Afríkukeppnin í Gabon – Spilling, mannréttindabrot og fótbolti

Afríkukeppnin í fótbolta karlalandsliða stendur yfir þessa dagana í Gabon og munu Egyptar mæta Kamerúnum í úrslitaleik á sunnudaginn. Mótið var haldið í landinu þrátt fyrir að valdatíð forseta Gabon,hafi einkennst af mannréttindabrotum og spillingu.

Ali Bongo, forseti Gabon, við opnunarhátíð Afríkukeppninnar.
Ali Bongo, forseti Gabon, við opnunarhátíð Afríkukeppninnar.
Auglýsing

Afr­íku­keppnin í fót­bolta karla­lands­liða stendur yfir þessa dag­ana í Gabon og munu Egyptar mæta Kamer­únum í úrslita­leik á sunnu­dag­inn, 5. febr­ú­ar. Fram­boð Gabon til að fá að halda keppn­ina og und­ir­bún­ingur hennar hafa sætt gagn­rýni vegna meintrar spill­ing­ar, og vekur athygli að mótið skuli hafa verið haldið í land­inu yfir höfuð þar sem valda­tíð Ali Bongo, for­seta Gabon, hefur ein­kennst af mann­rétt­inda­brotum og spill­ingu.



Upp­haf­lega átti að halda keppn­ina í Líbíu en í ágúst 2014 ákvað knatt­spyrnu­sam­band Afr­íku (CAF) að landið gæti ekki haldið keppn­ina vegna stríðs­á­stands í land­inu. Í kjöl­farið hófst ný fram­boðs­um­ferð og þar sem þrjú lönd komust til loka­stigs fram­boðs­slags­ins; Alsír, Gabon og Ghana. Fram­boð Alsír var talið sér­stak­lega öfl­ugt og til­raun til að sporna við nei­kvæðri umfjöllun um örygg­is­á­standið í land­inu, og Ghana, sem hélt keppn­ina árið 2008, reiddi sig á sterka inn­viði í fram­boði sínu. Gabon sem, ásamt Mið­baugs-Gíneu, hélt mótið árið 2012 taldi sig geta byggt á þeirri reynslu til að halda það aft­ur. Mikil spenna ríkti því þegar kosn­ing um fram­boðin þrjú átti sér stað í höf­uð­stöðv­um CAF í Kaíró í Egypta­landi apríl 2015.

Auglýsing

Og sig­ur­veg­ar­inn er...

Til að sigra kosn­ing­arnar þurfti eitt fram­boð­anna að hljóta meiri­hluta af atkvæðum frá hinum fjórtán með­limum fram­kvæmda­nefnd­ar CAF. Þegar kom að því að telja atkvæðin og til­kynna sig­ur­veg­ara sá Issa Hayatou, for­seti CAF og um tíma for­seti FIFA í kjöl­far þess að Sepp Blatter, fyrrum for­seti FIFA, var settur í bann vegna spill­ingar árið 2015, sér leik á borði til að brjóta venj­ur CAFÍ stað þess að tryggja gegn­sæi með því að til­kynna hvernig atkvæðin skipt­ust taldi Hayatou sjálf­ur, ásamt tveimur með­limum fram­kvæmda­nefnd­ar­inn­ar, atkvæðin fyrir luktum dyr­um. Þegar það var gert gekk Hayatou út úr fund­ar­her­berg­inu og til­kynnti við­stöddum og fjöl­miðlum ein­fald­lega með miða þar sem á stóð "Gabon" hver sig­ur­veg­ar­inn væri, og þar með var málið afgreitt.



Hayatou nýtti sömu­leiðis sama fund til að breyta regl­um CAF sem sögðu að for­seti sam­tak­anna mætti ekki sitja lengur en fram að sjö­tíu ára aldri, en Hayatou, sem varð sjö­tugur í ágúst í fyrra vildi með þessu sitja áfram í for­seta­stöðu sem hann hefur gegnt frá árinu 1988. Hann sætir einnig ásök­unum um spill­ingu varð­andi veit­ingu sjón­varps­rétt­inda fyrir heims­meist­ara­mót í fót­bolta á 10. ára­tugnum og er sak­aður um að hafa tekið á móti 1,5 millj­ónum Banda­ríkja­dala í mútufé frá Katar gegn því að kjósa fram­boð þeirra til að halda heims­meist­ara­mótið árið 2022.

Skóflustungur og leik­vangar

Mót­mæli frá knatt­spyrnu­sam­bönd­um G­ana og Alsír féllu fyrir daufum eyrum og Gabon hófst handa með að und­ir­búa Afr­íku­keppn­ina. Und­ir­bún­ing­ur­inn hófst með látum þeg­ar Lionel Messi var feng­inn til að taka fyrstu skóflustungu að nýjum leik­vangi í borg­inni Port-­Gentil. Ali Bongo tók sjálfur við Messi og virt­ist fara vel á þeim félögum er þeir óku um á jeppa í höf­uð­borg lands­ins, Libreville, við mik­inn fögnuð heima­manna en Messi er tal­inn hafa feng­ið 3,5 millj­ónir evra fyrir skóflustung­una. Mann­rétt­inda­sam­tök­in Human Rights Founda­tion for­dæmdu Messi harka­lega fyrir atvikið og bentu á Messi væri orð­inn hluti af almanna­tengsla­batt­eríi Ali Bongo þrátt fyrir að fjár­svik Bon­go-­fjöl­skyld­unnar hafi gert það að verkum að tutt­ugu pró­sent íbúa Gabon neyð­ist til að lifa á undir tveim ­Banda­ríkja­döl­u­m á dag.

Til að geta haldið keppn­ina stóðu stjórn­völd í Gabon frammi fyrir stóru verk­efni að byggja tvo nýja leik­vanga á átján mán­uð­um. Samn­ingur um bygg­ingu þeirra var und­ir­rit­aður við rík­is­rekin kín­versk fyr­ir­tæki sem þýddi að fjórir af fimm leik­vöngum sem not­aðir eru í keppn­inni voru byggðir af slíkum fyr­ir­tækj­um. Kína á sér ríka hefð í að byggja leik­vanga víðs veg­ar um heim­inn, og sér­stak­lega í Afr­íku­ríkj­um, og eru þeir yfir­leitt veittir að gjöf eða fjár­magn­aðir með mjög hag­stæðum lánum frá kín­verska rík­in­u. Stadium diplom­acy svo­kallað er hálf­gerður hold­gerv­ingur kín­verskrar þró­un­ar­að­stoðar þar sem víð­tækar inn­viða­fjár­fest­ingar á sér stað í þró­un­ar­löndum um allan heim án þeirra víð­tækra skil­mála sem fylgja þró­un­ar­að­stoð frá Vest­ur­lönd­um. Með því að ekki líta á mann­rétt­inda­á­stand þró­un­ar­landa sem ábyrgð sína og frekar hugsa um þró­un­ar­lönd sem fjár­fest­ing­ar­mögu­leika hefur Kína náð að hasla sér völl sem mik­il­væg­asta við­skipta­land fjöl­margra þró­un­ar­landa.

Herra Sonur

Faðir Ali BongoOmar Bongo, var for­seti Gabon í 42 ár en Ali tók við þeg­ar Omar lést árið 2009. Kosn­ing­arn­ar sem veittu Ali Bongo for­seta­emb­ættið, sem og kosn­ingar sem haldnar voru í land­inu í sept­em­ber í fyrra, voru væg­ast sagt umdeildar og er Ali Bongo tal­inn bera ábyrgð á þeim átök­um, ofsóknum og pynt­ingum af and­stæð­ingum sem hefur átt sér stað í kjöl­far þeirra. Ali Bongo, sem hlotið hefur upp­nefnið "Mr. Son", eða Herra Son­ur, hafnar því að fyr­ir­greiðslupóli­tík föður síns hafi fleytt honum í emb­ætti for­seta en ljóst er að hann hefur haldið uppi stjórn­ar­háttum hans - landið er rekið eins og skipu­lögð glæp­a­starf­semi þar sem kerf­is­bundið rán af arði nátt­úru­auð­linda lands­ins gerir það að verkum að allt að 25% av vergri lands­fram­leiðslu fer til per­sónu­legra nota for­set­ans og valda­klíku hans. Til að bæta gráu ofan á svart hefur Ali Bongo sætt ásök­unum um að við­halda hjá­trú­ar­hefð þar sem börn eru myrt og líf­færi þeirra notuð til mann­legrar neyslu.

Með því að veita Gabon rétt til að halda alþjóð­leg íþrótta­mót og taka þátt í almanna­tengsla­við­burðum tengt þeim er FIFA, hlutar alþjóða­sam­fé­lags­ins, og frægir ein­stak­lingar að við­ur­kenna hina harð­skeyttu rík­is­stjórn lands­ins þegar rétt­ast væri að for­dæma hana. Auð­velt er að gleyma fót­bolt­anum í þessu öllu saman og setur ákvörð­unin um að veita Gabon réttin til að halda keppn­ina skugga­blett á eitt stærsta og skemmti­leg­asta stór­mót í fót­bolta í heim­inum í dag.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Steinunn Olína vill verða útvarpsstjóri
Magnús Geir Þórðarson tók nýverið við hlutverki Þjóðleikhússtjóra og því bíður það stjórnar RÚV að ráða nýjan útvarpsstjóra.
Kjarninn 6. desember 2019
Nýtt fjölmiðlafrumvarp komið fram – Endurgreiðsluhlutfall lækkað í 18 prósent
Mennta- og menningarmálaráðherra hefur birt nýtt frumvarp um stuðning við einkarekna fjölmiðla. Endurgreiðsluhlutfall verður lækkað en frekar. Það átti upphaflega að vera 25 prósent en verður 18 prósent.
Kjarninn 6. desember 2019
Sýknað og refsing milduð í Glitnismáli
Löng málsmeðferð leiddi til þess að refsing var skilorðsbundin. Tveir af fimm áfrýjuðu fyrri niðurstöðu til Landsréttar.
Kjarninn 6. desember 2019
Nú sé kominn tími til að bregðast við
Ný skýrsla Umhverfisstofnunar Evrópu er komin út.
Kjarninn 6. desember 2019
Bjarki Þór Grönfeldt
Rauði múrinn gliðnar
Kjarninn 6. desember 2019
Jón Atli Benediktsson
Jón Atli sækist eftir því að vera áfram rektor HÍ
Embætti rektors hefur verið auglýst laust til umsóknar fyrir tímabilið 1. júlí 2020 til 30. júní 2025.
Kjarninn 6. desember 2019
Þorsteinn Víglundsson, þingmaður Viðreisnar er fyrsti flutningsmaður frumvarpsins.
Jafnréttismiðuð fyrirtæki greiði lægra tryggingagjald
Þingmenn úr þremur flokkum hafa lagt til að fyrirtæki með jafnara kynjahlutfall í stjórnunarstöðum greiði lægra tryggingagjald. Markmiðið er að fjölga konum í stjórnunarstöðum og þar með draga úr óleiðréttum launamun kynjanna.
Kjarninn 6. desember 2019
Hafa aldrei lánað meira til húsnæðiskaupa en í október
Tvö met voru sett í útlánum lífeyrissjóða til sjóðsfélaga sinna í október 2019. Í fyrsta lagi lánuðu þeir 26 prósent meira en þeir höfðu gert í fyrri metmánuði og í öðru lági voru útlánin 45 prósent fleiri en nokkru sinni áður innan mánaðar.
Kjarninn 6. desember 2019
Meira eftir höfundinnOddur Stefánsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None