Boðberi fjölbreytninnar hverfur af sviðinu

Barack Obama var kjörinn forseti Bandaríkjanna fyrir rúmum átta árum. Donald J. Trump tekur við góðu búi í janúar, þegar horft er til stöðu efnahagsmála í Bandaríkjunum.

usa-obama-aging-conference_19640444216_o.jpg
Auglýsing

Árið 1996 heim­sótti ljós­mynd­ar­inn og blaða­mað­ur­inn Mari­anna Cook ung hjón og tók við þau við­tal. Hún var að vinna að ljós­mynda­verk­efni í Chicago þar sem rætt var við ungt fólk á upp­leið. Á meðal þeirra sem hún hitti voru for­seta­hjónin núver­andi í Banda­ríkj­un­um, Barack og Michelle Obama.

Michelle sagði í við­tal­inu að það væri mögu­leiki að Barack, sem á þessum tíma var 35 ára, muni reyna fyrir sér í stjórn­mál­um. „Hann er samt alltof góður fyrir slíkt,“ segir hún.

Í við­tal­inu rekur Barack hvernig hann mót­að­ist af sundr­ungu í fjöl­skyldu sinni á meðan Michelle bjó við meiri stöð­ug­leika í æsku. Þau segj­ast ólíkir per­sónu­leikar sem reyni að vinna sam­an, og styrkja hvort ann­að.

Auglýsing

Það er merki­legt að hugsa til þess að á 20 árum hafi þeim tek­ist að kom­ast alla í leið í Hvíta hús­ið. Þau eru ekki fædd með silf­ur­skeið í munni - eins og Repúblikan­inn Don­ald J. Trump sem vann kosn­ing­arnar fyrir tæpum mán­uði - heldur þurftu þau skipu­lega að vinna sig upp met­orða­stig­ann með dugn­aði, klókindum og elju. Í Banda­ríkj­unum nær eng­inn árangri í stjórn­málum nema að hann taki þátt í hinni póli­tísku ref­skák af fullum þunga og það gerðu Obama hjónin svo sann­ar­lega í aðdrag­anda kosn­inga árið 2008 og 2012.

Árang­urs­ríkur tími

Eng­inn er full­kom­inn, svo mikið er víst. Lík­lega sést það einna best á hinu póli­tíska sviði. En nú þegar átta ára valda­tími Baracks Obama er að nálg­ast enda­lokin þá stendur eftir árang­urs­ríkur tími þar sem nýir sigrar unn­ust og mann­kyns­sagan fékk nýjan kafla. Fyrsti svarti for­set­inn reynd­ist starf­inu vax­inn. Bara þetta eitt og sér markar djúp spor.

Þegar hann tók við emb­ætt­inu, í jan­úar 2009, þá var efna­hags­líf heims­ins á versta staða sem komið hafði upp frá því í Krepp­unni Miklu á þriðja ára­tugn­um. Sú kreppa end­aði með seinni heim­styrj­öld­inni og miklu hug­mynda­fræði­legum átökum til aust­urs og vest­urs.



Þungi rík­is­valds­ins

Að und­an­förnu hefur Obama eytt púðr­inu sem eftir er í að minn­ast þess, að það tókst að afstýra hörm­ungum undir hans stjórn. Alveg eins og á Íslandi, í miðju storms­ins haustið 2008, þá réðu gríð­ar­lega umfangs­mikil inn­grip rík­is­valds­ins úrslitum um það að mark­að­irnir - þessir sem sumir halda að geti stjórnað sér alfarið sjálfir - féllu ekki alveg sam­an. Ben Bern­anke, fyrr­ver­andi Seðla­banka­stjóri Banda­ríkj­anna, og Hank Paul­son, fyrr­ver­andi fjár­mála­ráð­herra Banda­ríkj­anna, hafa báðir rakið þessa atburða­rás í smá­at­riðum og sagt að fjár­hagsinn­spýt­ing rík­is­sjóðs Banda­ríkj­anna hafi bjargað heim­inum frá hörm­ung­um. Á fundi árið 2010, þar sem War­ren Buf­fett tók við­tal við Hank Paul­son frammi fyrir fullum sal áhorf­enda, sagði hann í inn­gangs­orðum að fólk almennt átt­aði sig ekki á því hversu litlu hefði munað að hinn alþjóð­legi heimur við­skipt­anna hryndi sam­an. 



Þessar aðgerðir mót­uðu rík­is­fjár­mála­á­ætl­anir Banda­ríkj­anna á báðum kjör­tíma­bilum Obama. Efna­hags­á­stand fór hratt versn­andi eftir krepp­una á árunum 2007 til 2009, og náði atvinnu­leysi hámarki á árinu 2010, og var þá rúm­lega 10 pró­sent. Núna er það komið niður í 4,6 pró­sent og er fast­lega búist við því að hag­vöxtur verið á bil­inu 2 til 3 pró­sent á þessu ári. 

Mörg svæði í Banda­ríkj­unum fóru hins vegar illa út úr efna­hags­þreng­ing­unum fyrir tæpum ára­tug og má sér­stak­lega nefna mið­ríkin í því sam­hengi. Þar hafa inn­viðir verið að fúna í alþjóða­væddum heimi við­skipta og reynd­ist hrun á fast­eigna­mörk­uðum þessum svæðum sér­stak­lega erf­ið. Þau hafa mörg hver ekki náð vopnum sínum og alls óvíst hvort það tak­ist yfir höf­uð.

Obama og Reagan

Mestu áhrifin af tíð Obama verða þó ekki metin til fjár. Frá því hann kom fram á sjón­ar­sviðið hefur hans aðals­merki verið ræðu­snilld og áhrifa­mikil skila­boð um mál­efni líð­andi stund­ar. Að þessu leyti svipar Obama til þess þegar Ron­ald Reagan, þáver­andi for­seti Banda­ríkj­anna, átti sviðið og var boð­beri frels­is­ins og fjöl­breytni á níunda ára­tugn­um. Sér­stak­lega hefur Obama beitt sér með áhrifa­miklum hætti í umræð­unni um byssu­glæpi í Banda­ríkj­un­um, kyn­þátta­hyggju, umhverf­is­mál og rétt­ar­vörslu­kerfið sömu­leið­is.

Barack Obama og leiðtogar Norðurlandanna í Washington. Obama tók vel á móti þeim og hrósaði áherslum Norðurlandanna þegar kæmi að hagstjórn og velferðarmálum.

Sterkur málsvari vest­ur­landa

Á alþjóða­vett­vangi hefur Barack Obama átt gengi að fagna sem fáir for­setar Banda­ríkj­anna geta státað sig af. Hann hefur verið vin­sæll í hinum vest­ræna heimi og átt sterka banda­menn í flestum þró­uðum ríkj­um, ekki síst Þýsklandi, Bret­landi - þegar David Cameron var for­sæt­is­ráð­herra - og Frakk­landi sömu­leið­is. Þá sýndi hann Norð­ur­lönd­unum sér­stak­lega mik­inn hlý­hug á sínum ferli og sagð­ist líta á þau sem fyr­ir­mynd­ar­ríki þegar hann tal­aði til leið­toga ríkj­anna í mót­töku þeim til heið­urs í Was­hington DC. Þetta hafa fyrri for­setar Banda­ríkj­anna ekki gert.



Fjöl­breytni og jafn­rétti

Alveg frá 24. júlí 2008, þegar Barack Obama flutti ræðu frammi fyrir 200 þús­und áhorf­endum í Berlín, hefur hann haft eitt mál sem leið­ar­ljós í umræðu innan Banda­ríkj­anna. Það er að tala fyrir fjöl­breytni og jöfnum tæki­færum óháð lífs­skoð­un­um, kyn­þætti, trú­ar­brögð­um, kyni eða efna­hags­legri stöðu. Nú þegar hann er við það að hverfa af svið­inu þá verður þetta ein­kenni eitt hans helsta fram­lag til umheims­ins og stjórn­mála­sög­unn­ar.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Alls segjast 55 prósent svarenda í könnun Maskínu fremur eða mjög andvíg gjaldtöku í öllum jarðgöngum á Íslandi.
Andstaða við gjaldtöku í jarðgöngum mismikil eftir því hvaða flokk fólk kýs
Kjósendur Viðreisnar eru líklegastir til að styðja gjaldtöku í jarðgöngum en kjósendur Sósíalistaflokksins eru líklegastir til að vera andvígir gjaldtöku, samkvæmt niðurstöðum úr könnun Maskínu á afstöðu til gjaldtöku í öllum jarðgöngum á Íslandi.
Kjarninn 7. ágúst 2022
Hið sænska velferðarríki í faðmi nýfrjálshyggju
Á síðustu þrjátíu árum hafa átt sér stað talsverðar breytingar í bæði heilbrigðis- og menntakerfi Svíþjóðar. Ef til vill má rekja þau samfélagsvandamál sem nú tekist er á um í aðdraganda þingkosninga til þessara breytinga.
Kjarninn 7. ágúst 2022
Draugaskipið
Skammt undan ströndum Jemen liggur skip við festar. Ekki væri slíkt í frásögur færandi nema vegna þess að skipið, sem er hlaðið olíu, hefur legið þarna í sjö ár og er að ryðga í sundur. Ef olían færi í sjóinn yrði tjónið gríðarlegt.
Kjarninn 7. ágúst 2022
Róbert Wessman er forstjóri Alvogen og Alvotech.
Dalur Róberts Wessman afskrifaði 135,2 milljónir af skuldum Birtings
Velta tímaritaútgáfunnar Birtings dróst saman um fimmtung í fyrra og föstum starfsmönnum var fækkað úr 25 í 12. Rekstrartap var 74 milljónir króna og eigið fé er neikvætt. Samt skilaði Birtingur hagnaði, vegna þess að seljendalán var afskrifað.
Kjarninn 6. ágúst 2022
Örn Bárður Jónsson
Víða leynist viðurstyggðin
Kjarninn 6. ágúst 2022
Ásgeir Jónsson er seðlabankastjóri.
Seðlabankastjóri verði formaður fjármálaeftirlitsnefndar bankans
Alþingi ákvað, er verið var að sameina Seðlabankann og Fjármálaeftirlitið, að láta seðlabankastjóra ekki leiða fjármálaeftirlitsnefnd bankans, m.a. vegna mögulegrar orðsporðsáhættu. Það fyrirkomulag hefur ekki reynst sérlega vel og nú á að breyta lögum.
Kjarninn 6. ágúst 2022
Árfarvegur Esteron árinnar, sem er skammt frá Nice í suðurhluta Frakklands, þornaði upp í hitanum og þurrkinum sem ríkt hefur í landinu á síðustu vikum. Þessi mynd er frá því í lok júlí.
Frakkar glíma við fordæmalausa þurrka
Draga hefur þurft úr orkuframleiðslu í frönskum kjarnorkuverum vegna þess að kælivatn sem fengið er úr ám hefur verið of heitt. Talið er að ástandið muni vara í það minnsta í tvær vikur í viðbót.
Kjarninn 6. ágúst 2022
Bein og blöð brotin í sögu Grand Theft Auto
Síðustu ár hefur Rockstar Games bætt aðstæður starfsmanna sína talsvert. Næsta leik í umdeildri tölvuleikjaseríu hefur seinkað sökum þess. Sá leikur fær því til viðbótar yfirhalningu, þar má helst nefna kvenkyns aðalpersónu.
Kjarninn 6. ágúst 2022
Meira eftir höfundinnMagnús Halldórsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None