„Nýi Silkivegurinn“ tekur á sig mynd

Fyrsta vöruflutningalestin sem sem flytur vörur eftir „Nýja Silkiveginum“ hefur hafi för sína. Hún fer frá London til hafnarborgar á austurströnd Kína. Tilurð leiðarinnar, sem tekur 18 daga, er liður í því að styrkja stöðu Kína enn frekar.

Xi JInping, forseti Kína.
Xi JInping, forseti Kína.
Auglýsing

Í vik­unni lagði fyrsta vöru­flutn­inga­lestin af stað frá London til hafn­ar­borg­ar­inn­ar Yiwu á aust­ur­strönd Kína og mun hið tólf þús­und kíló­metra langa ferða­lag taka 18 daga. Lestin fer ­með fram hluta af hinum Nýja Silki­veg­i; gríð­ar­stóru sam­göngu- og inn­viða­neti sem tengir Kína við gjörvalla Evr­asíu.

Leið lest­ar­innar liggur í gegnum Vest­ur­-­Evr­ópu, Pól­land, Hvíta-Rúss­land, Rúss­land og Kasakstan og er ætlað að koma til Yiwu þann 27. apr­íl. Ferða­lagið tek­ur mun styttri tíma en hinar hefð­bundnu versl­un­ar­sjó­leiðir sem taka um einn mánuð og er enn einn áfang­inn í „One BeltOne Road“ (OBOR)-inn­viða­á­ætlun Kína sem ætlað er að bæta til muna versl­un­ar­netið sem tengir Kína við Evr­ópu, Mið-Asíu og Mið­aust­ur­lönd.

Sam­kvæmt kín­verskum stjórn­völdum mun landið fjár­festa um fjórar billjón­ir banda­ríkja­dala í þeim sex­tíu löndum eða svo sem eiga aðild að OBOR-­sam­starf­inu. Þó hún sé ekki að öllu leyti sam­bæri­leg má geta þess að Mars­hall-­á­ætlun Banda­ríkj­anna sem beindi inn­viða­fjár­fest­ingu til banda­manna þeirra í Evr­ópu eftir seinni heims­styrj­öld nam um 130 millj­arða ­Banda­ríkja­dali. OBOR-­á­ætl­unin er horn­steinn í utan­rík­is- og versl­un­ar­stefnu Xi Jin­p­ing, for­seta Kína, og hefur hún tök á því að breyta alþjóða­við­skipta­lands­lagi heims­ins; í dag eru tvö meg­in­versl­un­ar­svæði í heim­inum sem tengja Banda­ríkin við Evr­ópu ann­ars vegar yfir Atl­ants­hafið og Asíu hins vegar yfir Kyrra­hafið en OBOR-­á­ætl­unin mun hafa Kína sem mið­dep­il.

Auglýsing

Yfir sjó og land

Umfang OBOR-­á­ætl­un­ar­innar er gríð­ar­stórt og sam­anstendur af versl­un­ar­net­i, sam­göngu- og inn­viða­upp­bygg­ingu og auð­linda- og fram­leiðslu­verk­efn­um. Olíu- og gasleiðslur á milli Kína og fjöl­margra Mið-Asíu­ríkja á borð við Kasakstan og Túrk­menistan, ásamt stækkun leiðslna á milli Kína og Rúss­lands er ætlað að stór­auka aðgengi Kína að orku­auð­lindum og gera sam­tímis Mið-Asíu­ríki ekki jafn háð Rúss­landi til útflutn­ings. Fjár­fest­ingar í lest­ar­sam­göngum á þvers og kruss um Evr­asíu ásamt upp­bygg­ingu af vöru­flutn­inga­mið­stöðvum á borð við Khor­gos á landa­mærum Kína og Kasakstan er ætlað að gera land­flutn­ingar að raun­hæfum val­kosti við flug- og sjó­flutn­inga og sam­tímis stuðla að iðn­að­ar­upp­bygg­ing­u ­með fram versl­un­ar­leið­unum í löndum sem hafa orðið fyrir barð­inu á lágu olíu­verði und­an­farin ár.

TPP-samningunum var mótmælt mjög víða um heim. Donald Trump ákvað að draga Bandaríkin út úr þeim eftir að hann tók við sem forseti. Sú ákvörðun er talin hafa styrkt stöðu Kínverja á Kyrrhafssvæðinu mjög. Þá hafa OBOR-fjár­fest­ingar einnig átt sér stað víð­ar. Fjár­fest­ingar hafa átt sér stað í innviðum í hafn­ar­borg­inni Pira­eus í Grikk­landi og bygg­ing háhraðalest­ar­leiða þaðan til Ung­verja­lands og Þýska­lands eru í bígerð. Þá hafa kín­verskar fjár­fest­ingar flætt til inn­viða­upp­bygg­ingar í Pakís­tan í gegn­um China-Pakistan Economic Corridor (CPEC)-á­ætl­un­ina svoköll­uðu til að auð­velda vöru­flutn­inga til hafnar og þannig draga úr vægi sjó­flutn­inga um Malakka­sundMeðal ann­arra borga sem nefndar eru sem hluti af OBOR-­á­ætl­un­inni eru Ist­an­búlDuis­burgRott­er­dam, Fen­eyj­ar, NaíróbíKólombó og Kúala Lúmpúr. Að svo stöddu er áætl­unin til­tölu­lega óskýr hvað varðar upp­hæðir og tímara­mma enda eru umsvif hennar gríð­ar­leg. 

Hvað liggur að baki?

Ástæður OBOR-­á­ætl­un­ar­innar eru margar og eru bæði af efna­hags­legum og póli­tískum toga. Kín­verjar eru aldr­andi þjóð þar sem með­al­aldur hefur auk­ist hratt vegna fjöl­skyldu­skipu­lags­stefnu stjórn­valda. Þessi lýð­fræði­lega þróun sam­hliða miklum hag­vexti setur þrýst­ing á stjórn­völd til að reyna að auka meðal fram­leiðslu á íbúa. Ein hugs­unin á bak­við OBOR-­á­ætl­un­ina er að færa lág­kostn­að­ar­fram­leiðslu, sem var und­ir­staða hag­vaxtar í Kína í ára­tugi, til landa þar sem launa­kostn­aður er lægri og ein­beta sér að vand­aðri fram­leiðslu inn­an­lands. Einnig hvetja kín­versk stjórn­völd fyr­ir­tæki til að fjár­festa erlendis til þess að geta flutt út hluta af yfir­fram­leiðslu lands­ins á iðn­að­ar­vörum á borð við stál og þung­iðn­að­ar­búnað og minnka vægi inn­viða­fjár­fest­inga inn­an­lands sem hluta af efna­hag lands­ins ­með því að flytja út fjár­magn til slíkra fjár­fest­inga.

Þá líta kín­versk stjórn­völd á OBOR sem leið til að auka við­skipta­völd sín og ítök sem hluta af utan­rík­is­stefnu lands­ins. Kína hefur sett á lagg­irnar fjöl­margar stofn­anir til að halda utan um fjár­veit­ingar til inn­viða­verk­efna og má þá helst nefna Inn­viða­fjár­fest­inga­banka Asíu (AIIB) – sem Ísland er stofn­að­ili að – sem settur var á lagg­irnar í fyrra með eitt hund­rað millj­arða ­Banda­ríkja­dali í stofnfé og Silk Road Fund, sem í eru um fjöru­tíu millj­arð­ar­ ­Banda­ríkja­dal­ir. Xi Jin­p­ing von­ast til að auka and­virði versl­unar við OBOR-­ríkin um tvær og hálfa billjón á næstu tíu árum og vanda betur kín­verskar fjár­fest­ingar erlend­is. Þar er verið að miða við inn­viða­fjár­fest­ingar á fyrsta ára­tug þess­arar ald­ar, sem voru að miklu leyti í Afr­íku og Suð­ur­-Am­er­íku, og skil­uðu oft á tíðum tak­mörk­uðum efna­hags­legum og póli­tískum ávinn­ingi.

Metn­að­ur­inn á bak við O­BOR-­á­ætl­un­ina og Nýja Silki­veg­inn er mik­ill og gefur Kína færi á að styrkja stöðu sína enn frekar sem drif­krafts alþjóða­við­skipta og hnatt­væð­ing­ar, sér­stak­lega í kjöl­far þess að TPP-frí­versl­un­ar­við­ræð­urnar sem Banda­ríkin áttu við fjöl­mörg lönd í kringum Kyrra­haf­ið, en þó ekki með Kína, runnu út í sand­inn. Fjár­magn, inn­viða­kunn­átta, efna­hags­leg þróun innan Kína, og gíf­ur­leg þörf á inn­viða­fjár­fest­ingum í Asíu og Afr­íku gera það að verkum að OBOR-­á­ætl­unin gæti verið lyk­ildrif­kraftur í heims­hag­kerf­inu næstu ár og ára­tugi.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Ingibjörg Sólrún Gísladóttir
Ingibjörg Sólrún lætur af störfum hjá ÖSE – Utanríkisráðherra segir þetta aðför að stofnuninni
Ingibjörg Sólrún Gísladóttir læt­ur af störf­um sem for­stjóri lýðræðis- og mannréttindastofnunar ÖSE en hún hefur sinnt starfinu í þrjú ár.
Kjarninn 13. júlí 2020
Komum á dag- og göngudeildir fækkaði um 30 prósent í faraldrinum
Komum á dag- og göngudeildir fækkaði að meðaltali um 30 prósent á meðan kórónuveirufaraldurinn stóð sem hæst. Þá fækkaði samskiptum við sjálfstætt starfandi sérfræðinga um 25 prósent, samkvæmt upplýsingum frá landlækni.
Kjarninn 13. júlí 2020
Kári Stefánsson, forstjóri ÍE.
Íslensk erfðagreining heldur áfram að skima í viku í viðbót
Til stóð að dagurinn í dag ætti að vera síðasti dagurinn sem Íslensk erfðagreining myndi skima á landamærunum.
Kjarninn 13. júlí 2020
Mótefni minnkar strax á fyrstu mánuðum
Þó að mótefni sem líkaminn myndar gegn veirunni SARS-CoV-2 sem veldur COVID-19 minnki þegar á fyrstu þremur mánuðunum eftir að þau verða þarf það ekki að þýða að ónæmi viðkomandi sé ekki lengur til staðar.
Kjarninn 13. júlí 2020
Veldi Storytel stækkar
Fyrstu tíu daga júlímánaðar keypti Storytel ráðandi hluti í tveimur fyrirtækjum og eitt til viðbótar.
Kjarninn 13. júlí 2020
Icelandair skrifar undir samning við lettneska flugfélagið airBaltic
Um er að ræða samstarfssamning sem felur í sér að bæði flugfélögin geta selt og gefið út flugmiða hvort hjá öðru.
Kjarninn 13. júlí 2020
(F.v.) Richard Curtis, Jerry Greenfield og Abigail Disney eru meðal þeirra milljónamæringa sem skrifa undir bréfið.
Auðmenn vilja að ríkisstjórnir hækki skatta „á fólk eins og okkur“
„Milljónamæringar eins og við gegna lykilhlutverki í því að græða heiminn,“ segir í bréfi 83 auðmanna sem vilja skattahækkanir á ríkt fólk – eins og þá sjálfa – til að draga úr misrétti vegna COVID-19 og flýta fyrir efnahagsbata.
Kjarninn 13. júlí 2020
Dagur B. Eggertsson
Dagur: Nauðsyn­legt að hætta skot­grafa­hernaði varðandi ferðamáta
Borgarstjórinn segir að nauðsyn­legt sé að kom­ast „út úr þeim skot­grafa­hernaði að líta á að ein­hver einn ferðamáti skuli ráða“. Hann vill að Borgarlínunni verði flýtt.
Kjarninn 13. júlí 2020
Meira eftir höfundinnOddur Stefánsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar
None