Sögur úr hinu óvinnandi stríði

Stríðið gegn fíkniefnum tekur á sig ýmsar myndir. Sigur í því mun aldrei koma fram. Þetta viðfangsefni er í brennidepli í Narcos seríunum á Netflix.

Cali
Auglýsing

Hinn 1. sept­em­ber síð­ast­lið­inn varð þriðja sería af Narcos þátt­unum aðgengi­leg í efn­isveitu Net­flix og gátu þá um hund­rað millj­ónir áskrif­enda Net­flix um heim allan horft á þætt­ina. Í fyrstu tveimur ser­í­un­um, sam­tals tutt­ugu ríf­lega 50 mín­útna þátt­um, var rakin saga eit­ur­lyfja­bar­óns­ins Pablo Esc­obar fram að dramat­ískum dauða hans, 2. des­em­ber 1993.

Hann byggði veldi sitt á grimmi­legu ofbeldi, járnaga í her sínum í heima­borg­inni Medellín og síðan gegnd­ar­lausu pen­inga­þvætti kókaín við­skipta frá Kol­umbíu til Banda­ríkj­anna og Evr­ópu.

Þessi sanna saga er efni­viður í spennu­þætti eins og þeir ger­ast best­ir, og hefur þriðju ser­í­unnar verið beðið með mik­illi eft­ir­vænt­ingu. Hún hefur víð­ast fengið góðar við­tökur gagn­rýnenda fyrir vönduð efn­is­tök og góðan leik.

Auglýsing

Narcos er eitt vinsælasta sjónvarpsefni í sögu Netflix, og hafa forsvarsmenn efnisveitunnar gefið til kynna að haldið verði áfram með sögusagnir úr hörðum raunheimi fíkniefnanna.

Cali

Að þessu sinni bein­ast spjótin að eit­ur­lyfja­hringnum í Cali (Cali car­tel), sem var orð­inn erkió­vinur Esc­obars undir það síð­asta. Ekki síst eftir að Esc­obar lét gera sprengju­árás á brúð­kaup dóttur Gil­berto Rodrigu­ez, sem lengi vel var æðsti maður Cali hrings­ins.

Eftir að Esc­obar lést, og banda­rísk stjórn­völd blésu í her­lúðra og sögðu „erkió­vin­inn“ í stríð­inu við fíkni­efnin vera fall­inn, þá tók Cali hring­ur­inn við stjórn­ar­taumun­um. 

Umsvifin voru með ólík­indum og mun meiri en þegar veldi Esc­obars stóð sem­hæst. Lyk­il­menn Cali hrings­ins voru fjór­ir. Bræð­urnir Gil­berto og Miguel Rodrigu­ez, hinn ofbeld­is- og losta­fulli Pacho Herr­ara og lyklhlekk­ur­inn í New York, José Santacrus Londano (Chepe). Hann stýrði kóka­ín­mark­aðnum í New York frá fram­leiðslu­stofum í Queens, en talið er að Cali hring­ur­inn hafi ráðið yfir 80 pró­sent af kóka­ín­mark­aðnum í heim­in­um. 

Hægt og hljótt

Út á við var Cali hring­ur­inn lengi vel undir radar og not­að­ist við allt aðrar aðferðir en Esc­ob­ar. Ofbeldið var ekki mikið sjá­an­legt, en pen­inga­þvættið var mun umsvifa­meira og háþró­að. Mútu­greiðslur til emb­ætt­is­manna í Kol­umbíu voru gíf­ur­lega miklar, net dótt­ur­fé­laga teygði sig um allan heim og hafn­ar­svæði voru á mörgum svæðum algjör­lega undir stjórn hrings­ins. 

En í heimi fíknar og svartrar atvinnu­starf­semi er ekki á vísan að róa. Leyni­þjón­usta Banda­ríkj­anna CIA var umsvifa­mikil í hinu blóð­uga og ára­tuga­langa borg­ara­stríði í Kol­umbíu, og það tengd­ist beint valda­bar­áttu yfir kóka­ín­fram­leiðslu í land­inu, eins og rakið er vel í þess­ari þriðju ser­íu. Full­trúi eit­ur­lyfja­deildar lög­regl­unnar í Banda­ríkj­unum (DEA), Péna - leik­inn vel af Pedro Pascal - elt­ist við alla lausa þræði allt enda, en líkt og með veldi Esc­obars þá hrundi Cali hring­ur­inn niður og voru höf­uð­paur­arnir hand­tekn­ir. Atburða­rásin var spennu­þrungin í raun­heim­in­um, og er henni skilað vel inn í þætt­ina.

Ekk­ert breyt­ist

Pablo Escobar lést og veldi hans hrundi. En það skipti engu máli fyrir fíkniefnaheiminn. Í staðinn spruttu upp eiturlyfjahringir sem skipulögðu sig enn betur.Líkt og með annað vel leikið sjón­varps­efni þar sem stríðið gegn fíkni­efnum er í for­grunni - þar sem myndir eins og Traffic koma upp í hug­ann - þá er ekki síst spenn­andi að hugsa til þess hvað ger­ist næst. Því þrátt fyrir ótal hand­tök­ur, fyr­ir­sagnir og fagn­að­ar­læti stjórn­valda í Kol­umbíu, Mexíkó og Banda­ríkj­un­um, þá hefur ekk­ert breyst þegar kemur að fíkni­efna­heim­in­um, nema það eitt, að svarta hag­kerfið stækkar sífellt. 

Því meiri sem harkan var hjá yfir­völd­um, á þessu sögu­legu tíma­bili á átt­unda og níunda ára­tugnum í Kol­umbíu, því stærri urðu vanda­mál­in. Ekk­ert hefur náð að hefta útflutn­ing á kóka­íni til Banda­ríkj­anna eða ann­að. Fang­elsin eru yfir­full víð­ast hvar og gengd­ar­laust ofbeldi hefur haldið áfram að grass­era í sam­fé­lög­um, þar sem svarta hag­kerf­inu er við­hald­ið.

Þó afþrey­ingin í Narcos þátt­unum sé fyrst og fremst það sem hefur gildi, þá eru sög­urnar úr þessu óvinn­andi stríði yfir­valda í Banda­ríkj­unum við straum fíkni­efn­anna frá Suð­ur­-Am­er­íku, áhrifa­miklar og skilja eftir stórar spurn­ingar um hvort það sé verið að beita réttum aðferð­um. Í stuttu máli sagt er svarið við þeim spurn­ing­um, nei, alls ekki. Vanda­málin dýpka, svarta hag­kerfið stækk­ar, pen­inga­flæðið vex. 

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Hætta á áfallastreitu hjá þeim sem fengu COVID-19
Einbeitingarskortur. Minnistap. Kvíði og depurð. Eftirköst COVID-19 eru ekki síður sálræn en líkamleg. Að greinast með nýjan og hættulegan sjúkdóm getur eitt og sér verið áfall og fólk þarf stuðning sem fyrst svo það þrói ekki með sér alvarlegri kvilla.
Kjarninn 22. september 2020
Eyþór Eðvarðsson
Aðgerðaáætlun ríkisstjórnarinnar í loftslagsmálum veldur miklum vonbrigðum
Kjarninn 22. september 2020
Tíu staðreyndir um niðurstöðu hlutafjárútboðs Icelandair
Icelandair Group lauk hlutafjárútboði sínu í síðustu viku. Umframeftirspurn var eftir nýjum hlutum í félaginu og því tókst Icelandair Group að ná markmiði sínu, að safna 23 milljörðum króna í nýju hlutafé.
Kjarninn 22. september 2020
Eftirspurn eftir vinnu iðnaðarmanna hefur aukist vegna hækkunar á endurgreiðsluhlutfalli virðisaukaskatts af vinnu þeirra.
Búið að endurgreiða um tólf milljarða króna vegna „Allir vinna“
Ein af neyðaraðgerðum stjórnvalda vegna COVID-19 var að hækka endurgreiðslu á virðisaukaskatti af vinnu ýmissa iðnaðarmanna úr 60 í 100 prósent. Það hefur skilað því að endurgreiðsluumsóknir hafa meira en fjórfaldast.
Kjarninn 21. september 2020
Börnin fjögur.
Ríkislögreglustjóri lýsir formlega eftir egypsku fjölskyldunni
Sex manna fjölskylda sem vísa átti úr landi á miðvikudag í síðustu viku hefur verið í felum síðan þá. Nú hefur Ríkislögreglustjóri lýst formlega eftir henni.
Kjarninn 21. september 2020
Ósk Elfarsdóttir
#Hvar er stjórnarskrárgjafinn?
Kjarninn 21. september 2020
Deutsche Bank er sá banki sem er fyrirferðamestur í þeim gögnum sem BuzzFeed áskotnaðist.
FinCEN-skjölin: Aumar peningaþvættisvarnir afhjúpaðar
Gagnaleki frá FinCEN, eftirlitsstofnun innan bandaríska fjármálaráðuneytisins, sýnir fram á að ýmsir stærstu bankar Vesturlanda vita að mýmargar millifærslur sem hjá þeim eru gerðar þola ekki dagsljósið, en aðhafast bæði seint og lítið.
Kjarninn 21. september 2020
Diljá Ámundadóttir Zoega
Er menning ein af grunnþörfum mannsins?
Kjarninn 21. september 2020
Meira eftir höfundinnMagnús Halldórsson
Meira úr sama flokkiMenning