„Nýi Silkivegurinn“ tekur á sig mynd

Fyrsta vöruflutningalestin sem sem flytur vörur eftir „Nýja Silkiveginum“ hefur hafi för sína. Hún fer frá London til hafnarborgar á austurströnd Kína. Tilurð leiðarinnar, sem tekur 18 daga, er liður í því að styrkja stöðu Kína enn frekar.

Xi JInping, forseti Kína.
Xi JInping, forseti Kína.
Auglýsing

Í vik­unni lagði fyrsta vöru­flutn­inga­lestin af stað frá London til hafn­ar­borg­ar­inn­ar Yiwu á aust­ur­strönd Kína og mun hið tólf þús­und kíló­metra langa ferða­lag taka 18 daga. Lestin fer ­með fram hluta af hinum Nýja Silki­veg­i; gríð­ar­stóru sam­göngu- og inn­viða­neti sem tengir Kína við gjörvalla Evr­asíu.

Leið lest­ar­innar liggur í gegnum Vest­ur­-­Evr­ópu, Pól­land, Hvíta-Rúss­land, Rúss­land og Kasakstan og er ætlað að koma til Yiwu þann 27. apr­íl. Ferða­lagið tek­ur mun styttri tíma en hinar hefð­bundnu versl­un­ar­sjó­leiðir sem taka um einn mánuð og er enn einn áfang­inn í „One BeltOne Road“ (OBOR)-inn­viða­á­ætlun Kína sem ætlað er að bæta til muna versl­un­ar­netið sem tengir Kína við Evr­ópu, Mið-Asíu og Mið­aust­ur­lönd.

Sam­kvæmt kín­verskum stjórn­völdum mun landið fjár­festa um fjórar billjón­ir banda­ríkja­dala í þeim sex­tíu löndum eða svo sem eiga aðild að OBOR-­sam­starf­inu. Þó hún sé ekki að öllu leyti sam­bæri­leg má geta þess að Mars­hall-­á­ætlun Banda­ríkj­anna sem beindi inn­viða­fjár­fest­ingu til banda­manna þeirra í Evr­ópu eftir seinni heims­styrj­öld nam um 130 millj­arða ­Banda­ríkja­dali. OBOR-­á­ætl­unin er horn­steinn í utan­rík­is- og versl­un­ar­stefnu Xi Jin­p­ing, for­seta Kína, og hefur hún tök á því að breyta alþjóða­við­skipta­lands­lagi heims­ins; í dag eru tvö meg­in­versl­un­ar­svæði í heim­inum sem tengja Banda­ríkin við Evr­ópu ann­ars vegar yfir Atl­ants­hafið og Asíu hins vegar yfir Kyrra­hafið en OBOR-­á­ætl­unin mun hafa Kína sem mið­dep­il.

Auglýsing

Yfir sjó og land

Umfang OBOR-­á­ætl­un­ar­innar er gríð­ar­stórt og sam­anstendur af versl­un­ar­net­i, sam­göngu- og inn­viða­upp­bygg­ingu og auð­linda- og fram­leiðslu­verk­efn­um. Olíu- og gasleiðslur á milli Kína og fjöl­margra Mið-Asíu­ríkja á borð við Kasakstan og Túrk­menistan, ásamt stækkun leiðslna á milli Kína og Rúss­lands er ætlað að stór­auka aðgengi Kína að orku­auð­lindum og gera sam­tímis Mið-Asíu­ríki ekki jafn háð Rúss­landi til útflutn­ings. Fjár­fest­ingar í lest­ar­sam­göngum á þvers og kruss um Evr­asíu ásamt upp­bygg­ingu af vöru­flutn­inga­mið­stöðvum á borð við Khor­gos á landa­mærum Kína og Kasakstan er ætlað að gera land­flutn­ingar að raun­hæfum val­kosti við flug- og sjó­flutn­inga og sam­tímis stuðla að iðn­að­ar­upp­bygg­ing­u ­með fram versl­un­ar­leið­unum í löndum sem hafa orðið fyrir barð­inu á lágu olíu­verði und­an­farin ár.

TPP-samningunum var mótmælt mjög víða um heim. Donald Trump ákvað að draga Bandaríkin út úr þeim eftir að hann tók við sem forseti. Sú ákvörðun er talin hafa styrkt stöðu Kínverja á Kyrrhafssvæðinu mjög. Þá hafa OBOR-fjár­fest­ingar einnig átt sér stað víð­ar. Fjár­fest­ingar hafa átt sér stað í innviðum í hafn­ar­borg­inni Pira­eus í Grikk­landi og bygg­ing háhraðalest­ar­leiða þaðan til Ung­verja­lands og Þýska­lands eru í bígerð. Þá hafa kín­verskar fjár­fest­ingar flætt til inn­viða­upp­bygg­ingar í Pakís­tan í gegn­um China-Pakistan Economic Corridor (CPEC)-á­ætl­un­ina svoköll­uðu til að auð­velda vöru­flutn­inga til hafnar og þannig draga úr vægi sjó­flutn­inga um Malakka­sundMeðal ann­arra borga sem nefndar eru sem hluti af OBOR-­á­ætl­un­inni eru Ist­an­búlDuis­burgRott­er­dam, Fen­eyj­ar, NaíróbíKólombó og Kúala Lúmpúr. Að svo stöddu er áætl­unin til­tölu­lega óskýr hvað varðar upp­hæðir og tímara­mma enda eru umsvif hennar gríð­ar­leg. 

Hvað liggur að baki?

Ástæður OBOR-­á­ætl­un­ar­innar eru margar og eru bæði af efna­hags­legum og póli­tískum toga. Kín­verjar eru aldr­andi þjóð þar sem með­al­aldur hefur auk­ist hratt vegna fjöl­skyldu­skipu­lags­stefnu stjórn­valda. Þessi lýð­fræði­lega þróun sam­hliða miklum hag­vexti setur þrýst­ing á stjórn­völd til að reyna að auka meðal fram­leiðslu á íbúa. Ein hugs­unin á bak­við OBOR-­á­ætl­un­ina er að færa lág­kostn­að­ar­fram­leiðslu, sem var und­ir­staða hag­vaxtar í Kína í ára­tugi, til landa þar sem launa­kostn­aður er lægri og ein­beta sér að vand­aðri fram­leiðslu inn­an­lands. Einnig hvetja kín­versk stjórn­völd fyr­ir­tæki til að fjár­festa erlendis til þess að geta flutt út hluta af yfir­fram­leiðslu lands­ins á iðn­að­ar­vörum á borð við stál og þung­iðn­að­ar­búnað og minnka vægi inn­viða­fjár­fest­inga inn­an­lands sem hluta af efna­hag lands­ins ­með því að flytja út fjár­magn til slíkra fjár­fest­inga.

Þá líta kín­versk stjórn­völd á OBOR sem leið til að auka við­skipta­völd sín og ítök sem hluta af utan­rík­is­stefnu lands­ins. Kína hefur sett á lagg­irnar fjöl­margar stofn­anir til að halda utan um fjár­veit­ingar til inn­viða­verk­efna og má þá helst nefna Inn­viða­fjár­fest­inga­banka Asíu (AIIB) – sem Ísland er stofn­að­ili að – sem settur var á lagg­irnar í fyrra með eitt hund­rað millj­arða ­Banda­ríkja­dali í stofnfé og Silk Road Fund, sem í eru um fjöru­tíu millj­arð­ar­ ­Banda­ríkja­dal­ir. Xi Jin­p­ing von­ast til að auka and­virði versl­unar við OBOR-­ríkin um tvær og hálfa billjón á næstu tíu árum og vanda betur kín­verskar fjár­fest­ingar erlend­is. Þar er verið að miða við inn­viða­fjár­fest­ingar á fyrsta ára­tug þess­arar ald­ar, sem voru að miklu leyti í Afr­íku og Suð­ur­-Am­er­íku, og skil­uðu oft á tíðum tak­mörk­uðum efna­hags­legum og póli­tískum ávinn­ingi.

Metn­að­ur­inn á bak við O­BOR-­á­ætl­un­ina og Nýja Silki­veg­inn er mik­ill og gefur Kína færi á að styrkja stöðu sína enn frekar sem drif­krafts alþjóða­við­skipta og hnatt­væð­ing­ar, sér­stak­lega í kjöl­far þess að TPP-frí­versl­un­ar­við­ræð­urnar sem Banda­ríkin áttu við fjöl­mörg lönd í kringum Kyrra­haf­ið, en þó ekki með Kína, runnu út í sand­inn. Fjár­magn, inn­viða­kunn­átta, efna­hags­leg þróun innan Kína, og gíf­ur­leg þörf á inn­viða­fjár­fest­ingum í Asíu og Afr­íku gera það að verkum að OBOR-­á­ætl­unin gæti verið lyk­ildrif­kraftur í heims­hag­kerf­inu næstu ár og ára­tugi.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Bankastjórar Arion banka kaupa hlutabréf fyrir 230 milljónir
Benedikt Gíslason bankastjóri og Ásgeir Helgi Reykfjörð aðstoðarbankastjóri keyptu hlutabréf í bankanum í dag.
Kjarninn 14. nóvember 2019
Þorsteinn Már vonar að tímabundið brotthvarf rói umræðu um Samherja
Þorsteinn Már Baldvinsson segir í viðtali við Vísi að Samherji sé ekki sálarlaust fyrirtæki. Honum blöskrar umræða um fyrirtækið í kjölfar afhjúpandi þáttar Kveiks um starfsemi Samherja í Namibíu.
Kjarninn 14. nóvember 2019
Indriði H. Þorláksson
Samherji í gráum skugga
Kjarninn 14. nóvember 2019
Björgólfur í leyfi frá störfum sem stjórnarformaður Íslandsstofu
Björgólfur Jóhannsson tekur við sem forstjóri Samherja tímabundið.
Kjarninn 14. nóvember 2019
Leifur Gunnarsson
Takmarkanir á tímum tæknibyltinga – Staða fólks með sykursýki 1 í dag
Kjarninn 14. nóvember 2019
Mosfellsbær heldur áfram að stækka
Íbúum Mosfellsbæjar hefur fjölgað gríðarlega á síðasta áratug sem og nýjum íbúðum. Bæjarstjórn Mosfellsbæjar býst við áframhaldandi fjölgun íbúa á næsta ári.
Kjarninn 14. nóvember 2019
Haukur Arnþórsson
Hugleiðingar um tengsl stjórnmála og sjávarútvegs
Kjarninn 14. nóvember 2019
Svæðið sem um ræðir
Steypuvinna vegna Landsbankabyggingarinnar – Reikna með að fara 190 ferðir á einum degi
Botnplata nýju Landsbankabyggingarinnar á Austurbakka 2 verður steypt laugardaginn næstkomandi. Meðan unnið er þarf að loka hægri akrein Kalkofnsvegar í átt að Lækjargötu.
Kjarninn 14. nóvember 2019
Meira eftir höfundinnOddur Stefánsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None