Hvers vegna hefur kjarabaráttan harðnað?

Harka er komin í kjarabaráttu ljósmæðra í kjölfar hópuppsagna og birtingu fjármálaráðuneytisins á launaþróun stéttarinnar. Hvers vegna munar enn svo miklu milli sjónarmiða ríkisstjórnarinnar og ljósmæðra?

Auglýsing
Svandís Svavarsdóttir, heilbrigðisráðherra.
Svandís Svavarsdóttir, heilbrigðisráðherra.

Upp er komin alvar­leg staða innan heil­brigð­is­kerf­is­ins eftir hóp­upp­sögn fjölda ljós­mæðra og yfir­vof­andi yfir­vinnu­bann þar sem engin lausn er fundin á kjara­deilu þeirra. Þrýst­ingi er beytt á rík­is­stjórn­ina til að binda enda á deil­una, en sam­kvæmt henni er staða ljós­mæðra­launa og þróun hennar síð­ustu ár nokkuð góð miðað við sam­an­burð­ar­hæfar stétt­ir. Hvers vegna hefur kjara­bar­átta ljós­mæðra leitt til þess­ara upp­sagna ef laun þeirra eru svona há? 

Staðan alvar­leg

Í gær birtu stétt­ar­fé­lögin VR og Efl­ing yfir­lýs­ingu til stuðn­ings ljós­mæðra eftir fund með með­limum samn­inga­nefndar Ljós­mæðra­fé­lags­ins. Yfir­lýs­ingin kom út í kjöl­far upp­sagna tólf ljós­mæðra og kom­andi yfir­vinnu­bann sem tekur gildi um miðjan júlí ef ekki hefur verið samið fyrir þann tíma. Í morgun birt­ist svo til­kynn­ing frá fæð­inga-og kven­sjúk­dóma­læknum á Land­spít­al­an­um, en þeir hafa miklar áhyggjur af því hvað taki við þegar veru­lega sé byrjað að kvarn­ast úr hópi þeirra helstu sam­starfs­manna. 

Í ljósi upp­sagn­anna fund­aði Vel­ferð­ar­nefnd Alþingis einnig í dag með Land­lækni, heil­brigð­is­ráð­herra og full­trúum Land­spít­al­ans. Í sam­tali við Björn Leví Gunn­ars­son, þing­mann Pírata og nefnd­ar­mann, segir hann stöð­una alvar­lega. Júlí sé erf­iður mán­uður þar sem margir aðrir starfs­menn eru einnig í fríi og því sé sér­stak­lega sárt að missa starfs­menn í heil­brigð­is­þjón­ust­unni núna. Sömu­leiðis lagði þing­maður Sam­fylk­ing­ar­innar Guð­jón S. Brjáns­son fram bókun á fund­inum þar sem kraf­ist var þess að rík­is­stjórnin beitti öllum til­tækum ráðum til að leiða deilu sinni við ljós­mæður til lykta.

Auglýsing

Óljósar kröfur

Ekki hefur legið fyrir hverjar kröfur ljós­mæðra eru,en Katrín Sif Sig­ur­geirs­dótt­ir, for­maður samn­inga­nefndar Ljós­mæðra­fé­lags Íslands, hefur ekki gefið upp hversu mikla launa­hækkun félagið færi fram á í kjara­deil­unni. Þó hefur hún sagt að aðal­á­hersl­urnar liggi í grunn­launum ljós­mæðra og að þær lækki ekki í launum við það að fara úr starfi hjúkr­un­ar­fræð­inga í ljós­mæðra­starf­ið. 

Í við­tali Katrínar við Vísi í apríl síð­ast­liðnum sagði hún borð­leggj­andi að ljós­mæður hafi orðið á eftir í launa­þró­un. Enn fremur segir hún ljós­mæður hvergi nærri öðrum stéttum með svip­aða menntun og ábyrgð og eru á almenna mark­aðn­um. 

Hærri laun og meiri hækkun

Stað­hæf­ing Katrínar í apríl eru þó ólíkar nýjum upp­lýs­ingum fjár­mála­ráðu­neyt­is­ins, sem birtar voru í dag vegna fjöl­miðlaum­fjöll­unar um kjara­bar­átt­una. Sam­kvæmt töl­unum hafa launa­hækk­anir ljós­mæðra síð­ustu tíu ára verið umfram hækk­anir heild­ar­launa sam­bæri­legra stétta.

­Töl­urnar sýndu einnig fjölda stöðu­gilda ljós­mæðra hjá rík­inu, en þeim fjölg­aði um 33% á meðan fæð­ingum fækk­aði um rúm 8% á tíma­bil­inu 2007-2017. Á sama tíma­bili hafa ljós­mæður fengið sömu hækk­anir og önnur BHM-­fé­lög, að und­an­skil­inni leið­rétt­ingu sem þær fengu árið 2008 vegna við­ur­kenn­ingar á auk­inni mennt­un.  

Þar að auki sýnir ráðu­neytið launa­þróun dag­vinn­u-og heild­ar­launa með­lima Ljós­mæðra­fé­lags Íslands til sam­an­burðar við með­limi BHM og Félags íslenskra hjúkr­un­ar­fræð­inga. Í þeim sam­an­burði hafa dag­vinnu­laun ljós­mæðra hækkað hlut­falls­lega mest auk þess sem krónu­tölu­hækkun heild­ar­launa ljós­mæðra hefur einnig hækkað umfram launa­breyt­inga hinna tveggja stétt­anna. 

Í fyrra stóðu dag­vinnu­laun með­lima Ljós­mæðra­fé­lags Íslands í 573 þús­und krón­um, en heild­ar­laun þeirra námu 848 þús­und­um. Bilið milli dag­vinnu­launa og heild­ar­launa er nokkuð breitt miðað við önnur félög innan BHM, en þar stendur með­al­tal dag­vinnu­launa í 608 þús­undum og heild­ar­launa í 718 þús­und­um. 

Ósann­gjarn sam­an­burður

Eftir birt­ingu fjár­mála­ráðu­neyt­is­ins fyrr í dag birtu ljós­mæður launa­seðla sína á face­book-hópnum „Mæður og feður standa með ljós­mæðrum,“ og gagn­rýna þar fram­setn­ingu á heild­ar­launum ljós­mæðra harð­lega. Heild­ar­launin geri ráð fyrir 100 pró­sent vinnu, sem sé sjald­gæf meðal ljós­mæðra og í raun erfitt að fram­kvæma án þess að brjóta lög um hvíld­ar­tíma. Frá þessu var greint í Frétta­blað­inu.  Áslaug Vals­dóttir for­maður Ljós­mæðra­fé­lags­ins gagn­rýndi fram­setn­ingu fjár­mála­ráðu­neyt­is­ins í sam­tali við Kjarn­ann fyrr í dag. Hún sagði ljós­mæður vera eina vakta­vinnu­stétt­ina innan BHM, en þær tækju á sig mikla yfir­vinnu og ynnu við mikið álag. Því væri ekki sann­gjarnt að bera saman heild­ar­laun dag­vinnu­stétta og vakta­vinnu­stétta. Ekki náð­ist í Katrínu Sif Sig­ur­geirs­dótt­ur, for­mann samn­inga­nefndar Ljós­mæðra­fé­lags­ins, við vinnslu frétt­ar­inn­ar.

Segir ríkasta hlutann kerfisbundið nýta sér glufur til að borga ekki skatta
Formaður VR segir að grunnstefið í baráttu verkalýðsfélaganna sé að laga stöðu þeirra sem nái ekki endum saman. Það þurfi kerfisbreytingar og hægt sé að búa til svigrúm til aðgerða með því að koma í veg fyrir 100 milljarða króna skattsvik.
Kjarninn 23. febrúar 2019
Hallgerður Hauksdóttir
Óverjandi herferð gegn hvölum
Kjarninn 23. febrúar 2019
Hæfileikar eru alls staðar en tækifærin ekki
Fjöldi alþjóðlegra samtaka og einstaklinga hefur barist fyrir því að auka fjölbreytni og sýnileika minnihlutahópa innan hugbúnaðar- og tæknigeirans. Ein þeirra er Sheree Atcheson en hún hefur vakið athygli á alþjóðlegum vettvangi fyrir frumkvöðlavinnu.
Kjarninn 23. febrúar 2019
Hefur ekki orðið var við mikla eftirspurn eftir íslenskum stjórnendum á alþjóðavettvangi
Ragnar Þór Ingólfsson, formaður VR, segir verkalýðsfélögin geta bent á hinar miklu hækkanir sem ráðamenn og bankastjórar hafi tekið sér þegar þeir ræða við sína félagsmenn um átök á vinnumarkaði.
Kjarninn 23. febrúar 2019
Klikkið
Klikkið
Réttindi fatlaðs fólks - Viðtal við Sigurjón Unnar Sveinsson
Kjarninn 23. febrúar 2019
„Líkamar intersex fólks eru ekki mistök sem þarf að leiðrétta“
Samtökin Amnesty International skora á íslensk stjórnvöld að tryggja og vernda jafna meðferð einstaklinga með ódæmigerð líffræðileg kyneinkenni, bæði í lögum og framkvæmd. Yfir 68 börn fæðast hér á landi með ódæmigerð kyneinkenni á hverju ári.
Kjarninn 23. febrúar 2019
Óútskýrt hvers vegna aðalfundi Íslandspósts var frestað
Íslandspóstur er í eigu ríkisins, en rekstur fyrirtækisins hefur gengið erfiðlega að undanförnu.
Kjarninn 23. febrúar 2019
Viðar Freyr Guðmundsson
Mikill er máttur minnihlutans
Leslistinn 23. febrúar 2019
Meira eftir höfundinnJónas Atli Gunnarsson
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar