Milljónir evrópskra vegabréfa hverfa árlega

Landamæraeftirlit í Danmörku, og víðar í Evrópu, hefur verið hert undanfarin misseri.
Landamæraeftirlit í Danmörku, og víðar í Evrópu, hefur verið hert undanfarin misseri.
Auglýsing

Evr­ópsk vega­bréf eru verð­mæt sölu­vara, ekki síst dönsk og ­sænsk.  Millj­ónir evr­ópskra vega­bréfa og ­per­sónu­skil­ríkja hverfa árlega. Sum týnast, önnur seld en flestum þó stolið. ­Mörg hund­ruð þús­und fölsuð vega­bréf eru í umferð um allan heim.


 og fyr­ir­ nokkru urðu til dæmis danskir blaða­menn vitni að því þegar hópur flótta­fólks á leið til Þýska­lands og Sví­þjóðar keypti dönsk og sænsk vega­bréf á götu­horni í Ist­an­búl í Tyrk­landi. Þótt lög­reglu­yf­ir­völd hvar­vetna líti illa fengin eða ­fölsuð vega­bréf ætíð alvar­legum augum er flótta­fólk sem reynir að kom­ast landa á milli ekki helsta áhyggju­efn­ið.

Vega­bréf lyk­il­þáttur glæpa og hryðju­verka

Að mat­i Al­þjóða­lög­regl­unnar Inter­pol og Evr­ópu­lög­regl­unnar Europol eru stolin og fölsuð ­vega­bréf einn af lyk­il­þáttum skipu­lagðra glæpa, hryðju­verka­starf­semi og mansals. Það sé fremur regla en und­an­tekn­ing að hryðju­verka­menn not­ist við illa ­fengin eða fölsuð vega­bréf. Að minnsta kosti tveir til­ræð­is­mann­anna í París í nóv­em­ber í fyrra (þarsem 130 létu­st) voru með stolin per­sónu­skil­ríki. Inn­an­rík­is­ráð­herra Frakk­lands sagði fyrir nokkru að Daesh hefði orðið sér úti um vega­bréf frá­ Írak, Sýr­landi og Líbíu gagn­gert til að nota við ”eigin vega­bréfa­fram­leiðslu” einsog ráð­herr­ann orð­aði það. Um svipað leyti kom það fram að rúss­neska ­leyni­þjón­ustan hefði hand­tekið 14 menn sem höfðu í fórum sínum full­kom­inn bún­að til að útbúa vega­bréf og per­sónu­skil­ríki. Þeir voru jafn­framt grun­aðir um að hafa látið Daesh slík skil­ríki í té.

Auglýsing

Sér­stak­ur ­gagna­banki með upp­lýs­ingum um horfin vega­bréf og önnur per­sónu­skil­ríki varð til­ hjá Inter­pol eftir hryðju­verkin í Banda­ríkj­unum 11. sept­em­ber 2001. 170 lönd ­senda upp­lýs­ingar í gagna­bank­ann. Á síð­asta ári komst upp um 125 þús­und til­vik þar sem reynt var að nota stolin vega­bréf en að mati Inter­pol er sú tala einsog ­dropi í haf­ið.

Banda­ríkin herða sífellt regl­urnar

Banda­rísk ­yf­ir­völd hafa miklar áhyggjur af hve mikið af stolnum og fölsuðum vega­bréfum er í umferð víða um heim. 21. jan­úar síð­ast­lið­inn tóku gildi í Banda­ríkj­un­um ­sér­stakar reglur til við­bótar þeim ströngu reglum sem fyrir voru. Þessi við­bót þýðir að þeir sem eru með tvö­faldan rík­is­borg­ara­rétt, annan evr­ópskan en hinn súd­anskan, íraskan, íranskan eða sýr­lenskan geta ekki ferð­ast til Banda­ríkj­anna án vega­bréfa­á­rit­un­ar. Sama gildir um fólk sem ferð­ast hefur til ofan­greindra ­fjög­urra landa eftir 1. mars 2011.

Al-Qeda bæk­ling­ur­inn

Í sér­stökum leið­bein­inga­bæk­lingi fyrir hryðju­verka­menn, sem al-Qa­eda lét gera á sínum tíma og Daesh gaf út, með breyt­ingum og við­bót­um, er langur kafli um ­fölsuð vega­bréf. Þar er lögð áhersla á að kynna sér vega­bréfið vel og vita sem ­mest um við­kom­andi land. Þekkja nöfn helstu ráða­manna, stærstu borgir og at­vinnu­vegi, íbúa­fjölda, nöfn stærstu íþrótta­fé­laga og annað sem varðar land­ið. Þar er einnig sér­stak­lega mælt með að vera með tvö vega­bréf í fórum sín­um, annað þeirra vand­lega falið.   

Þau dönsku eft­ir­sótt

Dönsk ­vega­bréf eru eft­ir­sótt og gang­verð á einu slíku talið sam­svara rúm­lega 400 ­þús­und íslenskum krónum ”á svörtum mark­að­i”. Á síð­asta ári hurfu rúm­lega 43 ­þús­und dönsk vega­bréf, ýmist týn­st, verið stolið eða seld og frá árinu 2010 er talan sam­tals 226 þús­und. Þetta er mik­ill fjöldi, sam­an­borið við önnur ESB lönd. Engin aug­ljós skýr­ing er á þessum mikla fjölda en danska lög­reglan tel­ur hugs­an­legt að hana megi að hluta rekja til þess að fram til þessa hefur ver­ið mjög auð­velt, og til­tölu­lega ódýrt, að fá nýtt vega­bréf. Athygli hefur vakið að nokkur hópur fólks, einkum karla, hefur margoft fengið ný vega­bréf á til­tölu­lega skömmum tíma. Grunur leikur á að vega­bréfin hafi verið seld enda ”­gang­verð­ið” nokkuð hátt.

Svíar geta mest fengið þrjú vega­bréf á fimm árum

Í Sví­þjóð var svipað upp á ten­ingnum og í Dan­mörku. Stór hópur fólks fékk sí og æ nýtt vega­bréf og skýr­ingin ætíð sú sama: vega­bréfið hefði tap­ast. Nú hafa Sví­ar ­sett ný lög, frá og með 1. júlí á þessu ári getur hver ein­stak­lingur í mest­a lagi fengið útgefin þrjú vega­bréf á hverju fimm ára tíma­bili. Danir íhuga nú að fara þessa leið.

Dönsk vega­bréf týn­ast í póst­inum

Þeg­ar d­anskur rík­is­borg­ari ætlar að verða sér úti um nýtt vega­bréf fer hann á Borg­ara­þjón­ust­una, fær tekna af sér mynd og sýnir gamla vega­bréf­ið, sem gert er ógilt, eða gild per­sónu­skil­ríki. Eftir tíu til tólf daga er nýja vega­bréf­ið til­búið og þá getur eig­and­inn sótt það á Borg­ara­þjón­ust­una eða, sem er lang al­gengast, fengið vega­bréfið sent í pósti. En, vega­bréfin kom­ast ekki öll í hendur við­tak­anda með póst­in­um. Á síð­asta ári hurfu 244 vega­bréf á leið­inni frá­ ­fyr­ir­tæk­inu sem útbýr vega­bréfið til við­tak­and­ans. Skýr­inga­laust. 

Danski ­dóms­mála­ráð­herr­ann sagði fyrir nokkrum dögum í blaða­við­tali að þótt 244 ­vega­bréf séu út af fyrir sig ekki mik­ill fjöldi væri þetta óvið­un­andi. þetta væri óvið­un­andi. Bent hefur verið á að ef eig­and­inn yrði sjálfur að mæta á Borg­ara­þjón­ust­una til að sækja vega­bréfið væri búið að girða fyrir vand­ann. Flestir vilja hins vegar vera lausir við að þurfa að fara tvær ferðir á Borg­ara­þjón­ust­una og velja því að fá vega­bréfið með póst­in­um. Hvorki danska lög­reglan né póst­ur­inn Danska lög­reglan hafa viljað tjá sig um ástæður þess að ­vega­bréfin skila sér ekki til eig­end­anna. Á síð­asta ári voru gefin út 694 ­þús­und vega­bréf í Dan­mörku.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Kortið sýnir útbreiðslu hita í hluta Síberíu 20. júní.
Hitamet staðfest á einum kaldasta stað jarðar
Hæsti hiti: 38°C. Lægsti hiti: -67,8°C. Mismunur: 105,8 gráður. Norðurslóðir eru að hlýna þrisvar sinnum hraðar en önnur svæði í heiminum. Hlýnunin er að eiga sér stað mörgum áratugum fyrr en spár gerðu ráð fyrir.
Kjarninn 3. júlí 2020
Lilja D. Alfreðsdóttir er mennta- og menningarmálaráðherra.
Menntamálaráðuneytið synjar Kjarnanum um aðgang að lögfræðiálitunum sem Lilja aflaði
Mennta- og menningarmálaráðuneytið neitar að afhenda Kjarnanum lögfræðiálitin sem Lilja D. Alfreðsdóttir aflaði í aðdraganda þess að hún ákvað að stefna skrifstofustjóra í forsætisráðuneytinu til að fá úrskurði kærunefndar jafnréttismála hnekkt.
Kjarninn 3. júlí 2020
Róbert Marshall, upplýsingafulltrúi ríkisstjórnarinnar.
Marshall-aðstoð ríkisstjórnarinnar orðin ótímabundin
Róbert Marshall hefur verið ráðinn ótímabundið í stöðu upplýsingafulltrúa ríkisstjórnarinnar, en áður hafði hann verið ráðinn tímabundið í stöðuna til þriggja mánaða.
Kjarninn 3. júlí 2020
Skiljum ekkert eftir
Skiljum ekkert eftir
Skiljum ekkert eftir – Fötin og tískan
Kjarninn 3. júlí 2020
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir.
Staðfest: Íslendingar þurfa í sóttkví við komuna til landsins
Heilbrigðisráðherra hefur fallist á tillögu sóttvarnalæknis um að Íslendingar og aðrir sem búsettir eru hér þurfi að fara aftur í skimun 4-5 dögum eftir komu til landsins og vera í sóttkví þangað til niðurstaða fæst.
Kjarninn 3. júlí 2020
Þörf á öflugra eftirliti af hálfu hins opinbera varðandi málefni erlends vinnuafls
Samkvæmt nýrri skýrslu Rannsóknamiðstöðvar ferðamála um aðstæður erlends starfsfólks í ferðaþjónustu er árangursríkasta leiðin til að stöðva alvarleg brot í geiranum að stoppa upp í göt í lögum og efla eftirlit opinberra stofnana.
Kjarninn 3. júlí 2020
Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir tók við sem dómsmálaráðherra í september í fyrra. Líkur eru á að hún muni hafa skipað fjóra nýja dómara við Hæstarétt á fyrsta ári sínu sem ráðherra.
Tveir dómarar við Hæstarétt óska lausnar
Fimm dómarar við Hæstarétt hafa óskað lausnar úr starfi á innan við einu ári. Samsetning réttarins hefur því breyst gríðarlega mikið á skömmum tíma. Af þeim sjö sem munu mynda réttinn í nánustu framtíð munu fjórir hafa verið skipaðir frá því í desember.
Kjarninn 3. júlí 2020
Fyrrum eigendur Mjólku vilja skaðabætur frá Mjólkursamsölunni
Stofnendur og fyrrum eigendur Mjólku fara fram á að MS viðurkenni skaðabótaskyldu vegna samkeppnisbrota sem hafi leitt til þess að Mjólka fór í greiðsluþrot. Brot MS hafa verið staðfest fyrir dómstólum og fyrirtækið greitt sektir vegna þeirra.
Kjarninn 3. júlí 2020
Meira eftir höfundinnBorgþór Arngrímsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None