Sögur úr hinu óvinnandi stríði

Stríðið gegn fíkniefnum tekur á sig ýmsar myndir. Sigur í því mun aldrei koma fram. Þetta viðfangsefni er í brennidepli í Narcos seríunum á Netflix.

Cali
Auglýsing

Hinn 1. sept­em­ber síð­ast­lið­inn varð þriðja sería af Narcos þátt­unum aðgengi­leg í efn­isveitu Net­flix og gátu þá um hund­rað millj­ónir áskrif­enda Net­flix um heim allan horft á þætt­ina. Í fyrstu tveimur ser­í­un­um, sam­tals tutt­ugu ríf­lega 50 mín­útna þátt­um, var rakin saga eit­ur­lyfja­bar­óns­ins Pablo Esc­obar fram að dramat­ískum dauða hans, 2. des­em­ber 1993.

Hann byggði veldi sitt á grimmi­legu ofbeldi, járnaga í her sínum í heima­borg­inni Medellín og síðan gegnd­ar­lausu pen­inga­þvætti kókaín við­skipta frá Kol­umbíu til Banda­ríkj­anna og Evr­ópu.

Þessi sanna saga er efni­viður í spennu­þætti eins og þeir ger­ast best­ir, og hefur þriðju ser­í­unnar verið beðið með mik­illi eft­ir­vænt­ingu. Hún hefur víð­ast fengið góðar við­tökur gagn­rýnenda fyrir vönduð efn­is­tök og góðan leik.

Auglýsing

Narcos er eitt vinsælasta sjónvarpsefni í sögu Netflix, og hafa forsvarsmenn efnisveitunnar gefið til kynna að haldið verði áfram með sögusagnir úr hörðum raunheimi fíkniefnanna.

Cali

Að þessu sinni bein­ast spjótin að eit­ur­lyfja­hringnum í Cali (Cali car­tel), sem var orð­inn erkió­vinur Esc­obars undir það síð­asta. Ekki síst eftir að Esc­obar lét gera sprengju­árás á brúð­kaup dóttur Gil­berto Rodrigu­ez, sem lengi vel var æðsti maður Cali hrings­ins.

Eftir að Esc­obar lést, og banda­rísk stjórn­völd blésu í her­lúðra og sögðu „erkió­vin­inn“ í stríð­inu við fíkni­efnin vera fall­inn, þá tók Cali hring­ur­inn við stjórn­ar­taumun­um. 

Umsvifin voru með ólík­indum og mun meiri en þegar veldi Esc­obars stóð sem­hæst. Lyk­il­menn Cali hrings­ins voru fjór­ir. Bræð­urnir Gil­berto og Miguel Rodrigu­ez, hinn ofbeld­is- og losta­fulli Pacho Herr­ara og lyklhlekk­ur­inn í New York, José Santacrus Londano (Chepe). Hann stýrði kóka­ín­mark­aðnum í New York frá fram­leiðslu­stofum í Queens, en talið er að Cali hring­ur­inn hafi ráðið yfir 80 pró­sent af kóka­ín­mark­aðnum í heim­in­um. 

Hægt og hljótt

Út á við var Cali hring­ur­inn lengi vel undir radar og not­að­ist við allt aðrar aðferðir en Esc­ob­ar. Ofbeldið var ekki mikið sjá­an­legt, en pen­inga­þvættið var mun umsvifa­meira og háþró­að. Mútu­greiðslur til emb­ætt­is­manna í Kol­umbíu voru gíf­ur­lega miklar, net dótt­ur­fé­laga teygði sig um allan heim og hafn­ar­svæði voru á mörgum svæðum algjör­lega undir stjórn hrings­ins. 

En í heimi fíknar og svartrar atvinnu­starf­semi er ekki á vísan að róa. Leyni­þjón­usta Banda­ríkj­anna CIA var umsvifa­mikil í hinu blóð­uga og ára­tuga­langa borg­ara­stríði í Kol­umbíu, og það tengd­ist beint valda­bar­áttu yfir kóka­ín­fram­leiðslu í land­inu, eins og rakið er vel í þess­ari þriðju ser­íu. Full­trúi eit­ur­lyfja­deildar lög­regl­unnar í Banda­ríkj­unum (DEA), Péna - leik­inn vel af Pedro Pascal - elt­ist við alla lausa þræði allt enda, en líkt og með veldi Esc­obars þá hrundi Cali hring­ur­inn niður og voru höf­uð­paur­arnir hand­tekn­ir. Atburða­rásin var spennu­þrungin í raun­heim­in­um, og er henni skilað vel inn í þætt­ina.

Ekk­ert breyt­ist

Pablo Escobar lést og veldi hans hrundi. En það skipti engu máli fyrir fíkniefnaheiminn. Í staðinn spruttu upp eiturlyfjahringir sem skipulögðu sig enn betur.Líkt og með annað vel leikið sjón­varps­efni þar sem stríðið gegn fíkni­efnum er í for­grunni - þar sem myndir eins og Traffic koma upp í hug­ann - þá er ekki síst spenn­andi að hugsa til þess hvað ger­ist næst. Því þrátt fyrir ótal hand­tök­ur, fyr­ir­sagnir og fagn­að­ar­læti stjórn­valda í Kol­umbíu, Mexíkó og Banda­ríkj­un­um, þá hefur ekk­ert breyst þegar kemur að fíkni­efna­heim­in­um, nema það eitt, að svarta hag­kerfið stækkar sífellt. 

Því meiri sem harkan var hjá yfir­völd­um, á þessu sögu­legu tíma­bili á átt­unda og níunda ára­tugnum í Kol­umbíu, því stærri urðu vanda­mál­in. Ekk­ert hefur náð að hefta útflutn­ing á kóka­íni til Banda­ríkj­anna eða ann­að. Fang­elsin eru yfir­full víð­ast hvar og gengd­ar­laust ofbeldi hefur haldið áfram að grass­era í sam­fé­lög­um, þar sem svarta hag­kerf­inu er við­hald­ið.

Þó afþrey­ingin í Narcos þátt­unum sé fyrst og fremst það sem hefur gildi, þá eru sög­urnar úr þessu óvinn­andi stríði yfir­valda í Banda­ríkj­unum við straum fíkni­efn­anna frá Suð­ur­-Am­er­íku, áhrifa­miklar og skilja eftir stórar spurn­ingar um hvort það sé verið að beita réttum aðferð­um. Í stuttu máli sagt er svarið við þeim spurn­ing­um, nei, alls ekki. Vanda­málin dýpka, svarta hag­kerfið stækk­ar, pen­inga­flæðið vex. 

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Jean Claude Juncker er forseti framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins.
Atvinnuleysi innan ESB ekki mælst minna frá því að mælingar hófust
Atvinnuleysi hjá ríkjum Evrópusambandsins hefur dregist verulega saman á undanförnum árum, en er samt umtalsvert meira en í Bandaríkjunum og á Íslandi.
Kjarninn 19. október 2019
Séra Jakob Rolland, prestur kaþólsku kirkjunnar í Reykjavík.
Kaþólska kirkjan vill hafa meiri áhrif á stjórnmál á Íslandi
Prestur innan kaþólsku kirkjunnar segir að kaþólska kirkjan myndi vissulega vilja hafa meiri áhrif á stjórnmál á Íslandi. Hann segir að rödd kaþólsku kirkjunnar hafi þó fengið lítinn hljómgrunn hjá stjórnvöldum á Íslandi hingað til.
Kjarninn 19. október 2019
Guðmundur Ingi Guðbrandsson, umhverfis- og auðlindaráðherra.
Guðmundur Ingi sjálfkjörinn varaformaður Vinstri grænna
Umhverfis- og auðlindaráðherra verður næsti varaformaður Vinstri grænna. Hann situr nú sem ráðherra utan þings en er ekki kjörinn fulltrúi.
Kjarninn 19. október 2019
Logi Einarsson, formaður Samfylkingarinnar.
Logi: Komin upp ný og gjörbreytt staða í stjórnmálum á Íslandi
Logi Einarsson, formaður Samfylkingarinnar, segir að nú sé sögulegt tækifæri fyrir Samfylkinguna til að fylkja saman umbótaöflunum í landinu og sýna að það sé til betri valkostur fyrir íslenskan almenning en núverandi ríkisstjórn.
Kjarninn 19. október 2019
Jóhanna Sigurðardóttir, fyrrverandi forsætisráðherra.
Fyrrverandi forsætisráðherra segir stjórnvöld hafa svikið þjóðina
Jóhanna Sigurðardóttir, fyrrverandi forsætisráðherra, segir að íslenska þjóðin hafi verið svikin af stjórnvöldum um nýja stjórnarskrá í sjö ár.
Kjarninn 19. október 2019
Norskur fjallamaður skrifar íslensku hrunsöguna
Svein Harald Øygard hefur skrifað bók um hrun og upprisu Íslands. Hún ber þess merki að hann er maður sem er laus við hlekki sérhagsmuna sem gerendur í þeirri sögu bera með sér á hverjum degi, og litar frásagnir þeirra af því sem gerðist.
Kjarninn 19. október 2019
Jón Baldvin Hannibalsson
Hvers vegna tók Ísland af skarið í andstöðu við leiðtoga NATO, um viðurkenningu á sjálfstæði Eystrasaltsþjóða?
Kjarninn 19. október 2019
Niðurstaða FATF mikil vonbrigði og forgangsmál að bregðast við
Dómsmálaráðherra segir það í forgangi að bregðast við athugasemdir sem gerðar hafa verið ónægar aðgerðir íslenskra stjórnvalda til að vinna gegn peningaþvætti.
Kjarninn 18. október 2019
Meira eftir höfundinnMagnús Halldórsson
Meira úr sama flokkiMenning