Listrænn stórviðburður

David Bowie lést 10. janúar. Eins og honum einum er lagið bjó hann til áhrifamikið listaverk um dauðann sem hófst með útgáfu á hans síðustu plötu, tveimur dögum fyrir dauða hans.

Bowie
Auglýsing

Plata David Bowie, Blackstar, er í mínum huga mesti list­rænni stór­við­burður árs­ins 2016. Hún kom út 8. Jan­úar en Bowie lést úr krabba­meini tveimur dögum síð­ar. Mán­uð­ina á undan var Bowie búinn að vinna að söng­leiknum Laz­arus, sem er heitið á einu lag­inu á Blackstar plöt­unn­i. 

Söng­leik­ur­inn var sýnd­ur, sam­kvæmt skipu­lagi Bowie sjálfs, fram til 20. jan­úar í New York Thea­ter Works­hop á Broa­d­way.

Dauð­inn sem lista­verk

Í ljós kom, um leið og leiðu tíð­indin af þess­ari goð­sögn fóru að ber­ast, að Bowie hafði búið til epískt, til­finn­inga­þrungið og hyl­djúpt lista­verk úr eigin dauða. Eitt­hvað sem eng­inn annar hefði getað leikið eft­ir.

Auglýsing

Blackstar-­platan er ógn­ar­sterk og ein sú allra besta frá árinu 2016, en í heild­ar­sam­hengi lista­verks­ins er hún hluti af list­rænum stór­við­burði í popp­sög­unni; hinstu kveðju Dav­ids Bowi­e. 



Ég var sjálfur búsettur í New York þegar Bowie lést og áhrifin leyndu sér ekki. Ekki nóg með að lögin hans hafi hljó­mað ótt og títt á Man­hatt­an, heldur komust djúp­stæð áhrif hans á hina ein­stöku lista­senu borg­ar­innar í kast­ljós­ið. Helstu lista­menn og hönn­uðir sem hafa starfað í New York um ára­bil lýstu Bowie sem einum merki­leg­asta list­ræna leið­toga sem komið hefði fram. Hann setti tón­inn fyrir það sem var framund­an. Í tísku, tón­list, hönnun og fleiru. Frum­leg hugsun hans var ein­stök, eins og lögin hans og text­ar.

David Bowie dag­ur­inn

Á loka­degi söng­leiks­ins á Broa­d­way steig full­trúi frá New York borg á svið og las upp skila­boð frá borg­ar­stjór­an­um, Bill de Blasio. Frá og með þessu kvöldi yrði 20. jan­úar David Bowie dag­ur­inn ár hvert í New York. Þannig ætl­aði borgin sér að minn­ast magn­aðra áhrifa á lífið í borg­inni, en hann var búsettur í borg­inni í meira en þrjá ára­tugi. Lengst af bjó hann skammt frá Was­hington Squ­are og var tíður gestur í plötu­búðum og kaffi­húsum borg­ar­inn­ar, ekki síst við Bleecker Street, þar sem marga næt­ur­klúbba Greenwich Village hverfs­ins er að finna. Ein fræg­asta plötu­búð göt­unnar heitir Rebel Rebel.

Tveimur dögum eftir að Bowie lést fór ég með syni mína tvo í hjóla­túr frá Col­umbia Campus við 116. stræti, þar sem við bjugg­um, og niður að heim­ili hans neð­ar­lega á Man­hatt­an. Þetta var mikil upp­lifun, og ein­stök minn­ing. Eftir því sem nær dró sá maður veit­inga­staði, bóka­búð­ir, bari, syllu­versl­anir af ýmsum toga, fyr­ir­tæki, stofn­anir og fólk almennt, vera að halda minn­ingu Bowie á lofti. Þetta náði svo hámarki við nágrenni heim­il­is­ins þar sem marg­menni var saman komið og söng hástöfum lögin hans. Fame. Her­oes. Changes. Star­m­an. Space Oddity. Oh! You Pretty Things. Fólk tók und­ir. Ástríðan leyndi sér ekki.



Braut­ryðj­and­inn

Margir munu eflaust reyna að feta í fót­spor Bowies þegar fram líða stund­ir. Hann var slíkur braut­ryðj­andi að óhjá­kvæmi­legt er annað en að í fár­sjóð hans verði leit­að. En það mun aldrei koma fram annar Bowie. Því miður fyrir okkur hin. En eftir hann liggur ein­stakt laga­safn og fjöl­breyti­leg áhrif á nær allt sem hann kom nálægt á ferli sínum sem lista­mað­ur, allt frá því hann byrj­aði að þróa sig sem lista­mann sem tán­ingur í Brixton í Suð­ur­-London, þar sem hann er fædd­ist 1947.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Sólveig Anna Jónsdóttir, formaður Eflingar.
Telur rétt að skoða Félagsdómsmál ef Samtök atvinnulífsins segja upp lífskjarasamningnum
Sólveig Anna Jónsdóttir formaður Eflingar segir að Samtök atvinnulífsins grípi til tæknilegra útúrsnúninga þegar þau segi forsendur lífskjarasamninga brostnar og telur rétt að skoða að vísa uppsögn samninga til Félagsdóms, ef af þeim verður.
Kjarninn 25. september 2020
45 ný smit – 369 greinst með COVID-19 á tíu dögum
Fjörutíu og fimm manns greindust með COVID-19 hér á landi í gær. Nýgengi innanlandssmita er nú komið yfir 100 á hverja 100 þúsund íbúa.
Kjarninn 25. september 2020
Pottersen
Pottersen
Pottersen – 43. þáttur: Sögulok
Kjarninn 25. september 2020
Skipulagsferli virkjunar í einu yngsta árgljúfri heims er hafið
Hún er ekki stór að afli, aðeins 9,3 MW, en mun rjúfa einstaka landslagsheild sem nýtur verndar í lögum og skal ekki raska nema brýna nauðsyn beri til. Sveitarstjórn Skaftárhrepps hefur samþykkt að hefja skipulagsgerð vegna virkjunar í Hverfisfljóti.
Kjarninn 25. september 2020
Mögulegt lögbrot vegna niðurrifs skipa Eimskips á Indlandi á borði stjórnvalda
Tvö skip Eimskips voru rifin í skipakirkjugarði í Indlandi þar sem umhverfisáhrif niðurrifsins, og starfsaðstæður þeirra sem vinna við það, uppfylla ekki evrópska staðla.
Kjarninn 24. september 2020
Khedr-fjölskyldan hefur fengið dvalarleyfi
Egypska fjölskyldan sem hefur verið í felum í rúma viku fær dvalarleyfi á grundvelli mannúðarsjónarmiða. „Réttlætið sigrar stundum,“ segir lögfræðingur fjölskyldunnar.
Kjarninn 24. september 2020
Seðlabankinn telur Landsbankann, Íslandsbanka og Arion banka alla vera kerfislega mikilvæga.
Starfsfólki fækkar ört í fjármálakerfinu
Rúmlega þriðjungi færri unnu í fjármálafyrirtækjum í sumar, miðað við árið á undan. Hagræðing þriggja stærstu bankanna hefur skilað sér í hærri arðsemi, þrátt fyrir að þrengt hafi verið að rekstri þeirra á undanförnum mánuðum.
Kjarninn 24. september 2020
Halldór Benjamín Þorbergsson, framkvæmdastjóri SA
Forsendur lífskjarasamningsins brostnar að mati SA
Samtök atvinnulífsins telja forsendur að baki lífskjarasamningnum brostnar í ljósi gjörbreyttra efnahagsaðstæðna.
Kjarninn 24. september 2020
Meira eftir höfundinnMagnús Halldórsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None