Árið 2014: Við, Íslendingar

arid2014-helgihrafn.jpg
Auglýsing

Gefum okkur mann­eskju frá Banda­ríkj­un­um. Hún hefur sér­stakan áhuga á íslenskri tungu, sögu og menn­ingu. Hún kemur hingað til lands, lærir fyrr­greinda hluti af mik­illi áfergju og eign­ast hér við til­efnið marga vini. Hún er dug­leg, viljug til að vinna við hvað sem er, borgar sína skatta og sem fyrr greinir lærir tungu­málið af áhuga og elju­semi. Hún kemst aldrei í kast við lög­in. Hún forð­ast allar syndir og upp­fyllir allar sínar skyldur sem ábyrgur með­limur sam­fé­lags­ins.

Helgi Hrafn Gunnarsson Helgi Hrafn Gunn­ars­son

Þessi mann­eskja hefur enga lög­lega leið til atvinnu á Íslandi eða dvalar lengur en þrjá mán­uði.

Auglýsing

Þá segir ein­hver: „Já, en hún er hluti af íslensku sam­fé­lagi, hún kann íslensku, við eigum marga sam­eig­in­lega vini, hún vinnur fyrir sér, vissu­lega hlýtur að vera ein­hver leið...“ - en svarið er nei. Það er engin leið. Þessi mann­eskja er ekki vel­komin á Íslandi sam­kvæmt íslenskum lög­um, hún mun ann­að­hvort fara af landi brott eða vera hér í leyf­is­leysi með til­heyr­andi vand­kvæðum og þannig er það.

Hvað sem þeir heita, hvað sem þeir gera og hvað sem þeir eru, þá kall­ast þeir útlend­ingar og þeim skal sam­fé­lagið verjast, með lög­gjöf. Þessi lög­gjöf heitir „Lög um útlend­inga“ og er nr. 96/2002.

Mörg ljón í veg­inum



Það er algengur mis­skiln­ingur að hingað geti fólk að jafn­aði flutt ef það stendur sig. Kannski er það vegna þess að núorðið kemur hingað árlega ansi mikið af ferða­mönnum og því eng­inn hissa á því að hitta útlend­inga hvar sem er á land­inu. Það er reyndar bless­un­ar­lega auð­velt fyrir EES-­borg­ara að setj­ast hér að, sem betur fer. En stað­reyndin er sú að ef ein­hver utan EES-­svæð­is­ins vill vera hér í meira en þrjá mán­uði, þá eru ansi mörg ljón í veg­in­um. Oft og tíðum er til­fellið reyndar hrein­lega að við­kom­andi fær ekki að vera hér, sama hvað tautar og raul­ar. Jafn­vel ef við gerum ráð fyrir hinni full­komnu mann­eskju sem vinnur fulla vinnu og gott bet­ur, borgar sína skatta, heldur sig innan ramma lag­anna og er reiprenn­andi á íslenska tungu, þá er hinn ein­faldi sann­leikur sá að ekk­ert af þessu er nóg. Þetta er ekki fram­tíð­ar­á­ætlun ein­hverra íhalds­samra þjóð­rembu­afla, heldur raun­veru­leik­inn eins og hann er í dag.

Útlend­ingur má reyndar setj­ast hér að, ef við, Íslend­ing­ar, höfum sér­staka hags­muni af hon­um, svosem ef hann hefur sér­fræði­þekk­ingu sem okkur Íslend­ingum hefur mis­tek­ist að afla eða halda, en þá bara ef það er skortur á henni. Nú, eða ef hann hefur sér­stök fjöl­skyldu­tengsl hér­lend­is, en þá bara ef þau eru mjög náin og hann getur sannað þau með óyggj­andi hætti. En jafn­vel þessar leiðir eru í reynd hugs­aðar fyrir Íslend­inga en ekki útlend­inga, því Íslend­ingur gæti jú þurft erlendan sér­fræð­ing eða viljað hafa náskyldan ætt­ingja nálægt sér.

Útlend­inga­lög­gjöf til að halda Íslandi fyrir Íslend­inga



Út­lend­inga­lög­gjöfin er nefni­lega í grund­vall­ar­at­riðum hugsuð til þess að halda Íslandi fyrir Íslend­inga. Andi hennar er ekki sá að vernda land og þjóð gegn ein­hverjum glæpa­mönnum og aum­ingjum frá Íslandi, heldur til þess að halda öllum frá Íslandi, með ein­ungis örfáum und­an­tekn­ingum sem eru skýrt afmark­að­ar, und­an­tekn­inga­lítið út frá meintum hags­munum Íslend­inga sjálfra.

En gleymum nú efna­hagnum í smá­stund og lítum aðeins á útlend­inga sem fólk. Þannig er það með fólk að ein­hvers staðar þarf það að vera.

Þá má gjarnan und­ir­strika orðið „meint­u­m“. Fólk er nefni­lega fjár­sjóð­ur, ekki bara menn­ing­ar­lega og sam­fé­lags­lega, heldur efna­hags­lega. Hér komum við að einu af því allra vit­laus­asta við lög um útlend­inga, en það er hug­takið „at­vinnu­leyf­i“. Firran í þessu hug­taki er mikil og hún er tví­þætt.

Fyrst og fremst felst hún í því að án atvinnu getur útlend­ingur hvorki tekið þátt í að byggja upp inn­viði sam­fé­lags­ins né ýtt undir verslun og þjón­ustu að neinu ráði.

Hin er sú rang­hug­mynd að atvinna sé tæm­andi auð­lind. Sú hug­mynd hlýtur reyndar að spretta úr ein­hvers konar for­dómum vegna þess að eng­inn virð­ist hafa sér­stakar áhyggjur af því að fólks­fjölgun valdi atvinnu­leysi. Ástæðan er ein­föld; hug­myndin er út í hött. Atvinna skap­ast við mann­legar þarfir og því fleira fólk sem er til stað­ar, því meiri er atvinn­an. En án atvinnu­leyfis er fólk hins­vegar útundan í hringrás efna­hags­ins og það er fyrst og fremst undir þeim kring­um­stæðum sem útlend­ing­ur, eða reyndar Íslend­ingur ef út í það er far­ið, verður nokk­urs konar efna­hags­leg byrði. Ef maður ímyndar sér í eitt augna­blik að Íslend­ingar þyrftu sjálfir sér­stakt leyfi til að stunda atvinnu, þá ætti firran við þetta fyr­ir­komu­lag að verða aug­ljós. Það er full­komin sóun að meina fólki að vinna og engra hags­muna er gætt með því, allra síst Íslend­inga sjálfra.

En gleymum nú efna­hagnum í smá­stund og lítum aðeins á útlend­inga sem fólk. Þannig er það með fólk að ein­hvers staðar þarf það að vera.

Illska að meina fólki til­veru



Við Íslend­ingar erum eðli­lega ekki vanir því að þurfa að rétt­læta til­veru okk­ar, enda ekki krafa sem fólk á almennt að búa við. Sú hug­mynd að ein­stak­lingur hafi ekki til­veru­rétt er bless­un­ar­lega svo fjar­læg að við kunnum ekki að spyrja okkur að því hvað við myndum gera eða hvert við færum ef við misstum þann rétt. En við ættum í það minnsta að spyrja okkur og reyndar helst svara þeirri spurn­ingu. Ellegar horfast í augu við að það sé af illsku en ekki heimsku, að við meinum fólki til­veru sína hér.

Það er nefni­lega þýð­ing­ar­laust að tala um til­veru­rétt án rétt­ar­ins til að dvelja og vinna. Að dvelja og vinna er það sem fólk ger­ir, og ef við, Íslend­ing­ar, bönnum fólki það sjálf­krafa nema við höfum sér­staka ástæðu til ann­ars, þá skulum við ekki klappa okkur á öxl­ina fyrir að leyfa fólki að vera í friði. Það felst nákvæm­lega engin dyggð í því að góð­fús­lega leyfa fólki að vera í friði ann­ars stað­ar. Útlend­ingar mega næstum því alls staðar lifa í friði ann­ars stað­ar.

Það er kom­inn tími til að end­ur­skoða með gagn­rýnum augum þá meg­in­reglu að sér­staka ástæðu þurfi til að sam­þykkja ein­falda til­veru fólks hér­lend­is. Ef áhyggjan er sú að hingað komi of mikið af fólki í einu, þá má setja fjölda­tak­mark­anir í sam­ræmi við það, en þá skulu slíkar tak­mark­anir settar á þeim for­sendum og end­ur­skoð­aðar reglu­lega. Fyr­ir­komu­lagið eins og það er í dag er að útlend­ingum er sjálf­krafa og af ástæðu­lausu höfnuð til­vera hér­lend­is, nema sér­stök ástæða finn­ist fyrir því að heim­ila hana. Sú meg­in­regla ætti að vera nákvæm­lega í hina átt­ina.

Höf­undur er þing­flokks­for­maður Pírata.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Dagatalið mitt
Ásta Júlía Hreinsdóttir safnar fyrir útgáfukostnaði fyrir Dagatalið mitt, sem er fjölnota afmælisdagatal með texta og myndum eftir hana.
Kjarninn 20. október 2019
Árni Már Jensson
Að skilja okkur sjálf: Annar hluti
Kjarninn 20. október 2019
Paul Copley, forstjóri Kaupþings ehf.
6.400 kröfuhafar höfðu ekki sótt peningana sína
Nokkur þúsund kröfuhafa í bú Kaupþings hafa ekki sótt þá fjármuni sem þeir eiga að fá greitt í samræmi við nauðasamninga félagsins. Þeir fjármunir sem geymdir eru á vörslureikningi eru um 8,5 milljarða króna virði á gengi dagsins í dag.
Kjarninn 20. október 2019
Hvar endar tap Arion banka á United Silicon?
Arion banki á kísilmálsverksmiðju Í Helguvík sem hefur ekki verið í starfsemi í þrjú ár. Bankinn hefur fjárfest í úrbótum en óljóst er hvort að þær dugi til að koma verksmiðjunni aftur í gang. Í vikunni var bókfært virði hennar fært niður um 1,5 milljarð.
Kjarninn 20. október 2019
Örn Bárður Jónsson
Afmæliskveðja til Alþingis
Kjarninn 20. október 2019
Leikskólakennurum fækkað um 360 frá árinu 2013
Börnum af erlendum uppruna hefur fjölgað mikið á skömmum tíma. Meira en helmingur þeirra sem starfar við uppeldi og menntun er ófaglærður.
Kjarninn 20. október 2019
Jean Claude Juncker er forseti framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins.
Atvinnuleysi innan ESB ekki mælst minna frá því að mælingar hófust
Atvinnuleysi hjá ríkjum Evrópusambandsins hefur dregist verulega saman á undanförnum árum, en er samt umtalsvert meira en í Bandaríkjunum og á Íslandi.
Kjarninn 19. október 2019
Séra Jakob Rolland, prestur kaþólsku kirkjunnar í Reykjavík.
Kaþólska kirkjan vill hafa meiri áhrif á stjórnmál á Íslandi
Prestur innan kaþólsku kirkjunnar segir að kaþólska kirkjan myndi vissulega vilja hafa meiri áhrif á stjórnmál á Íslandi. Hann segir að rödd kaþólsku kirkjunnar hafi þó fengið lítinn hljómgrunn hjá stjórnvöldum á Íslandi hingað til.
Kjarninn 19. október 2019
Meira úr sama flokkiÁlit
None