Efnahagsgjá = Pólitísk gjá

Staðan í einstaka ríkjum Bandaríkjanna er afar misjöfn, bæði pólitískt og efnahagslega.

Hillary
Auglýsing

Það eru margir undr­andi á stöðu mála í banda­rískum ­stjórn­mál­um. Í fram­boði fyrir Repúblik­ana er nú yfir­lýstur kyn­þátta­hat­ari sem talar fyrir aðskiln­aði á grund­velli upp­runa og trú­ar­bragða, og elur ótt­anum við efna­hags­leg áhrif alþjóða­væð­ing­ar.

Þessi boð­skapur verður ekki stað­settur hægra megin við miðj­una, svo mikið er víst. Það þjónar litlum til­gangi að stað­setja hann yfir­ höfuð á póli­tískan kvarða. En það er stór og mikil spurn­ing, hvernig á því stendur að hljóm­grunn­ur­inn í Banda­ríkj­unum fyrir þessum sjón­ar­miðum er það ­mik­ill að fylgi hans mælist nú, tæpum þremur vikum fyrir kosn­ing­ar, 42,3 ­pró­sent. Hill­ary Clinton mælist með 49,7 pró­sent og Gary John­son 5,8 pró­sent.

Þó allt bendi til þess að for­skot Hill­ary Clinton sé nú þegar það mikið að erfitt sé fyrir Trump að vinna kosn­ing­arn­ar, þá er ekki hægt að úti­loka neitt. 

Auglýsing

Kosn­inga­bar­áttan hefur verið for­dæma­laus þegar kemur að inni­stæðu­lausum upp­hróp­unum frá Trump, og margir spyrja hvort það skipt­i engu máli hvort hann sé að segja sann­leik­ann eða ekki.

Nokkur atriði er mik­il­vægt að fólk átti sig á þegar kemur að ­stöðu mála hér í Banda­ríkj­unum í aðdraga­anda kosn­ing­anna 8. nóv­em­ber.

1.       Efna­hags­legur veru­leiki ríkj­anna er mis­jafn og má aug­ljós­lega greina fylgni á milli þessi hvernig efn­hag­ur­inn er sam­sett­ur, og hvar Trump hefur verið að mæl­ast með mesta fylg­ið. Staðan hjá Repúblik­un­um hefur lengi verið slök í vest­ur- og aust­ur­strand­ar­ríkj­un­um, en hún hef­ur sjaldan verið jafn slök og nú. Helsta vígið er í mið­ríkj­un­um, þvert í gegn­um land­ið, og síðan í suð­ur­ríkj­un­um. 

2.       Vest­ur­strand­ar­ríkin þrjú, Was­hington, Oregon og Kali­forn­ía, eru öll á bandi Hill­ary (miðað við með­al­töl­in) og öll aust­ur­strand­ar­ríkin nema Suð­ur­-Kar­olína og Georgía eru á hennar bandi einnig, ­sam­kvæmt könn­un­um. Vaf­inn er helst um Flor­ída, eins og venju­lega, og Norð­ur­-Kar­olínu. En sé mið tekið af helstu könn­unum þá eru miklar líkur á að Hill­ary verði með afar sterka stöðu í strand­ríkj­un­um. Sú staða gæti skipt ­sköpum þegar upp er stað­ið.

3.       Á und­an­förnum ára­tug, ekki síst eftir að fjár­málakrepp­una á árunum 2007 til 2009, hefur efna­hags­leg staða þess­ara ­strand­ríkja verið að styrkj­ast í mörgum til­vik­um, á meðan staðan í mið­ríkj­un­um hefur versn­að. Fjölda­fram­leiðslu­störf­um, ekki síst í frum­fram­leiðslu, hef­ur ­fækkað hratt og fjár­fest­ing með þeim flust til Asíu, ekki síst Kína. Ríki eins og Ida­ho, Wyom­ing og Nebr­aska – þar sem Trump mælist með yfir­burða­stöðu – hafa far­ið einkar illa út úr þessum efna­hags­legu breyt­ing­um, sem teygja sig þó lengra aftur í tím­ann. Það sama má segja um Kansas, Okla­homa og Arkans­ans. Það er ekki að atvinnu­leysi sé vand­inn, heldur frekar að lág laun og lítil fram­þróun hái þeim. Atvinnu­leysi mælist nú mest að með­al­tali í Ala­ska, 6,8 pró­sent, en minnst í Suð­ur­-Da­kóta. Far­veg­ur ­fyrir öfga­hópa, sem styðja hug­myndir um kyn­þátta­hyggju og þjóð­ern­is­hyggju, hefur verið að styrkj­ast í þessum efna­hags­lega veik­burða ríkjum, og hefur Trump mark­visst unnið í því að efla þar stemmn­ingu meðal fólks og fá það með sér á kosn­inga­vagn­inn. Efa­semdir um jákvæð áhrif alþjóða­væddra við­skipta og samn­inga við önnur rík­i hljóma eins og múskík í eyrum kjós­enda á þessum slóð­um.

4.       Fjöl­menn­asta ríki Banda­ríkj­anna með um 40 millj­ónir íbúa er Kali­forn­ía, þar á eftir kemur Texas með 28 millj­ónir og New York og Florida koma þar á eftir með um 20 millj­ónir íbúa hvort. Af um 320 millj­óna heildar­í­búa­fjölda býr um þriðj­ungur í þessum fjórum ríkj­u­m. Langstærsta ein­staka rík­is­-hag­kerfið er í Kali­forn­íu, með sjálfan síli­kondal­inn ­sem helstu upp­sprettu nýsköp­un­ar. New York kemur þar á eftir og síð­an Was­hington-­ríki.

Eins og sést á þessari mynd, frá FiveThirtyEight.com, þá er staða Hillary sterkust í strandríkjunum í austri og vestri, en Trump sækir sterkastan stuðning til mið- og suðurríkjanna.

5.       Þau ríki þar sem bar­áttan er einna tví­sýnust, ­sam­kvæmt spám og könn­un­um, eru Iowa og Arizona. Sam­kvæmt spá FiveT­hir­tyEight eru 56 pró­sent líkur á sigri Hill­ary Clinton í Iowa en 44 pró­sent líkur á sigri Trump. Í Arizona eru hlut­föllin þau sömu. Einnig er staðan spenn­andi í Ohio en lík­urnar eru þó heldur Hill­ary meg­in. Sam­tals búa um 10 millj­ónir í Arizona og I­owa. Þar eins og víða ann­ars staðar getur brugið til beggja vona, og ljóst að ­kosn­inga­þátt­taka mun skipta miklu máli.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Alma Möller landlæknir og Kári Stefánsson forstjóri ÍE á upplýsingafundi almannavarna.
Ríkið hefur ekki greitt Íslenskri erfðagreiningu neitt fyrir skimanir
Íslensk erfðagreining hefur ekkert fengið greitt frá íslenskum yfirvöldum fyrir skimanir sínar gegn veirunni. Kári Stefánsson forstjóri fyrirtækisins verðmat framlag fyrirtækisins til samfélagsins á þrjá milljarða króna í Kastljósi á miðvikudagskvöld.
Kjarninn 29. maí 2020
Icelandair Group er efst á lista, enda með meira en eitt og hálft prósent íslenska vinnumarkaðarins í hlutastarfi í mars og apríl.
Fyrirtækin sem fengu mest út úr hlutabótaleiðinni í mars og apríl
Í skýrslu Ríkisendurskoðunar um hlutabótaleiðina má finna niðurbrot á því hversu mikið fé rann frá Vinnumálastofnun til starfsmanna fyrirtækja sem nýttu hlutabótaleiðina í mars og apríl. Kjarninn tók það helsta saman.
Kjarninn 28. maí 2020
Samkeppniseftirlitið sektar Símann um 500 milljónir
Samkvæmt Samkeppniseftirlitinu hefur Síminn brotið gegn skilyrðum í sáttum sem fyrirtækið hefur á undanförnum árum gert við eftirlitið. Það telur að brotin séu alvarleg og sektar Símann vegna þessa um 500 milljónir króna. Síminn ætlar að áfrýja.
Kjarninn 28. maí 2020
Skúli Eggert Þórðarson er ríkisendurskoðandi.
Talin hafa breytt launaseðlum til að ná hærri greiðslum úr ríkissjóði vegna hlutabótaleiðar
Ríkisendurskoðun telur að leiða megi líkum að því að ákveðinn hópur sem nýtti sér hlutabótaleiðina hafi breytt áður uppgefnum launum til hækkunar svo þeir myndu fá hærri greiðslur úr ríkissjóði. Hækkunin í heild nemur 114 milljónum króna.
Kjarninn 28. maí 2020
Oddný G. Harðardóttir vill að uppsagnarstyrkjum verði breytt.
Vill banna þeim sem átt hafa í fjárhagslegum tengslum við skattaskjól að fá uppsagnarstyrk
Oddný G. Harðardóttir hefur lagt fram breytingartillögu við frumvarp um stuðning úr ríkissjóði vegna greiðslu launakostnaðar í uppsagnarfresti. Kallar eftir aðgerðum fyrirtækja í loftslagsmálum, endurgreiðslu styrkja og þaki á laun stjórnenda.
Kjarninn 28. maí 2020
Svört skýrsla um hlutabótaleiðina sýnir grun um misnotkun
Ríkisendurskoðun gagnrýnir framkvæmd hlutabótaleiðarinnar harðlega í skýrslu sem hún hefur unnið. Of margir sem áttu ekki í bráðum rekstrarvanda hafi nýtt sér hana til að sækja fjármuni í ríkissjóð og misbrestur hafi verið á eftirliti.
Kjarninn 28. maí 2020
Smári McCarthy, þingmaður Pírata.
Hægt sé að lesa á milli línanna og sjá hvaða fyrirtæki uppsagnarstyrkir séu hugsaðir fyrir
Þingmaður Pírata telur líklegt að sagan muni dæma frumvarp um að greiða 27 milljarða króna í styrkti til fyrirtækja til að hjálpa þeim að segja upp fólki, sem mistök. Stöðugleika þorra launamanna sé fórnað fyrir hagsmuni nokkurra fyrirtækjaeigenda.
Kjarninn 28. maí 2020
Framhaldsskólinn var styttur úr fjórum árum í þrjú.
Vísbendingar um lægri meðaleinkunn í HÍ eftir styttingu framhaldsskólanáms
Andlegri heilsu nemenda, aðallega stúlkna, hefur hrakað frá því að framhaldsskólanámið var stytt um eitt ár. Sú þróun hófst þó talsvert fyrr en námstímanum var breytt, segir í skýrslu menntamálaráðherra um áhrif styttingarinnar á ýmsa þætti.
Kjarninn 28. maí 2020
Meira eftir höfundinnMagnús Halldórsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None