Auglýsing

Það var áfall að sjá að loðnu­ver­tíðin verður engin þetta árið. Það er mikið högg fyrir þjóð­ar­búið og ekki síst þau sveit­ar­fé­lög sem eiga mikið und­ir. 

Fjarða­byggð er þar á meðal og hefur sveit­ar­fé­lagið nú þegar komið frá sér áhyggju­rödd­um, vegna fyr­ir­sjá­an­legra nei­kvæðra afleið­inga fyrir íbúa sveit­ar­fé­lags­ins, fyr­ir­tæki og sam­eig­in­lega sjóð­i. 

Sam­kvæmt upp­lýs­ingum Hag­stofu Íslands skil­aði útflutn­ingur á loðnu á erlenda mark­aði rúm­lega 18 millj­örðum í verð­mæti árið 2017. Upp­hæðin var 18,3 milj­arðar 2016 og tæp­lega 30 millj­arðar 2015. 

Auglýsing

Það er mikið undir fyrir fjöl­mörg fyr­ir­tæki sem þjón­usta sjáv­ar­út­veg­inn með marg­vís­legum hætti. Von­andi mun ganga vel að takast á við þetta.

Afla­brestur mikið högg

Afla­brestur hefur í gegnum hag­sögu Íslands oft verið mikið högg fyrir íslenska hag­kerf­ið. Mörg dæmi má nefna, og lík­lega er eitt besta dæmið þegar síldin hefur komið og farið í gegnum tíð­ina, með til­heyr­andi upp­gripi og áföll­um. Árið 1968 var gríð­ar­lega erfitt fyrir marga þegar síldin hvarf, eins og ítar­lega hefur verið skrá­sett.

Á Íslandi er þessi áhætta - sem flokka má sem vist­kerf­is­á­hættu - stór og mikil fyrir þjóð­ar­búið og hluti af sveiflu­kenndu efna­hags­líf­i. 

Frá því að kvóta­kerfið var tekið upp fyrir um 35 árum, og síðan lög­fest­ingin á mögu­leika á fram­sali fyrir 29 árum, þá hefur mikið vatn runnið til sjávar og mikil auð­æfi byggst upp. Farið var að hluta yfir þessa þróun í ítar­legri frétta­skýr­ingu á vef Kjarn­ans, sem sýndi að útgerð­ar­fyr­ir­tækin í land­inu eru í annarri deild heldur en flestir aðrir geirar þegar kemur að fjár­hags­legum styrk. 

Mikil auð­söfnun

Grund­vall­ar­at­riðið að baki vel­gengni sjáv­ar­út­vegs­ins er að lög­sagan íslenska hefur haldið áfram að gefa mikil verð­mæti, meðal ann­ars með sífelldri þróun og hag­ræð­ingu. Tek­ist hefur að snúa vörn í sókn, þegar á heild­ina er horft. 

Afla­heim­ildir eru nú með verð­mæt­ustu eigna sem hægt er að kom­ast yfir á Íslandi og nemur virði þeirra um 1.200 millj­örðum króna, sé horft til algengs upp­lausn­ar­virð­is. Langt er síðan að rök­ræð­unni um hvort afla­heim­ildir væru í reynd eignir eða ekki lauk, því íslenska ríkið hefur sam­þykkt eign­færslu á afla­heim­ildum í árs­reikn­ingum um margra ára skeið og í sjálfu sér óþarfi að eyða miklum tíma í það mál. 

Í takt við það sem nú er að ger­ast víða um heim ættu íslensk stjórn­völd - í sam­vinnu við útgerð­ar­fyr­ir­tækin með Haf­rann­sókn­ar­stofnun sem mið­punkt sam­starfs­ins - að fara að rann­saka vel hvað sé að ger­ast í lög­sög­unni og hvernig sviðs­myndir gætu litið út, vegna hlýn­unar í hafi og vist­kerf­is­breyt­inga. 

Stór­eflum haf­rann­sóknir

Afla­heim­ildir verða einskis virði ef stofnar hrynja eða hverfa úr lög­sög­unni. Það er vit­að. Það eitt ætti að setja stjórn­völd upp á tærnar og teikna upp nákvæm­lega hvernig afla­heim­ildir séu veð­settar í banka­kerf­inu og hvernig banka­kerfið hefur yfir höfuð nálg­ast slík við­skipt­i. 

Hvernig er virði afla­heim­ilda í ólíkum teg­undum metið í efna­hags­reikn­ing­um, osvfr­v.? Þetta eru mik­il­vægar spurn­ingar fyrir íslenska hag­kerf­ið. 

Víða um heim er í gangi mikil vinna við grein­ingar á áhættu, bæði efna­hags­legum og félags­leg­um, sem rekja má til vist­kerf­is­breyt­inga vegna hlýn­unar jarðar eða meng­un­ar. 

Fyrir Ísland er afar mikið í húfi og hlut­falls­lega - ekki síst vegna fram­sals og veð­setn­ingar á afla­heim­ildum í banka­kerf­inu, þar sem ríkið er stór eig­andi - lík­lega meira en hjá mörgum öðrum ríkj­u­m. 

Af þessum sökum ættu stjórn­völd að stór­efla starf­semi Haf­rann­sókn­ar­stofn­unnar og hlusta vel á raddir sem þaðan koma. Að auki ættu stjórn­völd að kanna hvernig megi auka sam­starf sér­fræð­inga sem eru að greina ólíka kerf­is­á­hættu­þætti, þegar kemur að íslensku lög­sög­unni. Virði afla­heim­ilda er nú á við næstum tvö­falt eigið fé íslenska banka­kerf­is­ins, sem er rúm­lega 600 millj­arð­ar, sem sýnir hvað er mikið í húfi fyrir hag­kerf­ið. Engin dæmi eru um svona stöðu í heim­in­um. Höfum vaðið fyrir neðan okkur og gefum þessum gaum.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Magnús Halldórsson
Þögnin hættulegri
Kjarninn 21. október 2019
Rósa Björk Brynólfsdóttir
Er rétt að dæma fólk í fangelsi fyrir pólitískar skoðanir ?
Kjarninn 20. október 2019
Dagatalið mitt
Ásta Júlía Hreinsdóttir safnar fyrir útgáfukostnaði fyrir Dagatalið mitt, sem er fjölnota afmælisdagatal með texta og myndum eftir hana.
Kjarninn 20. október 2019
Árni Már Jensson
Að skilja okkur sjálf: Annar hluti
Kjarninn 20. október 2019
Paul Copley, forstjóri Kaupþings ehf.
6.400 kröfuhafar höfðu ekki sótt peningana sína
Nokkur þúsund kröfuhafa í bú Kaupþings hafa ekki sótt þá fjármuni sem þeir eiga að fá greitt í samræmi við nauðasamninga félagsins. Þeir fjármunir sem geymdir eru á vörslureikningi eru um 8,5 milljarða króna virði á gengi dagsins í dag.
Kjarninn 20. október 2019
Hvar endar tap Arion banka á United Silicon?
Arion banki á kísilmálsverksmiðju Í Helguvík sem hefur ekki verið í starfsemi í þrjú ár. Bankinn hefur fjárfest í úrbótum en óljóst er hvort að þær dugi til að koma verksmiðjunni aftur í gang. Í vikunni var bókfært virði hennar fært niður um 1,5 milljarð.
Kjarninn 20. október 2019
Örn Bárður Jónsson
Afmæliskveðja til Alþingis
Kjarninn 20. október 2019
Leikskólakennurum fækkað um 360 frá árinu 2013
Börnum af erlendum uppruna hefur fjölgað mikið á skömmum tíma. Meira en helmingur þeirra sem starfar við uppeldi og menntun er ófaglærður.
Kjarninn 20. október 2019
Meira úr sama flokkiLeiðari