Afgangur af utanríkisviðskiptum 160 til 170 milljarðar króna - Kröftugt efnahagsár

Um ellefu prósent aukning var á útflutningtekjum þjóðarbúsins í fyrra, samkvæmt upplýsingum greiningardeildar Arion banka. Hagur Íslands stórbatnaði í fyrra frá fyrra ári.

sigmundur davíð
Auglýsing

„Á árinu 2015 var tals­verður upp­gangur í efna­hags­líf­inu, sem bæði skýrist af og end­ur­spegl­ast í öfl­ugum inn- og útflutn­ingi. Þetta eru góð tíð­indi þar sem Ísland er lítið og sér­hæft hag­kerfi og þar af leið­andi mjög háð við­skiptum við útlönd.“ 

Svona hefst umfjöllun grein­gar­deildar Arion banka, þar sem fjallað er um inn- og útflutn­ings­við­skipti á árinu 2015. 

Ekki liggja fyrir allar tölur um utan­rík­is­við­skipti árið 2015 en grein­ing­ar­deildin áætlar að heild­ar­út­flutn­ingur hafi numið nærri 1.200 millj­örðum króna, sem er ell­efu pró­sent aukn­ing í krónum talið frá fyrra ári, en að inn­flutn­ingur hafið numið rúm­lega 1.000 millj­örð­um, sem er um átta pró­sent aukn­ing. Munar ekki síst um mik­inn kraft í ferða­þjón­ustu.

Auglýsing

Þetta þýðir að afgangur af utan­rík­is­við­skiptum var lík­lega nálægt 160 til 170 millj­arðar króna árið 2015, sam­an­borið við 125 millj­arða króna árið 2014, af því er fram kemur í umfjöll­un­inn­i. 

Vöru - og þjónustujöfnuður, borinn saman milli ára. Mynd: Arion banki.

Sterkara gengi og lægri skuldir

Að með­al­tali var gengið um þremur pró­sentum sterkara árið 2015, og því er vöxtur inn­flutn­ings og útflutn­ings á föstu gengi meiri sem því nem­ur. Sam­hliða þess­ari þróun hefur staða rík­is­sjóðs vænkast mik­ið, frá fyrra ári, en undir lok árs­ins greiddi rík­is­sjóður niður skuldir um tæp­lega 50 millj­arða króna, eins og kunn­gjört var í gær. 

Greiðslan var innt af hendi undir lok síð­asta árs og er um að ræða eina stærstu ein­stöku afborgun af skuldum rík­is­sjóðs til þessa. Afborg­unin fór þannig fram að sjóðs­staða rík­is­sjóðs hjá Seðla­bank­anum var lækk­uð. Heild­ar­skuldir rík­is­sjóðs í árs­lok 2015 eru áætl­aðar um 1.349 ma.kr. til sam­an­burðar við 1.492 ma.kr. í árs­lok 2014. Sam­svarar það um tíu pró­sent lækkun skulda á milli ára. Á árinu 2016 er áætlað að skuldir rík­is­sjóðs lækki enn frekar og nemi 1.171 millj­örðum króna í lok árs­ins. Það er upp­hæð sem nemur um 50 pró­sent á áætl­aðri lands­fram­leiðslu þessa árs.

Aukin umsvif

Með áfram­hald­andi aukn­ingu innlendrar eft­ir­spurnar og fjölgun ferða­manna, á sama tíma og áætlun um losun hafta verður hrint í fram­kvæmd, eru horfur á að utan­rík­is­við­skipti muni halda áfram að aukast á þessu ári, að því er fram kemur í umfjöllun grein­ing­ar­deildar Arion banka. 

„Auk­inn afgangur af utan­rík­is­verslun hef­ur, ásamt öðru, gert það að verkum að Seðla­bank­inn safn­aði mun hraðar í gjald­eyr­is­forð­ann í fyrra heldur en árið 2014. Það ár námu hrein gjald­eyr­is­kaup Seðla­bank­ans 111 millj­örðum króna en í fyrra voru þau 272 millj­arð­ar, þar af 44 millj­arðar í des­em­ber. Sitt­hvað fleira er þarna á ferð­inni heldur en ein­ungis afgangur af utan­rík­is­við­skipt­um, eins og svarta línan á mynd­inni hér að neðan gefur til kynna. Ef afgangur af utan­rík­is­við­skiptum á árinu 2015, með áætlun grein­ing­ar­deildar fyrir 4. árs­fjórð­ung, er dregin frá gjald­eyr­is­kaupum Seðla­bank­ans eru ríf­lega 100 millj­arðar sem hafa bæst við í forð­ann og skýr­ast af stórum hluta af ann­ars­konar hreinu fjár­magnsinn­flæð­i,“ segir í umfjöll­un­inni.

Utanríkisverslun, í samhengi við gjaldeyriskaup seðlabankans og komu erlendra ferðamanna, sést á þessari mynd. Mynd: Arion banki.

Vaxta­mun­ar­við­skipti erlendra aðila

Í greiðslu­jafn­að­ar­tölum fyrir 3. árs­fjórð­ung 2015 mátti sjá tals­verða erlenda fjár­fest­ingu, einkum og sér í lagi í rík­is­skulda­bréf­um, sem útskýrir að miklu leyti þennan mis­mun. Á síð­asta árs­fjórð­ungi er útlit fyrir að þessi mis­munur hafi verið enn meiri, en Seðla­bank­inn keypti erlendan gjald­eyri að and­virði 75 millj­arða á fjórð­ungn­um, sem er nærri 60 millj­örðum króna meira en við áætlum að hafi verið í afgang af utan­rík­is­við­skipt­u­m. 

Þessi þróun er mik­ill við­snún­ingur frá því sem áður var en fram til árs­ins 2014 keypti seðla­bank­inn erlendan gjald­eyri í mun minna mæli á meðan tals­verður afgangur var af utan­rík­is­við­skipt­um.

Þessi miklu gjald­eyr­is­kaup seðla­bank­ans hafa orðið á sama tíma og krónan hefur verið að styrkjast, og inn­grip seðla­bank­ans hafa þá verið öðru fremur til að halda krón­unni veik­ari en hún hefði ella ver­ið. 

Verð­bólgu­draug­ur­inn ekki far­inn á stjá

Pen­ings­tefnu­nefnd Seðla­banka Íslands hefur býst við því að verð­bólga muni aukast nokkuð á þessu ári, ekki síst vegna áhrifa kjara­samn­ing, en á árinu 2015 var samið um launa­hækk­anir á almennum og opin­berum vinnu­mark­aði upp á 20 til 30 pró­sent yfir þriggja ára tíma­bil. Þetta telur Seðla­banki Íslands að sé nokkuð umfram fram­leiðni­vöxt og því muni hækk­an­irnar skila sér í auk­inni verð­bólgu til lengri tíma lit­ið. 

Verð­bólgan, sem mælist nú um tvö pró­sent, hefur ekki hækkað eins hratt og búist var við, á síð­ari hluta árs­ins í fyrra, og hefur þar spilað inn í að miklar lækk­anir hafa ein­kennt hrá­vöru­mark­aði erlendis að und­an­förnu. Olía hefur lækkað mik­ið, sé horft til síð­ustu tólf mán­aða, eða úr tæp­lega 110 Banda­ríkja­dölum í 37, þegar horft er til hrá­ol­íu­tunn­un­ar. Þessar miklu lækk­anir hafa áhrif á verð­lag inn­fluttra vara, og þá til lækk­unar að und­an­förn­u. 

En þegar fram í sækir, segir seðla­bank­inn að verð­bólga muni hækka, en eins og alltaf þegar verð­bólgu­mæl­ingar á Íslandi eru ann­ars veg­ar, þá er vandi að spá fyrir um þær til fram­tíðar lit­ið. 

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Velferðarnefnd Alþingis hefur verið að funda stíft um breytingar á sóttvarnalögum undanfarna daga.
Vonast til að hægt verði að klára sóttvarnalögin í næstu viku
„Ég hef væntingar til þess að klára málið í næstu viku,“ segir Ólafur Þór Gunnarsson þingmaður VG og varaformaður velferðarnefndar. Helga Vala Helgadóttir formaður nefndarinnar segist ekki skilja ákvörðun ríkisstjórnarinnar um skylduskimun á landamærum.
Kjarninn 15. janúar 2021
Svandís Svavarsdóttir heilbrigðisráðherra.
Tvöföld landamæraskimun verður skylda strax í dag
Ríkisstjórnin samþykkti á fundi sínum í dag að afnema möguleikann á því að þeir sem til landsins koma fari í sóttkví í stað tvöfaldrar skimunar með 5 daga sóttkvi. „Neyðarúrræði“ sem tekur gildi strax í dag, segir heilbrigðisráðherra.
Kjarninn 15. janúar 2021
Auður Jónsdóttir
Góðborgarablindan
Kjarninn 15. janúar 2021
Jóhanna Vigdís Guðmundsdóttir
Hey Siri, talarðu íslensku? En þú Embla?
Kjarninn 15. janúar 2021
Steingrímur J. Sigfússon, forseti Alþingis.
Hefur ekki áhyggjur af sölu á hlut ríkisins í Íslandsbanka
Forseti Alþingis neitar því að sporin hræði – og að sala Íslandsbanka sé sambærileg einkavæðingunni fyrir hrun. Lagaumhverfið sé gjörbreytt og aðstæður allt aðrar. Þó sé ekki óeðlilegt að velta upp spurningum og það eigi fólk einmitt að gera.
Kjarninn 15. janúar 2021
Drög að nýrri loftslagsáætlun Reykjavíkurborgar hafa verið kynnt.
Boða að malbiki verði flett upp í Reykjavík í nýrri loftslagsstefnu
Á meðal aðgerða sem lagðar eru fram í drögum að nýrri loftslagsáætlun Reykjavíkurborgar er að malbiki verði flett upp og bílastæðum í borgarlandi fækkað um 2 prósent á ári. Samgöngur eru langveigamesti þátturinn í kolefnislosun borgarinnar.
Kjarninn 14. janúar 2021
Gylfi Magnússon, prófessor við viðskiptafræðideild HÍ og fyrrverandi efnahags- og viðskiptaráðherra.
Þyrfti róttækar breytingar til að fá almenning aftur að hlutabréfamarkaðnum
Stjórnvöld gætu leyft launþegum að fjárfesta beint í verðbréfum fyrir viðbótarlífeyrissparnað til að laða almenning að hlutabréfamarkaðnum, samkvæmt grein fyrrverandi efnahags- og viðskiptaráðherra í nýjasta tölublaði Vísbendingar.
Kjarninn 14. janúar 2021
Logi Einarsson formaður Samfylkingar hefur óskað eftir því að þing komi saman á morgun til að gera breytingar á sóttvarnalögum.
Samfylkingin vill að Alþingi komi saman og styrki sóttvarnalög
Formaður Samfylkingarinnar hefur óskað eftir því að boðað verði til aukaþingfundar á morgun til þess að gera breytingar á sóttvarnalögum, sem renna myndum lagastoðum undir þær aðgerðir sem sóttvarnalæknir hefur lagt til á landamærunum.
Kjarninn 14. janúar 2021
Meira eftir höfundinnMagnús Halldórsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None