Samráð sem beindist gegn almenningi

Dómur Hæstaréttar í verðsamráðsmáli byggingavörurisa dregur nýja línu í sandinn í samkeppnismálum.

Hæstiréttur
Auglýsing

Sex starfs­menn bygg­inga­vöru­versl­ana voru í gær dæmdir til fang­els­is­vistar í Hæsta­rétti fyrir stór­felld brot gegn sam­keppn­is­lög­um, en dóm­arnir eru þó skil­orðs­bundnir að mestu leyti. Með dómnum snéri Hæsti­réttur nið­ur­stöðu Hér­aðs­dóms Reykja­vík­ur, en í apríl í fyrra voru ell­efu af tólf starfs­mönnum Byko, Húsa­smiðj­unnar og Úlfs­ins, sem málið beind­ist að, sýkn­að­ir.

Þyngsta refs­ingin er átján mán­aða fang­elsi en hún fellur að mestu niður hald­ist skil­orð í þrjú ár, en hún beind­ist að þeim eina sem var fund­inn sekur í hér­aði. Þrír mán­uðir eru þó óskil­orðs­bundn­ir.

Í dómi Hæsta­réttar segir að brotin hafi beinst gegn almenn­ingi í land­inu.

Auglýsing

Slagur við Múr­búð­ina

Málið hófst í kjöl­far þess að Múr­búðin hóf að veita Byko og Húsa­smiðj­unni aukna sam­keppni með sölu á svo­nefndum gróf­vörum (grófar bygg­inga­vörur eins og t.d. timb­ur, plöt­ur, steypu­stál, stein­ull o.fl.) haustið 2010. Sneri Múr­búðin sér til Sam­keppn­is­eft­ir­lits­ins og upp­lýsti um til­raunir Byko og Húsa­smiðj­unnar til að fá Múr­búð­ina til þess að taka þátt í ólög­mætu sam­ráði. Auk þess upp­lýsti Múr­búðin um verð­sam­ráð milli Byko og Húsa­smiðj­unn­ar.

Að und­an­gengnu mati á þessum upp­lýs­ingum ákvað Sam­keppn­is­eft­ir­litið að kæra nokkra ein­stak­linga, starfs­menn Byko og Húsa­smiðj­unn­ar, til lög­reglu vegna gruns um brot gegn sam­keppn­is­lög­um. Í kjöl­farið var fram­kvæmd hús­leit hjá Byko og Húsa­smiðj­unni þann 8. mars 2011. Í sam­ræmi við ákvæði sam­keppn­islaga hefur Sam­keppn­is­eft­ir­litið rann­sakað þátt fyr­ir­tækj­anna og lög­regla þátt starfs­manna þeirra.

Sam­keppn­is­eft­ir­litið greip til aðgerða

Hinn 15. Maí í fyrra komst Sam­keppn­is­eft­ir­litið að því að Byko hefði brotið gegn sam­keppn­is­lögum og EES-­samn­ing­unum „með umfangs­miklu ólög­mætu sam­ráði við gömlu Húsa­smiðj­una á því tíma­bili sem rann­sóknin tók til, þ.e. til mars 2011 þegar rann­sóknin hóf­st,“ eins og segir í ákvörðun Sam­keppn­is­eft­ir­lits­ins. Var Nor­vik, móð­ur­fé­lag Byko, sektað um 650 millj­ónir króna vegna þessa.

Í því sam­ráðs­broti Byko fólst m.a.:

  • Reglu­bund­in, yfir­leitt viku­leg, sam­skipti við gömlu Húsa­smiðj­una um verð, birgða­stöðu o.fl. í því skyni að hækka verð/vinna gegn verð­lækk­unum á svo­nefndum gróf­vörum (gróf­vörur eru t.d. timb­ur, stein­ull og stál).

  • Sam­ráð við gömlu Húsa­smiðj­una um að hækka verð í öllum til­boðum á gróf­vöru í áföng­um.

  • Sam­ráð við gömlu Húsa­smiðj­una um að vinna gegn verð­sam­keppni í sölu á gagn­vörðu timbri (palla­efni) á aðal­sölu­tíma þeirrar vöru og reyna þess í stað að hækka verð.

  • Sam­ráð við gömlu Húsa­smiðj­una um að hækka verð á mið­stöðv­arofn­um.

  • Að hafa gert sam­eig­in­lega til­raun með gömlu Húsa­smiðj­unni til að fá Múr­búð­ina til að taka þátt í sam­ráði um verð á gróf­vöru og með því að hafa ákveðið með Byko að fylgj­ast með aðgerðum Múr­búð­ar­innar á mark­aðn­um.

Samkeppniseftirlitið birti þetta dæmi í ákvörðun sinni þegar Byko var sektað vegna samkeppnislagabrota.

Dómur Hæsta­réttar frá því í gær snýr að þessum brot­um.

Sér­stakur sak­sókn­ari höfð­aði málið gegn starfs­mönn­unum vegna sam­ráðs um verð á gróf­vör­um. Menn­irnir voru hand­teknir í mars 2011 og hefur málið því verið til með­ferðar í rétt­ar­vörslu- og dóms­kerf­inu í fimm á hálft ár.

Rík­is­sak­sókn­ari skaut mál­inu til Hæsta­rétt­ar.

Umfangs­mikil brot

Í dómi Hæsta­réttar segir að brotin hafi verið alvar­leg og beinst að almenn­ingi í land­inu. „Brot ákærðu sam­kvæmt I. og II. köflum ákæru stóðu lengi yfir og voru umfangs­mik­il, en önnur hátt­semi, sem sak­fellt hefur verið fyr­ir, fól í sér gróf­ari brot, einkum sú sem IV. kafli ákæru fjallar um. Sökum þess að Byko ehf. og Húsa­smiðjan ehf. voru nán­ast ein­ráð á mark­aðnum á ákæru­tíma­bil­inu telj­ast brot­in, sem framin voru í þeim til­gangi að styrkja mark­aðs­stöðu fyr­ir­tækj­anna tveggja, enn alvar­legri en ella hefði ver­ið.­Vegna stærðar fyr­ir­tækj­anna og fjölda vöru­teg­unda, sem verð­sam­ráðið náði til, var með því ekki ein­asta brotið gegn mik­il­vægum hags­munum við­skipta­vina þeirra, heldur alls almenn­ings,“ segir í dómn­um.

Í til­kynn­ingu frá Byko, sem Gunnar Steinn Pásson almanna­teng­ill sendi, segir að dóm­ur­inn sé „óskilj­an­leg­ur“ og að ekki sé „ósenni­legt að hann verði til þess að auka enn frekar umræður í sam­fé­lag­inu um vinnu­brögð og nið­ur­stöður í Hæsta­rétti á und­an­förnum miss­erum og árum.“ Þessi orð eru ekki frekar skýrð í til­kynn­ing­unni.

Dóm­arar í mál­inu voru Eiríkur Tóm­as­son, Bene­dikt Boga­son, Greta Bald­urs­dótt­ir, Þor­geir Örlygs­son og Ingi­björg Bene­dikts­dótt­ir.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Lilja Dögg Alfreðsdóttir mennta- og menningarmálaráðherra.
„Þverpólitísk sátt“ um fjölmiðlafrumvarp í kortunum eftir að Stöð 2 boðaði læstar fréttir
Eftir að Sýn boðaði að fréttum Stöðvar 2 yrði læst virðist hreyfing að komast á frumvarp um styrki til einkarekinna fjölmiðla. Mennta- og menningarmálaráðherra telur að „þverpólitísk sátt“ sé að nást um styrkjakerfi, sem sjálfstæðismenn hafa lagst gegn.
Kjarninn 17. janúar 2021
Sigmundur Davíð Gunnlaugsson formaður Miðflokksins.
Óttast að „tveggja flokka kerfi“ myndist ef flokkar útiloki samstarf við aðra
Sigmundur Davíð Gunnlaugsson og Logi Einarsson eru sammála um að kjósendur eigi að hafa skýra sýn á hverskonar ríkisstjórnir flokkar vilji mynda eftir kosningar. Sigmundur vill þó ekki útiloka samvinnu með neinum og kallar Samfylkingu „útilokunarflokk.“
Kjarninn 17. janúar 2021
Frá dómssalnum á miðvikudaginn
Réttað yfir 355 manns í gömlu símaveri
Nokkuð óvenjuleg réttarhöld hófust á Ítalíu síðastliðinn miðvikudag, en í þeim er stór hluti 'Ndrangheta-mafíunnar, valdamestu glæpasamtaka landsins. Sökum mikils fjölda ákærðra og nýrra sóttvarnarreglna þurfti að sérútbúa dómssal í gömlu símaveri.
Kjarninn 17. janúar 2021
Söngflokkurinn Boney M naut mikilla vinsælda víða um heim undir lok áttunda áratugarins.
Boney M og stolnu lögin
Þegar sönghópurinn Boney M sló í gegn seint á áttunda áratug síðustu aldar með lögunum „Brown Girl in the Ring“ og „Rivers of Babylon“ grunaði engan að í kjölfarið fylgdu málaferli sem stæðu í áratugi.
Kjarninn 17. janúar 2021
Armin Laschet er nýr leiðtogi flokks Kristilegra demókrata, sem hefur tögl og haldir í þýskum stjórnmálum. Kannski tekur hann við af Merkel sem kanslari í haust.
Stormasöm vika í evrópskum stjórnmálum
Mögulegt áframhald „Merkelisma“ í Þýskalandi, barnabótaskandall hjá „teflon Mark“ í Hollandi og stjórnarkreppa af völdum smáflokks á Ítalíu er á meðal þess sem var efst á baugi í evrópskum stjórnmálum í vikunni.
Kjarninn 16. janúar 2021
Birgir Birgisson
Að finna upp hjólið
Kjarninn 16. janúar 2021
Óendurvinnanlegur úrgangur á bilinu 40 til 100 þúsund tonn á ári fram til ársins 2045
Skýrsla um þörf fyrir sorpbrennslustöðvar á Íslandi hefur litið dagsins ljós. Umhverfis- og auðlindaráðherra fagnar úttektinni og segir að nú sé hægt að stíga næstu skref.
Kjarninn 16. janúar 2021
Gauti Jóhannesson er forseti bæjarstjórnar í Múlaþingi og fyrrverandi sveitarstjóri Djúpavogshrepps.
Forseti bæjarstjórnar Múlaþings íhugar alvarlega að sækjast eftir þingsæti
Gauti Jóhannesson fyrrverandi sveitarstjóri á Djúpavogi segir tímabært að Sjálfstæðisflokkurinn eignist þingmann frá Austurlandi og íhugar framboð til Alþingis. Kjarninn skoðaði framboðsmál Sjálfstæðisflokks í Norðausturkjördæmi.
Kjarninn 16. janúar 2021
Meira eftir höfundinnMagnús Halldórsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None