Óánægjufylgið og baráttan gegn „kerfinu“

Hvernig fór Trump að því að vinna Hillary í kosningunum? Það er stóra spurningin, sem margir hafa reynt að svara.

Donald Trump
Auglýsing

Don­ald J. Trump, sjö­tugur fjár­festir frá New York, vann ­sögu­legan kosn­inga­sigur á þriðju­dag­inn og verður næsti for­seti Banda­ríkj­anna. Hann er fyrsti for­set­inn sem aldrei hefur unnið hjá hinu opin­bera í Banda­ríkj­unum né þjónað land­inu í hern­um. Þá er hann einnig elsti mað­ur­inn til­ að verða for­seti.

Kosn­inga­sigur Trump kom helstu fjöl­miðla­sam­steyp­um ­Banda­ríkj­anna í opna skjöldu, þó kann­anir hafi sýnt nokkuð jafna stöðu í helst­u lyk­il­ríkj­unum alveg fram á síðsta dag, þá var mik­ill byr í segl­unum hjá Trump í síð­ustu vik­unni.

Margir hafa komið fram með skýr­ingar á því, hvað það var sem skóp sigur Trumps.

Auglýsing

Ég rýndi í nokkur atriði, sem mér fannst athygl­is­verð.

1.       Mun­ur­inn á við­horfum fólks, sem býr í borg­um ann­ars veg­ar, og í dreif­býli hins veg­ar, hefur Norður-Karólína. Hillary stuðningurinn sést blár, en rauður hjá Trump.aldrei verið meiri en í kosn­ing­unum nú. Sér­stak­lega var þetta áber­andi í lyk­il­ríkj­un­um, eins og Norð­ur­-Kar­olínu og Michig­an. Þegar rýnt er í kortið hjá Norð­ur­-Kar­ólínu, og hvernig staðan skipt­ist eftir sýsl­um, þá var Hill­ary með stuðn­ing vísan í borg­ar­kjörn­un­um, en Trump átti dreif­býl­ið. Í Charlotte var Hill­ary með sterka ­stöðu og það sama átti við um Raleigh. Staðan var svipuð í mörgum ríkj­u­m. Demókratar náðu til fólks í borg­um, einkum mennt­aðs fólks, á meðan Trump náð­i mun betur til fólks með minni menntun utan borga. Mun­ur­inn hefur oft ver­ið þessi í gegnum tíð­ina, en það mun­aði meiru nú en áður. Sem að lokum skipt­i ­miklu máli. Í Norð­ur­-Kar­ólínu eru 15 kjör­menn og þeir eru 16 í Michig­an.

2.       Við skulum ekki gleyma Gary John­son, þó ­fjöl­miðlar hafi reyndar flestir gert það hér vest­an­hafs. Stuðn­ing­ur­inn við hann ­skipti miklu máli þegar upp var stað­ið. Hann fékk víða á bil­inu 2 til 4 pró­sent, og í ljósi þess hversu mjótt var á munum milli Trump og Hill­ary þá ­skipti þessi stuðn­ingur miklu máli. Í við­tali eftir kosn­ing­arn­ar, hjá CNN, ­sagði einn starfs­manna fram­boðs Trump, að innan þeirra raða hafi það ver­ið ­ljóst fljótt, að John­son var að höfða fyrst og fremst til óánægðra Demókrata. Þess vegna ákvað Trump að vera ekki að gagn­rýna hann mik­ið, eða nefna hann ­sér­stak­lega. Hann leyfði honum frekar að reita fylgi frá Hill­ary. Í lyk­il­ríkj­un­um, þar sem afar litlu mun­aði, meðal ann­ars í Michigan og Penn­syl­van­íu, þá skipti þetta sköp­um. John­son fékk 2,4 pró­sent atkvæða í Penn­syl­van­in­u, Hill­ary 47,6 og Trump 48,8 pró­sent. Þetta lyk­il­ríki gefur 20 kjör­menn, og vó þungt í átt­ina að kjör­mönn­unum 270 sem þurfti að til að sigra.

Staðan í lykilríkjum var jöfn. Clinton hafði bara sigur í New Hampshire.

3.       Bréfið sem James Comey, for­stjóri al­rík­is­lög­regl­unnar FBI og þekktur Repúblikani, sendi á Banda­ríkja­þing, og til­kynnti um að það væri búið að opna aftur rann­sókn á tölvu­póstum Hill­ar­y Clint­on, mark­aði þátta­skil í skoð­ana­könn­unum á loka­metr­un­um. Staðan hjá Hill­ar­y versn­aði, og þremur dögum fyrir kosn­ingar var staðan orðin slæmt í ó­vissu­ríkj­unum sér­stak­lega. Þrátt fyrir að FBI hafi sent frá sér yfir­lýs­ingu um að ekk­ert væri í póst­un­um, sem kall­aði á ákæru eða álykt­anir um lög­brot af hálfu Hill­ary, skömmu fyrir kosn­ing­arn­ar, þá var skað­inn skeð­ur. Trump og hans ­fólk, hömr­uðu á þessu á fjölda­fundum sínum á síð­ustu dög­un­um. Í Michigan var þetta aðal­at­rið­ið, fyrir troð­fullri höll. „Hún er spillt, FBI veit það, við vitum það. Hún getur ekki orðið for­set­i,“ sagði Trump. Svo fór að lokum að Trump hafði bet­ur.

4.       Líkt og í Brex­it-­kosn­ing­unum í Bret­landi, þar ­sem yngsta kyn­slóð kjós­enda kaus með því að Bret­landi yrði áfram í Evr­ópu­sam­band­inu, þá virð­ist nið­ur­staðan sýna mik­inn mein­ing­ar­mun milli kyn­slóða. Eldri kyn­slóð kjós­enda virt­ist horfa til Trump, á meðan afger­andi meiri­hlut­i ­fólks á aldr­inum 18 til 25 ára, kaus Hill­ary. Hill­ary hafði meiri­hluta hjá þeim ald­urs­hópi í öllum ríkjum nema fimm. Eliza Byard gerði þetta meðal ann­ars að um­tals­efni á Twitt­er-­síðu sinni að kosn­ingum lokn­um.



5.       Enn og aftur sann­ast það í kosn­ingum í Banda­ríkj­unum hversu mik­ill munur er á ríkj­unum inn­byrð­is, þegar kemur að efna­hag, menntun og við­horf­um. Hill­ary hafði afger­andi stuðn­ing á all­ri vest­ur­strönd­inni, Kali­forn­íu, Oregon og Was­hington, og það sama má segja með­ flest aust­ur­strand­ar­rík­in. Í vest­ur­strand­ar­ríkj­unum búa um 50 millj­ónir manna, og um 40 í aust­ur­strand­ar­ríkj­un­um, til sæmi­legrar ein­föld­un­ar. Í þessum ríkj­u­m hefur efna­hagur verið að styrkj­ast og nýsköp­un­ar­starf tengt bestu háskól­u­m lands­ins er áhrifa­mest á þessum slóð­um. Demókratar hafa afger­andi stuðn­ing í þessum ríkj­um, en hann er mun minni í mið­ríkj­un­um, og hefur farið minnk­andi á und­an­förnum árum. Þessi mikli efna­hags­legi munur gæti skýrt hvers vegna ó­á­nægju­fylgið fór frekar til Trump en Hill­ary. Trump tal­aði gegn „kerf­inu“ og virt­ist ná eyrum þeirra sem sáu Hill­ary fyrir sér sem full­trúa þess, vegna ­reynslu hennar og fyrri starfa.

Samtal við samfélagið
Samtal við samfélagið
Samtal við samfélagið – Geta konur stjórnað?
Kjarninn 16. september 2019
Það á ekki lengur að vera hægt að fela hver sé raunverulegur eigandi félaga sem skráð eru á Íslandi.
Raunverulegir eigendur félaga eiga ekki lengur að geta falið sig
Hérlendis hefur verið hægt að komast upp með það að fela raunverulegt eignarhald félaga með ýmsum hætti. Margir nýttu sér það, meðal annars til að komast hjá uppgjöri á kröfum eða skattgreiðslum. Þessi leikur á ekki að vera gerlegur lengur.
Kjarninn 16. september 2019
Þóra Kristín Þórsdóttir
Opið bréf til Ásmundar Einars Daðasonar
Kjarninn 16. september 2019
Drónaárás í Sádí-Arabíu ýtir olíuverðinu upp á við
Aldrei í sögunni hefur olíuverð hækkað jafnt mikið á jafn skömmum tíma, eins og gerðist í kjölfar drónaárásar á olíuframleiðslusvæði Aramco í Sádí-Arabíu.
Kjarninn 16. september 2019
Segir ríkislögreglustjóra bera skyldu til að tilkynna um spillingu
Verðandi formaður stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar segir að Haraldur Johannessen eigi að tilkynna um spillingu sem hann viti af. Í viðtali í gær lét hann í það skína að slík væri til staðar.
Kjarninn 15. september 2019
Íslendingurinn Reynir ætlar að taka upp Flamenco plötu
Reynir Hauksson hefur lært hjá einum helsta gítarkennara Granada. Nú safnar hann fyrir gerð Flamenco plötu á Karolina Fund.
Kjarninn 15. september 2019
Fosfatnáma
Upplýsingaskortur ógnar matvælaöryggi
Samkvæmt nýrri rannsókn íslenskra og erlendra fræðimanna ógnar skortur á fullnægjandi upplýsingum um birgðir fosfórs matvælaöryggi í heiminum.
Kjarninn 15. september 2019
Besta platan með Metallica – Master of Puppets
Gefin út af Elektra þann 3. mars 1986, 8 lög á 54 mínútum og 47 sekúndum.
Kjarninn 15. september 2019
Meira eftir höfundinnMagnús Halldórsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None