Sagan hefur verið endurskoðuð og dómur kveðinn upp í máli Varðmanna Einkabílsins gegn Hjólavinum vegna þrengingar Grensásvegar

Eiríkur Ragnarsson fjallar um þrengingu Grensásvegsins og kemst að þeirri niðurstöðu að hún hafði líklegast engin áhrif á umferðarhraða.

Auglýsing

Það var mikið fjaðrafok þegar Grens­ás­veg­ur, sunnan Miklu­braut­ar, var þrengd­ur. Í augum varð­manna einka­bíls­ins var þessi aðgerð enn annað heróp hjóla­vina í áfram­hald­andi ofbeldi þeirra gagn­vart einka­bíln­um.

Varð­menn einka­bíls­ins dúndr­uðu á Dag og spurðu hann: Hvers vegna að eyða 170 milj­ónum í þetta rugl? Og af hverju ekki að halda báðum akreinum og byggja líka hjóla­stíg? En mörgum þótti þó verra en bruðlið að það gæti hægst á umferð á þess­ari götu. Sumir töl­uðu meira að segja um það að manns­líf væru í hætta vegna þess að nú gætu sjúkra­bílar ekki lengur brunað Grens­ás­veg upp á Land­spít­ala.

Hjóla­vinir og vanda­menn voru ekki eins háværir í þess­ari umræðu, þeir voru vissir um það að þetta hefði svo gott sem engin áhrif á umferð, og treystu því að borgin héldi sínu striki og bæta aðgengi hjóla­fólks í bæn­um.

Auglýsing

Í dag hefur vígið fært sig um set: Varð­menn einka­bíls­ins reyna nú að koma í veg fyrir að efna­m­inna fólk Stór-Reykja­víkur svæð­is­ins (sem ekki hefur efni á einka­bíl­um) fái ekki bættar almenn­ings­sam­göngur í formi Borg­ar­línu.

En umræðan um Grens­ás­veg er þó ekki dauð. Hún poppar reglu­lega upp þegar ég er í Reykja­vík og rifr­ildið hefur ekki breyst: Sumir segja að umferðin sé nú hæg­ari á meðan aðrir vilja meina að svo sé ekki.

En nú er komið nóg. Í þágu þjóð­ar­sáttar ákvað ég að svara þess­ari spurn­ingu á eins vís­inda­legan máta og ég mögu­lega gat. Og von­andi, eftir að allir lands­menn með skoðun á þessu máli hafa lesi þessa grein, getum við öll lagt Grens­ás­veg á hill­una og farið að ríf­ast um eitt­hvað ann­að.

Ég byrj­aði á því að safna saman gögn­um. Ég bjó til for­rit sem sendi Google Maps fyr­ir­spurn á 10 mín­útna fresti frá Mánu­deg­inum 11. júní til Föstu­dags­ins 15. júní. Í hvert skipti spurði for­ritið mitt Goog­le: Ef ég legg af stað núna hversu langan tíma tekur það mig að keyra 700 metra spotta á Grens­ás­veg­i. 

Með því að njósna um far­síma­eig­endur getur Google spáð nokkuð nákvæm­lega fyrir um það hversu lengi það tek­ur, á hverjum tíma­punkti, að keyra slíkan spotta. Þessi eig­in­leiki gerir Google Maps upp­lagt í að meta hvort hægst hafi á umferð eða ekki.

Þar sem þreng­ing­unni var lokið þegar ég byrj­aði þessa rann­sókn var að sjálf­sögðu ómögu­legt fyrir mig að segja til um það hvort það hafi raun­veru­lega hægst á umferð í kjöl­far breyt­ing­anna. Eða var það? 500 metrum vestur af Grens­ás­vegi liggur Háa­leit­is­braut – nán­ast nákvæm­lega eins gata og Grens­ás­veg­ur, nema hún var og er að mestu leyti tví­breið.

Göturnar sem Eiríkur bar saman.

Ef við gefum okkur það að umferðin á Háa­leit­is­braut hafi verið álíka hröð og umferðin á Grens­ás­vegi fyrir þreng­ingu, þá getum við borið þessar tvær götur sam­an. Og ef umferðin á Grens­ás­vegi er mikið hæg­ari en á Háa­leit­is­braut þá er ekki ólík­legt að þessi þreng­ing hafi haft þau áhrif að hægja á umferð um Grens­ás­veg. 

Því sagði ég for­rit­inu mínu líka að sækja sömu upp­lýs­ingar á 700 metra kafla á Háa­leit­is­braut­inn­i. ­Göt­urnar sem ég bar sam­an.

Þegar ég skoð­aði gögnin komu nið­ur­stöð­urnar svo sem ekk­ert sér­stak­lega á óvart. Að með­al­tali tekur um 94 sek­úndur að keyra Grens­ás­vegi frá a til b. Á mesta háanna tíma, milli fimm og sjö á dag­inn, tekur sama leið um 102 sek­únd­ur. 

Háa­leit­is­braut­ina getur maður á hinn bóg­inn brunað niður á um það bil 89 sek­únd­um. Á háanna­stund­um, milli fimm og sjö, tekur sama ferð mann 99 sek­únd­ur. Sem sagt, án þreng­ingar hefðu Reyk­vík­ing­ar, mögu­lega, getað brunað niður Grens­ás­veg fimm sek­úndum hrað­ar, að með­al­tali, og þremur sek­úndum hraðar á mesta háanna­tíma dags­ins. 

Það tekur aldrei meira en tvær mínútur að keyra frá Bústaðavegi til  Miklubrautar, ef maður tekur Grensásveg. Heimild: Google Maps og Eikonomics.

Sem sagt, við fyrstu skoðun (og af gefnum for­send­um), virð­ist svo vera að sá tími sem tekur að bruna upp Grens­ás­veg hafi lengst um allt að 5 sek­úndur við þessa breyt­ingu. Og kemur það svo sem ekk­ert á óvart – tvær akreinar eru fleiri en ein. 

Til öryggis þegar ég hannað rann­sókn­ina tók ég líka tím­ann sem það tekur að keyra í hina átt­ina (frá Miklu­braut í átt að Bústaða­veg­i). Helsti kost­ur­inn við það er að þegar kemur að gögnum er meira betra. Einnig þar sem þreng­ingin átti sér stað í báðar áttir ættu áhrifin að sjást í báðar átt­ir. 

Á þeirri leið er mun­ur­inn aftur á móti minni. Að keyra Grens­ás­veg í þá átt tekur 103 sek­úndur á meðan það tekur 104 sek­úndur að keyra Háa­leit­is­braut­ina. Sem aug­ljós­lega er ekki mark­tækur mun­ur.  

Sama hvort maður tekur Grensásveg eða Háaleitisbraut, þá tekur það jafn langan tíma að komast frá Miklubraut til Bústaðavegs. Heimild: Google Maps og Eikonomics.

En það þýðir ekki endi­lega að umferðin á ein­breiðum Grens­ás­veg sé hæg­ari en á tví­breiðri háa­leit­is­braut­inni. Það er nefni­lega eitt, frekar mik­il­vægt atriði, sem taka þarf inn í: Umferð­ar­ljós.

Bæði Grens­ás­vegur og Háa­leit­is­braut hafa ein umferð­ar­ljós. Þar sem ekki öll umferð­ar­ljós loga græn jafn lengi þá var mögu­leiki að þessi litli munur á milli gatn­anna tveggja hefði lítið með þreng­ing­una að gera og meira með still­ingar á ljós­um. Ég hefði farið sjálfur til að mæla lengd ljósa, en þar sem ég er búsettur í Þýska­landi þá brá ég á það ráð að hringja í háaldr­aða móður mína, biðja hana um að hoppa upp á rauða hjólið sitt, út í sudd­ann, og mæla lengd ljósanna.

Laf­móð móðir mín hringdi í mig, það var erfitt að heyra í henni þar sem vind­ur­inn blés í míkró­fón­inn. Hún las upp fyrir mig töl­urn­ar. Ég sat í bjór­garði í góða veðr­inu og skrif­aði niður töl­urnar á bjór­mott­una. Og viti menn: Græna ljósið logar lengur á Háa­leit­is­braut heldur en á Grens­ás­vegi. Útreikn­ingar mín­ir, eftir að hafa tekið bið inn í þá, gaf mér allt aðra mynd. Þrátt fyrir þreng­ing­una, þegar öku­menn eru ekki á rauðu ljósi, keyra þeir allt að fimm kíló­metrum hraðar á klukku­stund á Grens­ás­vegi, í sam­an­burði við Háa­leit­is­braut.

Það virð­ist því vera að þessi þreng­ing hafi í versta falli haft engin áhrif á umferð­ar­flæði á Grens­ás­vegi. Það skal þó tekið fram að það má vel vera þreng­ingin hafi haft þau áhrif að ein­hverjir öku­menn – sem ekki þoldu ekki að hanga nokkrar við­bótar sek­úndur í bíl – hafi valið að fara aðrar leið­ir, til dæmis niður Háa­leit­is­braut. Þá hefði það þau áhrif að ekki hefði hægst eins mikið á umferð á Grens­ás­vegi og umferð á Háa­leit­is­brautin hefði hægst aðeins.

En þar sem það tekur tíma að taka af stað, fyrir og eftir ljós og þegar maður kemur inn á þessa vegi, og með­al­hraði öku­tækja (á ferð) er í kringum 34km á klukku­stund á þessum leiðum þá virð­ist vera sem svo að svo gott sem alltaf, þegar öku­menn hafa náð upp ferð, að þeir keyri mjög nálægt hámarks­hraða Grens­ás­vegar (sem er 50k­m/klst.).

Því kveð ég dóm minn: Þreng­ing Grens­ás­vegar hafði eflaust engin áhrif á umferð­ar­hraða, sjúkra­bílar og öku­menn, bruna þarna í gegn eins hratt og áður. En núna getur hjól­reiða­fólk á öllum aldri notið þess að þjóta upp göt­una á splunku­nýjum hjóla­vegi án þess að eiga á því hættu að vera straujað niður af einka­bíl á 50 kíló­metra hraða.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Gylfi Zoega er annar höfundur greinar sem birtist í nýjasta tölublaði Vísbendingar.
„Hægt væri að banna Airbnb í þéttbýli þegar skortur er á íbúðarhúsnæði“
Ef fleiri flytja til landsins en frá því verður til flókið samspil hagstærða sem valda breytingum á eftirspurn og/ eða framboði á húsnæði með tilheyrandi verðhækkunum eða lækkunum. Tveir hagfræðingar leggja til að kerfinu verði breytt.
Kjarninn 7. ágúst 2022
Arnar Jónsson leikari áformar að gefa út plötu með eigin upplestri á ljóðum úr ólíkum áttum, sem hann segist vilja veita framhaldslíf.
Landskunnur leikari gefur út ljóðaplötu
„Ljóðið hefur fylgt mér frá því ég var pjakkur fyrir norðan og allar götur síðan,“ segir Arnar Jónsson leikari, sem hefur undanfarin ár safnað saman sínum uppáhaldsljóðum og hyggst nú gefa út eigin upplestur á þeim, bæði á vínyl og rafrænt.
Kjarninn 7. ágúst 2022
Alls segjast 55 prósent svarenda í könnun Maskínu fremur eða mjög andvíg gjaldtöku í öllum jarðgöngum á Íslandi.
Andstaða við gjaldtöku í jarðgöngum mismikil eftir því hvaða flokk fólk kýs
Kjósendur Viðreisnar eru líklegastir til að styðja gjaldtöku í jarðgöngum en kjósendur Sósíalistaflokksins eru líklegastir til að vera andvígir gjaldtöku, samkvæmt niðurstöðum úr könnun Maskínu á afstöðu til gjaldtöku í öllum jarðgöngum á Íslandi.
Kjarninn 7. ágúst 2022
Hið sænska velferðarríki í faðmi nýfrjálshyggju
Á síðustu þrjátíu árum hafa átt sér stað talsverðar breytingar í bæði heilbrigðis- og menntakerfi Svíþjóðar. Ef til vill má rekja þau samfélagsvandamál sem nú tekist er á um í aðdraganda þingkosninga til þessara breytinga.
Kjarninn 7. ágúst 2022
Draugaskipið
Skammt undan ströndum Jemen liggur skip við festar. Ekki væri slíkt í frásögur færandi nema vegna þess að skipið, sem er hlaðið olíu, hefur legið þarna í sjö ár og er að ryðga í sundur. Ef olían færi í sjóinn yrði tjónið gríðarlegt.
Kjarninn 7. ágúst 2022
Róbert Wessman er forstjóri Alvogen og Alvotech.
Dalur Róberts Wessman afskrifaði 135,2 milljónir af skuldum Birtings
Velta tímaritaútgáfunnar Birtings dróst saman um fimmtung í fyrra og föstum starfsmönnum var fækkað úr 25 í 12. Rekstrartap var 74 milljónir króna og eigið fé er neikvætt. Samt skilaði Birtingur hagnaði, vegna þess að seljendalán var afskrifað.
Kjarninn 6. ágúst 2022
Örn Bárður Jónsson
Víða leynist viðurstyggðin
Kjarninn 6. ágúst 2022
Ásgeir Jónsson er seðlabankastjóri.
Seðlabankastjóri verði formaður fjármálaeftirlitsnefndar bankans
Alþingi ákvað, er verið var að sameina Seðlabankann og Fjármálaeftirlitið, að láta seðlabankastjóra ekki leiða fjármálaeftirlitsnefnd bankans, m.a. vegna mögulegrar orðsporðsáhættu. Það fyrirkomulag hefur ekki reynst sérlega vel og nú á að breyta lögum.
Kjarninn 6. ágúst 2022
Meira úr sama flokkiEikonomics