Hliðið opnast enn meira inn á alþjóðamarkaði

Íslenskir lífeyrissjóðir áttu eignir upp á tæplega 3.300 milljarða króna í lok árs. Þeir hafa nú fengið heimildir til að fjárfesta meira í útlöndum en verða að fara varlega.

Peningar
Auglýsing

Íslenskir líf­eyr­is­sjóðir eiga eignir upp á ríf­lega 3.284 millj­arða króna miðað við stöð­una eins og hún var um ára­mót. Sjóð­irnir hafa notið góðs af upp­bygg­ingu íslenska hluta­bréfa­mark­að­ar­ins eftir hrunið 2008, og hefur raun­á­vöxtun flestra sjóða verið nokkuð góð í sögu­legum sam­an­burði.

Bak­beinið á hluta­bréfa­mark­aði

Árið 2016 var fyrsta árið frá hruni, þar sem úrvals­vísi­talan á hluta­bréfa­mark­aði lækk­aði, en sé horft til und­an­far­inna fimm ára þá er óhætt að segja að líf­eyr­is­sjóð­irn­ir, sem eiga að minnsta kosti á bil­inu 40 til 50 pró­sent af öllum skráðum hluta­bréfum á mark­aði, hafi ávaxtað eignir sínar vel á mark­aðn­um.

Heild­ar­virði fyr­ir­tækja í kaup­höll­inni nemur rúm­lega þús­und millj­örðum króna.

Auglýsing

Sam­kvæmt hag­tölum Seðla­banka Íslands áttu líf­eyr­is­sjóðir hluta­bréf í íslenskum fyr­ir­tækjum fyrir 423 millj­arða um ára­mótin og fyrir 141 millj­arða króna í gegnum hlut­deild­ar­skír­teini sjóða. Sam­tals nemur inn­lend hluta­bréfa­eign 565 millj­örðum króna. 

Dyrnar að opn­ast erlendum mörk­uðum

Með frek­ari losun hafta má búast við því að líf­eyr­is­sjóð­irnir fjár­festi meira erlendis og nýti sínar heim­ildar til að dreifa áhætt­unni í eigna­söfnum sín­um.

Seðla­bank­inn til­kynnti um það á dög­unum að hann hefði ákveðið að veita líf­eyr­is­sjóðum og öðrum inn­lendum vörslu­að­ilum sér­eign­ar­líf­eyr­is­sparn­aðar nýja und­an­þágu frá lögum um gjald­eyr­is­mál til fjár­fest­ingar í fjár­mála­gern­ingum útgefnum í erlendum gjald­eyri. Sam­an­lagt nemur heim­ildin 100 millj­örðum króna og gildir til árs­loka 2017. Frá miðju ári 2015 og til loka þessa árs hefur líf­eyr­is­sjóð­unum og öðrum inn­lendum vörslu­að­ilum sér­eign­ar­líf­eyr­is­sparn­aðar verið heim­ilt að fjár­festa erlendis fyrir sam­tals 95 millj­arða, þar af 85 millj­arða í fyrra.

Gjaldeyrisstaða þjóðarbúsins hefur styrkst verulega undanfarin misseri. Mynd: Birgir.

Í til­kynn­ingu Seðla­bank­ans kemur fram að gjald­eyr­is­staða þjóð­ar­bús­ins hafi batnað veru­lega und­an­farin miss­eri og því sé hægt að rýmka heim­ild­ir, það er að losa um fjár­magns­höftin sem hafa verið í gildi frá því í nóv­em­ber 2008. „Gjald­eyr­is­staða þjóð­ar­bús­ins hefur batnað veru­lega sam­fara miklu gjald­eyr­is­inn­streymi, sem meðal ann­ars má rekja til metaf­gangs á við­skipta­jöfn­uði á þriðja árs­fjórð­ungi, og líkur á miklu gjald­eyr­is­út­streymi í kjöl­far frek­ari los­unar hafta hafa minnkað veru­lega. Því er nú unnt að veita heim­ild til erlendrar fjár­fest­ingar sem spannar lengra tíma­bil en áður, þ.e.a.s. fyrir allt næsta ár, auk þess að hækka heim­ild­ina frá því sem hún var í ár. Þetta mun auð­velda líf­eyr­is­sjóð­unum gerð fjár­fest­ing­ar­á­ætl­ana og stuðla að auknu hag­ræði í erlendum verð­bréfa­kaup­um. Sem fyrr verður þó gerð krafa um að fjár­fest­ing sjóð­anna dreif­ist reglu­lega yfir árið. Heim­ildin fyrir næsta ár grund­vall­ast á því að svig­rúm sjóð­anna til erlendrar fjár­fest­ingar verði sem mest en þó ekki þannig að þeir selji inn­lendar eignir eða dragi sig út af inn­lendum skulda­bréfa­mark­aði í þeim mæli að veru­legri röskun vald­i,“ segir í til­kynn­ing­unni, en ekki er nánar greint frá því hvað geti talist of mikil röskun á mark­aðn­um.

Þjóð­hags­legur ávinn­ingur af betri áhættu­dreif­ingu

Heim­ildin er veitt með fyr­ir­vara um að fjár­hæðir geti breyst ef svig­rúm til gjald­eyr­is­kaupa reyn­ist umtals­vert minna en horfur eru á nú, til dæmis vegna óhag­stæðrar þró­unar greiðslu­jafn­aðar eða ann­arra breyttra aðstæðna. „Verði fram­hald á öfl­ugu gjald­eyr­is­inn­streymi á árinu 2017 kynni á hinn bóg­inn að skap­ast svig­rúm til hækk­unar heim­ilda líf­eyr­is­sjóð­anna til erlendrar fjár­fest­ing­ar.

Sem fyrr eru rökin fyrir heim­ild­inni þau að þjóð­hags­legur ávinn­ingur fylgir því að líf­eyr­is­sjóðir bæti áhættu­dreif­ingu í eigna­söfnum sín­um. Þá er æski­legt að draga úr upp­safn­aðri erlendri fjár­fest­ing­ar­þörf þeirra áður en fjár­magns­höft verða end­an­lega losuð og þar með hættu á óstöð­ug­leika í geng­is- og pen­inga­mál­um. Til lengri tíma litið hafa þessar auknu heim­ildir sjóð­anna hverf­andi áhrif á gjald­eyr­is­stöðu þjóð­ar­bús­ins því gera má ráð fyrir að gjald­eyr­is­kaup líf­eyr­is­sjóð­anna á næsta ári muni draga úr þörf þeirra til gjald­eyr­is­kaupa síð­ar,“ segir í til­kynn­ing­unni.

Fjár­fest­ing­ar­heim­ild­inni verður skipt á milli líf­eyr­is­sjóð­anna og ann­arra vörslu­að­ila með þeim hætti að ann­ars vegar verður horft til sam­tölu eigna, sem fær 86 pró­sent vægi, og hins vegar til iðgjalda að frá­dregnum líf­eyr­is­greiðsl­um, sem fær 14 pró­sent vægi. Byggir þetta mat á grein­ingu Fjár­mála­eft­ir­lits­ins á stöðu líf­eyr­is­sjóð­anna.

Um 22 pró­sent erlendis

Af heild­ar­eignum líf­eyr­is­sjóða eru 735 millj­arða erlend­is, miðað við stöð­una eins og hún var í lok árs. Það er upp­hæð sem nemur um 22 pró­sentum af heild­ar­eign­um. Stærstur hluti eigna líf­eyr­is­sjóð­anna er sem fyrr bund­inn í inn­lendum skulda­bréf­um, aðal­lega verð­tryggð­um. Inn­lend mark­aðs­skulda­bréf og útlán nema yfir 1.600 millj­örðum króna. 

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Ný útlán banka til fyrirtækja umfram uppgreiðslur voru um átta milljarðar í fyrra
Ný útlán til atvinnufyrirtækja landsins á nýliðnu ári voru innan við tíu prósent þess sem þau voru árið 2019 og 1/27 af því sem þau voru árið 2018.
Kjarninn 24. janúar 2021
Býst við að 19 þúsund manns flytji hingað á næstu fimm árum
Mannfjöldaspá Hagstofu gerir ráð fyrir að fjöldi aðfluttra umfram brottfluttra á næstu fimm árum muni samsvara íbúafjölda Akureyrar.
Kjarninn 24. janúar 2021
Guðlaugur Þór Þórðarson, utanríkisráðherra.
Áfram gakk – En eru allir í takt?
Fulltrúar atvinnulífsins taka vel í skýra stefnumörkun utanríkisráðherra í átt að eflingu utanríkisviðskipta. Þó er kallað eftir heildstæðari mennta- og atvinnustefnu sem væri grundvöllur fjölbreyttara atvinnulífs og öflugri útflutningsgreina.
Kjarninn 24. janúar 2021
Pylsuvagn á Ráðhústorginu árið 1954.
Hundrað ára afmæli Cafe Fodkold
Árið 1921 hafði orðið skyndibiti ekki verið fundið upp. Réttur sem íbúum Kaupmannahafnar stóð þá, í fyrsta sinn, til boða að seðja hungrið með, utandyra standandi upp á endann, varð síðar eins konar þjóðareinkenni Dana. Og heitir pylsa.
Kjarninn 24. janúar 2021
Helga Vala Helgadóttir, þingmaður Samfylkingarinnar.
„Birtingarmynd af eindæma skilningsleysi stjórnvalda“
Þingmaður Samfylkingarinnar segir að félags- og barnamálaráðherra hafi tekist að hækka flækjustigið svo mikið varðandi sérstakan styrk til íþrótta- og tómstundastarfs barna frá tekjulágum heimilum að foreldrar geti ekki nýtt sér styrkinn.
Kjarninn 23. janúar 2021
Jón Baldvin Hannibalsson
Fimm hundruð milljarða spurningin – Í næstu kosningum
Kjarninn 23. janúar 2021
Freyja Haraldsdóttir
Baráttunni ekki lokið á meðan fólk gleymist og situr eftir
Freyja Haraldsdóttir segist vera þakklát fyrir að vera bólusett og að heilbrigðisyfirvöld hafi sett hópinn sem hún tilheyrir í forgang. Hún bendir þó á að fatlað fólk með aðstoð heima hafi gleymst í bólusetningarferlinu.
Kjarninn 23. janúar 2021
Húsnæðismarkaðurinn hefur verið á fleygiferð undanfarna mánuði. Ódýrt lánsfjármagn er þar helstu drifkrafturinn.
Bankar lána metupphæðir til húsnæðiskaupa og heimilin yfirgefa verðtrygginguna
Viðskiptabankarnir lánuðu 306 milljarða króna í ný húsnæðislán umfram upp- og umframgreiðslur í fyrra. Fordæmalaus vöxtur var í töku óverðtryggðra lána og heimili landsins greiddu upp meira af verðtryggðum lánum en þau tóku.
Kjarninn 23. janúar 2021
Meira eftir höfundinnMagnús Halldórsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None