Auglýsing

Það var áfall að sjá að loðnu­ver­tíðin verður engin þetta árið. Það er mikið högg fyrir þjóð­ar­búið og ekki síst þau sveit­ar­fé­lög sem eiga mikið und­ir. 

Fjarða­byggð er þar á meðal og hefur sveit­ar­fé­lagið nú þegar komið frá sér áhyggju­rödd­um, vegna fyr­ir­sjá­an­legra nei­kvæðra afleið­inga fyrir íbúa sveit­ar­fé­lags­ins, fyr­ir­tæki og sam­eig­in­lega sjóð­i. 

Sam­kvæmt upp­lýs­ingum Hag­stofu Íslands skil­aði útflutn­ingur á loðnu á erlenda mark­aði rúm­lega 18 millj­örðum í verð­mæti árið 2017. Upp­hæðin var 18,3 milj­arðar 2016 og tæp­lega 30 millj­arðar 2015. 

Auglýsing

Það er mikið undir fyrir fjöl­mörg fyr­ir­tæki sem þjón­usta sjáv­ar­út­veg­inn með marg­vís­legum hætti. Von­andi mun ganga vel að takast á við þetta.

Afla­brestur mikið högg

Afla­brestur hefur í gegnum hag­sögu Íslands oft verið mikið högg fyrir íslenska hag­kerf­ið. Mörg dæmi má nefna, og lík­lega er eitt besta dæmið þegar síldin hefur komið og farið í gegnum tíð­ina, með til­heyr­andi upp­gripi og áföll­um. Árið 1968 var gríð­ar­lega erfitt fyrir marga þegar síldin hvarf, eins og ítar­lega hefur verið skrá­sett.

Á Íslandi er þessi áhætta - sem flokka má sem vist­kerf­is­á­hættu - stór og mikil fyrir þjóð­ar­búið og hluti af sveiflu­kenndu efna­hags­líf­i. 

Frá því að kvóta­kerfið var tekið upp fyrir um 35 árum, og síðan lög­fest­ingin á mögu­leika á fram­sali fyrir 29 árum, þá hefur mikið vatn runnið til sjávar og mikil auð­æfi byggst upp. Farið var að hluta yfir þessa þróun í ítar­legri frétta­skýr­ingu á vef Kjarn­ans, sem sýndi að útgerð­ar­fyr­ir­tækin í land­inu eru í annarri deild heldur en flestir aðrir geirar þegar kemur að fjár­hags­legum styrk. 

Mikil auð­söfnun

Grund­vall­ar­at­riðið að baki vel­gengni sjáv­ar­út­vegs­ins er að lög­sagan íslenska hefur haldið áfram að gefa mikil verð­mæti, meðal ann­ars með sífelldri þróun og hag­ræð­ingu. Tek­ist hefur að snúa vörn í sókn, þegar á heild­ina er horft. 

Afla­heim­ildir eru nú með verð­mæt­ustu eigna sem hægt er að kom­ast yfir á Íslandi og nemur virði þeirra um 1.200 millj­örðum króna, sé horft til algengs upp­lausn­ar­virð­is. Langt er síðan að rök­ræð­unni um hvort afla­heim­ildir væru í reynd eignir eða ekki lauk, því íslenska ríkið hefur sam­þykkt eign­færslu á afla­heim­ildum í árs­reikn­ingum um margra ára skeið og í sjálfu sér óþarfi að eyða miklum tíma í það mál. 

Í takt við það sem nú er að ger­ast víða um heim ættu íslensk stjórn­völd - í sam­vinnu við útgerð­ar­fyr­ir­tækin með Haf­rann­sókn­ar­stofnun sem mið­punkt sam­starfs­ins - að fara að rann­saka vel hvað sé að ger­ast í lög­sög­unni og hvernig sviðs­myndir gætu litið út, vegna hlýn­unar í hafi og vist­kerf­is­breyt­inga. 

Stór­eflum haf­rann­sóknir

Afla­heim­ildir verða einskis virði ef stofnar hrynja eða hverfa úr lög­sög­unni. Það er vit­að. Það eitt ætti að setja stjórn­völd upp á tærnar og teikna upp nákvæm­lega hvernig afla­heim­ildir séu veð­settar í banka­kerf­inu og hvernig banka­kerfið hefur yfir höfuð nálg­ast slík við­skipt­i. 

Hvernig er virði afla­heim­ilda í ólíkum teg­undum metið í efna­hags­reikn­ing­um, osvfr­v.? Þetta eru mik­il­vægar spurn­ingar fyrir íslenska hag­kerf­ið. 

Víða um heim er í gangi mikil vinna við grein­ingar á áhættu, bæði efna­hags­legum og félags­leg­um, sem rekja má til vist­kerf­is­breyt­inga vegna hlýn­unar jarðar eða meng­un­ar. 

Fyrir Ísland er afar mikið í húfi og hlut­falls­lega - ekki síst vegna fram­sals og veð­setn­ingar á afla­heim­ildum í banka­kerf­inu, þar sem ríkið er stór eig­andi - lík­lega meira en hjá mörgum öðrum ríkj­u­m. 

Af þessum sökum ættu stjórn­völd að stór­efla starf­semi Haf­rann­sókn­ar­stofn­unnar og hlusta vel á raddir sem þaðan koma. Að auki ættu stjórn­völd að kanna hvernig megi auka sam­starf sér­fræð­inga sem eru að greina ólíka kerf­is­á­hættu­þætti, þegar kemur að íslensku lög­sög­unni. Virði afla­heim­ilda er nú á við næstum tvö­falt eigið fé íslenska banka­kerf­is­ins, sem er rúm­lega 600 millj­arð­ar, sem sýnir hvað er mikið í húfi fyrir hag­kerf­ið. Engin dæmi eru um svona stöðu í heim­in­um. Höfum vaðið fyrir neðan okkur og gefum þessum gaum.

Í upphafi árs 2020

Við á Kjarnanum göngum bjartsýn og einbeitt inn í nýtt ár og þökkum lesendum fyrir það traust sem þeir sýna með því að styrkja Kjarnann. 

Frjáls framlög frá lesendum hafa vaxið jafnt og þétt síðustu árin og eru mikilvæg tekjustoð undir reksturinn. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni og greina kjarnann frá hisminu. 

Við tökum hlutverk okkar sem fjölmiðill í þjónustu almennings alvarlega. Kjarninn birti 409 fréttaskýringar og 2.367 fréttir á árinu 2019. Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar, stærstur hluti þeirra aðsendar greinar. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Mynd tekin á samstöðufundi þann 8. mars í fyrra.
Ísland spilltasta land Norðurlandanna níunda árið í röð
Ísland er enn og aftur spilltasta ríki Norðurlandanna samkvæmt nýrri úttekt Transparency International. Samtökin veittu því sérstaka eftirtekt að Íslendingar eru meðal þeirra þjóða sem sýnt hafa vanþóknun sína á spilltum stjórnarháttum æðstu valdhafanna.
Kjarninn 23. janúar 2020
Sveitarfélögin enn ekki reiðubúin að þjónusta umsækjendur um alþjóðlega vernd
Einungis þrjú sveitarfélög þjónusta umsækjendur um alþjóðlega vernd: Reykjavíkurborg, Reykjanesbær og Hafnarfjarðarbær.
Kjarninn 23. janúar 2020
Björn H. Halldórsson
Hafnar „ávirðingum“ í skýrslu innri endurskoðanda Reykjavíkurborgar
Framkvæmdastjóri SORPU segir að á þeim 12 ára tíma sem hann hefur gegnt stöðu framkvæmdastjóra hafi aldrei verið gerðar athugasemdir við störf hans.
Kjarninn 22. janúar 2020
Bankakerfið dregst saman
Eignir innlánsstofnanna á Íslandi hafa verið að dragast saman að undanförnu.
Kjarninn 22. janúar 2020
Gas- og jarðgerðarstöðin sem á að rísa í Gufunesi.
Framkvæmdastjóri Sorpu látinn víkja eftir svarta skýrslu innri endurskoðunar
Alvarlegur misbrestur var á upplýsingagjöf framkvæmdastjóra Sorpu til stjórnar fyrirtækisins. Afleiðingin var að framkvæmdakostnaður vegna gas- og jarðgerðarkostnaðar fór langt fram úr áætlunum.
Kjarninn 22. janúar 2020
Gylfi Magnússon
Gylfi Magnússon nýr forseti viðskiptafræðideildar HÍ
Fyrrverandi efnahags- og viðskiptaráðherra hefur verið kjörinn forseti viðskiptafræðideildar Háskóla Íslands næstu tvö árin.
Kjarninn 22. janúar 2020
Halla Gunnarsdóttir
Húsmóðirin og leikskólinn
Kjarninn 22. janúar 2020
Katrín Jakobsdóttir, forsætisráðherra.
Forsætisráðherra leggur fram frumvarp um varnir gegn hagsmunaárekstrum
Hagsmunaverðir verða að skrá sig, fyrrverandi ráðherrar verða að bíða í sex mánuði áður en þeir ráða sig til hagsmunasamtaka eftir að hafa látið af störfum og ráðamenn verða að gefa upp fjárhagslega hagsmuni sína, verði nýtt frumvarp að lögum.
Kjarninn 22. janúar 2020
Meira úr sama flokkiLeiðari