Samráð sem beindist gegn almenningi

Dómur Hæstaréttar í verðsamráðsmáli byggingavörurisa dregur nýja línu í sandinn í samkeppnismálum.

Hæstiréttur
Auglýsing

Sex starfs­menn bygg­inga­vöru­versl­ana voru í gær dæmdir til fang­els­is­vistar í Hæsta­rétti fyrir stór­felld brot gegn sam­keppn­is­lög­um, en dóm­arnir eru þó skil­orðs­bundnir að mestu leyti. Með dómnum snéri Hæsti­réttur nið­ur­stöðu Hér­aðs­dóms Reykja­vík­ur, en í apríl í fyrra voru ell­efu af tólf starfs­mönnum Byko, Húsa­smiðj­unnar og Úlfs­ins, sem málið beind­ist að, sýkn­að­ir.

Þyngsta refs­ingin er átján mán­aða fang­elsi en hún fellur að mestu niður hald­ist skil­orð í þrjú ár, en hún beind­ist að þeim eina sem var fund­inn sekur í hér­aði. Þrír mán­uðir eru þó óskil­orðs­bundn­ir.

Í dómi Hæsta­réttar segir að brotin hafi beinst gegn almenn­ingi í land­inu.

Auglýsing

Slagur við Múr­búð­ina

Málið hófst í kjöl­far þess að Múr­búðin hóf að veita Byko og Húsa­smiðj­unni aukna sam­keppni með sölu á svo­nefndum gróf­vörum (grófar bygg­inga­vörur eins og t.d. timb­ur, plöt­ur, steypu­stál, stein­ull o.fl.) haustið 2010. Sneri Múr­búðin sér til Sam­keppn­is­eft­ir­lits­ins og upp­lýsti um til­raunir Byko og Húsa­smiðj­unnar til að fá Múr­búð­ina til þess að taka þátt í ólög­mætu sam­ráði. Auk þess upp­lýsti Múr­búðin um verð­sam­ráð milli Byko og Húsa­smiðj­unn­ar.

Að und­an­gengnu mati á þessum upp­lýs­ingum ákvað Sam­keppn­is­eft­ir­litið að kæra nokkra ein­stak­linga, starfs­menn Byko og Húsa­smiðj­unn­ar, til lög­reglu vegna gruns um brot gegn sam­keppn­is­lög­um. Í kjöl­farið var fram­kvæmd hús­leit hjá Byko og Húsa­smiðj­unni þann 8. mars 2011. Í sam­ræmi við ákvæði sam­keppn­islaga hefur Sam­keppn­is­eft­ir­litið rann­sakað þátt fyr­ir­tækj­anna og lög­regla þátt starfs­manna þeirra.

Sam­keppn­is­eft­ir­litið greip til aðgerða

Hinn 15. Maí í fyrra komst Sam­keppn­is­eft­ir­litið að því að Byko hefði brotið gegn sam­keppn­is­lögum og EES-­samn­ing­unum „með umfangs­miklu ólög­mætu sam­ráði við gömlu Húsa­smiðj­una á því tíma­bili sem rann­sóknin tók til, þ.e. til mars 2011 þegar rann­sóknin hóf­st,“ eins og segir í ákvörðun Sam­keppn­is­eft­ir­lits­ins. Var Nor­vik, móð­ur­fé­lag Byko, sektað um 650 millj­ónir króna vegna þessa.

Í því sam­ráðs­broti Byko fólst m.a.:

  • Reglu­bund­in, yfir­leitt viku­leg, sam­skipti við gömlu Húsa­smiðj­una um verð, birgða­stöðu o.fl. í því skyni að hækka verð/vinna gegn verð­lækk­unum á svo­nefndum gróf­vörum (gróf­vörur eru t.d. timb­ur, stein­ull og stál).

  • Sam­ráð við gömlu Húsa­smiðj­una um að hækka verð í öllum til­boðum á gróf­vöru í áföng­um.

  • Sam­ráð við gömlu Húsa­smiðj­una um að vinna gegn verð­sam­keppni í sölu á gagn­vörðu timbri (palla­efni) á aðal­sölu­tíma þeirrar vöru og reyna þess í stað að hækka verð.

  • Sam­ráð við gömlu Húsa­smiðj­una um að hækka verð á mið­stöðv­arofn­um.

  • Að hafa gert sam­eig­in­lega til­raun með gömlu Húsa­smiðj­unni til að fá Múr­búð­ina til að taka þátt í sam­ráði um verð á gróf­vöru og með því að hafa ákveðið með Byko að fylgj­ast með aðgerðum Múr­búð­ar­innar á mark­aðn­um.

Samkeppniseftirlitið birti þetta dæmi í ákvörðun sinni þegar Byko var sektað vegna samkeppnislagabrota.

Dómur Hæsta­réttar frá því í gær snýr að þessum brot­um.

Sér­stakur sak­sókn­ari höfð­aði málið gegn starfs­mönn­unum vegna sam­ráðs um verð á gróf­vör­um. Menn­irnir voru hand­teknir í mars 2011 og hefur málið því verið til með­ferðar í rétt­ar­vörslu- og dóms­kerf­inu í fimm á hálft ár.

Rík­is­sak­sókn­ari skaut mál­inu til Hæsta­rétt­ar.

Umfangs­mikil brot

Í dómi Hæsta­réttar segir að brotin hafi verið alvar­leg og beinst að almenn­ingi í land­inu. „Brot ákærðu sam­kvæmt I. og II. köflum ákæru stóðu lengi yfir og voru umfangs­mik­il, en önnur hátt­semi, sem sak­fellt hefur verið fyr­ir, fól í sér gróf­ari brot, einkum sú sem IV. kafli ákæru fjallar um. Sökum þess að Byko ehf. og Húsa­smiðjan ehf. voru nán­ast ein­ráð á mark­aðnum á ákæru­tíma­bil­inu telj­ast brot­in, sem framin voru í þeim til­gangi að styrkja mark­aðs­stöðu fyr­ir­tækj­anna tveggja, enn alvar­legri en ella hefði ver­ið.­Vegna stærðar fyr­ir­tækj­anna og fjölda vöru­teg­unda, sem verð­sam­ráðið náði til, var með því ekki ein­asta brotið gegn mik­il­vægum hags­munum við­skipta­vina þeirra, heldur alls almenn­ings,“ segir í dómn­um.

Í til­kynn­ingu frá Byko, sem Gunnar Steinn Pásson almanna­teng­ill sendi, segir að dóm­ur­inn sé „óskilj­an­leg­ur“ og að ekki sé „ósenni­legt að hann verði til þess að auka enn frekar umræður í sam­fé­lag­inu um vinnu­brögð og nið­ur­stöður í Hæsta­rétti á und­an­förnum miss­erum og árum.“ Þessi orð eru ekki frekar skýrð í til­kynn­ing­unni.

Dóm­arar í mál­inu voru Eiríkur Tóm­as­son, Bene­dikt Boga­son, Greta Bald­urs­dótt­ir, Þor­geir Örlygs­son og Ingi­björg Bene­dikts­dótt­ir.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
„Nú þurfa Íslendingar að gyrða sig í brók“
Fíknigeðlæknir segir að nú þurfi Íslendingar að gyrða sig í brók svo að hið sama verði ekki upp á teningnum á Íslandi og í Bandaríkjunum varðandi ofnotkun ópíóíða.
Kjarninn 26. október 2021
Á meðal þeirra sakborninga sem setið hafa á bak við lás og slá í Nambíu frá því undir lok árs 2019 er Bernhard Esau, fyrrverandi sjávarútvegsráðherra landsins.
Tvö mál orðin að einu í Namibíu
Í nýju ákæruskjali í sameinuðu sakamáli vegna Fishrot-skandalsins í Namibíu eru engir Íslendingar á meðal sakborninga, en alls eru 10 manns og 18 félög sökuð um margvísleg brot í tengslum við kvótaviðskipti Samherja í landinu.
Kjarninn 26. október 2021
Þjóðhættir
Þjóðhættir
Þjóðhættir – Gamla höfnin í Reykjavík, örverur, kombucha og súrdeig
Kjarninn 26. október 2021
Gagnrýnir aðstöðuleysi fyrir ungmenni í Laugardalnum
Borgarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins segir að ungmenni í Laugardal þurfi alvöru aðstöðu til íþróttaiðkunar „ekki fleiri vinnuhópa eða góðar hugmyndir á blaði“.
Kjarninn 26. október 2021
Stefán Jón Hafstein sendifulltrúi með orðið á veffundinum í dag.
Ísland lýsir yfir vilja til að halda áfram að styðja við úttekt FAO
Sendifulltrúi Íslands lýsti því yfir á veffundi Alþjóðamatvælastofnunarinnar (FAO) að Ísland vildi halda áfram að styðja við framkvæmd rannsóknarverkefnis sem lýtur að viðskiptaháttum útgerða í þróunarlöndum.
Kjarninn 25. október 2021
Rósa Bjarnadóttir
Enn eitt stefnulaust ár
Kjarninn 25. október 2021
Skortur er á steypu í landinu þessa stundina, samkvæmt framkvæmdastjóra Sementsverksmiðjunnar.
Sementsskortur á landinu
Hrávöruskortur í Evrópu hefur leitt til þess að innflutningur á sementi hefur dregist mikið saman á síðustu vikum. Framkvæmdastjóri Sementsverksmiðjunnar segir að það sé áskorun fyrir fyrirtækið að standa við skuldbindingarnar sínar.
Kjarninn 25. október 2021
Aðalsteinn Kjartansson, blaðamaður á Stundinni, og Árni Guðmundsson, framkvæmdastjóri Gildis.
Framkvæmdastjóri Gildis neitar að mæta á fund um Init-málið
Framkvæmdastjóri Gildis hafði áður fallist á boð um að koma á fund Eflingar um Init-málið en samkvæmt stéttarfélaginu dró hann það til baka þegar honum var tilkynnt að Aðalsteinn Kjartansson blaðamaður yrði fundarstjóri.
Kjarninn 25. október 2021
Meira eftir höfundinnMagnús Halldórsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None