Hliðið opnast enn meira inn á alþjóðamarkaði

Íslenskir lífeyrissjóðir áttu eignir upp á tæplega 3.300 milljarða króna í lok árs. Þeir hafa nú fengið heimildir til að fjárfesta meira í útlöndum en verða að fara varlega.

Peningar
Auglýsing

Íslenskir líf­eyr­is­sjóðir eiga eignir upp á ríf­lega 3.284 millj­arða króna miðað við stöð­una eins og hún var um ára­mót. Sjóð­irnir hafa notið góðs af upp­bygg­ingu íslenska hluta­bréfa­mark­að­ar­ins eftir hrunið 2008, og hefur raun­á­vöxtun flestra sjóða verið nokkuð góð í sögu­legum sam­an­burði.

Bak­beinið á hluta­bréfa­mark­aði

Árið 2016 var fyrsta árið frá hruni, þar sem úrvals­vísi­talan á hluta­bréfa­mark­aði lækk­aði, en sé horft til und­an­far­inna fimm ára þá er óhætt að segja að líf­eyr­is­sjóð­irn­ir, sem eiga að minnsta kosti á bil­inu 40 til 50 pró­sent af öllum skráðum hluta­bréfum á mark­aði, hafi ávaxtað eignir sínar vel á mark­aðn­um.

Heild­ar­virði fyr­ir­tækja í kaup­höll­inni nemur rúm­lega þús­und millj­örðum króna.

Auglýsing

Sam­kvæmt hag­tölum Seðla­banka Íslands áttu líf­eyr­is­sjóðir hluta­bréf í íslenskum fyr­ir­tækjum fyrir 423 millj­arða um ára­mótin og fyrir 141 millj­arða króna í gegnum hlut­deild­ar­skír­teini sjóða. Sam­tals nemur inn­lend hluta­bréfa­eign 565 millj­örðum króna. 

Dyrnar að opn­ast erlendum mörk­uðum

Með frek­ari losun hafta má búast við því að líf­eyr­is­sjóð­irnir fjár­festi meira erlendis og nýti sínar heim­ildar til að dreifa áhætt­unni í eigna­söfnum sín­um.

Seðla­bank­inn til­kynnti um það á dög­unum að hann hefði ákveðið að veita líf­eyr­is­sjóðum og öðrum inn­lendum vörslu­að­ilum sér­eign­ar­líf­eyr­is­sparn­aðar nýja und­an­þágu frá lögum um gjald­eyr­is­mál til fjár­fest­ingar í fjár­mála­gern­ingum útgefnum í erlendum gjald­eyri. Sam­an­lagt nemur heim­ildin 100 millj­örðum króna og gildir til árs­loka 2017. Frá miðju ári 2015 og til loka þessa árs hefur líf­eyr­is­sjóð­unum og öðrum inn­lendum vörslu­að­ilum sér­eign­ar­líf­eyr­is­sparn­aðar verið heim­ilt að fjár­festa erlendis fyrir sam­tals 95 millj­arða, þar af 85 millj­arða í fyrra.

Gjaldeyrisstaða þjóðarbúsins hefur styrkst verulega undanfarin misseri. Mynd: Birgir.

Í til­kynn­ingu Seðla­bank­ans kemur fram að gjald­eyr­is­staða þjóð­ar­bús­ins hafi batnað veru­lega und­an­farin miss­eri og því sé hægt að rýmka heim­ild­ir, það er að losa um fjár­magns­höftin sem hafa verið í gildi frá því í nóv­em­ber 2008. „Gjald­eyr­is­staða þjóð­ar­bús­ins hefur batnað veru­lega sam­fara miklu gjald­eyr­is­inn­streymi, sem meðal ann­ars má rekja til metaf­gangs á við­skipta­jöfn­uði á þriðja árs­fjórð­ungi, og líkur á miklu gjald­eyr­is­út­streymi í kjöl­far frek­ari los­unar hafta hafa minnkað veru­lega. Því er nú unnt að veita heim­ild til erlendrar fjár­fest­ingar sem spannar lengra tíma­bil en áður, þ.e.a.s. fyrir allt næsta ár, auk þess að hækka heim­ild­ina frá því sem hún var í ár. Þetta mun auð­velda líf­eyr­is­sjóð­unum gerð fjár­fest­ing­ar­á­ætl­ana og stuðla að auknu hag­ræði í erlendum verð­bréfa­kaup­um. Sem fyrr verður þó gerð krafa um að fjár­fest­ing sjóð­anna dreif­ist reglu­lega yfir árið. Heim­ildin fyrir næsta ár grund­vall­ast á því að svig­rúm sjóð­anna til erlendrar fjár­fest­ingar verði sem mest en þó ekki þannig að þeir selji inn­lendar eignir eða dragi sig út af inn­lendum skulda­bréfa­mark­aði í þeim mæli að veru­legri röskun vald­i,“ segir í til­kynn­ing­unni, en ekki er nánar greint frá því hvað geti talist of mikil röskun á mark­aðn­um.

Þjóð­hags­legur ávinn­ingur af betri áhættu­dreif­ingu

Heim­ildin er veitt með fyr­ir­vara um að fjár­hæðir geti breyst ef svig­rúm til gjald­eyr­is­kaupa reyn­ist umtals­vert minna en horfur eru á nú, til dæmis vegna óhag­stæðrar þró­unar greiðslu­jafn­aðar eða ann­arra breyttra aðstæðna. „Verði fram­hald á öfl­ugu gjald­eyr­is­inn­streymi á árinu 2017 kynni á hinn bóg­inn að skap­ast svig­rúm til hækk­unar heim­ilda líf­eyr­is­sjóð­anna til erlendrar fjár­fest­ing­ar.

Sem fyrr eru rökin fyrir heim­ild­inni þau að þjóð­hags­legur ávinn­ingur fylgir því að líf­eyr­is­sjóðir bæti áhættu­dreif­ingu í eigna­söfnum sín­um. Þá er æski­legt að draga úr upp­safn­aðri erlendri fjár­fest­ing­ar­þörf þeirra áður en fjár­magns­höft verða end­an­lega losuð og þar með hættu á óstöð­ug­leika í geng­is- og pen­inga­mál­um. Til lengri tíma litið hafa þessar auknu heim­ildir sjóð­anna hverf­andi áhrif á gjald­eyr­is­stöðu þjóð­ar­bús­ins því gera má ráð fyrir að gjald­eyr­is­kaup líf­eyr­is­sjóð­anna á næsta ári muni draga úr þörf þeirra til gjald­eyr­is­kaupa síð­ar,“ segir í til­kynn­ing­unni.

Fjár­fest­ing­ar­heim­ild­inni verður skipt á milli líf­eyr­is­sjóð­anna og ann­arra vörslu­að­ila með þeim hætti að ann­ars vegar verður horft til sam­tölu eigna, sem fær 86 pró­sent vægi, og hins vegar til iðgjalda að frá­dregnum líf­eyr­is­greiðsl­um, sem fær 14 pró­sent vægi. Byggir þetta mat á grein­ingu Fjár­mála­eft­ir­lits­ins á stöðu líf­eyr­is­sjóð­anna.

Um 22 pró­sent erlendis

Af heild­ar­eignum líf­eyr­is­sjóða eru 735 millj­arða erlend­is, miðað við stöð­una eins og hún var í lok árs. Það er upp­hæð sem nemur um 22 pró­sentum af heild­ar­eign­um. Stærstur hluti eigna líf­eyr­is­sjóð­anna er sem fyrr bund­inn í inn­lendum skulda­bréf­um, aðal­lega verð­tryggð­um. Inn­lend mark­aðs­skulda­bréf og útlán nema yfir 1.600 millj­örðum króna. 

Tveir framkvæmdastjórar láta af störfum hjá Íslandspósti
Mikil hagræðing og kostnaðaraðhald er framundan hjá Íslandspósti. Framkvæmdastjórum fyrirtækisins hefur verið fækkað úr fimm í þrjá.
Kjarninn 25. júní 2019
Þóra Kristín Þórsdóttir
Frá #konurtala til #konurþagna?
Kjarninn 25. júní 2019
Rúmlega þúsund kröfur vegna Gaman ferða
Alls bárust Ferðamálastofu 1.038 kröfur vegna Gaman ferða sem hættu starfsemi fyrr á árinu í kjölfar gjaldþrots WOW air. Ferðaskrifstofan var í 49 prósent eigu WOW air.
Kjarninn 25. júní 2019
Libra skjálfti hjá seðlabönkum
Áform Facebook um að setja í loftið Libra rafmyntina á næsta ári hafa valdið miklum titringi hjá seðlabönkum. Hver verða áhrifin? Þegar stórt er spurt, er fátt um svör og óvissan virðist valda áhyggjum hjá seðlabönkum heimsins.
Kjarninn 24. júní 2019
Lögfræðikostnaður vegna orkupakkans rúmlega 16 milljónir
Lögfræðiráðgjafar var aflað frá sex aðilum.
Kjarninn 24. júní 2019
Helga Dögg Sverrisdóttir
Þörf á rannsóknum á ofbeldi í garð kennara hér á landi
Kjarninn 24. júní 2019
Stuðningur við þriðja orkupakkan eykst mest meðal kjósenda Vinstri grænna
90 prósent kjósenda Miðflokksins eru mjög eða frekar andvíg innleiðingu þriðja orkupakkans.
Kjarninn 24. júní 2019
Vilja koma böndum á óhóflega sykurneyslu landsmanna
Skipaður hefur starfshópur til að innleiða aðgerðaáætlun Embættis landlæknis til að draga úr sykurneyslu landsmanna. Landlæknir telur að vörugjöld og skattlagning á sykruð matvæli sé sú aðgerð sem beri hvað mestan árangur þegar draga á úr sykurneyslu.
Kjarninn 24. júní 2019
Meira eftir höfundinnMagnús Halldórsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None