Sögur úr hinu óvinnandi stríði

Stríðið gegn fíkniefnum tekur á sig ýmsar myndir. Sigur í því mun aldrei koma fram. Þetta viðfangsefni er í brennidepli í Narcos seríunum á Netflix.

Cali
Auglýsing

Hinn 1. sept­em­ber síð­ast­lið­inn varð þriðja sería af Narcos þátt­unum aðgengi­leg í efn­isveitu Net­flix og gátu þá um hund­rað millj­ónir áskrif­enda Net­flix um heim allan horft á þætt­ina. Í fyrstu tveimur ser­í­un­um, sam­tals tutt­ugu ríf­lega 50 mín­útna þátt­um, var rakin saga eit­ur­lyfja­bar­óns­ins Pablo Esc­obar fram að dramat­ískum dauða hans, 2. des­em­ber 1993.

Hann byggði veldi sitt á grimmi­legu ofbeldi, járnaga í her sínum í heima­borg­inni Medellín og síðan gegnd­ar­lausu pen­inga­þvætti kókaín við­skipta frá Kol­umbíu til Banda­ríkj­anna og Evr­ópu.

Þessi sanna saga er efni­viður í spennu­þætti eins og þeir ger­ast best­ir, og hefur þriðju ser­í­unnar verið beðið með mik­illi eft­ir­vænt­ingu. Hún hefur víð­ast fengið góðar við­tökur gagn­rýnenda fyrir vönduð efn­is­tök og góðan leik.

Auglýsing

Narcos er eitt vinsælasta sjónvarpsefni í sögu Netflix, og hafa forsvarsmenn efnisveitunnar gefið til kynna að haldið verði áfram með sögusagnir úr hörðum raunheimi fíkniefnanna.

Cali

Að þessu sinni bein­ast spjótin að eit­ur­lyfja­hringnum í Cali (Cali car­tel), sem var orð­inn erkió­vinur Esc­obars undir það síð­asta. Ekki síst eftir að Esc­obar lét gera sprengju­árás á brúð­kaup dóttur Gil­berto Rodrigu­ez, sem lengi vel var æðsti maður Cali hrings­ins.

Eftir að Esc­obar lést, og banda­rísk stjórn­völd blésu í her­lúðra og sögðu „erkió­vin­inn“ í stríð­inu við fíkni­efnin vera fall­inn, þá tók Cali hring­ur­inn við stjórn­ar­taumun­um. 

Umsvifin voru með ólík­indum og mun meiri en þegar veldi Esc­obars stóð sem­hæst. Lyk­il­menn Cali hrings­ins voru fjór­ir. Bræð­urnir Gil­berto og Miguel Rodrigu­ez, hinn ofbeld­is- og losta­fulli Pacho Herr­ara og lyklhlekk­ur­inn í New York, José Santacrus Londano (Chepe). Hann stýrði kóka­ín­mark­aðnum í New York frá fram­leiðslu­stofum í Queens, en talið er að Cali hring­ur­inn hafi ráðið yfir 80 pró­sent af kóka­ín­mark­aðnum í heim­in­um. 

Hægt og hljótt

Út á við var Cali hring­ur­inn lengi vel undir radar og not­að­ist við allt aðrar aðferðir en Esc­ob­ar. Ofbeldið var ekki mikið sjá­an­legt, en pen­inga­þvættið var mun umsvifa­meira og háþró­að. Mútu­greiðslur til emb­ætt­is­manna í Kol­umbíu voru gíf­ur­lega miklar, net dótt­ur­fé­laga teygði sig um allan heim og hafn­ar­svæði voru á mörgum svæðum algjör­lega undir stjórn hrings­ins. 

En í heimi fíknar og svartrar atvinnu­starf­semi er ekki á vísan að róa. Leyni­þjón­usta Banda­ríkj­anna CIA var umsvifa­mikil í hinu blóð­uga og ára­tuga­langa borg­ara­stríði í Kol­umbíu, og það tengd­ist beint valda­bar­áttu yfir kóka­ín­fram­leiðslu í land­inu, eins og rakið er vel í þess­ari þriðju ser­íu. Full­trúi eit­ur­lyfja­deildar lög­regl­unnar í Banda­ríkj­unum (DEA), Péna - leik­inn vel af Pedro Pascal - elt­ist við alla lausa þræði allt enda, en líkt og með veldi Esc­obars þá hrundi Cali hring­ur­inn niður og voru höf­uð­paur­arnir hand­tekn­ir. Atburða­rásin var spennu­þrungin í raun­heim­in­um, og er henni skilað vel inn í þætt­ina.

Ekk­ert breyt­ist

Pablo Escobar lést og veldi hans hrundi. En það skipti engu máli fyrir fíkniefnaheiminn. Í staðinn spruttu upp eiturlyfjahringir sem skipulögðu sig enn betur.Líkt og með annað vel leikið sjón­varps­efni þar sem stríðið gegn fíkni­efnum er í for­grunni - þar sem myndir eins og Traffic koma upp í hug­ann - þá er ekki síst spenn­andi að hugsa til þess hvað ger­ist næst. Því þrátt fyrir ótal hand­tök­ur, fyr­ir­sagnir og fagn­að­ar­læti stjórn­valda í Kol­umbíu, Mexíkó og Banda­ríkj­un­um, þá hefur ekk­ert breyst þegar kemur að fíkni­efna­heim­in­um, nema það eitt, að svarta hag­kerfið stækkar sífellt. 

Því meiri sem harkan var hjá yfir­völd­um, á þessu sögu­legu tíma­bili á átt­unda og níunda ára­tugnum í Kol­umbíu, því stærri urðu vanda­mál­in. Ekk­ert hefur náð að hefta útflutn­ing á kóka­íni til Banda­ríkj­anna eða ann­að. Fang­elsin eru yfir­full víð­ast hvar og gengd­ar­laust ofbeldi hefur haldið áfram að grass­era í sam­fé­lög­um, þar sem svarta hag­kerf­inu er við­hald­ið.

Þó afþrey­ingin í Narcos þátt­unum sé fyrst og fremst það sem hefur gildi, þá eru sög­urnar úr þessu óvinn­andi stríði yfir­valda í Banda­ríkj­unum við straum fíkni­efn­anna frá Suð­ur­-Am­er­íku, áhrifa­miklar og skilja eftir stórar spurn­ingar um hvort það sé verið að beita réttum aðferð­um. Í stuttu máli sagt er svarið við þeim spurn­ing­um, nei, alls ekki. Vanda­málin dýpka, svarta hag­kerfið stækk­ar, pen­inga­flæðið vex. 

Vilt þú vera með?

Frjálsir, hugrakkir fjölmiðlar eru ómetanlegir en ekki ókeypis. Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda og með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og við ætlum að standa vaktina áfram og bjóða almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Fyrir þá lesendur sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Allar póstsendingar frá hinu opinbera verði stafrænar árið 2025
Gert er ráð fyrir að ríkið spari sér 300-700 millljónir á ári með því að senda öll gögn í stafræn pósthólf fremur en með bréfpósti. Frumvarpsdrög fjármálaráðherra um þetta hafa verið lögð fram í samráðsgátt stjórnvalda.
Kjarninn 24. nóvember 2020
Á hverju ári framleiðir Smithfield yfir þrjár milljónir tonna af svínakjöti. Enginn annar í heiminum framleiðir svo mikið magn.
„Kæfandi þrengsli“ á verksmiðjubúum
Í fleiri ár slógu yfirvöld í Norður-Karólínu skjaldborg um mengandi landbúnað og aðhöfðust ekkert þrátt fyrir kvartanir nágranna. Það var ekki fyrr en þeir höfðu fengið upp í kok á lyktinni af rotnandi hræjum og skít og höfðuðu mál að farið var að hlusta.
Kjarninn 24. nóvember 2020
Jökull Sólberg
Fortíð, nútíð og framtíð loftslagsskuldbindinga
Kjarninn 24. nóvember 2020
Bjarni Benediktsson, formaður Sjálfstæðisflokks.
Sjálfstæðisflokkurinn fær langhæstu styrkina frá fyrirtækjum og einstaklingum
Stærsti flokkur landsins, Sjálfstæðisflokkur, er í sérflokki þegar kemur að framlögum frá lögaðilum og einstaklingum. Í fyrra fékk hann hærri framlög frá slíkum en hinir fimm flokkarnir sem hafa skilað ársreikningi til samans.
Kjarninn 24. nóvember 2020
Stefan Löfven forsætisráðherra Svíþjóðar.
„Umgangist einungis þá sem þið búið með“
Stefan Löfven forsætisráðherra Svíþjóðar brýndi fyrir landsmönnum að sýna meiri ábyrgð í glímunni við veiruna í ávarpi í gær. Átta manna samkomutakmarkanir taka gildi víða í landinu á morgun, en þó ekki alls staðar.
Kjarninn 23. nóvember 2020
Ólafur Margeirsson
Eru 307 þúsund króna atvinnuleysisbætur rétta leiðin?
Kjarninn 23. nóvember 2020
Félag fréttamanna gagnrýnir yfirstjórn RÚV og stjórnvöld fyrir niðurskurð á fréttastofu
Stöðugildum á fréttastofu RÚV mun fækka um alls níu vegna niðurskurðar. Á meðal þeirra sem sagt var upp er starfsmaður með rúmlega aldarfjórðungs starfsaldur sem staðið hefur í viðræðum við yfirstjórn RÚV vegna vangoldinna yfirvinnugreiðslna.
Kjarninn 23. nóvember 2020
Telja áhrif þess að afnema stimpilgjald af íbúðarhúsnæði óveruleg
Átta þingmenn Sjálfstæðisflokks lögðu í síðasta mánuði fram frumvarp um afnám stimpilgjalda. Það er í sjötta sinn sem frumvarpið er lagt fram. Húsnæðis- og mannvirkjastofnun telur afnámið líklegt til að hækka íbúðarverð.
Kjarninn 23. nóvember 2020
Meira eftir höfundinnMagnús Halldórsson
Meira úr sama flokkiMenning