar í líf­eyr­is­sjóðum fjár­festa, oft með milli­göngu ann­arra karla, í körl­um.

Breytum líf­eyr­is­sjóð­unum og þá breyt­ist sam­fé­lagið

Konur eru 49 pró­sent þjóð­ar­inn­ar. Það veldur sam­fé­lags­legum skaða þegar þær njóta ekki jafn­réttis hvað varðar völd, áhrif eða laun.

Í ljósi þeirrar sam­þjöpp­unar sem fylgir umfangi líf­eyr­is­sjóða hér­lendis þá er aug­ljós og fljót­leg leið til að breyta þessu jafn­vægi. Hún felst í því að breyta lögum um líf­eyr­is­­sjóði á þann hátt að þeir verði að jafna kynja­hlut­­föll á meðal þeirra sem stýra þeim, á meðal þeirra sem starfa við fjár­­­fest­ingar innan þeirra og á meðal þeirra fyr­ir­tækja sem byggja til­­veru sína á þókn­ana­­tekjum frá líf­eyr­is­­sjóð­­um. Það er hægt að breyta lög­­unum þannig að líf­eyr­is­­sjóðir fjár­­­festi ekki í skráðum fyr­ir­tækjum sem eru ekki með jafn­­ræði á milli kynja í stjórn­­enda og stjórn­­­ar­­stöð­­um. Og svo fram­­veg­­is.

Þetta er mjög ger­legt. Það eina sem þarf til er tvennt. Í fyrsta lagi þurfum við að við­ur­kenna að karlar halda enn á völd­um, áhrifum og pen­ingum hér­lend­is. Við þurfum að segja það upp­hátt. Og í öðru lagi þurfum við að búa yfir vilja til að breyta því.

Karlar eru nefni­lega ekki hæfi­leik­a­rík­ari en kon­ur. Þeir njóta hins vegar sögu­legra for­rétt­inda sem hafa fleytt þeim í áhrifa- og valda­stöður og þaðan vilja þeir ekki fara.

Þess vegna þarf að ýta þeim til hlið­ar.

Leið­ar­inn birt­ist fyrst í Mann­lífi 16. mars.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Icelandair hefur ekki mikið upp úr því að fljúga með nær tómar flugvélar yfir hafið og aflýsa því stundum flugi með skömmum fyrirvara. Samgöngustofa segir slíkt gera félagið bótaskylt.
Landamærin ekki lokuð og Icelandair því bótaskylt
Samgöngustofa segir að þær sóttvarnaráðstafanir sem fylgja ferðalögum á milli landa í dag séu ekki tilefni til að losa Icelandair undan bótaskyldu samkvæmt Evrópureglugerðum ef flugi er aflýst með skömmum fyrirvara. Neytendasamtökin fagna niðurstöðunni.
Kjarninn 30. október 2020
Jeffrey Ross Gunter, sendiherra Bandaríkjanna, klippir á borða við nýtt sendiráð Bandaríkjanna hérlendis fyrr í þessum mánuði.
Bandaríska sendiráðið ásakar Fréttablaðið um að flytja falsfréttir
Sendiráð Bandaríkjanna birti stöðuuppfærslu á Facebook í nótt þar sem það segir Fréttablaðið flytja falsfréttir og sýna virðingarleysi „með því að nota COVID-19 í pólitískum tilgangi“. Ástæðan er frétt um meint smit á meðal starfsmanna sendiráðsins.
Kjarninn 30. október 2020
Hjálmar Jónsson, formaður Blaðamannafélags Íslands.
Hjálmar ætlar að hætta sem formaður Blaðamannafélags Íslands
„Tímabært að ný kynslóð taki við,“ sagði Hjálmar Jónsson, formaður Blaðamannafélagsins, á aðalfundi hans í kvöld. Hann mun ekki vera í framboði á næsta aðalfundi sem fram fer á næsta ári.
Kjarninn 29. október 2020
Mikill hagnaður hjá ríkisbönkunum
Bæði Landsbankinn og Íslandsbanki skiluðu yfir þriggja milljarða króna hagnaði á síðasta ársfjórðungi. Í báðum bönkunum hefur rekstrarkostnaður minnkað og húsnæðislánum fjölgað.
Kjarninn 29. október 2020
Þuríður Harpa Sigurðardóttir, formaður Öryrkjabandalagsins.
Segir fullyrðingar Bjarna rangar
„Það er ánægjulegt að fá loks að ræða þessi mál við þig, og við erum tilbúin til þess hvenær sem er, eins og ósvaraðir tölvupóstar síðustu þriggja ára í innhólfi tölvu þinnar bera vott um,“ segir í bréfi formanns ÖBÍ til fjármálaráðherra.
Kjarninn 29. október 2020
Jeremy Corbyn, fyrrverandi leiðtogi breska Verkamannaflokksins.
Jeremy Corbyn vikið úr Verkamannaflokknum
Fyrrverandi formanni breska Verkamannaflokksins var í dag vikið tímabundið úr flokknum vegna viðbragða sinna við nýrri skýrslu um gyðingaandúð innan flokksins. Corbyn sagði þau mál öll hafa verið blásin upp í pólitískum tilgangi.
Kjarninn 29. október 2020
Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir dómsmálaráðherra skrifar undir reglugerðarbreytinguna.
Ísland býður erlenda sérfræðinga velkomna ef þeir eru með milljón á mánuði eða meira
Til að fá langtímavegabréfsáritun til að stunda fjarvinnu á Íslandi þurfa útlendinga að vera með að minnsta kosti eina milljón króna á mánuði. Ef maki er með í för þurfa tekjurnar að vera að minnsta kosti 1,3 milljónir króna.
Kjarninn 29. október 2020
Sjómenn hafa á undanförnum árum ítrekað kvartað til Verðlagsstofu skiptaverðs yfir því hve lágt hráefnaverðið á uppsjávartegundum er á Íslandi.
Margt gæti skýrt að miklu meira sé greitt fyrir síld í Noregi en hér
Verðlagsstofa skiptaverðs birti á dögunum samanburð á síldarverðum í Noregi og á Íslandi, sem sýndi að hráefnisverð síldar var að meðaltali 128 prósentum hærra í Noregi en hér á landi á árunum 2012-2019, á meðan að afurðaverðið var svipað.
Kjarninn 29. október 2020
Meira úr sama flokkiLeiðari