Auglýsing

Það var áfall að sjá að loðnu­ver­tíðin verður engin þetta árið. Það er mikið högg fyrir þjóð­ar­búið og ekki síst þau sveit­ar­fé­lög sem eiga mikið und­ir. 

Fjarða­byggð er þar á meðal og hefur sveit­ar­fé­lagið nú þegar komið frá sér áhyggju­rödd­um, vegna fyr­ir­sjá­an­legra nei­kvæðra afleið­inga fyrir íbúa sveit­ar­fé­lags­ins, fyr­ir­tæki og sam­eig­in­lega sjóð­i. 

Sam­kvæmt upp­lýs­ingum Hag­stofu Íslands skil­aði útflutn­ingur á loðnu á erlenda mark­aði rúm­lega 18 millj­örðum í verð­mæti árið 2017. Upp­hæðin var 18,3 milj­arðar 2016 og tæp­lega 30 millj­arðar 2015. 

Auglýsing

Það er mikið undir fyrir fjöl­mörg fyr­ir­tæki sem þjón­usta sjáv­ar­út­veg­inn með marg­vís­legum hætti. Von­andi mun ganga vel að takast á við þetta.

Afla­brestur mikið högg

Afla­brestur hefur í gegnum hag­sögu Íslands oft verið mikið högg fyrir íslenska hag­kerf­ið. Mörg dæmi má nefna, og lík­lega er eitt besta dæmið þegar síldin hefur komið og farið í gegnum tíð­ina, með til­heyr­andi upp­gripi og áföll­um. Árið 1968 var gríð­ar­lega erfitt fyrir marga þegar síldin hvarf, eins og ítar­lega hefur verið skrá­sett.

Á Íslandi er þessi áhætta - sem flokka má sem vist­kerf­is­á­hættu - stór og mikil fyrir þjóð­ar­búið og hluti af sveiflu­kenndu efna­hags­líf­i. 

Frá því að kvóta­kerfið var tekið upp fyrir um 35 árum, og síðan lög­fest­ingin á mögu­leika á fram­sali fyrir 29 árum, þá hefur mikið vatn runnið til sjávar og mikil auð­æfi byggst upp. Farið var að hluta yfir þessa þróun í ítar­legri frétta­skýr­ingu á vef Kjarn­ans, sem sýndi að útgerð­ar­fyr­ir­tækin í land­inu eru í annarri deild heldur en flestir aðrir geirar þegar kemur að fjár­hags­legum styrk. 

Mikil auð­söfnun

Grund­vall­ar­at­riðið að baki vel­gengni sjáv­ar­út­vegs­ins er að lög­sagan íslenska hefur haldið áfram að gefa mikil verð­mæti, meðal ann­ars með sífelldri þróun og hag­ræð­ingu. Tek­ist hefur að snúa vörn í sókn, þegar á heild­ina er horft. 

Afla­heim­ildir eru nú með verð­mæt­ustu eigna sem hægt er að kom­ast yfir á Íslandi og nemur virði þeirra um 1.200 millj­örðum króna, sé horft til algengs upp­lausn­ar­virð­is. Langt er síðan að rök­ræð­unni um hvort afla­heim­ildir væru í reynd eignir eða ekki lauk, því íslenska ríkið hefur sam­þykkt eign­færslu á afla­heim­ildum í árs­reikn­ingum um margra ára skeið og í sjálfu sér óþarfi að eyða miklum tíma í það mál. 

Í takt við það sem nú er að ger­ast víða um heim ættu íslensk stjórn­völd - í sam­vinnu við útgerð­ar­fyr­ir­tækin með Haf­rann­sókn­ar­stofnun sem mið­punkt sam­starfs­ins - að fara að rann­saka vel hvað sé að ger­ast í lög­sög­unni og hvernig sviðs­myndir gætu litið út, vegna hlýn­unar í hafi og vist­kerf­is­breyt­inga. 

Stór­eflum haf­rann­sóknir

Afla­heim­ildir verða einskis virði ef stofnar hrynja eða hverfa úr lög­sög­unni. Það er vit­að. Það eitt ætti að setja stjórn­völd upp á tærnar og teikna upp nákvæm­lega hvernig afla­heim­ildir séu veð­settar í banka­kerf­inu og hvernig banka­kerfið hefur yfir höfuð nálg­ast slík við­skipt­i. 

Hvernig er virði afla­heim­ilda í ólíkum teg­undum metið í efna­hags­reikn­ing­um, osvfr­v.? Þetta eru mik­il­vægar spurn­ingar fyrir íslenska hag­kerf­ið. 

Víða um heim er í gangi mikil vinna við grein­ingar á áhættu, bæði efna­hags­legum og félags­leg­um, sem rekja má til vist­kerf­is­breyt­inga vegna hlýn­unar jarðar eða meng­un­ar. 

Fyrir Ísland er afar mikið í húfi og hlut­falls­lega - ekki síst vegna fram­sals og veð­setn­ingar á afla­heim­ildum í banka­kerf­inu, þar sem ríkið er stór eig­andi - lík­lega meira en hjá mörgum öðrum ríkj­u­m. 

Af þessum sökum ættu stjórn­völd að stór­efla starf­semi Haf­rann­sókn­ar­stofn­unnar og hlusta vel á raddir sem þaðan koma. Að auki ættu stjórn­völd að kanna hvernig megi auka sam­starf sér­fræð­inga sem eru að greina ólíka kerf­is­á­hættu­þætti, þegar kemur að íslensku lög­sög­unni. Virði afla­heim­ilda er nú á við næstum tvö­falt eigið fé íslenska banka­kerf­is­ins, sem er rúm­lega 600 millj­arð­ar, sem sýnir hvað er mikið í húfi fyrir hag­kerf­ið. Engin dæmi eru um svona stöðu í heim­in­um. Höfum vaðið fyrir neðan okkur og gefum þessum gaum.

Skuldabréfaeigendur tilbúnir að leggja sitt af mörkum - Lítill tími til stefnu
Skuldabréfaeigendur WOW air eru tilbúnir að taka hlut í félaginu í skiptum fyrir niðurfellingu skulda.
Kjarninn 25. mars 2019
Aflýsa flugi frá London - Rauðglóandi síminn hjá Neytendasamtökunum
Forsvarsmenn WOW air reyna nú allt til að bjarga félaginu frá gjaldþroti.
Kjarninn 25. mars 2019
Ríkislögmaður neitar að afhenda gögn - Kjarninn kærir
Kjarninn óskaði eftir því frá forsætisráðuneytinu, að fá afhent sérfræðiálit og gögn frá þeim sem veittu Ríkislögmanni ráðgjöf í hinu svokallaða Landsréttarmáli.
Kjarninn 25. mars 2019
Þröstur Ólafsson
Samábyrgð og þau afétnu
Kjarninn 25. mars 2019
Bjarni Benediktsson
Ríkisstjórnin með tilbúnar áætlanir ef rekstur WOW air stöðvast
Fjármála- og efnahagsráðherra segir stjórnvöld vera viðbúin ef rekstur WOW air stöðvast. Hann segir þó ekki réttlætanlegt að setja skattfé inn í áhætturekstur sem þennan.
Kjarninn 25. mars 2019
Flestar áskriftir Alþingis eru að Morgunblaðinu
Alþingi er með 13 áskriftir að Morgunblaðinu auk netáskrifta, sem og aðgang að gagnasafni mbl.is.
Kjarninn 25. mars 2019
HS Orka á tvö orkuver, í Svartsengi og svo Reykjanesvirkjun.
Meirihlutinn í HS Orku seldur fyrir 37 milljarða króna
Búið er að skrifa undir kaupsamning á meirihluta hlutafjár í eina íslenska orkufyrirtækinu sem er í einkaeigu.
Kjarninn 25. mars 2019
Dauðastríðið hjá WOW air á lokametrunum
Það ætti að skýrast í dag eða í síðasta lagi á allra næstu dögum hvort flugfélagið WOW air verði áfram til. Forsvarsmenn þess eru nú í kappi við tímann að ná fram nýrri lausn eftir að bæði Indigo Partners og Icelandair ákváðu að fjárfesta ekki í félaginu.
Kjarninn 25. mars 2019
Meira úr sama flokkiLeiðari