Boðberi fjölbreytninnar hverfur af sviðinu

Barack Obama var kjörinn forseti Bandaríkjanna fyrir rúmum átta árum. Donald J. Trump tekur við góðu búi í janúar, þegar horft er til stöðu efnahagsmála í Bandaríkjunum.

usa-obama-aging-conference_19640444216_o.jpg
Auglýsing

Árið 1996 heim­sótti ljós­mynd­ar­inn og blaða­mað­ur­inn Mari­anna Cook ung hjón og tók við þau við­tal. Hún var að vinna að ljós­mynda­verk­efni í Chicago þar sem rætt var við ungt fólk á upp­leið. Á meðal þeirra sem hún hitti voru for­seta­hjónin núver­andi í Banda­ríkj­un­um, Barack og Michelle Obama.

Michelle sagði í við­tal­inu að það væri mögu­leiki að Barack, sem á þessum tíma var 35 ára, muni reyna fyrir sér í stjórn­mál­um. „Hann er samt alltof góður fyrir slíkt,“ segir hún.

Í við­tal­inu rekur Barack hvernig hann mót­að­ist af sundr­ungu í fjöl­skyldu sinni á meðan Michelle bjó við meiri stöð­ug­leika í æsku. Þau segj­ast ólíkir per­sónu­leikar sem reyni að vinna sam­an, og styrkja hvort ann­að.

Auglýsing

Það er merki­legt að hugsa til þess að á 20 árum hafi þeim tek­ist að kom­ast alla í leið í Hvíta hús­ið. Þau eru ekki fædd með silf­ur­skeið í munni - eins og Repúblikan­inn Don­ald J. Trump sem vann kosn­ing­arnar fyrir tæpum mán­uði - heldur þurftu þau skipu­lega að vinna sig upp met­orða­stig­ann með dugn­aði, klókindum og elju. Í Banda­ríkj­unum nær eng­inn árangri í stjórn­málum nema að hann taki þátt í hinni póli­tísku ref­skák af fullum þunga og það gerðu Obama hjónin svo sann­ar­lega í aðdrag­anda kosn­inga árið 2008 og 2012.

Árang­urs­ríkur tími

Eng­inn er full­kom­inn, svo mikið er víst. Lík­lega sést það einna best á hinu póli­tíska sviði. En nú þegar átta ára valda­tími Baracks Obama er að nálg­ast enda­lokin þá stendur eftir árang­urs­ríkur tími þar sem nýir sigrar unn­ust og mann­kyns­sagan fékk nýjan kafla. Fyrsti svarti for­set­inn reynd­ist starf­inu vax­inn. Bara þetta eitt og sér markar djúp spor.

Þegar hann tók við emb­ætt­inu, í jan­úar 2009, þá var efna­hags­líf heims­ins á versta staða sem komið hafði upp frá því í Krepp­unni Miklu á þriðja ára­tugn­um. Sú kreppa end­aði með seinni heim­styrj­öld­inni og miklu hug­mynda­fræði­legum átökum til aust­urs og vest­urs.



Þungi rík­is­valds­ins

Að und­an­förnu hefur Obama eytt púðr­inu sem eftir er í að minn­ast þess, að það tókst að afstýra hörm­ungum undir hans stjórn. Alveg eins og á Íslandi, í miðju storms­ins haustið 2008, þá réðu gríð­ar­lega umfangs­mikil inn­grip rík­is­valds­ins úrslitum um það að mark­að­irnir - þessir sem sumir halda að geti stjórnað sér alfarið sjálfir - féllu ekki alveg sam­an. Ben Bern­anke, fyrr­ver­andi Seðla­banka­stjóri Banda­ríkj­anna, og Hank Paul­son, fyrr­ver­andi fjár­mála­ráð­herra Banda­ríkj­anna, hafa báðir rakið þessa atburða­rás í smá­at­riðum og sagt að fjár­hagsinn­spýt­ing rík­is­sjóðs Banda­ríkj­anna hafi bjargað heim­inum frá hörm­ung­um. Á fundi árið 2010, þar sem War­ren Buf­fett tók við­tal við Hank Paul­son frammi fyrir fullum sal áhorf­enda, sagði hann í inn­gangs­orðum að fólk almennt átt­aði sig ekki á því hversu litlu hefði munað að hinn alþjóð­legi heimur við­skipt­anna hryndi sam­an. 



Þessar aðgerðir mót­uðu rík­is­fjár­mála­á­ætl­anir Banda­ríkj­anna á báðum kjör­tíma­bilum Obama. Efna­hags­á­stand fór hratt versn­andi eftir krepp­una á árunum 2007 til 2009, og náði atvinnu­leysi hámarki á árinu 2010, og var þá rúm­lega 10 pró­sent. Núna er það komið niður í 4,6 pró­sent og er fast­lega búist við því að hag­vöxtur verið á bil­inu 2 til 3 pró­sent á þessu ári. 

Mörg svæði í Banda­ríkj­unum fóru hins vegar illa út úr efna­hags­þreng­ing­unum fyrir tæpum ára­tug og má sér­stak­lega nefna mið­ríkin í því sam­hengi. Þar hafa inn­viðir verið að fúna í alþjóða­væddum heimi við­skipta og reynd­ist hrun á fast­eigna­mörk­uðum þessum svæðum sér­stak­lega erf­ið. Þau hafa mörg hver ekki náð vopnum sínum og alls óvíst hvort það tak­ist yfir höf­uð.

Obama og Reagan

Mestu áhrifin af tíð Obama verða þó ekki metin til fjár. Frá því hann kom fram á sjón­ar­sviðið hefur hans aðals­merki verið ræðu­snilld og áhrifa­mikil skila­boð um mál­efni líð­andi stund­ar. Að þessu leyti svipar Obama til þess þegar Ron­ald Reagan, þáver­andi for­seti Banda­ríkj­anna, átti sviðið og var boð­beri frels­is­ins og fjöl­breytni á níunda ára­tugn­um. Sér­stak­lega hefur Obama beitt sér með áhrifa­miklum hætti í umræð­unni um byssu­glæpi í Banda­ríkj­un­um, kyn­þátta­hyggju, umhverf­is­mál og rétt­ar­vörslu­kerfið sömu­leið­is.

Barack Obama og leiðtogar Norðurlandanna í Washington. Obama tók vel á móti þeim og hrósaði áherslum Norðurlandanna þegar kæmi að hagstjórn og velferðarmálum.

Sterkur málsvari vest­ur­landa

Á alþjóða­vett­vangi hefur Barack Obama átt gengi að fagna sem fáir for­setar Banda­ríkj­anna geta státað sig af. Hann hefur verið vin­sæll í hinum vest­ræna heimi og átt sterka banda­menn í flestum þró­uðum ríkj­um, ekki síst Þýsklandi, Bret­landi - þegar David Cameron var for­sæt­is­ráð­herra - og Frakk­landi sömu­leið­is. Þá sýndi hann Norð­ur­lönd­unum sér­stak­lega mik­inn hlý­hug á sínum ferli og sagð­ist líta á þau sem fyr­ir­mynd­ar­ríki þegar hann tal­aði til leið­toga ríkj­anna í mót­töku þeim til heið­urs í Was­hington DC. Þetta hafa fyrri for­setar Banda­ríkj­anna ekki gert.



Fjöl­breytni og jafn­rétti

Alveg frá 24. júlí 2008, þegar Barack Obama flutti ræðu frammi fyrir 200 þús­und áhorf­endum í Berlín, hefur hann haft eitt mál sem leið­ar­ljós í umræðu innan Banda­ríkj­anna. Það er að tala fyrir fjöl­breytni og jöfnum tæki­færum óháð lífs­skoð­un­um, kyn­þætti, trú­ar­brögð­um, kyni eða efna­hags­legri stöðu. Nú þegar hann er við það að hverfa af svið­inu þá verður þetta ein­kenni eitt hans helsta fram­lag til umheims­ins og stjórn­mála­sög­unn­ar.

Bankahöllin sem eigandinn vill ekki en er samt að rísa
Þegar íslensku bankarnir voru endurreistir úr ösku þeirra sem féllu í hruninu var lögð höfuðáhersla á að stjórnmálamenn gætu ekki haft puttanna í þeim.
Kjarninn 20. september 2019
Hrun fuglastofna í Norður-Ameríku vekur upp spurningar
Ný grein í Science greinir frá niðurstöðum viðamikilla rannsókna á fuglalífi í Norður-Ameríku.
Kjarninn 20. september 2019
Amazon lagði inn pöntun fyrir 100 þúsund rafmagns sendibíla
Nýsköpunarfyrirtækið Rivian sem er með höfuðstöðvar í Michigan er heldur betur að hrista upp í sendibílamarkaðnum.
Kjarninn 19. september 2019
Jón Steindór Valdimarsson, þingmaður Viðreisnar, er fyrsti flutningsmaður frumvarpsins.
Þingmenn fjögurra flokka fara fram á fullan aðskilnað ríkis og kirkju
Lögð hefur verið fram þingsályktunartillaga um að frumvarp um aðskilnað ríkis og kirkju verði lagt fram snemma árs 2021 og að sá aðskilnaður verði gengin í gegn í síðasta lagi 2034.
Kjarninn 19. september 2019
Guðmundur Ingi Guðbrandsson
Hamfarahlýnun – gripið til mikilvægra aðgerða
Kjarninn 19. september 2019
Að jafnaði eru konur líklegri en karlar til að gegna fleiri en einu starfi.
Talsvert fleiri í tveimur eða fleiri störfum hér á landi
Mun hærra hlutfall starfandi fólks gegna tveimur eða fleiri störfum hér á landi en í öðrum Evrópuríkjum. Þá vinna fleiri Íslendingar langar vinnuvikur eða tæp 18 prósent.
Kjarninn 19. september 2019
Árni Pétur Jónsson, forstjóri Skeljungs, stýrði áður Basko.
Skeljungur fær undanþágu vegna kaupa á Basko
Samkeppniseftirlitið hefur heimilað samruna Skeljungs og Basko með skilyrðum. Kaupverðið er 30 milljónir króna og yfirtaka skulda.
Kjarninn 19. september 2019
Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, formaður Miðflokksins.
„Við getum ekki brugðist við með því að reyna að lifa eins og í sænskri hippakommúnu“
Formaður Miðflokksins segir að leyfa verði vísindum að leysa loftslagsvandann í stað þess að bregðast við með því að reyna að lifa eins og í sænskri hippakommúnu.
Kjarninn 19. september 2019
Meira eftir höfundinnMagnús Halldórsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None