Milljónir evrópskra vegabréfa hverfa árlega

Landamæraeftirlit í Danmörku, og víðar í Evrópu, hefur verið hert undanfarin misseri.
Landamæraeftirlit í Danmörku, og víðar í Evrópu, hefur verið hert undanfarin misseri.
Auglýsing

Evr­ópsk vega­bréf eru verð­mæt sölu­vara, ekki síst dönsk og ­sænsk.  Millj­ónir evr­ópskra vega­bréfa og ­per­sónu­skil­ríkja hverfa árlega. Sum týnast, önnur seld en flestum þó stolið. ­Mörg hund­ruð þús­und fölsuð vega­bréf eru í umferð um allan heim.


 og fyr­ir­ nokkru urðu til dæmis danskir blaða­menn vitni að því þegar hópur flótta­fólks á leið til Þýska­lands og Sví­þjóðar keypti dönsk og sænsk vega­bréf á götu­horni í Ist­an­búl í Tyrk­landi. Þótt lög­reglu­yf­ir­völd hvar­vetna líti illa fengin eða ­fölsuð vega­bréf ætíð alvar­legum augum er flótta­fólk sem reynir að kom­ast landa á milli ekki helsta áhyggju­efn­ið.

Vega­bréf lyk­il­þáttur glæpa og hryðju­verka

Að mat­i Al­þjóða­lög­regl­unnar Inter­pol og Evr­ópu­lög­regl­unnar Europol eru stolin og fölsuð ­vega­bréf einn af lyk­il­þáttum skipu­lagðra glæpa, hryðju­verka­starf­semi og mansals. Það sé fremur regla en und­an­tekn­ing að hryðju­verka­menn not­ist við illa ­fengin eða fölsuð vega­bréf. Að minnsta kosti tveir til­ræð­is­mann­anna í París í nóv­em­ber í fyrra (þarsem 130 létu­st) voru með stolin per­sónu­skil­ríki. Inn­an­rík­is­ráð­herra Frakk­lands sagði fyrir nokkru að Daesh hefði orðið sér úti um vega­bréf frá­ Írak, Sýr­landi og Líbíu gagn­gert til að nota við ”eigin vega­bréfa­fram­leiðslu” einsog ráð­herr­ann orð­aði það. Um svipað leyti kom það fram að rúss­neska ­leyni­þjón­ustan hefði hand­tekið 14 menn sem höfðu í fórum sínum full­kom­inn bún­að til að útbúa vega­bréf og per­sónu­skil­ríki. Þeir voru jafn­framt grun­aðir um að hafa látið Daesh slík skil­ríki í té.

Auglýsing

Sér­stak­ur ­gagna­banki með upp­lýs­ingum um horfin vega­bréf og önnur per­sónu­skil­ríki varð til­ hjá Inter­pol eftir hryðju­verkin í Banda­ríkj­unum 11. sept­em­ber 2001. 170 lönd ­senda upp­lýs­ingar í gagna­bank­ann. Á síð­asta ári komst upp um 125 þús­und til­vik þar sem reynt var að nota stolin vega­bréf en að mati Inter­pol er sú tala einsog ­dropi í haf­ið.

Banda­ríkin herða sífellt regl­urnar

Banda­rísk ­yf­ir­völd hafa miklar áhyggjur af hve mikið af stolnum og fölsuðum vega­bréfum er í umferð víða um heim. 21. jan­úar síð­ast­lið­inn tóku gildi í Banda­ríkj­un­um ­sér­stakar reglur til við­bótar þeim ströngu reglum sem fyrir voru. Þessi við­bót þýðir að þeir sem eru með tvö­faldan rík­is­borg­ara­rétt, annan evr­ópskan en hinn súd­anskan, íraskan, íranskan eða sýr­lenskan geta ekki ferð­ast til Banda­ríkj­anna án vega­bréfa­á­rit­un­ar. Sama gildir um fólk sem ferð­ast hefur til ofan­greindra ­fjög­urra landa eftir 1. mars 2011.

Al-Qeda bæk­ling­ur­inn

Í sér­stökum leið­bein­inga­bæk­lingi fyrir hryðju­verka­menn, sem al-Qa­eda lét gera á sínum tíma og Daesh gaf út, með breyt­ingum og við­bót­um, er langur kafli um ­fölsuð vega­bréf. Þar er lögð áhersla á að kynna sér vega­bréfið vel og vita sem ­mest um við­kom­andi land. Þekkja nöfn helstu ráða­manna, stærstu borgir og at­vinnu­vegi, íbúa­fjölda, nöfn stærstu íþrótta­fé­laga og annað sem varðar land­ið. Þar er einnig sér­stak­lega mælt með að vera með tvö vega­bréf í fórum sín­um, annað þeirra vand­lega falið.   

Þau dönsku eft­ir­sótt

Dönsk ­vega­bréf eru eft­ir­sótt og gang­verð á einu slíku talið sam­svara rúm­lega 400 ­þús­und íslenskum krónum ”á svörtum mark­að­i”. Á síð­asta ári hurfu rúm­lega 43 ­þús­und dönsk vega­bréf, ýmist týn­st, verið stolið eða seld og frá árinu 2010 er talan sam­tals 226 þús­und. Þetta er mik­ill fjöldi, sam­an­borið við önnur ESB lönd. Engin aug­ljós skýr­ing er á þessum mikla fjölda en danska lög­reglan tel­ur hugs­an­legt að hana megi að hluta rekja til þess að fram til þessa hefur ver­ið mjög auð­velt, og til­tölu­lega ódýrt, að fá nýtt vega­bréf. Athygli hefur vakið að nokkur hópur fólks, einkum karla, hefur margoft fengið ný vega­bréf á til­tölu­lega skömmum tíma. Grunur leikur á að vega­bréfin hafi verið seld enda ”­gang­verð­ið” nokkuð hátt.

Svíar geta mest fengið þrjú vega­bréf á fimm árum

Í Sví­þjóð var svipað upp á ten­ingnum og í Dan­mörku. Stór hópur fólks fékk sí og æ nýtt vega­bréf og skýr­ingin ætíð sú sama: vega­bréfið hefði tap­ast. Nú hafa Sví­ar ­sett ný lög, frá og með 1. júlí á þessu ári getur hver ein­stak­lingur í mest­a lagi fengið útgefin þrjú vega­bréf á hverju fimm ára tíma­bili. Danir íhuga nú að fara þessa leið.

Dönsk vega­bréf týn­ast í póst­inum

Þeg­ar d­anskur rík­is­borg­ari ætlar að verða sér úti um nýtt vega­bréf fer hann á Borg­ara­þjón­ust­una, fær tekna af sér mynd og sýnir gamla vega­bréf­ið, sem gert er ógilt, eða gild per­sónu­skil­ríki. Eftir tíu til tólf daga er nýja vega­bréf­ið til­búið og þá getur eig­and­inn sótt það á Borg­ara­þjón­ust­una eða, sem er lang al­gengast, fengið vega­bréfið sent í pósti. En, vega­bréfin kom­ast ekki öll í hendur við­tak­anda með póst­in­um. Á síð­asta ári hurfu 244 vega­bréf á leið­inni frá­ ­fyr­ir­tæk­inu sem útbýr vega­bréfið til við­tak­and­ans. Skýr­inga­laust. 

Danski ­dóms­mála­ráð­herr­ann sagði fyrir nokkrum dögum í blaða­við­tali að þótt 244 ­vega­bréf séu út af fyrir sig ekki mik­ill fjöldi væri þetta óvið­un­andi. þetta væri óvið­un­andi. Bent hefur verið á að ef eig­and­inn yrði sjálfur að mæta á Borg­ara­þjón­ust­una til að sækja vega­bréfið væri búið að girða fyrir vand­ann. Flestir vilja hins vegar vera lausir við að þurfa að fara tvær ferðir á Borg­ara­þjón­ust­una og velja því að fá vega­bréfið með póst­in­um. Hvorki danska lög­reglan né póst­ur­inn Danska lög­reglan hafa viljað tjá sig um ástæður þess að ­vega­bréfin skila sér ekki til eig­end­anna. Á síð­asta ári voru gefin út 694 ­þús­und vega­bréf í Dan­mörku.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Bjarni Benediktsson er formaður Sjálfstæðisflokksins.
Bjarni segir rangt að hann „vilji Sósíalistaflokkinn feigan“
Formaður Sjálfstæðisflokksins segir að Gunnar Smári Egilsson snúi út úr orðum sínum um styrki til stjórnmálaflokka. Honum þyki 120 milljóna styrkur á kjörtímabilinu til flokks sem fékk enga þingmenn kjörna einfaldlega of há fjárhæð.
Kjarninn 16. ágúst 2022
Finnur Birgisson
Saga tekjutengingar ellilífeyris almannatrygginga frá 1946
Kjarninn 16. ágúst 2022
Gunnar Smári Egilsson er formaður framkvæmdastjórnar Sósíalistaflokks Íslands.
Segir Bjarna vilja ýkja völd Sjálfstæðisflokks umfram fylgi og draga úr áhrifum annarra
Bjarni Benediktsson hefur sagt að hann vilji draga úr opinberum styrkjum til stjórnmálaflokka. Gunnar Smári Egilsson segir ástæðuna þá að Sjálfstæðisflokkurinn þurfi ekki jafn mikið á greiðslu frá ríkinu að halda og áður.
Kjarninn 16. ágúst 2022
Hér má sjá Drífu Snædal, fyrrverandi forseta ASÍ, og Sólveigu Önnu Jónsdóttur, formann Eflingar þegar betur áraði i samskiptum þeirra á milli.
Segir ASÍ hafa beinlínis unnið gegn nýjum öflum innan verkalýðshreyfingarinnar
Formaður Eflingar segir fram­kvæmda­stjóra SA ekki missa svefn yfir útbreiddum svikum atvinnu­rek­enda á þeim kjara­samn­ingum sem hann gerir fyrir þeirra hönd. Í greinaflokki, sem byrjaði að birtast í morgun, ætlar hún að rekja sögu ágreinings innan ASÍ.
Kjarninn 16. ágúst 2022
Horft niður í Hvalfjörð frá Brekkukambi í Hvalfjarðarsveit. Á fjallinu stendur til að byggja vindorkuver.
Íslenskir sérhagsmunaaðilar með „erlenda orkurisa í farteskinu“
Þótt ekkert vindorkuver sé risið hafa áform um fjölmörg slík þegar valdið sundrungu og deilum innan samfélaga út um landið, segir Andrés Skúlason, verkefnisstjóri hjá Landvernd. Hann segir vindorkufyrirtæki beita miklum þrýstingi og jafnvel blekkingum.
Kjarninn 16. ágúst 2022
Auglýsing frá upphafi áttunda áratugar síðustu aldar.
Ævintýrið um Carmen rúllurnar
Hvað gerir danskur kaupmaður sem finnst hann ekki hafa nóg fyrir stafni? Hjá Arne Bybjerg kaupmanni í danska bænum Kalundborg var svarið einfalt: að framleiða hárrúllur. Hann gaf þeim nafnið Carmen.
Kjarninn 16. ágúst 2022
Eitt og annað ... einkum danskt
Eitt og annað ... einkum danskt
Ævintýrið um Carmen rúllurnar
Kjarninn 16. ágúst 2022
Sólveig Anna Jónsdóttir
Villimenn við borgarhliðið: Kreppa íslensku verkalýðshreyfingarinnar I
Kjarninn 16. ágúst 2022
Meira eftir höfundinnBorgþór Arngrímsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None