Ríkisstjórnin á endastöð - Kosningar í kortunum

Hröð atburðarás í gærkvöldi og nótt leiddi til þess að ríkisstjórn Bjarna Benediktssonar komst á endastöð. Formlega hefur ríkisstjórnarsamstarfinu ekki verið slitið, en Viðreisn vill kosningar sem fyrst og Björt framtíð hefur slitið sig frá ríkisstjórn.

Ríkisstjórn Bjarna Benediktssonar á tröppum Bessastaða í janúar.
Ríkisstjórn Bjarna Benediktssonar á tröppum Bessastaða í janúar.
Auglýsing

Rík­is­stjórn Bjarna Bene­dikts­sonar er komin á enda­stöð. Stjórn Bjartrar fram­tíðar sleit sig frá rík­is­stjórn­ar­sam­starf­inu skömmu eftir mið­nætti, en 87 pró­sent full­trúa í stjórn flokks­ins vildu hætta sam­starfi við Sjálf­stæð­is­flokk­inn og Við­reisn, og varð það nið­ur­stað­an.

Þá hefur þing­flokkur Við­reisnar sent frá sér yfir­lýs­ingu, þar sem hvatt er til þess að boðað verði til kosn­inga sem fyrst.

Þetta var kvöld merki­legra tíma­móta í íslenskum stjórn­mál­um, og nóttin var örlaga­rík.

Auglýsing

Lygi­leg atburða­rás

Atburða­rásin var hröð í gær. Eftir að Vísir greindi frá því að Bene­dikt Sveins­son, faðir Bjarna Bene­dikts­sonar for­sæt­is­ráð­herra og for­manns Sjálf­stæð­is­flokks­ins, hefði verið meðal með­mæl­enda Hjalta Sig­ur­jóns Hauks­son­ar, barn­a­níð­ings, vegna umsóknar hans um upp­reista æru, þá sendi Bene­dikt frá sér yfir­lýs­ing­u. 

Í henni sagð­ist hann hafa talið sig vera að vinna góð­verk fyrir þennan mann, en svo baðst hann einnig afsök­unar á því að hafa valdið þolendum brota hans tjóni. „Ég hef aldrei litið svo á að upp­­reist æru væri annað en laga­­legt úrræði fyrir dæmda brota­­menn til að öðl­­ast að nýju til­­­tekin borg­­ara­­leg rétt­indi. Sá hugur bjó ekki að baki að rétta stöðu Hjalta gagn­vart fórn­­­ar­lambi hans. Hjalta hef ég sagt að horfast í augu við gjörðir sínar og iðr­­ast þeirra. Það sem átti hér að vera lítið góð­verk við dæmdan mann hefur snú­ist upp í fram­hald harm­­leiks brota­þola. Á því biðst ég enn og aftur afsök­un­­ar,“ sagði Bene­dikt.

Spjótin beinast ekki síst að Sigríði Á. Andersen, dómsmálaráðherra, þessi misserin.

Upp­lýsti for­sæt­is­ráð­herra

Eftir þetta tók við kafli þar sem þetta nýja púsl í mynd, sem teikn­að­ist upp í gegnum umræðu um það ferli sem fer í gang þegar mönnum er veitt upp­reist æra, leiddi til spurn­inga sem beindust að dóms­mála­ráð­herra, Sig­ríðar Á. And­er­sen.

Hún upp­lýsti um það í við­tali við Stöð 2 að hún hefði í júlí sagt Bjarna Bene­dikts­syni frá því að faðir hans væri meðal með­mæl­enda Hjalta Sig­ur­jóns, um upp­reista æru. „Hann kom af fjöll­u­m,“ sagði Sig­ríð­ur. 

Þessar upp­lýs­ingar voru strax ræddar innan sam­starfs­flokka Sjálf­stæð­is­flokks­ins í rík­is­stjórn, Við­reisnar og Bjartrar fram­tíð­ar. 

Mikil óánægja var með stöðu mála, enda hafði umfjöllun um ferlið, upp­reista æru, verið mikið til umræðu á þingi og í fjöl­miðl­um, ekki síst eftir að mál Roberts Dow­ney komst í hámæli. 

Dóms­mála­ráðu­neytið neit­aði að afhenda gögn um þá sem vott­uðu góða hegðun hans í því ferli, og skaut frétta­stofa RÚV neit­un­inni til úrskurð­ar­nefndar um upp­lýs­inga­mála. 

Nið­ur­staða lá ekki fyrir í því máli fyrr en nokkru eftir að Sig­ríður hafði upp­lýst Bjarna um að faðir hans væri meðal með­mæl­enda Hjalta Sig­ur­jóns. 

Dóms­mála­ráðu­neyt­inu var með úrskurð­inum gert að upp­lýsa um hverjir væru vottar í umsóknum um upp­reista æru, og er ráðu­neytið nú að vinna að því að gera upp­lýs­ing­arnar opin­berar aftur í tím­ann. 

Þessi staða skap­aði mikla tor­tryggni í garð Sjálf­stæð­is­flokks­ins í bak­landi Bjartrar fram­tíðar og Við­reisn­ar. 

Trún­að­ar­brestur

Þessum upp­lýs­ing­um, um sam­skipti Sig­ríðar og Bjarna, var hins vegar ekki deilt með neinum innan rík­is­stjórn­ar­inn­ar, eða stjórn­ar­flokk­anna. Eins og áður segir var mikil óánægja með þessa stöðu á stjórn­ar­fundi Bjartrar fram­tíðar sem hald­inn var seint í gær­kvöldi og stóð fram á nótt. Skila­boðum var í kjöl­far fund­ar­ins komið til for­ystu­manna Sjálf­stæð­is­flokks­ins og Við­reisn­ar, að Björt fram­tíð hefði ákveðið að slíta sig frá rík­is­stjórn­ar­sam­starf­inu. Innan flokks­ins var það metið svo að um alvar­legan trún­að­ar­brest hefði verið að ræða. Leyni­makk um með­mæl­enda­bréf fyrir barn­a­níð­ing var kornið sem fyllti mæl­inn.

Benedikt Jóhannesson, formaður Viðreisnar, og Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, saman í þingsal þegar stefnuræða forsætisráðherra var flutt.

Fundað í nótt

Frá Sjálf­stæð­is­flokknum heyrð­ist ekk­ert. Engin við­töl eða yfir­lýs­ing­ar. 

Funda­höld stóðu yfir fram eftir nóttu, þar sem ræddir voru kostir í stöð­unni og hvernig væri best að halda á spil­un­um. Sam­kvæmt heim­ildum Kjarn­ans kom útspil Bjartrar fram­tíðar eins og köld vatns­gusa framan í flokk­inn. 

Hann var ekki undir það búinn að svona gæti far­ið, að rík­is­stjórnin myndi ein­fald­lega lið­ast í sundur vegna þessa máls.

Hjá Við­reisn var staðan rædd á fundi, og voru þing­menn sam­mála um að í kort­unum væri það helst að boða til kosn­inga sem fyrst. Þing­flokk­ur­inn ræddi það með hrein­skiptum hætti að málið sýndi glögg­lega að fara þyrfti að öllu með gát í málum þar sem upp­reist æra væri til með­ferð­ar, og í þessu til­viki hefði það ekki verið gert. Beindust spjótin ekki síst að dóms­mála­ráð­herra, Sig­ríði Á. And­er­sen. 

Ákvörðun Bjartrar fram­tíðar kom líka á óvart hjá Við­reisn, en umræðan innan flokks­ins var þó fremur á þeim nót­um, að þetta mál sýndi mik­il­vægi þess að vanda til verka og ástunda góð vinnu­brögð í við­kvæmum málum í stjórn­sýsl­unni.

Á fjórða tím­anum í nótt var síðan birt yfir­lýs­ing frá þing­flokki Við­reisn­ar, þar sem lagt var til að boðað yrði til kosn­inga sem fyrst.

Í dag má gera ráð fyrir að staða mála skýrist enn frekar, ekki síst þegar Bjarni Bene­dikts­son ákveður að stíga út úr þagn­ar­múr­num og tjá sig um stöðu mála og það sem fram hefur komið á und­an­förnum sól­ar­hring. Rík­is­stjórn hans er á enda­stöð og leiðin fram á við á þessum kross­götum er ekki aug­ljós.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Ungmenni mótmæla aðgerðum stjórnvalda í loftslagsmálum.
„Loftslagsváin fer ekki í sumarfrí“
Ungmenni á Íslandi halda áfram að fara í verkfall fyrir loftslagið þrátt fyrir COVID-19 faraldur og sumarfrí. Greta Thunberg hvetur jafnframt áfram til mótmæla.
Kjarninn 9. júlí 2020
Afkoma ríkissjóðs jákvæð um 42 milljarða í fyrra
Tekjur ríkissjóðs námu samtals 830 milljörðum króna í fyrra en rekstrargjöld voru 809 milljarðar. Fjármagnsgjöld voru neikvæð um 57 milljarða en hlutdeild í afkomu félaga í eigu ríkisins jákvæð um 78 milljarða.
Kjarninn 9. júlí 2020
Guðmundur Hörður Guðmundsson
Menntamálaráðherra gleymdi meðalhófsreglunni
Kjarninn 9. júlí 2020
Kári Stefánsson, forstjóri ÍE.
„Þetta verður í fínu lagi“
Forstjóri Íslenskrar erfðagreiningar segir að starfsfólk fyrirtækisins muni rjúka til og hjálpa við skimun ef Landspítalinn þurfi á því að halda. Spítalinn sé þó „ágætlega í stakk búinn“ til þess að takast á við verkefnið.
Kjarninn 9. júlí 2020
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir.
Þórólfur: Erum að beita öllum ráðum í bókinni
Sóttvarnalæknir segist ekki áforma að mæla með rýmkuðum reglum um fjöldatakmörk á samkomum á næstunni. Líklega muni núverandi takmarkanir, sem miða við 500 manns, gilda út ágúst.
Kjarninn 9. júlí 2020
Opnað fyrir umsóknir um stuðningslán
Stuðningslán til smærri og meðalstórra fyrirtækja geta að hámarki numið 40 milljónum króna. Þó geta þau ekki orðið hærri en sem nemur tíu prósentum af tekjum fyrirtækis á síðasta rekstrarári.
Kjarninn 9. júlí 2020
Icelandair mun flytja á annað þúsund manns á milli Kaliforníu og Armeníu
Íslenska utanríkisþjónustan aðstoðaði við sérstakt verkefni á vegum Loftleiða Icelandic.
Kjarninn 9. júlí 2020
Tilraunir með Oxford-bóluefnið í mönnum eru hafnar í þremur löndum, m.a. Suður-Afríku.
Oxford-bóluefnið þykir líklegast til árangurs
Ef tilraunir með bóluefni sem nú er í þróun við Oxford-háskóla skila jákvæðum niðurstöðum á næstu vikum verður hugsanlega hægt að byrja að nota það í haust.
Kjarninn 9. júlí 2020
Meira eftir höfundinnMagnús Halldórsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar