Unga „kúgaða“ kynslóðin sem gæti breytt öllu

Fólk á aldrinum 15 til 30 ára er að mörgu leyti eins og kúgaður minnihlutahópur, segir The Economist. Þessi kynslóð stendur frammi fyrir miklum erfiðleikum, en hún er um leið að hafa mikil áhrif á stjórnmál og vöruþróun.

Háskóli
Auglýsing

Um 1,8 millj­arður manna á heims­vísu til­heyrir ung­u kyn­slóð­inni (15 til 30 ára), sem fyr­ir­tæki eiga í mestu vand­ræðum með að skilja hvernig hugsar í stórum drátt­um, og í stjórn­mál­unum virð­ist margt benda til þess að unga fólkið geti valdið straum­hvörf­um. Hefð­bundin stjórn­mál eru ekki of­ar­lega í huga þeirra en þeim mun meiri áhugi er á því að ýta und­ir­ ­sam­fé­lags­breyt­ing­ar.

Snjall­tæki og fjár­hags­legar hörm­ungar

Þetta er meðal þess sem kemur fram í sér­út­gáfu The Economist um stöðu ungs fólks og hvernig það horfir á áskor­anir sam­tím­ans. Fram kemur í ít­ar­legri umfjöllun rits­ins að fólk á þessum aldri eigi ekki allt sam­eig­in­leg­t, einkum þegar kemur að tæki­færum og félags­legri stöðu, sem sé breyti­leg eft­ir löndum og ríkj­um, en eitt sam­eini þennan hóp fólks. Það er alið upp á öld ­snjall­tækja og í skugga alþjóð­legra fjár­mála­hörm­unga (Global fin­anci­al d­isaster).

Undir smá­sjánni

Út frá þessu sam­eig­in­lega ein­kenni sé hóp­ur­inn und­ir­ smá­sjánni hjá ráð­gjöf­um, sem reyni allt til að greina hvernig sé best að virkja þennan hóp til þátt­töku í hinum ýmsum mark­aðs­að­gerð­um. Þetta hafi mörgum reyn­st erfitt, enda þessi mikla sam­fé­lags­lega breyt­ing, sem kalla má ­upp­lýs­inga­bylt­ingu, í reynd rétt að festa ræt­ur. Ýmsir halda því síðan fram, sú ­mikla fjár­hags­lega rús­sí­ban­areið sem heim­ur­inn hefur verið að ganga í gegnum á und­an­förnum árum, sé rétt að byrja.

Auglýsing

Kúguð af þeim eldri

Í leið­ara sér­rits­ins er sér­stak­lega tekið fram, að ein­blínt sé á þennan ald­urs­hóp í þró­uðum ríkj­um, þar sem 85 pró­sent af honum er ­bú­sett­ur. „Við munum rök­styðja, að þessi hópur sé um margt kúg­aður af þeim eldri, sem reyni að halda aftur af hon­um,“ segir í leið­ar­an­um. Ólíkt mörg­um öðrum „kúg­uð­um“ minni­hluta­hópum þá vilji eng­inn valda hópnum skaða, en með­ ­stefnu­mörkun sé verið að gera hópnum erfitt fyr­ir.



Erfið staða en mikil þekk­ing

Til dæmis hafi inn­koma á vinnu­markað sjaldan verið erf­ið­ar­i, ­meðal ann­ars vegna þess að fyrri kyn­slóðir hafi lagt mikið upp úr því að hin­ir eldri gangi fyrir í störf, óháð hæfi til þess að gegna þeim. Víða séu um­tals­verðar líkur á því að fólk á þessum aldri verið atvinnu­laust og sitj­i ­uppi með miklar skuld­ir. Samt búi þau yfir hæfi­leikum til að ná leift­ur­snöggt í allar heims­ins upp­lýs­ingar í gegnum snjall­síma sína, og þá sýni grein­ing á skóla­prófum að þessu ald­urs­hópur standi fyrri kyn­slóðum framar þegar kemur að al­mennri þekk­ingu og hæfni til að takast á við ýmis vanda­mál.

Áhyggju­efni í Evr­ópu

Sér­stak­lega er vikið að því í sér­rit­inu að atvinnu­leysi víða í þró­uðum ríkjum Evr­ópu sé ískyggi­lega hátt hjá fyrr­nefndum ald­urs­hópi, eða á milli 25 og 50 pró­sent. Minnst norð­ar­lega í álf­unni en mest í ríkj­unum sunnar í álf­unni. Á Spáni og Portú­gal hefur atvinnu­leysi hjá þessum hópi lengi ver­ið ­yfir 40 pró­sent, og eru þegar komin fram merki um að ungt fólk sæki ­kerf­is­bundið út fyrir landa­mærin til að freista gæf­unn­ar, þar sem ­fyr­ir­sjá­an­legt er að tæki­færi séu af skornum skammti heima fyr­ir. En í Evr­ópu er víða mikil sam­keppni um störf hjá þessum ald­urs­hópi, og því er oft stóra spurn­ingin hvert skuli hald­ið. 

Ísland að upp­lifa svipuð áhrif?

Þó ekki sé sér­stak­lega vikið að stöðu mála á Íslandi hjá þessum ald­urs­hópi, þá má greina miklar breyt­ingar hjá þessum hópi miðað við ­fyrri kyn­slóð­ir. Ekki síst þegar kemur að við­horfum til stjórn­mála. Nýjust­u kann­anir á fylgi stjórn­mála­flokk­anna benda til þess að yngsti ald­urs­hóp­ur kjós­enda, 18 til 29 ára, forð­ist gömlu hefð­bundnu stjórn­mála­flokk­anna og fylk­i ­sér að baki Píröt­um, sem boða helst þann boð­skap að „breyta kerf­in­u“, eins og Helgi Hrafn Gunn­ars­son, for­maður flokks­ins, sagði í ára­móta­þætti Vik­unnar á RÚV, og að færa valdið til fólks­ins með beinu lýð­ræði. Yfir helm­ingur ungs fólks styður Pírata, sam­kvæmt nýj­ustu könnun MMR, og Píratar mæl­ast með ríf­lega 37 pró­sent fylg­i. 

Þessi við­horf virð­ast tóna vel við þá mynd sem The Economist fjallar um, þar sem unga kyn­slóðin tengir síður við íhalds­samar skoð­anir til­ ­mann­lífs­ins, heldur leitar nýj­ustu upp­lýs­inga – nán­ast alveg um leið – og mót­ar ­sér sýn á málin út frá því, alveg óháð stefnum stjórn­mála­flokk­anna.

Speki­lek­inn

En Ísland sker sig veru­lega frá mörgum öðrum ríkj­um, þar sem at­vinnu­leysi hjá þessum ald­urs­hópi er mun hærra í nær öllum öðrum ríkj­um, enda at­vinnu­leysi hér á landi með allra lægsta móti, í alþjóð­legum sam­an­burð­i. At­vinnu­leysi mæld­ist tvö pró­sent í des­em­ber­mán­uði en með­al­talið í Evr­ópu er ­yfir 10 pró­sent, og mun hærra í yngsta ald­urs­hópn­um.

Lík­indi eru þó með öðrum þáttum sem til umfjöll­unar eru, eins og speki­leka (braindra­in) ungs mennt­aðs fólks sem mörg ríki Evr­ópu eru nú farin að finna fyr­ir. Til þess að Ísland geti haldið vel í þennan hóp fólks, til fram­tíðar lit­ið, þarf atvinnu­lífið að fram­þró­ast í takt við þarfir hans og ­mennt­un. Ann­ars verður tæki­færa leitað ann­ars stað­ar, með til­heyr­andi nei­kvæðum áhrifum heima fyr­ir.

Vilt þú vera með?

Frjálsir, hugrakkir fjölmiðlar eru ómetanlegir en ekki ókeypis. Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda og með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og við ætlum að standa vaktina áfram og bjóða almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Fyrir þá lesendur sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir.
„Spítalinn var næstum því kominn á hliðina í þessum litla faraldri“
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir var spurður beinskeyttra spurninga um gagnrýni sem fram hefur komið á opinberar sóttvarnaraðgerðir, meðal annars frá þingmönnum Sjálfstæðisflokksins, í viðtali í hlaðvarpsþætti á dögunum.
Kjarninn 25. nóvember 2020
Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, formaður Viðreisnar.
„Þessi ofbeldishrina er ekkert annað en skuggafaraldur“
Formaður Viðreisnar vill sérstakan aðgerðapakka til að koma í veg fyrir langtímaafleiðingar líkamlegs eða kynferðislegs ofbeldis. Hún segir stöðuna grafalvarlega – sem verði ekki hunsuð.
Kjarninn 25. nóvember 2020
Marínó Örn Tryggvason, forstjóri Kviku
Kvika, TM og Lykill sameinast
Tryggingarmiðstöðin hf., Kvika banki og fjármögnunarfyrirtækið Lykill hafa ákveðið að sameinast eftir tveggja mánaða viðræður.
Kjarninn 25. nóvember 2020
Besti knattspyrnumaður allra tíma látinn
Diego Maradona er látinn, sextugur að aldri.
Kjarninn 25. nóvember 2020
Víðir Reynisson yfirlögregluþjónn.
Víðir reyndist vera með COVID-19
Víðir Reynisson yfirlögregluþjónn hjá almannavarnadeild ríkislögreglustjóra hefur greinst með COVID-19, eftir að hafa áður greinst neikvæður í prófi á mánudag. Hann var þegar í sóttkví eftir að hafa orðið útsettur fyrir smiti í nærumhverfi sínu.
Kjarninn 25. nóvember 2020
Stóru viðskiptabankarnir þrír hafa borið þungann af því að deila út ríkisábyrgðarlánunum sem skýrslan fjallar um.
Stuðningslánum mögulega of naumt skammtað
Eftirlitsnefnd með lánum með ríkisábyrgð telur að ætla megi að innan við helmingur þeirra fyrirtækja sem sóst hafa eftir stuðningslánum fái út úr úrræðinu það fé sem þau telji sig þurfa. Nefndin skilaði skýrslu til ráðherra á dögunum.
Kjarninn 25. nóvember 2020
Heimsfaraldurinn rekur unga Íslendinga aftur heim í foreldrahús
Hlutfall ungra Íslendinga sem búa heima hjá foreldrum sínum hefur farið úr 42 í 70 prósent á innan við ári. Ljóst er að COVID-19 spilar þar stóra rullu, en atvinnuleysi hjá 18-24 ára hefur aukist um 134 prósent á einu ári.
Kjarninn 25. nóvember 2020
Á baðströnd í Hong Kong.
Farsóttin herjar aftur á fyrirmyndarríkin
Í Japan hafði fólk verið hvatt til að ferðast innanlands og fara út að borða. Herferðinni hefur snarlega verið hætt. Til stóð að ýta ferðabandalagi milli Hong Kong og Singapúr úr vör, þar sem fólk gæti ferðast án sóttkvíarkvaða. Af því verður ekki í bráð.
Kjarninn 25. nóvember 2020
Meira eftir höfundinnMagnús Halldórsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None