Sögur úr hinu óvinnandi stríði

Stríðið gegn fíkniefnum tekur á sig ýmsar myndir. Sigur í því mun aldrei koma fram. Þetta viðfangsefni er í brennidepli í Narcos seríunum á Netflix.

Cali
Auglýsing

Hinn 1. sept­em­ber síð­ast­lið­inn varð þriðja sería af Narcos þátt­unum aðgengi­leg í efn­isveitu Net­flix og gátu þá um hund­rað millj­ónir áskrif­enda Net­flix um heim allan horft á þætt­ina. Í fyrstu tveimur ser­í­un­um, sam­tals tutt­ugu ríf­lega 50 mín­útna þátt­um, var rakin saga eit­ur­lyfja­bar­óns­ins Pablo Esc­obar fram að dramat­ískum dauða hans, 2. des­em­ber 1993.

Hann byggði veldi sitt á grimmi­legu ofbeldi, járnaga í her sínum í heima­borg­inni Medellín og síðan gegnd­ar­lausu pen­inga­þvætti kókaín við­skipta frá Kol­umbíu til Banda­ríkj­anna og Evr­ópu.

Þessi sanna saga er efni­viður í spennu­þætti eins og þeir ger­ast best­ir, og hefur þriðju ser­í­unnar verið beðið með mik­illi eft­ir­vænt­ingu. Hún hefur víð­ast fengið góðar við­tökur gagn­rýnenda fyrir vönduð efn­is­tök og góðan leik.

Auglýsing

Narcos er eitt vinsælasta sjónvarpsefni í sögu Netflix, og hafa forsvarsmenn efnisveitunnar gefið til kynna að haldið verði áfram með sögusagnir úr hörðum raunheimi fíkniefnanna.

Cali

Að þessu sinni bein­ast spjótin að eit­ur­lyfja­hringnum í Cali (Cali car­tel), sem var orð­inn erkió­vinur Esc­obars undir það síð­asta. Ekki síst eftir að Esc­obar lét gera sprengju­árás á brúð­kaup dóttur Gil­berto Rodrigu­ez, sem lengi vel var æðsti maður Cali hrings­ins.

Eftir að Esc­obar lést, og banda­rísk stjórn­völd blésu í her­lúðra og sögðu „erkió­vin­inn“ í stríð­inu við fíkni­efnin vera fall­inn, þá tók Cali hring­ur­inn við stjórn­ar­taumun­um. 

Umsvifin voru með ólík­indum og mun meiri en þegar veldi Esc­obars stóð sem­hæst. Lyk­il­menn Cali hrings­ins voru fjór­ir. Bræð­urnir Gil­berto og Miguel Rodrigu­ez, hinn ofbeld­is- og losta­fulli Pacho Herr­ara og lyklhlekk­ur­inn í New York, José Santacrus Londano (Chepe). Hann stýrði kóka­ín­mark­aðnum í New York frá fram­leiðslu­stofum í Queens, en talið er að Cali hring­ur­inn hafi ráðið yfir 80 pró­sent af kóka­ín­mark­aðnum í heim­in­um. 

Hægt og hljótt

Út á við var Cali hring­ur­inn lengi vel undir radar og not­að­ist við allt aðrar aðferðir en Esc­ob­ar. Ofbeldið var ekki mikið sjá­an­legt, en pen­inga­þvættið var mun umsvifa­meira og háþró­að. Mútu­greiðslur til emb­ætt­is­manna í Kol­umbíu voru gíf­ur­lega miklar, net dótt­ur­fé­laga teygði sig um allan heim og hafn­ar­svæði voru á mörgum svæðum algjör­lega undir stjórn hrings­ins. 

En í heimi fíknar og svartrar atvinnu­starf­semi er ekki á vísan að róa. Leyni­þjón­usta Banda­ríkj­anna CIA var umsvifa­mikil í hinu blóð­uga og ára­tuga­langa borg­ara­stríði í Kol­umbíu, og það tengd­ist beint valda­bar­áttu yfir kóka­ín­fram­leiðslu í land­inu, eins og rakið er vel í þess­ari þriðju ser­íu. Full­trúi eit­ur­lyfja­deildar lög­regl­unnar í Banda­ríkj­unum (DEA), Péna - leik­inn vel af Pedro Pascal - elt­ist við alla lausa þræði allt enda, en líkt og með veldi Esc­obars þá hrundi Cali hring­ur­inn niður og voru höf­uð­paur­arnir hand­tekn­ir. Atburða­rásin var spennu­þrungin í raun­heim­in­um, og er henni skilað vel inn í þætt­ina.

Ekk­ert breyt­ist

Pablo Escobar lést og veldi hans hrundi. En það skipti engu máli fyrir fíkniefnaheiminn. Í staðinn spruttu upp eiturlyfjahringir sem skipulögðu sig enn betur.Líkt og með annað vel leikið sjón­varps­efni þar sem stríðið gegn fíkni­efnum er í for­grunni - þar sem myndir eins og Traffic koma upp í hug­ann - þá er ekki síst spenn­andi að hugsa til þess hvað ger­ist næst. Því þrátt fyrir ótal hand­tök­ur, fyr­ir­sagnir og fagn­að­ar­læti stjórn­valda í Kol­umbíu, Mexíkó og Banda­ríkj­un­um, þá hefur ekk­ert breyst þegar kemur að fíkni­efna­heim­in­um, nema það eitt, að svarta hag­kerfið stækkar sífellt. 

Því meiri sem harkan var hjá yfir­völd­um, á þessu sögu­legu tíma­bili á átt­unda og níunda ára­tugnum í Kol­umbíu, því stærri urðu vanda­mál­in. Ekk­ert hefur náð að hefta útflutn­ing á kóka­íni til Banda­ríkj­anna eða ann­að. Fang­elsin eru yfir­full víð­ast hvar og gengd­ar­laust ofbeldi hefur haldið áfram að grass­era í sam­fé­lög­um, þar sem svarta hag­kerf­inu er við­hald­ið.

Þó afþrey­ingin í Narcos þátt­unum sé fyrst og fremst það sem hefur gildi, þá eru sög­urnar úr þessu óvinn­andi stríði yfir­valda í Banda­ríkj­unum við straum fíkni­efn­anna frá Suð­ur­-Am­er­íku, áhrifa­miklar og skilja eftir stórar spurn­ingar um hvort það sé verið að beita réttum aðferð­um. Í stuttu máli sagt er svarið við þeim spurn­ing­um, nei, alls ekki. Vanda­málin dýpka, svarta hag­kerfið stækk­ar, pen­inga­flæðið vex. 

Kanntu vel við Kjarnann?

Við á Kjarnanum þökkum lesendum fyrir það traust sem þeir sýna með því að styrkja Kjarnann. 

Frjáls framlög frá lesendum hafa vaxið jafnt og þétt síðustu árin og eru mikilvæg tekjustoð undir reksturinn. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni og greina kjarnann frá hisminu. 

Við tökum hlutverk okkar sem fjölmiðill í þjónustu almennings alvarlega. Kjarninn birti 409 fréttaskýringar og 2.367 fréttir á árinu 2019. Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar, stærstur hluti þeirra aðsendar greinar. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Alþingi hefur ekki tekist að endurheimta það traust sem hefur tapast frá byrjun árs 2018.
Almenningur treystir síst Alþingi, borgarstjórn og bankakerfinu
Eitt af markmiðum sitjandi ríkisstjórnar samkvæmt stjórnarsáttmála var að efla traust á stjórnmál og stjórnsýslu. Í dag er traust á Alþingi sex prósentustigum minna en það var í upphafi kjörtímabils, þótt að hafi aukist umtalsvert frá því í fyrra.
Kjarninn 26. febrúar 2020
Ekki sést jafn mikil neikvæð áhrif á flugiðnað síðan 11. september 2001
Greinendur segja að smám saman sé að koma í ljós hversu gríðarleg áhrif kórónaveiran hefur haft í Kína og víðar. Útlit er fyrir að efnahagslegu áhrifin verði mikil á næstu mánuðum.
Kjarninn 26. febrúar 2020
Davíð Stefánsson og Sunna Karen Sigurþórsdóttir
Davíð og Sunna Karen hætta sem ritstjórar hjá Torgi
Skipu­lags­breytingar hafa verið gerðar hjá Torgi, út­gáfu­fé­lagi Frétta­blaðsins og fleiri miðla.
Kjarninn 25. febrúar 2020
Úr Er ég mamma mín?
„Sláðu hann, Sólveig! Kýld‘ann, Kristbjörg!“
Leiklistargagnrýnandi Kjarnans fjallar um Er ég mamma mín? eftir Maríu Reyndal í Borgarleikhúsinu.
Kjarninn 25. febrúar 2020
Þórdís Kolbrún R. Gylfadóttir
Nýsköpunarmiðstöð Íslands lögð niður um næstu áramót
Niðurstaða greiningarvinnu atvinnuvega- og nýsköpunarráðuneytisins er sú að hluta verkefna Nýsköpunarmiðstöðvar Íslands megi framkvæma undir öðru rekstrarformi.
Kjarninn 25. febrúar 2020
Ríkisstjórnin vill auka gagnsæið hjá 30 óskráðum en þjóðhagslega mikilvægum fyrirtækjum
Í drögum að nýju frumvarpi, sem ríkisstjórnin hefur lagt fram til að auka traust á íslenskt atvinnulíf, er lagt til að skilgreining á „einingum tengdum almannahagsmunum“ verði víkkuð verulega út og nái meðal annars til stóriðju og sjávarútvegsrisa.
Kjarninn 25. febrúar 2020
Virkjanir undir 10 MW hafa verið kallaðar smávirkjanir.
Vilja einfalda lög og reglur um smávirkjanir
Þingmenn Framsóknarflokksins segja umsóknarferli varðandi minni virkjanir fjárfrekt og langt og að smávirkjanir séu umhverfisvænir orkugjafar þar sem þær stuðli „að minni útblæstri óæskilegra efna sem hafa áhrif á hitastig jarðar“.
Kjarninn 25. febrúar 2020
Aðalsteinn Leifsson
Aðalsteinn Leifsson nýr ríkissáttasemjari
Félags- og barnamálaráðherra hefur skipað Aðalstein Leifsson framkvæmdastjóra hjá EFTA sem ríkissáttasemjara frá og með 1.apríl næstkomandi.
Kjarninn 25. febrúar 2020
Meira eftir höfundinnMagnús Halldórsson
Meira úr sama flokkiMenning