Árið 2014: Íslensk verslun um áramót

arid2014-margret.jpg
Auglýsing

Afnám vöru­gjalda nú um ára­mótin markar einn stærsta sigur íslenskrar versl­unar um ára­tuga­skeið og þar með neyt­enda hér á landi. Mér seg­ist svo hugur að það muni koma Íslend­ingum á óvart á nýju ári hversu margir vöru­flokkar munu lækka í verði með afnámi þessa ömur­lega skatts.

Margrét Kristmannsdóttir Mar­grét Krist­manns­dótt­ir

Ég held að ekk­ert eitt hafi skaðað íslenska verslun eins og vöru­gjöldin og við afnám þeirra mun verð­lag á mörgum vörum lækka um tugi pró­senta og allur sam­an­burður á verð­lagi á milli landa verður mun auð­veld­ari. Það mun síðan aftur móti veita versl­un­inni aukið aðhald - en ekki síður mun afnám vöru­gjald­anna setja íslenska verslun í sann­gjarn­ari sam­an­burð. Við sem vinnum í verslun höfum nefni­lega oft lent í því að neyt­andi ber saman vöru sem seld er erlendis án vöru­gjalda og jafn­vel aug­lýst án virð­is­auka­skatts við vöru hér heima með báðum þessum skött­um. Það segir sig sjálft að sá sam­an­burður verður ekki hag­stæður fyrir íslenska versl­un.

Auglýsing

Und­an­farið hefur því stundum verið haldið fram að versl­unin muni ekki skila þessum lækk­unum til neyt­enda, en það við­horf lýsir mik­illi van­þekk­ingu á verslun og krafti sam­keppn­inn­ar. Sem dæmi hafa ljós borið 15 ­pró­senta vöru­gjald og ef ég myndi ekki lækka ljós í minni verslun um ára­mót væri ég á sama tíma að gefa sam­keppn­is­að­ilum mínum mikið for­skot – og fátt er nú versl­un­ar­eig­endum fjær að skapi en að færa sam­keppn­is­að­ilum sínum aukna mark­aðs­hlut­deild á silf­ur­fati. Versl­unin hefur sjálf barist af krafti fyrir afnámi vöru­gjalda til að auka gegn­sæi og lækkun vöru­verðs og þess­ari lækkun á versl­unin að skila – punktur basta. Ef ein­hverjir telja sig kom­ast hjá því er valið frjálst en afleið­ingin ekki.

Heilt yfir er íslensk verslun að standa sig gríð­ar­lega vel – úrval af vöru er mikið og er í raun ótrú­legur fjöldi versl­ana á þessum 320.000 örmark­aði. Í nágranna­löndum okkar finnst hvergi við­líka úrval þegar bæir á stærð við íslenska mark­að­inn eru heim­sótt­ir.

2015 – spenn­andi ár



Aukin net­verslun er áskorun fyrir alla smá­sölu­verslun og er fátt meira rætt á fundum evr­ópska hags­muna­að­ila í verslun en hvernig rétt sé að bregð­ast við. Þess­ari þróun verður hins vegar ekki snúið við enda net­verslun ákaf­lega þægi­leg fyrir neyt­and­ann. En á sama tíma og í þessu breytta umhverfi felist mikil áskorun er þetta einnig mikið tæki­færi fyrir verslun – einnig verslun hér á landi.

En versl­unin mun breyt­ast - en þessi atvinnu­grein hefur áður upp­lifað miklar breyt­ingar og engin ástæða til ann­ars en að vera bjart­sýn á fram­tíð hennar.

Með góðri net­verslun eru fyr­ir­tæki í raun komin með risa­stóran búð­ar­glugga út um allt land – og út um allan heim sem stækkar kaup­enda­hóp­inn. Við finnum það í dag að flestir sem koma í versl­anir okkar eða hringja inn hafa áður farið á netið til að skoða vöru­úr­valið – heim­sókn í versl­un­ina sjálfa er oft aðeins loka­hnykkur í söl­unni. Mann­eskjan er enn því marki brennd að vilja gjarna máta – prófa - koma við og sjá flestar vörur með eigin augum áður en salan sjálf fer fram þannig að allt tal um dapra fram­tíð smá­sölu­versl­unar er stór­lega ýkt! En versl­unin mun breyt­ast - en þessi atvinnu­grein hefur áður upp­lifað miklar breyt­ingar og engin ástæða til ann­ars en að vera bjart­sýn á fram­tíð henn­ar.

En hugs­an­lega geta breyt­ingar líka gengið of langt – og umhugs­un­ar­efni hvort við höfum stigið einu skrefi of langt þegar kemur að leng­ingu opn­un­ar­tíma versl­ana – sér­stak­lega fyrir jól­in? Langur opn­un­ar­tími er auð­vitað til þæg­inda fyrir neyt­and­ann – en þessi opn­un­ar­tími er ekki án kostn­að­ar. Spurn­ingin er hins vegar hvort kaup­menn meti það sem svo að aukin arð­semi fylgi auknum opn­un­ar­tíma, arð­semi sem að öðrum kosti myndi ekki skila sér til þeirra. Og hér erum við kaup­menn ein­fald­lega ekki sam­mála og nið­ur­staðan því sú að sumir hafa opið lengi á meðan aðrir loka fyrr.

Skömmu eftir hrun þegar verslun dróst veru­lega saman ósk­uðu Sam­tök versl­unar og þjón­ustu eftir leyfi hjá Sam­keppn­is­eft­ir­lit­inu til að kalla helstu aðila í verslun saman til að skoða mögu­leika á að draga úr opnun versl­ana enda var það mat sam­tak­anna að það eft­ir­spurn­ar­fall sem fylgdi hrun­inu kall­aði á til­raun til að draga sem víð­ast úr kostn­aði. Til að gera langa sögu stutta lagði Sam­keppn­is­eft­ir­litið mikið upp úr því að hvert fyr­ir­tæki fyrir sig ákveddi sjálf­stætt hvernig það hegð­aði sér. Að mati Sam­keppn­is­eft­ir­lits­ins lyti sam­starf eða sam­ráð aðila í versl­un­ar­rekstri að því að sam­ræma opn­un­ar­tíma undir bann­á­kvæði sam­keppn­islaga. Opn­un­ar­tími versl­ana væri ein­fald­lega hluti af þjón­ustu þeirra og einn af sam­keppn­is­hvöt­um.

Flestir reikna með að versl­un­ar­eig­endur reki fyr­ir­tæki sín á eins hag­kvæman hátt og frekast er kost­ur. Ef ekki þá mynd­ast ein­fald­lega tæki­færi fyrir aðra til að koma inn á mark­að­inn og gera betur – um það höfum við Íslend­ingar mörg dæmi.

Hins vegar er alltaf gott að staldra við og end­ur­meta stöð­una og velta því upp hvort að við í verslun höfum í alla staði gengið göt­una til góðs. Þegar gengið var að kvöldi til um götur stóru versl­ana­mið­stöðv­anna eða niður Lauga­veg á miðri aðvent­unni í prýð­is­veðri og versl­anir opnar til kl. 22.00 en örfáir á ferli - mátti draga þá ályktun að kannski er það ekki neyt­and­inn sem er að kalla eftir þessum gríð­ar­lega langa opn­un­ar­tíma í des­em­ber.

Kannski höfum við ekki enn fundið jafn­vægið á milli fram­boðs og eft­ir­spurnar jóla­opn­unar og hugs­an­lega getum við gert betur fyrir jólin árið 2015?

Höf­undur er kaup­maður í Pfaff.

Mikill munur er orðinn á þeim lánakjörum sem standa íslendingum til boða. Þar skiptir til að mynda máli í hvaða lífeyrissjóð viðkomandi er að borga.
Enn lækka lægstu húsnæðislánavextir – Nú orðnir 1,64 prósent
Munurinn á þeim verðtryggðu vöxtum sem sjóðsfélögum Almenna lífeyrissjóðsins bjóðast og þeim vöxtum sem sjóðsfélögum Lífeyrissjóðs verzlunarmanna bjóðast er nú 38 prósent. Vextir Landsbankans eru tvisvar sinnum hærri en hjá Almenna.
Kjarninn 17. september 2019
Drónaárás skekur markaði um allan heim
Þegar olíuverð hækkar um 10 til 20 prósent yfir nótt þá myndast óhjákvæmilega skjálfti á mörkuðum. Hann náði til Íslands, og stóra spurningin er - hvað gerist næst, og hversu lengi verður framleiðsla Aramco í lamasessi?
Kjarninn 16. september 2019
Landsréttarmálið flutt í yfirdeild MDE 5. febrúar 2020
Ákveðið hefur verið hvaða dómarar muni sitja í yfirdeild Mannréttindadómstóls Evrópu þegar Landsréttarmálið svokallaða verður tekið þar fyrir snemma á næsta ári. Á meðal þeirra er Róbert Spanó, sem sat einnig í dómnum sem felldi áfellisdóm í mars.
Kjarninn 16. september 2019
Hallgrímur Hróðmarsson
Enn er von – Traust almennings til Alþingis mun aukast
Kjarninn 16. september 2019
Agnes M. Sigurðardóttir er biskup Íslands.
Óásættanlegt að þjóðkirkjuprestur hafi brotið á konum
Biskup Íslands og tveir vígslubiskupar hafa sent frá sé yfirlýsingu þar sem þau harma brot fyrrverandi sóknarprests gagnvart konum. Prestinum var meðal annars gefið að hafa sleikt eyrnasnepla konu sem vann með honum.
Kjarninn 16. september 2019
OECD vill að ríkið selja banka, létti á regluverki og setji á veggjöld
Lífskjör eru mikil á Íslandi og flestar breytur í efnahagslífi okkar eru jákvæðar. Hér ríkir jöfnuður og hagvöxtur sem sýni að það geti haldist í hendur. Ýmsar hættur eru þó til staðar og margt má laga. Þetta er mat OECD á íslensku efnahagslífi.
Kjarninn 16. september 2019
Kemur ekki til greina að gera starfslokasamning við Harald að svo stöddu
Ekki kemur til greina hjá dómsmálaráðherra að gera starfslokasamning við Harald Johannessen, ríkislögreglustjóra, að svo stöddu.
Kjarninn 16. september 2019
Hitler, Hekla og hindúismi: Nýaldarnasistinn Savitri Devi
Tungutak fasista er farið að sjást aftur. Savitri Devi er ein einkennilegasta persónan sem komið hefur fram í uppsprettu öfgahópa. Flosi Þorgeirsson, sagnfræðingur, hefur kynnt sér sögu hennar.
Kjarninn 16. september 2019
Meira úr sama flokkiÁlit
None