Boðberi fjölbreytninnar hverfur af sviðinu

Barack Obama var kjörinn forseti Bandaríkjanna fyrir rúmum átta árum. Donald J. Trump tekur við góðu búi í janúar, þegar horft er til stöðu efnahagsmála í Bandaríkjunum.

usa-obama-aging-conference_19640444216_o.jpg
Auglýsing

Árið 1996 heim­sótti ljós­mynd­ar­inn og blaða­mað­ur­inn Mari­anna Cook ung hjón og tók við þau við­tal. Hún var að vinna að ljós­mynda­verk­efni í Chicago þar sem rætt var við ungt fólk á upp­leið. Á meðal þeirra sem hún hitti voru for­seta­hjónin núver­andi í Banda­ríkj­un­um, Barack og Michelle Obama.

Michelle sagði í við­tal­inu að það væri mögu­leiki að Barack, sem á þessum tíma var 35 ára, muni reyna fyrir sér í stjórn­mál­um. „Hann er samt alltof góður fyrir slíkt,“ segir hún.

Í við­tal­inu rekur Barack hvernig hann mót­að­ist af sundr­ungu í fjöl­skyldu sinni á meðan Michelle bjó við meiri stöð­ug­leika í æsku. Þau segj­ast ólíkir per­sónu­leikar sem reyni að vinna sam­an, og styrkja hvort ann­að.

Auglýsing

Það er merki­legt að hugsa til þess að á 20 árum hafi þeim tek­ist að kom­ast alla í leið í Hvíta hús­ið. Þau eru ekki fædd með silf­ur­skeið í munni - eins og Repúblikan­inn Don­ald J. Trump sem vann kosn­ing­arnar fyrir tæpum mán­uði - heldur þurftu þau skipu­lega að vinna sig upp met­orða­stig­ann með dugn­aði, klókindum og elju. Í Banda­ríkj­unum nær eng­inn árangri í stjórn­málum nema að hann taki þátt í hinni póli­tísku ref­skák af fullum þunga og það gerðu Obama hjónin svo sann­ar­lega í aðdrag­anda kosn­inga árið 2008 og 2012.

Árang­urs­ríkur tími

Eng­inn er full­kom­inn, svo mikið er víst. Lík­lega sést það einna best á hinu póli­tíska sviði. En nú þegar átta ára valda­tími Baracks Obama er að nálg­ast enda­lokin þá stendur eftir árang­urs­ríkur tími þar sem nýir sigrar unn­ust og mann­kyns­sagan fékk nýjan kafla. Fyrsti svarti for­set­inn reynd­ist starf­inu vax­inn. Bara þetta eitt og sér markar djúp spor.

Þegar hann tók við emb­ætt­inu, í jan­úar 2009, þá var efna­hags­líf heims­ins á versta staða sem komið hafði upp frá því í Krepp­unni Miklu á þriðja ára­tugn­um. Sú kreppa end­aði með seinni heim­styrj­öld­inni og miklu hug­mynda­fræði­legum átökum til aust­urs og vest­urs.



Þungi rík­is­valds­ins

Að und­an­förnu hefur Obama eytt púðr­inu sem eftir er í að minn­ast þess, að það tókst að afstýra hörm­ungum undir hans stjórn. Alveg eins og á Íslandi, í miðju storms­ins haustið 2008, þá réðu gríð­ar­lega umfangs­mikil inn­grip rík­is­valds­ins úrslitum um það að mark­að­irnir - þessir sem sumir halda að geti stjórnað sér alfarið sjálfir - féllu ekki alveg sam­an. Ben Bern­anke, fyrr­ver­andi Seðla­banka­stjóri Banda­ríkj­anna, og Hank Paul­son, fyrr­ver­andi fjár­mála­ráð­herra Banda­ríkj­anna, hafa báðir rakið þessa atburða­rás í smá­at­riðum og sagt að fjár­hagsinn­spýt­ing rík­is­sjóðs Banda­ríkj­anna hafi bjargað heim­inum frá hörm­ung­um. Á fundi árið 2010, þar sem War­ren Buf­fett tók við­tal við Hank Paul­son frammi fyrir fullum sal áhorf­enda, sagði hann í inn­gangs­orðum að fólk almennt átt­aði sig ekki á því hversu litlu hefði munað að hinn alþjóð­legi heimur við­skipt­anna hryndi sam­an. 



Þessar aðgerðir mót­uðu rík­is­fjár­mála­á­ætl­anir Banda­ríkj­anna á báðum kjör­tíma­bilum Obama. Efna­hags­á­stand fór hratt versn­andi eftir krepp­una á árunum 2007 til 2009, og náði atvinnu­leysi hámarki á árinu 2010, og var þá rúm­lega 10 pró­sent. Núna er það komið niður í 4,6 pró­sent og er fast­lega búist við því að hag­vöxtur verið á bil­inu 2 til 3 pró­sent á þessu ári. 

Mörg svæði í Banda­ríkj­unum fóru hins vegar illa út úr efna­hags­þreng­ing­unum fyrir tæpum ára­tug og má sér­stak­lega nefna mið­ríkin í því sam­hengi. Þar hafa inn­viðir verið að fúna í alþjóða­væddum heimi við­skipta og reynd­ist hrun á fast­eigna­mörk­uðum þessum svæðum sér­stak­lega erf­ið. Þau hafa mörg hver ekki náð vopnum sínum og alls óvíst hvort það tak­ist yfir höf­uð.

Obama og Reagan

Mestu áhrifin af tíð Obama verða þó ekki metin til fjár. Frá því hann kom fram á sjón­ar­sviðið hefur hans aðals­merki verið ræðu­snilld og áhrifa­mikil skila­boð um mál­efni líð­andi stund­ar. Að þessu leyti svipar Obama til þess þegar Ron­ald Reagan, þáver­andi for­seti Banda­ríkj­anna, átti sviðið og var boð­beri frels­is­ins og fjöl­breytni á níunda ára­tugn­um. Sér­stak­lega hefur Obama beitt sér með áhrifa­miklum hætti í umræð­unni um byssu­glæpi í Banda­ríkj­un­um, kyn­þátta­hyggju, umhverf­is­mál og rétt­ar­vörslu­kerfið sömu­leið­is.

Barack Obama og leiðtogar Norðurlandanna í Washington. Obama tók vel á móti þeim og hrósaði áherslum Norðurlandanna þegar kæmi að hagstjórn og velferðarmálum.

Sterkur málsvari vest­ur­landa

Á alþjóða­vett­vangi hefur Barack Obama átt gengi að fagna sem fáir for­setar Banda­ríkj­anna geta státað sig af. Hann hefur verið vin­sæll í hinum vest­ræna heimi og átt sterka banda­menn í flestum þró­uðum ríkj­um, ekki síst Þýsklandi, Bret­landi - þegar David Cameron var for­sæt­is­ráð­herra - og Frakk­landi sömu­leið­is. Þá sýndi hann Norð­ur­lönd­unum sér­stak­lega mik­inn hlý­hug á sínum ferli og sagð­ist líta á þau sem fyr­ir­mynd­ar­ríki þegar hann tal­aði til leið­toga ríkj­anna í mót­töku þeim til heið­urs í Was­hington DC. Þetta hafa fyrri for­setar Banda­ríkj­anna ekki gert.



Fjöl­breytni og jafn­rétti

Alveg frá 24. júlí 2008, þegar Barack Obama flutti ræðu frammi fyrir 200 þús­und áhorf­endum í Berlín, hefur hann haft eitt mál sem leið­ar­ljós í umræðu innan Banda­ríkj­anna. Það er að tala fyrir fjöl­breytni og jöfnum tæki­færum óháð lífs­skoð­un­um, kyn­þætti, trú­ar­brögð­um, kyni eða efna­hags­legri stöðu. Nú þegar hann er við það að hverfa af svið­inu þá verður þetta ein­kenni eitt hans helsta fram­lag til umheims­ins og stjórn­mála­sög­unn­ar.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Icelandair Group er efst á lista, enda með meira en eitt og hálft prósent íslenska vinnumarkaðarins í hlutastarfi í mars og apríl.
Fyrirtækin sem fengu mest út úr hlutabótaleiðinni í mars og apríl
Í skýrslu Ríkisendurskoðunar um hlutabótaleiðina má finna niðurbrot á því hversu mikið fé rann frá Vinnumálastofnun til starfsmanna fyrirtækja sem nýttu hlutabótaleiðina í mars og apríl. Kjarninn tók það helsta saman.
Kjarninn 28. maí 2020
Samkeppniseftirlitið sektar Símann um 500 milljónir
Samkvæmt Samkeppniseftirlitinu hefur Síminn brotið gegn skilyrðum í sáttum sem fyrirtækið hefur á undanförnum árum gert við eftirlitið. Það telur að brotin séu alvarleg og sektar Símann vegna þessa um 500 milljónir króna. Síminn ætlar að áfrýja.
Kjarninn 28. maí 2020
Skúli Eggert Þórðarson er ríkisendurskoðandi.
Talin hafa breytt launaseðlum til að ná hærri greiðslum úr ríkissjóði vegna hlutabótaleiðar
Ríkisendurskoðun telur að leiða megi líkum að því að ákveðinn hópur sem nýtti sér hlutabótaleiðina hafi breytt áður uppgefnum launum til hækkunar svo þeir myndu fá hærri greiðslur úr ríkissjóði. Hækkunin í heild nemur 114 milljónum króna.
Kjarninn 28. maí 2020
Oddný G. Harðardóttir vill að uppsagnarstyrkjum verði breytt.
Vill banna þeim sem átt hafa í fjárhagslegum tengslum við skattaskjól að fá uppsagnarstyrk
Oddný G. Harðardóttir hefur lagt fram breytingartillögu við frumvarp um stuðning úr ríkissjóði vegna greiðslu launakostnaðar í uppsagnarfresti. Kallar eftir aðgerðum fyrirtækja í loftslagsmálum, endurgreiðslu styrkja og þaki á laun stjórnenda.
Kjarninn 28. maí 2020
Svört skýrsla um hlutabótaleiðina sýnir grun um misnotkun
Ríkisendurskoðun gagnrýnir framkvæmd hlutabótaleiðarinnar harðlega í skýrslu sem hún hefur unnið. Of margir sem áttu ekki í bráðum rekstrarvanda hafi nýtt sér hana til að sækja fjármuni í ríkissjóð og misbrestur hafi verið á eftirliti.
Kjarninn 28. maí 2020
Smári McCarthy, þingmaður Pírata.
Hægt sé að lesa á milli línanna og sjá hvaða fyrirtæki uppsagnarstyrkir séu hugsaðir fyrir
Þingmaður Pírata telur líklegt að sagan muni dæma frumvarp um að greiða 27 milljarða króna í styrkti til fyrirtækja til að hjálpa þeim að segja upp fólki, sem mistök. Stöðugleika þorra launamanna sé fórnað fyrir hagsmuni nokkurra fyrirtækjaeigenda.
Kjarninn 28. maí 2020
Framhaldsskólinn var styttur úr fjórum árum í þrjú.
Vísbendingar um lægri meðaleinkunn í HÍ eftir styttingu framhaldsskólanáms
Andlegri heilsu nemenda, aðallega stúlkna, hefur hrakað frá því að framhaldsskólanámið var stytt um eitt ár. Sú þróun hófst þó talsvert fyrr en námstímanum var breytt, segir í skýrslu menntamálaráðherra um áhrif styttingarinnar á ýmsa þætti.
Kjarninn 28. maí 2020
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið – Apple gleraugu á leiðinni
Kjarninn 28. maí 2020
Meira eftir höfundinnMagnús Halldórsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None